Opis wynalazku Przedmiotem wynalazku jest gwó zd z chirurgiczny, zw laszcza do stabilizowania ko sci d lugich, wykonany z metalu albo stopu chirurgicznego lub z innego materia lu o du zej wytrzyma lo sci na rozci a- ganie F z , na sciskanie F d , o g esto sci ? 2 i o du zym module spr ezysto sci pod lu znej E, zaopatrzony w co najmniej jeden poprzeczny, przelotowy otwór o osi prostopad lej do osi gwo zdzia, przy czym wymiar przekroju tego otworu tworz acy jego d lugo sc jest umieszczony równolegle do osi gwo zdzia, za s wy- miar przekroju tworz acy jego szeroko sc jest prostopad ly do tej osi. Ustalanie po lo zenia gwo zdzi chirurgicznych jest standardowym rozwi azaniem znanym ze stanu techniki. Wprowadzanie srub albo trzpieni blokuj acych (uwagi zawarte w opisie dotycz ace srub, odno- sz a si e równie z do trzpieni blokuj acych) w otwory poprzeczne w gwo zdziach chirurgicznych wykonuje sie za pomoc a urz adze n do wizualizacji zabiegu, zw laszcza aparatu Roentgena, albo mniej lub bar- dziej skomplikowanych urz adze n celuj acych. Niedogodno scia obu tych znanych grup rozwi aza n jest niedok ladno sc, która uniemo zliwia precyzyjne osiowe wprowadzenie ostrza sruby w otwór wykonany w gwo zdziu. Aby mimo takich utrudnie n uzyska c wymagane zablokowanie gwo zdzia, stosuje si e sruby o srednicy mniejszej od srednicy otworu. Je zeli dok ladno sc prowadzenia elementu blokuj acego mie sci sie w zakresie ró znicy tych srednic, umieszczenie sruby w otworze b edzie mo zliwe. Jednak ró znica taka powoduje jednocze snie powstanie luzu mi edzy srub a i sciank a otworu. Luz ten powoduje prze- mieszczanie si e mocowanych elementów kostnych wzgl edem gwo zdzia chirurgicznego i innych ko sci po laczonych z tym gwo zdziem. Skuteczno sc blokady wymaga, aby luz mi edzy srub a i otworem by l mo zliwie niewielki, w niektórych zastosowaniach klinicznych jest on niepo zadany. Opisywany luz wyst epuje równie z w gwo zdziach chirurgicznych o pe lnym przekroju poprzecz- nym, wyposa zonych w otwór z gwintem wewn etrznym. Gwint ten eliminuje tylko mo zliwo sc przesuwa- nia si e sruby blokuj acej w kierunku osiowym, natomiast nie usuwa luzu. Z opisu patentowego Stanów zjednoczonych Ameryki Pó lnocnej nr US 6,296,645 HOVER ET AL. jest znany wykonany z metalu gwó zd z chirurgiczny wyposa zony w otwór osiowy. W sciance gwo zdzia s a umieszczone przelotowe otwory o osiach prostopad lych do osi gwo zdzia, w których s a osadzone jedna lub dwie wk ladki, wykonane z tworzywa sztucznego, do wprowadzenia srub blokuj acych. Nie- dogodno scia tego znanego rozwi azania jest mo zliwo sc latwego wgniecenia wk ladek z tworzywa sztucznego, przez co przestaj a one pe lni c sw a funkcj e. Nawet przy bardzo ostro znym prowadzeniu sruby obie wk ladki mog a zosta c wypchni ete z otworów, w których s a umocowane. Celem wynalazku jest opracowanie gwo zdzia chirurgicznego, zw laszcza do stabilizowania ko sci d lugich, który wyeliminuje luz mi edzy srub a blokuj ac a i otworem, i jednocze snie umo zliwi uzyskanie wi ekszej si ly stabilizuj acej po laczenie oraz latwiejszego prowadzenia sruby. Cel ten zosta l zrealizowany w gwo zdziu chirurgicznym, który charakteryzuje