PL207058B1 - Środek do przywabiania i zwalczania stawonogów, zastosowanie tego środka oraz sposób przywabiania i zwalczania stawonogów - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest środek do przywabiania i zwalczania stawonogów, zastosowanie tego środka oraz sposób przywabiania i zwalczania stawonogów.

Stosowanie substancji przywabiających stwarza możliwość zwalczania szkodników zwierzęcych, przykładowo bez potrzeby traktowania całej powierzchni substancjami, które są odpowiednie do osiągnięcia zwalczenia. Sposoby te, zwane sposobami z przynętą, nie wywierają także niepożądanych skutków na użyteczne zwierzęta niszczące szkodniki, gdyż wprowadzana odpowiednia ilość związków jest mniejsza oraz, w wielu przypadkach, sposoby z przynętą są również bardziej ekonomiczne niż ogólne traktowanie całej powierzchni.

Odpowiednie substancje do przywabiania szkodników zwierzęcych, szczególnie stawonogów, można otrzymać z wielu różnych źródeł. Oprócz związków o specyficznych właściwościach, takich jak feromony płciowe, w celu przywabiania i zwalczania stawonogów można stosować substancje o szerokim spektrum działania. Do takich substancji należą związki chemiczne, takie jak trietyloamina lub amoniak (WO-A-95/14379), dostępne w handlu artykuły żywnościowe, takie jak ryby, mączka rybna, melasa, a także cukier, miód i mleko w proszku (GB-A-1044663) i ich produkty rozkładu, takie jak sfermentowany na ciepło sok owocowy (JP-A-52139728) lub hydrolizaty białkowe pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, przykładowo składające się ze sfermentowanych owoców, białek jaja kurzego (DE-A-19749683), odtłuszczonego mleka i drożdży (CA-A-1185172) oraz warzyw (US-A-4160824).

Krzemiany, takie jak naturalnie występujący diatomit, zwany także ziemią okrzemkową, lub syntetycznie wytworzone kwasy krzemowe są głównie stosowane w sposobach z przynętą jako materiał nośnikowy dla substancji przywabiających i innych związków czynnych lub substancji czynnych. Są one w rezultacie jedynie środkami pomocniczymi preparatu, tak więc same nie stanowią jakiegokolwiek składnika, który jest aktywny w zwalczaniu szkodników zwierzęcych. Jednakże wiadomo, że małe ilości mineralnych pyłów, o określonej wielkości ziarna, takich jak ziemia okrzemkowa, mogą mieć wpływ na owady. Przyczyną tego są, z jednej strony, ostre krawędzie mineralnych cząsteczek, które prowadzą do mechanicznego uszkodzenia w owadziej tkance naskórkowej, w szczególności w często używanych cz ęściach stawów (CA-A-1185172, US-A-5186935); a z drugiej strony, kwasy krzemowe mają właściwości higroskopijne, przykładowo koloidalne ditlenki krzemu są w stanie wyekstrahować podtrzymującą życie wodę z owadów, i w rezultacie wysuszają je (DE-A-19749683).

US-A-3846557 (DE OS 2326799) dotyczy zagadnień związanych z ciekłymi środkami do przywabiania owadów: „Ponadto znane ciekłe mieszaniny nie są szczególnie skuteczne, gdyż, po krótkim okresie czasu od rozpylenia na powierzchniach, nie przyciągają dłużej owadów. Choć opracowano suche przynęty, te przynęty nie są przynętami przywabiającymi, czyli nie przyciągają owadów, natomiast są przynętami kontaktowymi. Przynęty kontaktowe oczywiście muszą wejść w kontakt z owadami. Po kontakcie owad pozostaje i żywi się. Te przynęty nie są odpowiednie dla komarów, much plujek, muszek owocowych i innych, ponieważ takie typy much są szeroko rozprzestrzenione ponad daną powierzchnią i ogólnie nie lądują i nie badają podłoży. W cytowanej publikacji patentowej opisano zatem sposób, w którym synantropijne muchy są przyciągane przez białka, które się rozkładają i fermentują . Stosowane „przynę ty przywabiają ce otrzymano z mieszaniny suszonych, sproszkowanych jaj i wody, która została sfermentowana przez bakterie i mikroorganizmy pochodzące z powietrza. Po zakończeniu procesu rozkładu, otrzymaną zawiesinę liofilizowano i po dodaniu 1% insektycydu, fosforanu dimetylo-2,2-dichlorofenylu (DDVP) zbadano na komarach na polu. W tym połączeniu, stwierdzono, że poszukiwany efekt przyciągania z powodu wydzielania się gazów z przynęty przywabiającej, zależy od wilgoci zawartej w danym substracie lub wilgoci zawartej w środowisku, przy czym wysoka zawartość wilgoci prowadzi do odpowiedniej wysokiej skuteczności. Oprócz liofilizacji opisanej w przykładach, cytowana publikacja patentowa dotyczy także zastosowania materiałów adsorpcyjnych, takich jak ziemia okrzemkowa, do usuwania nadmiaru wody z zawiesiny sfermentowanego jaja/wody.

Istniało zapotrzebowanie na środek do przywabiania i zwalczania szkodników zwierzęcych, a zwł aszcza stawonogów, który ma zalety ciek ł ych ś rodków, takie jak dobra zdolność dozowania i rozprowadzania oraz równocześ nie umoż liwia uniknię cie wyż ej opisanych problemów, takich jak zbyt krótki okres skutecznego przywabiania po zastosowaniu. W dodatku skuteczność przywabiania i zwalczania powinna być, w miarę możliwości, niezależna od zawartości wilgoci w substracie lub zawartości wilgoci w środowisku.

PL 207 058 B1

Nieoczekiwanie stwierdzono, że środki zawierające autolizaty białkowe otrzymane z drożdży i syntetyczne kwasy krzemowe wykazują wysoką skuteczność przywabiania i zwalczania szkodników zwierzęcych, a zwłaszcza stawonogów.

W jednej postaci wynalazek dotyczy środka do przywabiania i zwalczania stawonogów, który zawiera:

a) jeden lub większą liczbę autolizatów białkowych otrzymanych z drożdży,

b) jeden lub większą liczbę syntetycznych kwasów krzemowych,

c) jeden lub większą liczbę związków czynnych przeciwko stawonogom.

Korzystnie środek według wynalazku zawiera autolizaty białkowe pochodzące z drożdży rodzaju Saccharomyces i Schizosaccharomyces.

Korzystnie środek według wynalazku zawiera syntetyczny kwas krzemowy pochodzący z grup pirogenicznych kwasów krzemowych i strącanych kwasów krzemowych.

Korzystnie środek według wynalazku jako składnik c) zawiera insektycyd.

Wynalazek dotyczy również zastosowania środka określonego powyżej do przywabiania i zwalczania stawonogów.

W szczególnym zastosowaniu wedł ug wynalazku stawonogami są synantropijne muchy.

Wynalazek dotyczy ponadto sposobu przywabiania i zwalczania stawonogów, polegającego na tym, że środek określony powyżej kontaktuje się ze stawonogami.

W sposobie wedł ug wynalazku ś rodek stosuje się na roś liny, ich nasiona, które są zaatakowane przez stawonogi oraz na skolonizowane przez nie podłoża, powierzchnie i przestrzenie, albo w ich sąsiedztwie.

Stosunek składników a) i b) zmienia się w szerokich granicach i zazwyczaj wynosi od 10000:1 do 1:10000, w szczególności od 1000:1 do 1:1000% wag.

Środek według wynalazku jako dodatkowy składnik c) może zawierać czynne związki chemiczne. Do takich czynnych związków należą przykładowo związki czynne przeciwko szkodnikom zwierzęcym (takie jak insektycydy, akarycydy i środki sterylizujące), inne środki przywabiające i substancje aromatyczne, a także konserwanty, takie jak fungicydy, które mogą być stosowane jako bezpośredni dodatek, przykładowo jako końcowy preparat (syn. kopreparat), lub też jako kolejny dodatek, przykładowo składnik następnie dodawany na miejscu użycia (syn. mieszanka zbiornikowa).

Dzięki dobrej charakterystyce sypkości sproszkowanego środka według wynalazku możliwe jest osiągnięcie jednorodnego rozprowadzenia i w rezultacie lepszej zdolności dozowania, tak jak dla środków ciekłych, przy czym unika się wyżej wspomnianych problemów związanych z takimi środkami. W szczególności możliwe jest zmniejszenie, w bardzo dużym stopniu, zależności od zawartości wilgoci w substracie lub środowisku, jak wykazują przykłady realizacji. Ponadto skuteczność autolizatów białkowych w środku według wynalazku jest zwiększona dzięki synergizmowi, w porównaniu z autolizatami biał kowymi stosowanymi oddzielnie.

