PL208004B1 - Zamek płytkowy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest zamek płytkowy.

Oprócz trwałości i niezawodności działania pożądaną cechą zamków jest to, że powinny one praktycznie nie poddawać się otwieraniu wytrychem, a przynajmniej otwieranie wytrychem powinno być jak najtrudniejsze. Jeden sposób usiłowania otworzenia wytrychem zamka typu, którego dotyczy wynalazek, oparty jest na tym, że rygiel zamka jest popychany w kierunku wnętrza zamka, przy czym blokujący kołek jest dociskany do krawędzi blokującego kanału płytki blokującej, uniemożliwiając ruch rygla. Jeżeli płytka blokująca zostanie następnie podniesiona poprzez otwór na klucz, można sprawdzić usytuowanie odgałęzienia kanału blokującego płytki blokującej umożliwiające wprowadzenie rygla do wnętrza obudowy zamka. Powtarzanie tej operacji dla części każdej płytki blokującej umożliwia wykrycie położeń płytek blokujących, umożliwiających otworzenie zamka i zamek można otworzyć.

Aby zapobiegać otworzeniu zamka wytrychem w sposób opisany powyżej, stosuje się, jak wiadomo, kanały blokujące z różnymi wycięciami lub hakami, w które może wchodzić kołek blokujący, kiedy ktoś próbuje wykryć prawidłowe położenie płytek blokujących. Nowsze rozwiązanie ujawniono w publikacji EP 0 903 455. Według tego rozwiązania człony chwytające zamiast kanału blokującego są umieszczone przy zewnętrznej krawędzi blokujących płytek tak, że w sytuacji próby otwierania zamka wytrychem współdziałają one z oddzielnych członem chwytającym umieszczonym w obudowie zamka. Oznacza to, że prowadzenie ruch płytek blokujących umożliwia ruch powodowany przez naciskanie rygla, na skutek czego człony chwytające stykają się ze sobą. W opisanym rozwiązaniu ruch płytek blokujących jest prowadzony przez dwa kołki, które są umieszczone w prowadzących rowkach w płytkach blokujących. Jeden z tych kołków jest wsparty na obudowie zamka nieruchomo, a drugi ruchomo. Rozwiązanie takie jest skomplikowane, a cała konstrukcja jest niekorzystna z punktu widzenia wytwarzania i montażu.

Celem wynalazku jest opracowanie nowego, ulepszonego zamka płytkowego, w którym zasadniczo zostaną wyeliminowane wady znanego rozwiązania. Dokładniej, celem wynalazku jest opracowanie zamka płytkowego, który ma doskonałe właściwości przeciwstawiania się próbom otworzenia wytrychem, a jego konstrukcja jest możliwie prosta i niezawodna, zaś wytwarzanie i montaż takiego zamka można przeprowadzać korzystniej niż dotychczas.

Zgodnie z wynalazkiem zamek płytkowy, który ma obudowę zamka zawierającą rygiel przemieszczany kluczem zamka oraz wiele blokujących płytek z blokującymi kanałami, które są przemieszczane kluczem zamka wbrew sile sprężyny, by otworzyć zamek, a w celu prowadzenia ruchów tych płytek obudowa zamka jest wyposażona w nieruchome prowadzące człony i blokujący kołek zależny od ruchów rygla, który służy do współdziałania z blokującymi kanałami płytek blokujących, charakteryzuje się tym, że co najmniej jedna z blokujących płytek jest wyposażona w znany sposób w chwytające człony, które przy wciskaniu rygla do wnętrza obudowy zamka służą do współdziałania ze współpracującymi członami, umieszczonymi w obudowie zamka w celu uniemożliwiania przemieszczenia wymienionej co najmniej jednej blokującej płytki. Ponadto wymieniona co najmniej jedna blokująca płytka jest naciskana przez sprężynę, by obracać tę blokującą płytkę wokół pierwszego prowadzącego członu w kierunku do drugiego prowadzącego członu tak, że wymieniony drugi prowadzący człon prowadzi wymienioną co najmniej jedną blokującą płytkę zasadniczo w kierunku do łba rygla, by wystawał on z obudowy zamka.

Korzystnie jest kiedy sprężyna obracająca wymienioną blokującą płytkę jest powrotną sprężyną dla tej blokującej płytki.

Jest również korzystnie kiedy współpracujące człony umieszczone w obudowie zamka obejmują co najmniej jeden chwytający człon usytuowany u spodu obudowy zamka.