si e tym, ze jest wy- posa zony we wk ladk e o osi wzd lu znej prostopad lej do osi gwo zdzia, osadzan a w otworze przeloto- wym wykonanym w tym gwo zdziu. Wk ladka jest wykonana z materia lu o module elastyczno sci e mniejszym ni z modu l elastyczno sci E materia lu, z którego jest wykonany gwó zd z, przy czym d lugo sc wk ladki mierzona wzd lu z jej osi wynosi L 0,2 x D, gdzie D jest srednic a gwo zdzia w obszarze otworu. D lugosc wk ladki L 0,5 D, zw laszcza L = D. Kszta lt wk ladki jest dopasowany do kszta ltu otworu. W celu u latwienia monta zu wk ladka jest korzystnie wyposa zona w otwór przelotowy, którego o s po- krywa si e z osi a tej wk ladki. Modu l elastyczno sci e materia lu, z którego jest wykonana wk ladka jest mniejszy od modu lu ela- styczno sci E, z którego jest wykonany gwó zd z i zale znosc mi edzy tymi modu lami wynosi e < 0,8 E, zw laszcza e < 0,7 E. Równie z wytrzyma lo sc na rozci aganie f z i na sciskanie f d materia lu, z którego jest wykonana wk ladka jest mniejsza od wytrzyma lo sci na rozci aganie F z i na sciskanie F d materia lu, z którego jest wykonany gwó zd z. Wk ladka jest korzystnie wykonana z biokompatybilnego tworzywa sztucznego, zw laszcza z po- lietylenu albo polietylenu wielkocz asteczkowego (HMWPE). Takie rozwi azanie eliminuje degradacj e materia lu wk ladki. Tworzywo sztuczne, z którego jest wykonana wk ladka, jest przyswajalnym przez organizm po- limerem albo kopolimerem, zw laszcza poliaktydem o niewielkiej twardo sci. Przy takim rozwiazaniu uzyskuje si e pocz atkowo blokad e po lo zenia gwo zdzia chirurgicznego bez luzu, a nast epnie przy po- st epuj acej resorpcji polimeru luz ten zwi eksza si e, umo zliwiaj ac ruch elementów kostnych. Dzi eki za- stosowaniu przyswajalnego materia lu wióry powstaj ace podczas usuwania sruby blokuj acej za pomo-PL 206 861 B1 3 c a rozwiercania s a rozk ladane przez organizm. Korzystna jest równie z mo zliwo sc stosowania czaso- wo zró znicowanych grubo sci elementów rygluj acych, czyli stopniowanie si ly podtrzymuj acej. Poprzeczny otwór przelotowy do osadzenia wk ladki mo ze by c wykonany jako otwór o przekroju ko lowym, albo jako otwór owalny, w którym d lugo sc przekroju jest wi eksza od jego szeroko sci. Gesto sc ? 1 materia lu, z którego jest wykonana wk ladka jest korzystnie mniejsza od g esto sci ? 2 materia lu, z którego jest wykonany gwó zd z. Srednica d trzpienia blokuj acego albo gwintu zewn etrznego sruby osadzonej w otworze wk ladki jest mniejsza zarówno od d lugo sci a jak i szeroko sci b przekroju tego otworu, korzystnie co najmniej o 5% od mniejszego z tych wymiarów. W innym rozwi azaniu wed lug wynalazku otwór poprzeczny rozszerza si e w kierunku zewn etrz- nej powierzchni gwo zdzia, zw laszcza tworz ac kszta lt sto zka, na którym opiera si e wk ladka o odpo- wiednio dobranym kszta lcie. W jeszcze innym rozwi azaniu wed lug wynalazku koniec wk ladki wykonanej w kszta lcie trzpienia jest wyposa zony w sto zkowe poszerzenia, które osadzone w odpowiednich wn ekach sto zkowych w sciance gwo zdzia chirurgicznego tworz a polaczenie zatrzaskowe. Dzi eki rozwi azaniu wed lug wynalazku uzyskuje si e mo zliwo sc dok ladnego