Stawonogi przywabia się i zwalcza doprowadzając do ich kontaktu ze środkiem według wynalazku, przez stosowanie środka według wynalazku na rośliny lub ich nasiona zaatakowane przez stawonogi oraz na skolonizowane przez nie podłoża, powierzchnie lub przestrzenie, albo w ich są siedztwie.

Środek według wynalazku stosuje się do przywabiania i zwalczania stawonogów, przykładowo w rolnictwie, w ogrodnictwie, w leśnictwie, w gospodarce rolnej, w hodowli zwierzęcej, w ochronie przechowywanych produktów, w ochronie materiałów, w dziedzinie higieny i w gospodarstwach domowych.

Środek według wynalazku stwarza możliwość wytwarzania końcowego preparatu w uproszczony sposób, który to preparat, przykładowo po zmieszaniu z odpowiednią ilością wody, może być natychmiast użyty w miejscu stosowania.

Środek według wynalazku wytwarza się przez zmieszanie razem składnika a) i składnika b) oraz składnika c). Składniki można mieszać albo bezpośrednio albo w mieszaninie z rozpuszczalnikami i/lub ze środkami pomocniczymi.

Stosowane tutaj określenie „autolizaty białkowe obejmuje wszystkie produkty, które powstają podczas autolizy (syn. proces samorozkładu; jako całość wszystkich procesów rozkładu w martwych organizmach wskutek działania enzymów hydrolitycznych, takich jak proteazy, które są ciągle aktywne).

Określenie „syntetyczne kwasy krzemowe obejmuje wszystkie kwasy krzemowe (syn. krzemiany), które są otrzymywane syntetycznie.

PL 207 058 B1

Określenie „zwalczanie obejmuje zarówno bezpośredni wpływ na szkodniki zwierzęce jako następstwo, przykładowo jako wynik inaktywacji i/lub zniszczenia w sensie zwalczania, oraz pośredni wpływ, jako następstwo, przykładowo wynik przywabienia z terenu zajmowanego przez nie, i/lub usunięcia z tej powierzchni przez wyłapanie.

Określenie „szkodniki zwierzęce obejmuje zarówno organizmy zwierzęce, które przynoszą szkody, bezpośrednio lub pośrednio, i wszystkie organizmy zwierzęce, które są ogólnie opisane jako sprawiające kłopot ze względu na ich niepożądane występowanie.

Określenie „związki czynne przeciwko szkodnikom zwierzęcym obejmuje wszystkie związki, których wpływ na szkodniki zwierzęce może być bezpośredni, przykładowo jako wynik inaktywacji i/lub zniszczenia w sensie zwalczania i jako wpływ pośredni, przykładowo jako wynik zdezorientowania i/lub wynik zmniejszenia populacji.

Korzystnymi autolizatami białkowymi w kontekście wynalazku są te należące do grupy autolizatów białkowych pochodzących z drożdży z rodzaju Saccharomyces i Schizosaccharomyces, szczególnie korzystne są autolizaty białkowe pochodzące z drożdży z gatunków Saccharomyces cerevisiae, Saccharomyces bayanus, Saccharomyces carlsbergensis, Saccharomyces chevalieri, Saccharomyces chodati i Saccharomyces diastaticus, korzystniejsze są autolizaty białkowe pochodzące z drożdży z gatunków Saccharomyces cerevisiae i Saccharomyces carlsbergensis, takie jak płynny autolizat białkowy Pinnacle^® (otrzymany z pozostałości po drożdżach browarnianych po fermentacji z użyciem enzymu papainyą, EC 3.4.4.10; Mauri Yeast Australia Ltd., Toowoomba, Queensland, Australia) i/lub sproszkowany autolizat białkowy SPA400^® (otrzymany z pozostałości po drożdżach browarnianych; Halcyon Proteins Pty Ltd., Melbourne, Australia).

Korzystnymi syntetycznymi kwasami krzemowymi są te należące do grup pirogenicznych kwasów krzemowych i strącanych kwasów krzemowych (definicja i wytwarzanie: Rompp, Chemie Lexikon [Enclopedia of Chemistry], 9. wydanie, Georg Thieme Verlag Stuttgart, New York, 1995, str. 2236-2237 - Wydanie broszurowe), szczególnie pożądane są pirogeniczne kwasy krzemowe, takie jak Areosil^® 200 (CAS 69012-64-2; Degusa AG, Frankfurt nad Menem, Niemcy) i strącane kwasy krzemowe, takie jak Sipernat^® 50S (CAS 7631-86-9; Degusa AG, Frankfurt nad Menem, Niemcy), obydwa włączone pod numerem 2315454 do Europejskiego wykazu istniejących handlowych substancji chemicznych (EINECS, syn. Europejski wykaz istniejących substancji), szczególnie korzystne są pirogeniczne kwasy krzemowe, takie jak Areosil^® 200.

Środek według wynalazku jest odpowiedni, gdyż jest dobrze tolerowany przez rośliny i ma korzystną toksyczność dla stałocieplnych, dla przywabiania i zwalczania szkodników zwierzęcych, w szczególności stawonogów, takich jak owady i pajęczaki, ale także robaków takich jak nicienie, które są szkodliwe dla roślin. Szkodniki można znaleźć w rolnictwie, w ogrodnictwie, w leśnictwie, w gospodarce rolnej, w hodowli zwierzęcej, w ochronie przechowywanych produktów, w ochronie materiałów, w dziedzinie higieny i w gospodarstwie domowym. Środek jest skuteczny przeciwko normalnie wrażliwym i odpornym gatunkom i także jest skuteczny przeciwko wszystkim lub pojedynczym stadiom rozwojowym.

Do wyżej wspomnianych szkodników należą szkodniki:

z rzędu Isopoda, np. Armadillidium spp., Oniscus spp., Porcellio spp.. z rzędu Diplopoda, np. Blaniulus spp. z rzędu Chilopoda, np. Geophilus spp., Scutigera spp.. z rzędu Symphyla, np. Scutigerella spp. z rzędu Thysanura, np. Lepisma spp. z rzędu Collembola, np. Onychiurus spp.

z rzędu Orthoptera, np. Blattella spp., Blattella germanica, Blatta orientalis, Periplaneta spp.,

Periplaneta americana, Periplaneta australasiae, Leucophaea spp., Acheta spp., Acheta domesticus, Gryllotalpa spp., Gryllus spp., Gryllus bimaculatus, Locusta spp., Locusta migratoria migratorioides,

Melanoplus spp., Schistocerca spp.

z rzędu Dermaptera, np. Forficula spp., Forficula auricularia.

z rzędu Isoptera, np. Reticulitermes spp., Reticulitermes speratus, Coptotermes spp., Coptotermes formosanus.

z rzędu Anoplura, np. Pediculus spp., Pediculus humanus humanus, Pediculus humanus capitis, Haematopinus spp., Linognathus spp.

z rzędu Mallophaga, np. Trichodectes spp., Damalinea spp.

PL 207 058 B1 z rzę du Thysanoptera, np. Frankliniella spp., Frankliniella fusca, Frankliniella occidentalis, Frankliniella tritici, Kakothrips spp., Hercinothrips spp., Scirtothrips spp., Scirtothrips citri, Scirtothrips aurantii, Taeniothrips spp., Thrips spp., Thrips oryzae, Thrips palmi, Thrips tabaci.

z rzę du Heteroptera, np. Eurygaster spp., Stephanitis spp., Lygus spp., Aelia spp., Eurydema spp., Dysdercus spp., Piesma spp., Piesma quadrata, Rhodnius prolixus, Triatoma spp., Cimex lectularius.

z rzę du Homoptera, np. Aleurodes spp., Aleurodes brassicae, Aleurodes proletella, Bemisia spp., Bemisia tabaci, Trialeurodes spp., Trialeurodes vaporariorum, Brevicoryne spp., Brevicoryne brassicae, Cryptomyzus spp., Aphis spp., Aphis fabae, Aphis gossypii, Aphis pomi, Eriosoma spp., Hyalopterus spp., Phylloxera spp., Pemphigus spp., Macrosiphum spp., Macrosiphum avenae, Myzus spp., Myzus persicae, Phorodon spp., Phorodon humuli, Rhopalosiphum spp., Rhopalosiphum padi, Empoasca spp., Euscelis spp., Eulecanium spp., Saissetia spp., Aonidiella spp., Aonidiella aurantii, Aspidiotus spp., Nephotettix spp., Nephotettix cincticeps, Laodelphax spp., Laodelphax striatellus, Nilaparvata spp., Nilaparvata lugens, Sogatella spp., Pseudococcus spp., Psylla spp., Psylla mali, Aphrophora spp., Aeneolamia spp.