Kolejna korzystna cecha polega na tym, że drugi prowadzący człon jest przeznaczony do prowadzenia również posuwisto-zwrotnych ruchów rygla z obudowy zamka i do wnętrza obudowy zamka.

Jest także korzystnie kiedy blokujący kołek i blokujące kanały blokujących płytek są usytuowane w kierunku poprzecznym wzglę dem kierunku przemieszczania rygla w takim samym poł o ż eniu jak chwytające człony i współpracujące z nimi człony.

Wynalazek zostanie poniżej opisany, przykładowo, na rysunku, na którym:

- fig. 1 przedstawia przykł ad wykonania zamka pł ytkowego wedł ug wynalazku w widoku z boku z otwartą obudową zamka w normalnej sytuacji z wystają cym ryglem, oraz

- fig. 2 przedstawia zamek z fig. 1 przy otwieraniu wytrychem, kiedy na ł eb rygla wywierana jest siła popychająca go do wnętrza obudowy zamka.

PL 208 004 B1

Na rysunkach przez 1 oznaczono obudowę zamka, która zawiera przednią płytkę 2. Ta obudowa zamka ma otwór 7 na klucz jak również rygiel 3 poruszany tam i z powrotem poprzez otwór w płytce przedniej za pomocą klucza (nie pokazano). Przemieszczanie rygla przeprowadzane jest przez prowadzące powierzchnie 6. W przykładzie wykonania pokazanym na rysunkach rygiel jest tak zwanym ryglem hakowym, który zawiera korpus 3b rygla ruchomy wewnątrz obudowy zamka, w którym hakowa część 3a jest obrotowo wsparta za pomocą kołka 4. Obudowa zamka zawiera prowadzący rowek 5 na kołek 4, aby prowadzić ruchy hakowej części 3a. Działanie hakowego rygla 3 jako takie wynika z publikacji WO 02/16716 A1. Zamek z ryglem hakowym jest jednym korzystnym przykładem realizacji wynalazku, ale wynalazek nie jest w żaden sposób ograniczony do zamków płytkowych wyposażonych w rygle hakowe, ale może być stosowany również do zamków płytkowych z innymi rodzajami rygli, takimi jak rygle spoczynkowe.

Obudowa 1 zamka ma wiele blokujących płytek 13, które w znany sposób są oddzielone od siebie przez płytki pośrednie (pokazane tylko częściowo). Płytki blokujące mają blokujący kanał 17, który współpracuje z blokującym kołkiem 12 przymocowanym do rygla i z prowadzącą powierzchnią 13a, na którą może działać klucz zamka, by przemieszczać płytki blokujące do góry na rysunkach wbrew sile powrotnych sprężyn 14 blokujących płytek 13. Celem tego przemieszczania jest ustawienie blokujących płytek 13 tak, aby blokujący kołek 12 był usytuowany w każdej z wybierających sytuacji w miejscu poprzecznych gałęzi 17a blokują cego kanał u, na skutek czego rygiel moż e być przemieszczany z położenia wystającego do wewnątrz, by otworzyć zamek lub z położenia schowanego na zewnątrz w celu zaryglowania zamka.

Obudowa zamka zawiera człony prowadzące, tzn. w tym przypadku prowadzące kołki 8 i 9, które są przeznaczone do prowadzenia ruchów rygla przez prowadzące rowki 10 i 11 usytuowane przed ryglem. Równocześnie prowadzące kołki 8 i 9 służą do prowadzenia również ruchów blokujących płytek 13. W tym celu blokujące płytki mają prowadzący rowek 15, który współpracuje z prowadzącym kołkiem 8 i z prowadzącą powierzchnią 16, która w normalnej sytuacji jest dociskana sprężynami 14 we współpracy z prowadzącym kołkiem 9. Blokujące płytki zawierają ponadto chwytające człony 18, a obudowa zamka zawiera chwytające człony 19, które w pewnej sytuacji operowania wytrychem w zamku są przeznaczone do współdziałania ze sobą jak opisano bardziej szczegółowo poniżej.