wprowadzenia sruby blokuj acej w otwór. Lekarz mo ze ju z podczas wykonywanego zabiegu zadecydowa c o stosowaniu blokady usztywniaj acej ko sc. Mo zliwe jest równie z stabilizowanie elementów kostnych w okre slonych kierunkach przy uwzgl ednieniu wielko sci obciazenia. Gwó zd z i wk ladka moga by c osobno umieszczo- ne w sterylnych opakowaniach i lekarz podczas zabiegu podejmuje decyzj e, czy zastosowa c wk ladk e, czy zrezygnowa c z jej umieszczenia w otworze gwo zdzia. Wk ladk e umieszczon a w otworze mo zna zawsze usun ac. Gwó zd z chirurgiczny wed lug wynalazku jest uwidoczniony w przyk ladowym rozwi azaniu na ry- sunku, na którym fig. 1 przedstawia gwó zd z chirurgiczny wyposa zony w otwór osiowy i w otwór przelo- towy prostopad ly do otworu osiowego oraz wk ladk e ze srub a blokuj ac a w widoku perspektywicznym; fig. 2 gwó zd z wed lug wynalazku w przekroju pod lu znym; fig. 3 ten sam gwó zd z w przekroju pod lu z- nym p laszczyzna prostopad la do p laszczyzny przekroju wed lug fig. 2; fig. 4 otwór przelotowy do osa- dzenia wk ladki w przekroju poprzecznym; fig. 5 jednoczesciow a wk ladk e wyposa zon a w otwór osiowy w widoku perspektywicznym; fig. 6 inne rozwi azanie wk ladki wed lug wynalazku w cz esciowym prze- kroju i fig. 7 jeszcze inne rozwi azanie wk ladki wed lug wynalazku w przekroju cz esciowym. Na fig. 1-3 jest przedstawiony wewn atrz-rdzeniowy gwó zd z chirurgiczny 1 do stabilizowania ko sci d lugich, wykonany z metalu albo stopu chirurgicznego lub z innego materia lu o du zej wytrzyma lo sci na rozci aganie F z , na sciskanie F d i o du zym module spr ezysto sci pod lu znej E. Gwó zd z 1 o osi wzd lu znej 2 jest zaopatrzony w owalny przelotowy otwór 3, którego o s 4 jest prostopad la do osi gwo zdzia 2. D lugo sc poprzecznego przekroju F otworu 3 w kierunku równoleg lym do osi gwo zdzia 2 wynosi a, za s szerokosc tego przekroju w kierunku prostopad lym do tej osi wynosi b. Gwó zd z 1 mo ze by c równie z wyposa zony w inne przelotowe otwory o przekroju owalnym albo okr ag lym, których osie s a prostopad le do osi 2 (otwory te nie s a przedstawione na rysunku). W otworze 3 osadza si e wk ladk e 10 wykonan a z materia lu o mniejszej wytrzyma losci ni z mate- ria l gwo zdzia 1, zw laszcza o mniejszym module sprezysto sci E. Wymiary wk ladki 10 s a tak dobrane, aby uzyska c pasowanie wt laczane, które zabezpieczy t e wk ladk e przed samoczynnym wysuni eciem sie z otworu 3. W rozwi azaniu wed lug wynalazku wk ladka 10 mo ze by c zaopatrzona w przelotowy otwór 14 o osi równoleg lej do osi 13 wk ladki 10 oraz w poprzeczny otwór 24 równoleg ly do osi 2 gwo zdzia chirurgicznego 1. W innym rozwi azaniu wed lug wynalazku (fig. 6) wk ladk e 10 tworzy trzpie n 17 wyposa zony w g lówk e 18 wykonan a w kszta lcie sto zka. W jeszcze innym rozwi azaniu wed lug wynalazku (fig. 7) jednocz esciowa wk ladka 10 jest wykona- na w kszta lcie trzpienia 19 z umieszczonym osiowo otworem przelotowym. Jeden koniec tego trzpienia jest wyposa zony w sto zkowe poszerzenia 20', które osadzone w odpowiednich wn ekach sto zkowych 21' wykonanych w sciance otworu osiowego 23 gwo zdzia 1 tworz a polaczenie zatrzaskowe. PL PL PL