z rzę du Lepidoptera, np. Pectinophora spp., Pectinophora gossypiella, Bupalus spp., Cheimatobia spp., Cnephasia spp., Hydraecia spp., Lithocolletis spp., Hyponomeuta spp., Plutella spp., Plutella xylostella, Malacosoma spp., Euproctis spp., Lymantria spp., Bucculatrix spp., Phytometra spp., Scrobipalpa spp., Phthorimaea spp., Gnorimoschema spp., Autographa spp., Evergestis spp., Lacanobia spp., Cydia spp., Cydia pomonella, Pseudociaphila spp., Phyllocnistis spp., Agrotis spp., Agrotis segetum, Agrotis ipsilon, Euxoa spp., Feltia spp., Earias spp., Heliothis spp., Heliothis virescens, Heliothis armigera, Heliothis zea, Helicoverpa spp., Helicoverpa armigera, Helicoverpa zea, Bombyx spp., Bombyx mori, Laphygma spp., Mamestra spp., Mamestra brassicae, Panolis spp., Prodenia spp., Prodenia litura, Spodoptera spp., Spodoptera littoralis, Spodoptera litura, Spodoptera exigua, Trichoplusia spp., Trichoplusia ni, Carpocapsa spp., Carpocapsa pomonella, Pieris spp., Pieris brassicae, Chilo spp., Chilo suppressalis, Ostrinia spp., Ostrinia nubilalis, Pyrausta spp., Pyrausta nubilalis, Ephestia spp., Ephestia kuehniella, Galleria spp., Galleria mellonella, Cacoecia spp., Capua spp., Choristoneura spp., Clysia spp., Hofmannophila spp., Homona spp., Tineola spp., Tinea spp., Tinea pellionella, Tortrix spp., Tortrix vitisana, Lobesia spp., Lobesia botrana.

z rzę du Coleoptera, np. Anobium spp., Rhizopertha spp., Rhizopertha dominica, Bruchidius spp., Bruchidius obtectus, Acanthoscelides spp., Acanthoscelides obtectus, Hylotrupes spp., Aclypea spp., Agelastica spp., Leptinotarsa spp., Leptinotarsa decemlineata, Psylliodes spp., Chaetocnema spp., Cassida spp., Bothynoderes spp., Clivina spp., Ceutorhynchus spp., Ceutorhynchus assimilis, Phyllotreta spp., Apion spp., Sitona spp., Bruchus spp., Phaedon spp., Phaedon cochleariae, Diabrotica spp., Diabrotica undecimpunctata, Diabrotica virgifera, Psylloides spp., Epilachna spp., Epilachna varivestis, Atomaria spp., Atomaria linearis, Oryzaephilus spp, Anthonomus spp., Anthonomus grandis, Sitophilus spp., Sitophilus granarius, Sitophilus oryzae, Otiorhynchus spp., Otiorrhynchus sulcatus, Cosmopolites spp., Ceuthorrynchus spp., Hypera spp., Dermestes spp., Trogoderma spp., Anthrenus spp., Attagenus spp., Lyctus spp., Meligethes spp., Meligethes aeneus, Ptinus spp., Niptus spp., Gibbium spp., Tribolium spp., Tenebrio spp., Tenebrio molitor, Agriotes spp., Agriotes lineatus, Conoderus spp., Melolontha spp., Melolontha melolontha, Amphimallon spp., Costelytra spp., Costelytra zealandica.

z rzę du Hymenoptera, np. Diprion spp., Diprion pini, Hoplocampa spp., Lasius spp., Monomorium spp., Vespa spp.

z rzę du Diptera, np. Drosophila spp., Drosophila melanogaster, Chrysomyxa spp., Hypoderma spp., Tannia spp., Bibio spp., Bibio hortulanus, Oscinella spp., Oscinella frit, Phorbia spp., Pegomyia spp., Anastrepha spp., Ceratitis spp., Dacus spp., Rhagoletis spp., Bactrocera spp., Toxotrypana spp., Tipula spp., Tipula paludosa, Tipula oleracea, Dermatobia spp., Dermatobia hominis, Cordylobia spp., Cordylobia anthropophaga, Gasterophilus spp., Hypoderma spp., Cuterebra spp., Cochliomyia spp., Wohlfahrtia spp., Stomoxys spp., Calliphora spp., Calliphora erythrocephala, Gastrophilus spp., Hyppobosca spp., Lucilia spp., Lucilia sericata, Musca spp., Musca domestica, Fannia spp., Fannia canicularis, Oestrus spp., Tabanus spp., Aedes spp., Aedes aegypti, Culex spp., Culex pipiens, Culex quinquefasciatus, Anopheles spp., Anopheles arabiensis.

z rzę du Siphonaptera, np. Xenopsylla spp., Xenopsylla cheopsis, Ctenocephalides spp., Ctenocephalides felis, Ctenocephalides canis, Ceratophyllus spp., Pulex spp., Pulex irritans.

PL 207 058 B1 z rzę du Acarina, np. Acarus spp., Acarus siro, Bryobia spp., Bryobia praetiosa, Panonychus spp., Panonychus ulmi, Panonychus citri, Tetranychus spp., Tetranychus urticae, Eotetranychus spp., Oligonychus spp., Eutetranychus spp., Eriophyes spp., Eriophyes ribis, Phyllocoptruta spp., Phyllocoptruta oleivora, Tarsonemus spp., Argas spp., Argas reflexus, Argas persicus, Ornithodoros spp., Ornithodoros moubata, Dermacentor spp., Dermacentor marginatus, Hyalomma spp., Dermanyssus spp., Dermanyssus gallinae, Boophilus spp., Boophilus microplus, Haemaphysalis spp., Psoroptes spp., Chorioptes spp., Sarcoptes spp., Rhipicephalus spp., Rhipicephalus sanguineus, Ixodes spp., Ixodes ricinus, Amblyomma spp.

z klasy robaków pasożytujących w jelicie, np. Schistosoma spp., Fasciola spp., Dicrocoelium spp., Opisthorchis spp., Clonorchis spp., Paragonimus spp., Taenia saginata, Taenia solium, Echinococcus granulosus, Echinococcus multilocularis, Hymenolepis nana, Diphyllobothrium latum, Onchocerca volvulus, Wuchereria bancrofti, Brugia malayi, Brugia timori, Loa loa, Dracunculus medinensis, Enterobius vermicularis, Trichinella spiralis, Trichinella nativa, Trichinella britovi. Trichinella nelsoni, Trichinella pseudopsiralis, Ascaris spp., Ascaris lumbricoides, Trichuris trichuria, Ancylostoma duodenale, Ancylostoma ceylanicum, Ancylostoma braziliensis, Strongyloides stercoralis, Strongyloides fuelleborni, Haemonchus spp., Ostertagia spp., Trichostrongulus spp., Cooperia spp., Bunostomum spp., Nematodirus spp., Chabertia spp., Strongyloides spp., Oesophagostomum spp., Hyostrongulus spp., Ancylostoma spp., Dictyocaulus filaria, Heterakis spp. i z podgrupy nicieni, które są pasożytami roślin, np. Meloidogyne spp., Meloidogyne incognita, Meloidogyne hapla, Meloidogyne javanica, Heterodera spp., Heterodera trifolii, Heterodera avenae, Heterodera schachtii, Heterodera glycines, Globodera spp., Globodera rostochiensis, Globodera pallida, Radopholus spp., Radopholus similis, Pratylenchus spp., Pratylenchus neglectus, Pratylenchus penetrans, Pratylenchus curvitatus, Tylenchulus spp., Tylenchulus semipenetrans, Tylenchorhynchus spp., Tylenchorhynchus dubius, Tylenchorhynchus claytoni, Rotylenchus spp., Rotylenchus robustus, Heliocotylenchus spp., Heliocotylenchus multicinctus, Belonoaimus spp., Belonoaimus longicaudatus, Longidorus spp., Longidorus elongatus, Trichodorus spp., Trichodorus primitivus, Xiphinema spp., Xiphinema index, Ditylenchus spp., Ditylenchus dipsaci, Ditylenchus destructor, Aphelenchoides spp., Aphelenchoides ritzemabosi, Anguina spp., Anguina tritici.