Fig. 2 przedstawia dokładniej działanie rozwiązania według wynalazku w sytuacji operowania wytrychem, kiedy siła F jest wywierana na łeb rygla 3 popychając rygiel do przodu. W rezultacie blokujący kołek 12 naciska na blokujące płytki 13 wbrew sile sprężyn 14 poprzez przeciwległe powierzchnie blokujących kanałów poprzecznie względem kierunku ruchu rygla. W konsekwencji blokujące płytki obracają się wokół prowadzącego kołka 8 tak, że chwytające człony 18 i 19 chwytają się wzajemnie i uniemoż liwiają przez to przemieszczenie płytek blokujących poprzez otwór 7 na klucz, by spróbować uzyskać położenie prawidłowe do otwarcia zamka.

Sprężyny 14 blokujących płytek mają w tym przypadku podwójne działanie. Z jednej strony utrzymują one blokujące płytki normalnie w stanie nieuporządkowanym, przez co blokujące płytki uniemożliwiają przemieszczenie rygla bez prawidłowego klucza do zamka, a z drugiej strony spychają blokujące płytki do prowadzącego kołka 9 tak, że chwytające człony 18 i 19 normalnie są oddalone od siebie i umożliwiają przemieszczenie blokujących płytek kluczem zamka w celu otworzenia zamka.

Z punktu widzenia dział ania wynalazku jest zatem istotne i wystarczają ce, ż e blokują ce pł ytki mają taką powierzchnię prowadzącą 16, która współpracuje z prowadzącym kołkiem w kierunku do łba rygla, aby wystawał, ale umożliwia przemieszczenie w przeciwnym kierunku.

Jest oczywiste, że chwytające człony 18 i 19 można realizować wieloma różnymi sposobami. W rozwiązaniu pokazanym na rysunkach chwytające człony 19 mogą korzystnie być umieszczone bezpośrednio przy obudowie zamka podczas wytwarzania go, np. przez formowanie ciśnieniowe albo przez wykrawanie. Ponadto usytuowanie członów chwytających w zamku można zmienić. Podobnie, kiedy trzeba, role prowadzących kołków 8 i 9 można wzajemnie zamienić, jeżeli równocześnie uwzględni się usytuowanie i działanie sprężyn 14 i warunków wstępnych działania innych części zamka.

Wynalazek nie jest zatem ograniczony do powyższego przykładu wykonania, ale do pomyślenia w zakresie załączonych zastrzeż e ń patentowych jest kilka modyfikacji.

Claims (5)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zamek płytkowy, który ma obudowę zamka zawierającą rygiel przemieszczany kluczem zamka oraz wiele blokujących płytek z blokującymi kanałami, które są przemieszczane kluczem zamka wbrew sile sprężyny, by otworzyć zamek, a w celu prowadzenia ruchów tych płytek obudowa zamka jest wyposażona w nieruchome prowadzące człony i blokujący kołek zależny od ruchów rygla, który służy do współdziałania z blokującymi kanałami płytek blokujących, znamienny tym, że co najmniej jedna z blokujących płytek (13) jest wyposażona w znany sposób w chwytające człony (18), które przy wciskaniu rygla (3) do wnętrza obudowy zamka służą do współdziałania ze współpracującymi członami (19), umieszczonymi w obudowie zamka w celu uniemożliwiania przemieszczenia wymienionej co najmniej jednej blokującej płytki (13), a ponadto wymieniona co najmniej jedna blokująca płytka (13) jest naciskana przez sprężynę, by obracać tę blokującą płytkę wokół pierwszego prowadzącego członu (8) w kierunku do drugiego prowadzącego członu (9) tak, że wymieniony drugi prowadzący człon (9) prowadzi wymienioną co najmniej jedną blokującą płytkę (13) zasadniczo w kierunku do łba rygla (3), by wystawał on z obudowy zamka.
2. 2. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że sprężyna obracająca wymienioną blokującą płytkę (13) jest powrotną sprężyną (14) dla tej blokującej płytki.
3. 3. Zamek według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że współpracujące człony (19) umieszczone w obudowie zamka obejmują co najmniej jeden chwytają cy czł on (19) usytuowany u spodu obudowy zamka.
4. 4. Zamek według jednego z zastrz. 1 do 3, znamienny tym, że drugi prowadzący człon (9) jest przeznaczony do prowadzenia również posuwisto-zwrotnych ruchów rygla (3) z obudowy zamka i do wnętrza obudowy zamka.
5. 5. Zamek według jednego z zastrz. 1 do 4, znamienny tym, że blokujący kołek (12) i blokujące kanały (17) blokujących płytek są usytuowane w kierunku poprzecznym względem kierunku przemieszczania rygla w takim samym położeniu jak chwytające człony (18) i współpracujące z nimi człony (19).