Środek według wynalazku jest stosowany przeciwko stawonogom, szczególnie przeciwko synantropijnym muchom, takim jak muchy z grupy cyclorrhapha (rząd diptera, podrząd brachycera), w tym rodzina Muscidae (np. muchy domowe i muchy krajowe), Calliphoridae (np. padlinówki, trupnice i muchy mię sne), Chloropidae (owocówki), Sarcophagidae (np. ś cierwnice), Tephritidae (np. muszki owocowe i nasiennice, takie jak Anastrepha spp., Ceratitis spp., Rhagoletis spp., Bactrocera spp., Toxotrypana spp., Dacus spp.) i Drosophilidae (np. muszki owocowe, takie jak Drosophila spp.), bardziej szczególnie korzystana przeciw muchom z rodzin Tephritidae (np. muszki owocowe i nasiennice, takie jak Anastrepha spp., Anastrepha obliqua, Anastrepha fraterculus, Anastrepha braziliensis, Anastrepha serpentina, Anastrepha ludens, Anastrepha suspensa, Ceratitis spp., Ceratitis capitata, Ceratitis rosa, Rhagoletis spp., Rhagoletis cerasi, Rhagoletis pomonella, Bactrocera spp., Bactrocera carambolae, Bactrocera latifrons, Bactrocera passiflorae, Bactrocera tryoni, Bactrocera oleae, Bactrocera cucurbitae, Bactrocera dorsalis, Bactrocera tau, Bactrocera latifrons, Bactrocera occipitalis, Bactrocera papayae, Bactrocera philippinensis, Bactrocera tryoni, Bactrocera umbrosa, Toxotrypana spp., Toxotrypana curvicauda, Dacus spp.) i Drosophilidae (np. muszki owocowe, takie jak Drosophila spp., Drosophila melanogaster).

Do związków czynnych przeciwko szkodnikom zwierzęcym, zwłaszcza stawonogom, należą np. estry fosforowe, karbaminiany, estry karboksylowe, (syn. piretroidy), amidyny, związki cyny, owadobójcze fenylopirazole, neonikotynoidy (syn. nitrometyleny), spinozyny (syn. makrocykliczne laktony, syn. makrolidy) i substancje produkowane przez mikroorganizmy:

1. z grupy związków fosforowych acefat, azametyfos, azynfos-etylowy, azynfos-metylowy, bromofos, bromofos etylowy, kadusafos (F-67825), chloretoksyfos, chlorfenwinfos, chloromefos, chloropiryfos, chloropiryfos-metylowy, demeton, demeton-S metylu, demeton-S metylosulfonu, dialifos, diazynon, dichlorfos, dikrotofos, dimetoat, disulfoton, EPN, etion, etoprofos, etrymfos, famfur, fenamifos, fenitrotion, fensulfotion, fention, fonofos, formotion, fostiazat (ACS-66824), heptenofos, izazofos, izotioat, izoksation, malation, metakryfos, metamidofos, metydation, salition, mewinfos, monokrotofos, naled, ometoat, oksydemetonmetylowy, paration, paration-metylowy, fentoat, forat, fosalon, fosfolan, fosfokarb (BAS-301), fosmet, fosfamidon, foksym, pirymifos, pirymifos-etylowy, pirymifos-metylowy, profenofos, propafos, proetamPL 207 058 B1 fos, protiofos, pirachlofos, pirydafention, chinalfos, sulprofos, temefos, terbufos, tebupirymfos, tetrachlorwinfos, tiometon, triazofos, trichlorfon, wamidotion;

2. z grupy karbaminianów alanikarb (OK-135), aldikarb, karbaminian 2-sec-butylofenylometylu (BPMC), karbaryl, karbofuran, karbosulfan, chloetokarb, benfurakarb, etiofenkarb, furatiokarb, HCN-801, izoprokarb, metomyl, karbaminian 5-metylo-m-kumenylobutyrylowo-metylowy, oksamyl, pirymikarb, propoksur, tiodikarb, tiofanoks, 1-metylotio(etylidenoamino)-N-metylo-N-(morfolinotio)karbaminian (UC 51717), triazamat;

3. z grupy estrów karboksylowych (syn. piretroidy) akrynatryna, aletryna, alfametryna, karboksylan 5-benzylo-3-furylometylo-(E)-(1R)-cis-2,2-dimetylo-3-(2-oksotiolan-3-ylidenometylo)cyklopropanu, beta-cyflutryna, beta-cypermetryna, bioaletryna, bioaletryna (izomer (S)-cyclopentylowy), bioresmetryna, bifentryna, karboksylan (RS)-1-cyjano-1-(6-fenoksy-2-pirydylo)metylo-(1RS)-trans-3-(4-tert-butylofenylo)-2,2-dimetylocyklopropanu (NCI 85193), cykloprotryna, cyflutryna, cyhalotryna, cytytryna, cypermetryna, cyfenotryna, deltametryna, empentryna, esfenwalerat, fenflutryna, fenpropatryna, fenwalerat, flucytrynat, flumetryna, fluwalinat (D-izomer), imiprotryna (S-41311), lambda-cyhalotryna, permetryna, fenotryna (izomer (R)), praletryna, piretryny (produkty naturalne), resmetryna, teflutryna, tetrametryna, teta-cypermetryna (TD-2344), tralometryna, transflutryna, zeta-cypermetryna (F-56701);

4. z grupy amidyn amitraz, chlordimeform;

5. z grupy związków cyny cyheksatyna, tlenek fenbutacyny;

6. z grupy owadobójczych fenylopirazoli etyprol (sulfetyprol), fipronil;

7. z grupy neonikotynoidów (syn. nitrometyleny) acetamipryd, chlotanidyna, dinotefuran, imidachlopryd, nitenpiram (TI-304), tiachlopryd i tiametoksam;

8. z grupy spinozyn (syn. makrocykliczne laktony, syn. makrolidy) spinosad

9. inne:

abamektyna, ABG-9008, Anagrafa falcitera, AKD-1022, AKD-3059, ANS-118, Bacillus thuringiensis, Beauveria bassianea, bensultap, bifenazat (D-2341), binapakryl, BJL-932, bromopropylat, BTG-504, BTG-505, buprofezyna, kamfechlor, kartap, chlorobenzylat, chlorofenapir, chlorofluazuron, 2-(4-chlorofenylo)-4,5-difenylotiofen (UBI-T 930), chlorofentezyna, chloroproksyfen, chromafenozyd (ANS-118), CG-216, CG-217, CG-234, A-184699, cyklopropanokarboksylan 2-naftylometylu (Ro12-0470), cyromazyna, diachloden (tiametoksam), diafentiuron, N-(3,5-dichloro-4-(1,1,2,3,3,3-heksafluoro-1-propyloksy)fenylo)karbamoilo)-2-chlorobenzokarboksyimidan etylu, DDT, dikofol, diflubenzuron, N-(2,3-dihydro-3-metylo-1,3-tiazol-2-ili-deno)-2,4-ksylidyna, dinobuton, dinokap, diofenolan, DPX-062, benzoesan emamektyny (MK-244), endosulfan, etofenproks, etoksazol (YI-5301), fenazachin, fenoksykarb, fluazuron, flumit (flufenzyna, SZI-121), eter 2-fluoro-5-(4-(4-etoksy-fenylo)-4-metylo-1-pentylo)difenylowy (MTI 800), wirusy granulozy i polihedrozy jądrowej, fenpiroksymat, fentiokarb, flubenzimina, flucykloksuron, flufenoksuron, flufenproks (ICI-A5683), fluproksyfen, gamma-HCH, halofenozyd (RH-0345), halfenproks (MTI-732), heksaflumuron (DE-473), heksytiazoks, HOI-9004, hydrametylnon (AC 217300), lufenuron, indoksakarb (DPX-MP062), kanemit (AKD-2023), M-020, MTI-446, iwermektyna, M-020, metoksyfenozyd (intrepid, RH-2485), milbemektyna, NC-196, neemgard, 2-nitrometylo-4,5-dihydro-6H-tiazyna (DS 52618), 2-nitrometylo-3,4-dihydrotiazol (SD 35651), 2-nitro-metyleno-1,2-tiazynan-3-ylokarbamaldehyd (WL 108477), piryproksyfen (S-71639), NC-196, NC1111, NNI-9768, nowaluron (MCW-275), OK-9701, OK-9601, OK-9602, propargit, pimetrozyna, pirydaben, pirymidifen (SU-8801), RH-0345, RH-2485, RYI-210, S-1283, S-1833, SB7242, SI-8601, silafluofen, silomadyna (CG-177), SU-9118, tebufenozyd, tebufenpirad (MK-239), teflubenzuron, tetradifon, tetrasul, tiocyklam, TI-435, tolfenpirad (OMI-88), triazamat (RH-7988), triflumuron, werbutyna, wertalek (mykotal), YI-5301.

Korzystnymi związkami czynnymi przeciwko szkodnikom zwierzęcym są pochodne z grup estrów fosforowych, karbaminianów, estrów karboksylowych, (syn. piretroidy), amidyn, związków cyny, owadobójczych fenylopirazoli, neonikotynoidów (syn. nitrometyleny), spinozyn (syn. makrocykliczne laktony, syn. makrolidy) i substancji produkowanych przez mikroorganizmy, szczególnie korzystne są związki z grup estrów fosforowych, owadobójczych fenylopirazoli, neonikotynoidów (syn. nitrometyle8

PL 207 058 B1 ny), spinozyn (syn. makrocykliczne laktony, syn. makrolidy); a bardziej szczególnie korzystne są środki owadobójcze dimetoat, malation, etyprol, fipronil, imidachlopryd, tiachlopryd i spinosad.

Wyżej wspomniane związki czynne przeciwko szkodnikom zwierzęcym są znanymi związkami aktywnymi i większość z nich jest opisana w „The e-Pesticide Manual, CD ROM wersja 2.0, 2000-2001 (ISBN: 1-901396-23-1), na podstawie „The Pesticide Manual, 12. wyd., The British Crop Protection Council, Farnham, UK, 2000.

Środek według wynalazku ogólnie zawiera od 0,0001 do 95% wag. jednego lub większej liczby związków czynnych.

W celu otrzymania środka według wynalazku składniki a) i b) oraz składnik c), albo w postaci czystych substancji i/lub w postaci już gotowej do użycia mieszaniny, oraz w razie potrzeby inne dodatki, dodawane są razem i doprowadzone do postaci odpowiedniej do stosowania (preparatu).

Środek według wynalazku można formułować różnymi sposobami, w zależności od określających go parametrów biologicznych i/lub fizykochemicznych.

Przykładami rozważanych możliwych preparatów są:

preparaty pyliste (DP), granulaty w postaci mikrogranulatów, granulaty do opylania, granulaty powlekane i granulaty adsorpcyjne, granulaty dyspergowalne w wodzie (WG), zwilżalne proszki (WP), roztwory wodne (SL), emulsje, roztwory do opryskiwania, suspoemulsje (SE), produkty do zaprawiania nasion, preparaty ULV, mikrokapsułki, woski, pasty lub żele.

Korzystnymi rodzajami preparatów według wynalazku są preparaty pyliste, granulaty, preparaty w postaci pasty i preparaty ż elowe, szczególnie korzystne są preparaty w postaci pasty i preparaty żelowe, jeszcze bardziej szczególnie korzystne są preparaty żelowe.

Poszczególne rodzaje preparatów są zasadniczo znane i są opisane np. w: Wirmacker-Kiichler, „Chemische Technologie, tom 7, C. Hanser Verlag Munich, 4. wyd., 1986; van Falkenberg, „Pesticides Formulations, Marcel Dekker N.Y., 2. wyd., 1972-73; K. Martens, „Spray Drying Handbook, 3. wyd., 1979, G. Goodwin Ltd. London.

Preparaty pyliste otrzymuje się przykładowo przez mielenie środków według wynalazku z silnie rozdrobnionymi substancjami stałymi, np. talkiem, naturalnymi iłami, takimi jak kaolin, bentonit i pirofilit lub ziemią okrzemkową. Granulaty środków według wynalazku można wytwarzać albo przez naniesienie ich na chłonny granulowany materiał obojętny albo przez naniesienie ich z użyciem środków klejących, np. polialkoholu winylowego, poliakrylanu sodu lub olejów mineralnych, na powierzchnię nośników, takich jak piasek, kaolinity i granulowane materiały obojętne. Środek według wynalazku można także poddać granulacji sposobem, który zwyczajowo stosuje się do wytwarzania granulowanych nawozów sztucznych, w razie potrzeby jako mieszaninę z nawozami.

Preparaty w postaci pasty i preparaty żelowe otrzymuje się przykładowo przez mieszanie środka według wynalazku z substancjami nadającymi strukturę, takimi jak celuloza, heteropolisacharydy (np. Rhodigel Easy^®, Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy) lub ziemia ilasta ze środkami zwilżającymi, takimi jak kondensat naftalenosulfonianowy (np. Morwet^® D425, Witco, Genewa, Szwajcaria), i z cieczami, takimi jak woda.

Zwilżalne proszki są preparatami, które ulegają jednorodnemu rozproszeniu w wodzie i oprócz środka według wynalazku zawierają środki zwilżające, np. polioksyetylowane alkilofenole, polioksyetylowane alkohole tłuszczowe, alkilosulfoniany lub alkilofenylosulfoniany oraz środki dyspergujące, np. ligninosulfonian sodu lub 2,2'-dinaftylometano-6,6'-disulfonian sodu, oprócz rozcieńczalnika lub materiału obojętnego. Jednakże poza tym zastosowaniem, zwilżalne proszki mogą być także stosowane podobnie jak wyżej wspomniane preparaty pyliste.

Preparaty pyliste zazwyczaj zawierają 0,5 - 95% wag. środka według wynalazku, natomiast pozostałość do 100% wag, stanowią zwykłe składniki preparatów. W przypadku granulatów zawartość środka według wynalazku częściowo zależy od fizycznego stanu w jakim środek jest obecny i od użytych środków pomocniczych granulatu, wypełniaczy itd. W przypadku past i żeli zawartość środka według wynalazku wynosi około 0,001 - 95% wag. W zwilżalnych proszkach stężenie środka według wynalazku wynosi np. około 0,5 - 95% wag., w przypadku roztworów do opryskiwania wynosi około 0,5 - 50% wag.

Dodatkowo wspomniane preparaty zawierają w razie potrzeby zwykłe środki klejące, środki zwilżające, dyspergatory, emulgatory, środki penetrujące, rozpuszczalniki, wypełniacze lub substancje nośnikowe.

Niezbędne środki pomocnicze, takie jak substancje obojętne, środki powierzchniowo czynne, rozpuszczalniki i inne substancje pomocnicze, są również znane i opisane np. w: Watkins, „Handbook

PL 207 058 B1 of Insecticide Dust Diluents and Carriers, 2. wyd., Darland Books, Caldwell N.J., H.v. Olphen, „Introduction to Clay Colloid Chemistry; 2. wyd., J. Wiley & Sons, N.Y.; Marsden, „Solvents Guide; 2. wyd., Interscience, N.Y. 1950; McCutcheon's „Detergents and Emulsifiers Annual, MC Publ. Corp., Ridgewood N.J.; Sisley i Wood, „Encyclopedia of Surface Active Agents, Chem. Publ. Co. Inc., N.Y. 1964; Schonfeldt, „Grenzflachenaktive Athylenoxidaddukte, Wiss. Verlagsgesell., Stuttgart 1976; Winnacker-Kiichler, „Chemische Technologie, tom 7, C. Hanser Verlag Mϋnchen, 4. wyd., 1986.

Zwykłe środki przeciwpieniące są oparte przykładowo na fosforanie tributylu lub silikonie, tak jak dialkilopolisiloksany; przykładami środków przeciw zamarzaniu są glikol propylenowy i gliceryna; używane związki higroskopijne to np. Aqua-Sorb^® i Stock-O-Sorb^® (żele wiążące wodę używane w praktyce rolniczej do ochrony korzeni przed wyschnięciem).

Zawartość jednego lub większej liczby dodatkowych rozpuszczalników i środków pomocniczych wynosi 0,001 - 90% wag., korzystnie 0,01 - 75% wag., szczególnie korzystnie 0,1 - 60% wag.

Koncentraty do stosowania, które są obecnie dostępne w handlu są głównie w postaci preparatów, które można stosować w postaci nierozcieńczonej, lub też w razie potrzeby stosować po rozcieńczeniu w zwykły sposób zarówno wodą jak i innym obojętnym materiałem, takim jak użyty np. w preparacie, w każdym przypadku zgodnie z zamierzonym zastosowaniem.

Na bazie tych preparatów można też wytworzyć kompozycje zawierające nawozy sztuczne i/lub regulatory wzrostu, przykładowo w postaci końcowego preparatu (syn. kopreparat) lub jako kolejnego dodatku (syn. mieszanka zbiornikowa).

Zawartość wyżej opisanych związków czynnych w postaci preparatu środka według wynalazku może mieścić się np. w zakresie 0,00000001 - 99% wag. związku czynnego, korzystnie 0,00001 - 90% wag.

Środek według wynalazku stosuje się w zwykły sposób, który jest odpowiedni dla użytej postaci, przykładowo środek według wynalazku może być stosowany bezpośrednio lub jako preparat zawierający środek według wynalazku, np. preparat żelowy jest stosowany w odpowiednio skutecznej ilości na rośliny i/lub nasiona, które zostały zaatakowane przez szkodniki zwierzęce, zwłaszcza stawonogi oraz na skolonizowane przez nie podłoża, powierzchnie i przestrzenie, albo w ich sąsiedztwie.

Nanoszenie realizuje się sposobami znanymi w praktyce, przykładowo przez oprysk, rozpylanie, podlewanie, wstrzykiwanie, opasywanie, powlekanie, rozrzucanie, opylanie, posypywanie, parowanie, nebulizację lub zanurzanie, jako depot i/lub na dużym obszarze.

Środek według wynalazku korzystnie stosuje się w rolniczo ważnych uprawach roślin użytkowych i roślin ozdobnych na obszarach rolnych, w ogrodnictwie i leśnictwie, przykładowo na plantacjach owocowych i w uprawach zbożowych (np. pszenica, jęczmień, żyto, owies, proso, ryż, maniok i kukurydza), a także w uprawie buraka cukrowego, trzciny cukrowej, bawełny, soi, rzepaku, ziemniaków, pomidorów, papryki, grochu i innych gatunków warzyw, w tym także zawierających rośliny transgeniczne; przede wszystkim preferowane jest użycie środka według wynalazku w uprawach Coffea (kawy), Capsicum annuum (papryki), Citrus, Prunus (pestkowców), Ficus carica (figowca pospolitego), Malus domestica (jabłoni), Psidium guajava (gujawy pospolitej), Theobroma cacao (kakaowca właściwego), Syzygium jambos (jambos), Terminalia catappa (migdałecznika właściwego), Prunus dulcis (migdałowca), Persea americana (awokado), Mangifera indica (mango), Coffea arabica (kawa arabska), Carica papaya (papai), Citrus aurantium (pomarańczy gorzkiej), Citrus limon (cytryny zwyczajnej), Citrus sinensis (pomarańczy słodkiej (chińskiej)), Diospyros (hebanowca), Eriobotrya japonica (nieśplika japońskiego), Fortunella (kumkwatu), Musa paradisiaca (banana zwyczajnego), Prunus armeniaca (moreli zwyczajnej), Prunus domestica (śliwy domowej), Prunus persica (brzoskwini zwyczajnej), Spondias purpurea, Vitis vinifera (winorośli), Citrus reticulata (mandarynki), Cydonia oblonga (pigwy pospolitej), Eugenia uniflora (pitangi), Pyrus communis (gruszy pospolitej), Anacardium occidentale (nerkowca), Annona reticulata (flaszowca siatkowego), Capsicum frutescens (papryki ostrej), Carissa, Casimiroa edulis (białej sapoty), Chrysophyllum cainito (cainito), Citrus aurantiifolia (limonki), Citrus limetta (limety słodkiej), Citrus grandis, Citrus limonia, Citrus nobilis (tangerynki), Citrus reticulata x paradisi (satsumy), Citrus paradisi (grejpfruta), Citrus aurantium (pomarańczy gorzkiej), Citrus deliciosa (pospolitej mandarynki), Citrullus vulgaris (kawona zwykłego), Coffea liberica (kawy liberyjskiej), Cyphomandra, Dovyalis caffra (umkokolo), Eugenia, Garcinia mangostana, Juglans regia (orzecha włoskiego), Litchi chinensis (śliwy chińskiej), Malpighia glabra (aceroli), Manilkara zapota (pigwicy właściwej), Mespilus germanica (nieszpułki zwyczajnej), Morus (morwy czarnej), Muntingia calabura, Opuntia (opuncji), Phoenix dactylifera (daktylowca właściwego), Passiflora coerulea (męczennicy błękitnej), Physalis peruviana (miechunki jadalnej), Psidium littorale (gujawy truskawkowej), Punica granatum (granatu właściwego), Rubus loganobaccus (jeżynomaliny), Spondias cytherea (śliwca słodkie10

PL 207 058 B1 go), Syzygium cumini (czapetki kuminowej), Syzygium malaccense (syzygium malajskiego), Syzygium samarangense (syzygium jawajskiego), Thevetia peruviana, Cyphomandra betacea (pomidora drzewiastego), Fortunella japonica (kumkwatu japońskiego), Olea europeae (oliwki), Rubus idaeus (maliny), Vaccinium corymbosum (borówki wysokiej), Vaccinium vitis-idaea (borówki brusznicy), Lycopersicon esculentum (pomidora), Rubus fruticosus (jeżyny), Fragaria ananassa (truskawki), Actinidia chinensis (kiwi), Ribes uva-crispa (porzeczko-agrestu), Pereskia aculeata (agrest), Ribes nigrum (porzeczki czarnej), Ribes rubrum (porzeczki czerwonej), Cerasus avium (czereśni dzikiej), Ananas comosus (ananasa).

Konieczna ilość do użycia zależy od zewnętrznych warunków, takich jak temperatura i wilgotność i innych czynników, a zatem może zmieniać się w szerokich granicach. Gdy używany jest preparat żelowy, stosowana ilość wynosi przykładowo 0,5 - 50 litrów gotowego do użycia środka na hektar; jednakże korzystna stosowna ilość wynosi 2,5 - 10 litrów gotowego do użycia środka na hektar.

Innymi korzystnymi dziedzinami zastosowania są gospodarstwa hodowlane i hodowle zarodowe, gdyż środek według wynalazku jest także odpowiedni do użycia w dziedzinie medycyny weterynaryjnej, korzystnie do przywabiania i zwalczania pasożytów zewnętrznych i uciążliwych szkodników. W związku z tym środek według wynalazku może być szczególnie korzystnie użyty w hodowli żywego inwentarza (np. bydło, owce, świnie i drób, taki jak kury, gęsi itp.), a także w odniesieniu do innych zwierząt domowych i rekreacyjnych (np. konie, koty, psy, króliki, udomowione króliki, świnki morskie i chomiki). W korzystnym zastosowaniu wynalazku, środek według wynalazku podaje się zewnętrznie zwierzętom, bądź bezpośrednio (do organizmu) lub pośrednio (np. przez użycie obroży lub uździenicy). W innej korzystnej postaci wynalazku, środek według wynalazku stosuje się w dziedzinie hodowli zwierząt ewentualnie w połączeniu z innymi środkami, np. płytkami przylepnymi lub pułapkami. Odpowiednie dawki i preparaty w każdym z przypadków zależą szczególnie od rodzaju i stadium rozwoju zwierząt produkcyjnych i zwierząt domowych, a także od stopnia zmasowanego ataku pasożytów i mogą być łatwo oznaczane i ustalane przy użyciu zwyczajowych sposobów.

Innymi korzystnymi dziedzinami zastosowania jest zabezpieczanie przechowywanych produktów i materiałów, dziedzina higieny i zastosowania domowe, gdzie zgodnie z korzystnym zastosowaniem wynalazku, środek według wynalazku stosuje się w odpowiednim pomieszczeniu i tam gdzie jest to właściwe, w połączeniu z innymi środkami, takimi jak płytki przylepne lub pułapki. Także w tym przypadku odpowiednie dawki i preparaty zależą szczególnie od rodzaju i ostrości inwazji pasożytów i mogą być łatwo określane i ustalane zwyczajowymi sposobami.

Wynalazek ilustrują poniższe przykłady.

A Przykłady wytwarzania i postaci użytkowych

A1. Wytwarzanie środka według wynalazku

P r z y k ł a d 1. Wytwarzanie środka według wynalazku z użyciem drożdżowego autolizatu białkowego Pinnacle^® i pirogenicznego kwasu krzemowego Aerosil^® 200 g Aerosilu^® 200 w równych ilościach wprowadzono do miksera wyposażonego w element ugniatający i powoli mieszano. Następnie powoli dodano 65 g autolizatu białkowego Pinnacle^® (techniczny produkt zawierający 49,5% wag. wody), uprzednio upłynnionego w temperaturze 25-30°C, i mieszano z Aerosilem^® 200 przez 30 minut. Mieszaninę później zmielono w wysokoobrotowym młynku, takim jak IKA-M20^® przez dokładnie 7 s i otrzymano bladobeżowy proszek o dobrej sypkości.

P r z y k ł a d 2. Wytwarzanie środka według wynalazku z użyciem drożdżowego autolizatu białkowego Pinnacle^® i strącanego kwasu krzemowego Sipernat^® 50 S

32,8 g Sipernatu® 50 S w równych ilościach wprowadzono do miksera wyposażonego w element ugniatający i powoli mieszano. Następnie powoli dodano 67,2 g autolizatu białkowego Pinnacle^® (techniczny produkt zawierający 49,5% wag. wody), uprzednio upłynnionego w temperaturze 25-30°C, i mieszano z Sipernatem^® 50 S przez 30 minut. Mieszaninę później zmielono w wysokoobrotowym młynku, takim jak IKA-M20^® przez dokładnie 7 s i otrzymano bladobeżowy proszek o dobrej sypkości.

A2. Wytwarzanie postaci użytkowych środka według wynalazku

P r z y k ł a d 1. Wytwarzanie środka według wynalazku zawierającego drożdżowy autolizat białkowy Pinnacle^® i pirogeniczny kwas krzemowy Aerosil^® 200 w postaci żelu w połączeniu z insektycydem Fipronilem g środka według wynalazku, opisanego w przykładzie 1, dodano do 946 ml wody w temperaturze 25-30°C. Następnie dodano 5 g mieszaniny zawierającej 98,75% wag. środka żelującego Rhodigel Easy^® (heteropolisacharyd; Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy), 1% wag. insektycydu Fipronilu w postaci gotowego do użycia preparatu (Regent^® 800 WG; Bayer CropScience) i 0,25%

PL 207 058 B1 wag. środka zwilżającego Morwet^® D425 (kondensat naftalenosulfonianu; Witco, Genewa, Szwajcaria), przy czym podczas dodawania mieszaninę nieprzerwanie mieszano. Gdy mieszanina rozpuściła się całkowicie i stężała po 10-15 minutach, ten gotowy do użycia preparat żelowy został natychmiast użyty.

P r z y k ł a d 2. Wytwarzanie postaci użytkowej środka według wynalazku zawierającego drożdżowy autolizat białkowy Pinnacle^® i strącany kwas krzemowy Sipernat^® 50 S w postaci żelu w połączeniu z insektycydem Fipronilem g środka według wynalazku opisanego w przykładzie 2, dodano do 950 ml wody w temperaturze 25-30°C. Następnie dodano 5 g mieszaniny zawierającej 98,75% wag. środka żelującego Rhodigel Easy^® (heteropolisacharyd; Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy), 1% wag. insektycydu Fipronilu w postaci gotowego do użycia preparatu (Regent^® 800 WG; Bayer CropScience) i 0,25% wag. środka zwilżającego Morwet^® D425 (kondensat naftalenosulfonianu; Witco, Genewa, Szwajcaria), przy czym podczas dodawania mieszaninę nieprzerwanie mieszano. Gdy mieszanina rozpuściła się całkowicie i stężała po 10-15 minutach ten gotowy do użycia preparat żelowy został natychmiast użyty.

A3. Połączenie

P r z y k ł a d 1. Wytwarzanie gotowego do użycia środka według wynalazku zawierającego drożdżowy autolizat białkowy Pinnacle^® i pirogeniczny kwas krzemowy Aerosil^® 200 w połączeniu z insektycydem Fipronilem

90,741% wag. środka według wynalazku opisanego w przykładzie 1, zawierającego 65% wag. autolizatu białkowego Pinnacle^® (techniczny produkt zawierający 49,5% wag. wody) i 35% wag. Aerosilu^® 200, 9,180% wag. środka żelującego Rhodigel Easy^® (Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy), 0,056% wag. insektycydu Fipronilu w postaci gotowego do użycia preparatu (Regent^® 800 WG; Bayer CropScience) i 0,023% wag. środka zwilżającego Morwet^® D425 (Witco, Genewa, Szwajcaria) mieszano w zamkniętym stalowym bębnie, którego objętość była trzykrotnie większa od dodanych składników. W celu uzyskania jednego litra preparatu żelowego, 54 g gotowego do użycia środka według wynalazku zmieszano z 1000 ml wody. Po rozpuszczeniu i zestaleniu preparat żelowy został natychmiast użyty.

P r z y k ł a d 2. Wytwarzanie gotowego do użycia środka według wynalazku zawierającego drożdżowy autolizat białkowy Pinnacle^® i strącany kwas krzemowy Sipernat^® 50 S w połączeniu z insektycydem Fipronilem

90,000% wag. środka według wynalazku opisanego w przykładzie 2, zawierającego 67,2% wag. autolizatu białkowego Pinnacle^® (techniczny produkt zawierający 49,5% wag. wody) i 32,8% wag. Sipernatu^® 50 S, 9,915% wag. środka żelującego Rhodigel Easy^® (Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy), 0,060% wag. insektycydu Fipronilu w postaci gotowego do użycia preparatu (Regent^® 800 WG; Bayer CropScience) i 0,025% wag. środka zwilżającego Morwet^® D425 (Witco, Genewa, Szwajcaria) mieszano w zamkniętym stalowym bębnie, którego objętość była trzykrotnie większa od dodanych składników. W celu uzyskania jednego litra preparatu żelowego, 50 g gotowego do użycia środka według wynalazku zmieszano z 1000 ml wody. Po rozpuszczeniu i zestaleniu preparat żelowy został natychmiast użyty.

P r z y k ł a d 3. Wytwarzanie gotowego do użycia środka według wynalazku zawierającego drożdżowy autolizat białkowy SPA-400^® i pirogeniczny kwas krzemowy Cab-O-Sil^® M5 w połączeniu z insektycydem Fipronilem

0,50% wag. pirogenicznego kwasu krzemowego Cab-O-Sil^® M5 (Cabot GmbH, Hanau, Niemcy), 36,45% wag. środka żelującego Rhodigel Easy^® (Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy), 0,47% wag. insektycydu Fipronilu w postaci gotowego do użycia preparatu (Regent^® 800 WG; Bayer CropScience), 0,25% wag. środka zwilżającego Morwet^® D425 (Witco, Genewa, Szwajcaria) i 62,33% wag. sproszkowanego drożdżowego autolizatu białkowego SPA-400^® (Halcyon Proteins Pty Ltd., Melbourne, Australia) mieszano w zamkniętym stalowym bębnie, którego objętość była trzykrotnie większa od dodanych składników. W celu uzyskania jednego litra preparatu żelowego 13,4 g gotowego do użycia środka według wynalazku zmieszano z 1000 ml wody. Po rozpuszczeniu i zestaleniu preparat żelowy został natychmiast użyty.

B Przykł ady biologiczne

Opis sposobu

Przygotowanie: siedem dni przed eksperymentem, w każdym przypadku użyto po 200 gotowych do przeobrażenia poczwarek śródziemnomorskiej muszki owocowej Ceratitis capitata (syn. owo12

PL 207 058 B1 canka południówka) na każdą część eksperymentu, w klatkach o objętości 52,5 litra. Poczwarki, a nastę pnie muchy, w które się one przeobraził y, trzymano w komorze klimatycznej w 25°C, w cyklu 16 godzinnego oświetlania/dobę i przy 65% wilgotności względnej, karmiono dwa razy dziennie roztworem 5% wag. cukru, podawanym na bibule filtracyjnej aż do końca eksperymentu.

Realizacja eksperymentu: na każdą część eksperymentu, w każdym przypadku 3 ml gotowego do użycia żelu (patrz przykłady wytwarzania i postaci użytkowych) nałożono na płytkę z tworzywa sztucznego, dokładnie w środku koła o średnicy 5 cm. Płytkę z tworzywa sztucznego następnie umieszczono w samym środku klatki.

Ocena:

a) przyciąganie - po wprowadzeniu środka według wynalazku w postaci żelu zliczano ilość much w kole o średnicy 5 cm co 10 minut przez 2 godziny. Średnią wartość tego oznaczenia następnie obliczono jako udział procentowy spośród wszystkich przeobrażonych much ciągle żywych na początku eksperymentu (% przyciąganie)

b) śmiertelność - 24 lub 48 godzin po wprowadzeniu środka według wynalazku w postaci żelu oznaczono całkowitą ilość martwych much, które się przeobraziły i obliczono jako udział procentowy wszystkich przeobrażonych much ciągle żywych na początku eksperymentu (% śmiertelność).

P r z y k ł a d 1. Skuteczność syntetycznych kwasów krzemowych w połączeniu z autolizatem białkowym Pinnacle^®, zgodnie z wyżej opisanymi przykładami wytwarzania i postaci użytkowych

Środek według wynalazku 1)	Preparat środka według wynalazku (środek + woda do 1 ml)	Zawartość autolizatu białkowego w eksperymencie [% wag.]	Przyciąganie Ceratitis capitata [% przyciąganie]5)	Śmiertelność Ceratitis capitata po 48 godzinach [% śmiertelność]5)
Zawartość autolizatu białkowego [% wag.]	Krzemian	Rhodigel ® Easy [mg/ml żelu]4)	Środek według wynalazku [mg/ml żelu]
Pochodze- nie/ozna- czenie	Zawartość [% wag.]
67	Syntetycz- ny/strącany kwas krzemowy 2)	33	5	45	30	38,0	13,9
62	Syntetyczny/pirogeniczny kwas krzemowy 3)	38	5	49	30	44,6	12,9
Nietraktowana kontrola Ceratitis capitata	0,0	9,0

1) Białko Pinnacle^® (techniczny produkt zawierający 49,5% wag. wody, Mauri Yeast Australia Ltd., Toowoomba, Queensland, Australia)

2) Sipernat^® 50 S (Degussa AG, Frankfurt nad Menem, Niemcy)

3) Aerosil^® 200 (Degussa AG, Frankfurt nad Menem, Niemcy)

4) Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy

5) Średnia z 3 powtórzeń

P r z y k ł a d 2. Porównanie z biologicznym przykładem 1

Środek	Preparat środka według wynalazku (środek + woda do 1 ml)	Zawartość autolizatu białkowego w eksperymencie [% wag.]	Przyciąganie Ceratitis capitata [% przyciąganie]	Śmiertelność Ceratitis capitata po 48 godzinach [% śmiertelność]
Zawartość autolizatu białkowego [% wag.]	Krzemian	Rhodigel ® Easy [mg/ml żelu]2)	Środek według wynalazku [mg/ml żelu]
Pochodze- nie/oznaczenie	Zawartość [% wag.]
100	-	0	5	-	30	33,43)	10,83)
32	Naturalny/ ziemia okrzemkowa1)	68	5	94	30	18,04)	14,74)
Nietraktowana kontrola Ceratitis capitata	0,0	9,0

PL 207 058 B1

1) Diamol^® GM (Betram Mineral GmbH, Hamburg, Niemcy)

2) Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy

3) Średnia z 2 powtórzeń

4) Średnia z 3 powtórzeń

Dwa eksperymenty przedstawione w przykładach 1 i 2 wyraźnie pokazują, że środek według wynalazku zawierający syntetyczne kwasy krzemowe, takie jak strącane kwasy krzemowe (Sipernat^® 50 S) i pirogeniczne kwasy krzemowe (Aerosil^® 200) ma większy stopień przywabiania (przyciągania) niż autolizaty białkowe bez syntetycznych kwasów krzemowych. Przeciwnie, użycie naturalnych krzemianów, w tym przypadku ziemi okrzemkowej (Diamol^® GM), zmniejsza przyciąganie. Stopień śmiertelności w przypadku środka według wynalazku w dużym stopniu odpowiadał temu z kontroli. Zatem jest możliwe wykluczenie jakiegokolwiek dodatkowego wzrostu śmiertelności wynikającego z bezpośredniego działania syntetycznych kwasów krzemowych.

P r z y k ł a d 3. Porównanie skuteczności ś rodka wedł ug wynalazku zawierają cego róż ne autolizaty białkowe w połączeniu z insektycydem, zgodnie z wyżej opisanymi przykładami wytwarzania i postaci uż ytkowych

Środek według wynalazku	Preparat środka według wynalazku (środek + woda do 1 ml)	Zawartość autolizatu białkowego w eksperymencie [% wag.] + 0,005% wag. insektycydu (Fipronil)5)	Przyciąganie Ceratitis capitata [% przyciąganie]6)	Śmiertelność Ceratitis capitata po 24 godzinach [% śmiertelność]6)
Autolizat białkowy1)	Syntetyczny kwas krzemowy2)	99 części Rhodigel Easy® i 1 część Regent® 800 WG [mg/ml żelu] 4)	Środek według wynalazku [mg/ml żelu]
Oznacze- nie	Zawar- tość [% wag.]	Oznacze- nie	Zawar- tość [% wag.]
Pinnacle®	62	Aerosil 200®	38	5	49	30	9,2	69,5
Pinnacle®	67	Sipernat 50 S®	33	5	45	30	6,4	65,9
SPA-400®	623)	Cab-O-Sil M5®	0,53)	53)	13,4	8,4	10,6	54,1
Nietraktowana kontrola Ceratitis capitata	0,0	8,3

1) Białko Pinnacle^® (techniczny produkt zawierający 49,5% wag. wody, Mauri Yeast Australia Ltd., Toowoomba, Queensland, Australia), SPA-400^® (Halycyon Protein Pty Ltd., Melbourne, Australia)

2) Aerosil^® 200 (Degussa AG, Frankfurt nad Menem, Niemcy), Sipernat^® 50 S (Degussa AG, Frankfurt nad Menem, Niemcy), Cab-O-Sil M5^® (Cabot GmbH, Hanau, Niemcy)

3) w tym przypadku jedynie zawarte ilości, gdyż te składniki są już zawarte w końcowym preparacie

4) Rhodigel Easy^® (Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy), Regent^® 800 WG (owadobójcza substancja czynna: Fipronil; Bayer CropScience)

5) Regent^® 800 WG

6) Średnia z 5 powtórzeń

P r z y k ł a d 4. Porównanie z biologicznym przykładem 3

Środek	Preparat środka (środek + woda do 1 ml)	Zawartość autolizatu białkowego w eksperymencie [% wag.] + 0,005% wag. insektycydu (Fipronil)4)	Przyciąganie Ceratitis capitata [% przyciąganie]5)	Śmiertelność Ceratitis capita- ta po 24 godzinach [% śmiertelność]5)
Autolizat białkowy1)	Naturalny krzemian2)	99 części Rhodigel Easy® i 1 część Re- gent® 800 WG [mg/ml żelu]3)	Środek [mg/ml żelu]
Ozna- czenie	Zawartość [% wag.]	Ozna- czenie	Zawartość [% wag.]
Pinnac- le®	32	Diamol® GM	68	5	94	30	3,5	51,5
Nietraktowana kontrola Ceratitis capitata	0,0	8,3

PL 207 058 B1

1) Białko Pinnacle^® (techniczny produkt zawierający 49,5% wag. wody, Mauri Yeast Australia Ltd., Toowoomba, Queensland, Australia)

2) Diamol^® GM (Betram Mineral GmbH, Hamburg, Niemcy)

3) Rhodigel Easy^® (Rhodia GmbH, Frankfurt nad Menem, Niemcy), Regent^® 800 WG (owadobójcza substancja czynna:

Fipronil; Bayer CropScience)

4) Regent^® 800 WG

5) Średnia z 5 powtórzeń

Dwa eksperymenty przedstawione w przykładach 3 i 4 wyraźnie pokazują, że autolizaty białkowe otrzymane z drożdży z różnych źródeł zwiększają moc przywabiania (przyciągania) środka według wynalazku. W połączeniu z substancją owadobójczą, w tym przypadku Fipronilem, śmiertelność w przypadku środka według wynalazku jest większa niż w przypadku naturalnych krzemianów (Diamol^® GM), które były badane w przykładzie 4 dla porównania. Ponadto w eksperymencie przedstawionym w przykładzie 3 pokazano, że różne sposoby wytwarzania i formułowania środka według wynalazku prowadzą do porównywalnych wyników.

Claims (8)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Środek do przywabiania i zwalczania stawonogów, znamienny tym, że zawiera:

   a) jeden lub większą liczbę autolizatów białkowych pochodzących z drożdży,

   b) jeden lub większą liczbę syntetycznych kwasów krzemowych,

   c) jeden lub większą liczbę związków czynnych przeciwko stawonogom.
2. 2. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera autolizaty białkowe pochodzące z drożdży rodzaju Saccharomyces i Schizosaccharomyces.
3. 3. Środek według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że zawiera syntetyczny kwas krzemowy pochodzący z grup pirogenicznych kwasów krzemowych i strącanych kwasów krzemowych.
4. 4. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że składnik c) stanowi insektycyd.
5. 5. Zastosowanie środka określonego w zastrz. 1 - 4 do przywabiania i zwalczania stawonogów.
6. 6. Zastosowanie według zastrz. 5, w którym stawonogami są synantropijne muchy.
7. 7. Sposób przywabiania i zwalczania stawonogów, znamienny tym, że środek określony w zastrz. 1-4 kontaktuje się ze stawonogami.
8. 8. Sposób według zastrz. 7, znamienny tym, że środek stosuje się na rośliny, ich nasiona, które są zaatakowane przez stawonogi oraz na skolonizowane przez nie podłoża, powierzchnie i przestrzenie, albo w ich sąsiedztwie.