PL211220B1 - Przyrząd do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy lub wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową zewnetrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego - Google Patents

Abstract

Przyrząd posiada podstawę (1) opierającą się w czasie pomiaru na powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska lub na powierzchni walcowej czopa osi zestawu kołowego. Do podstawy (1) jest przymocowany jednym końcem kabłąk (2), który jest ukształtowany tak, że jego drugi, swobodny koniec znajduje się w czasie pomiaru po stronie płaszczyzny czołowej wewnętrznej najbliższej obręczy lub wieńca koła bezobręczowego zestawu kołowego, i który jest wyposażony na tym drugim końcu w element oporowy (3) do opierania się w czasie pomiaru o płaszczyznę czołową wewnętrzną tej najbliższej obręczy lub wieńca koła bezobręczowego zestawu kołowego. Przy podstawie (1) jest zamocowany miernik długości (4), którego końcówka pomiarowa (5) jest usytuowana w sąsiedztwie części podstawy (1), odwróconej od elementu oporowego (3), oraz tak ukształtowana i umieszczona z możliwością przestawiania położenia, że w czasie pomiaru styka się z płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub z płaszczyzną czołową czopa osi zestawu kołowego. Podstawę (1) stanowi pryzma zwrócona w czasie pomiaru żłobkiem do powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska lub do powierzchni walcowej czopa osi zestawu kołowego. Podstawa (1) jest wyposażona w magnesy (8) zapewniające stabilność jej położenia w czasie pomiaru.

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 211220 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 382549 ^{(51) Int.Cl.}

G01B 5/00 (2006.01) G01M 17/10 (2006.01) B61K 9/12 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 31.05.2007

Przyrząd do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy lub wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową zewnetrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego

	(73) Uprawniony z patentu:
(43) Zgłoszenie ogłoszono:	INSTYTUT KOLEJNICTWA, Warszawa, PL
08.12.2008 BUP 25/08	(72) Twórca(y) wynalazku:
	ANDRZEJ ANISZEWICZ, Czarny Las, PL
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono:
30.04.2012 WUP 04/12	(74) Pełnomocnik:
	rzecz. pat. Łukasz Sommer

PL 211 220 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest przyrząd do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy lub wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego. Znajduje on zastosowanie głównie w kolejnictwie w pracach pomiarowych mających na celu stwierdzenie, czy różnica odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy lub wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego nie przekracza wartości dopuszczalnej.

Dotychczas nie jest znany przyrząd do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy lub wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego.

Przyrząd według wynalazku posiada podstawę opierającą się w czasie pomiaru na powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska lub na powierzchni walcowej czopa osi zestawu kołowego, a do podstawy jest przymocowany jednym końcem kabłąk, który jest ukształtowany tak, że jego drugi, swobodny koniec znajduje się w czasie pomiaru po stronie płaszczyzny czołowej wewnętrznej najbliższej obręczy łub wieńca koła bezobręczowego zestawu kołowego, i który jest wyposażony na tym drugim końcu w element oporowy do opierania się w czasie pomiaru o płaszczyznę czołową wewnętrzną tej najbliższej obręczy lub wieńca koła bezobręczowego zestawu kołowego, a przy podstawie jest zamocowany miernik długoś ci, którego koń cówka pomiarowa jest usytuowana w są siedztwie części podstawy, odwróconej od elementu oporowego, oraz tak ukszta ł towana i umieszczona z możliwością przestawiania położenia, że w czasie pomiaru styka się z płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub z płaszczyzną czołową czopa osi zestawu kołowego.

Korzystnie jest, jeżeli podstawę stanowi pryzma zwrócona w czasie pomiaru żłobkiem do powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska lub do powierzchni walcowej czopa osi zestawu kołowego.

Korzystnie jest także, jeżeli podstawa jest wyposażona w magnesy zapewniające stabilność jej położenia w czasie pomiaru.

Przyrząd według wynalazku ma stosunkowo małe gabaryty, jest lekki i łatwy w przenoszeniu z jednego miejsca pomiarowego na drugie oraz prosty w obsłudze, zapewnia dużą powtarzalność pomiaru dzięki sztywnej konstrukcji i dużej stabilności położenia. Zaletą wynalazku jest otrzymywanie stosunkowo szybko wyniku pomiaru bez konieczności wykonywania dodatkowych żmudnych obliczeń. Przyrząd według wynalazku umożliwia pomiar w zakresie wszystkich występujących typów zestawów kołowych.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrząd według wynalazku, w widoku z boku, wykorzystany do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła i płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego z obręczowanymi kołami i zamontowanymi pierścieniami wewnętrznymi łożysk, fig. 2 przedstawia ten sam przyrząd według wynalazku, w widoku od strony czołowej, fig. 3 przedstawia również ten sam przyrząd według wynalazku, w widoku z boku, wykorzystany do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła i płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego z obręczowanymi kołami i zamontowanymi pierścieniami wewnętrznymi łożysk, fig. 4 przedstawia ten sam przyrząd według wynalazku, w widoku od strony czołowej, wykorzystany do tego samego rodzaju pomiaru jak podano w objaśnieniu fig. 3, fig. 5 przedstawia także ten sam przyrząd według wynalazku, w widoku z boku, wykorzystany do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła i płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego z obręczowanymi kołami, lecz bez zamontowanych pierścieni wewnętrznych łożysk, a fig. 6 przedstawia także ten sam przyrząd według wynalazku, w widoku od czoła, wykorzystany do tego samego rodzaju pomiaru jak podano w objaśnieniu fig. 5.

Przyrząd według wynalazku jest wykorzystywany do badań zestawu kołowego zarówno z zamontowanymi, jak i bez zamontowanych pierścieni wewnętrznych łożysk, przy czym dla zestawów kołowych z zamontowanymi pierścieniami wewnętrznymi łożysk przyrząd według wynalazku jest wyPL 211 220 B1 korzystywany zarówno do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy lub wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego, jak również do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy lub wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego, natomiast dla zestawów kołowych bez zamontowanych pierścieni wewnętrznych łożysk przyrząd według wynalazku jest wykorzystywany tylko do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy lub wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego. Przykład wykonania wynalazku jest przedstawiony z uwzględnieniem jednocześnie wszystkich wymienionych zastosowań dla zestawów kołowych z obręczowanymi kołami.

Przyrząd według wynalazku posiada podstawę 1 opierającą się w czasie pomiaru na powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska lub na powierzchni walcowej czopa osi zestawu kołowego. Podstawę 1 stanowi pryzma zwrócona w czasie pomiaru żłobkiem do powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska lub do powierzchni walcowej czopa osi zestawu kołowego. Do podstawy 1 jest przymocowany jednym końcem kabłąk 2, który jest ukształtowany tak, że jego drugi, swobodny koniec znajduje się w czasie pomiaru po stronie płaszczyzny czołowej wewnętrznej najbliższej obręczy badanego koła zestawu kołowego. Kabłąk 2 jest wyposażony na tym drugim końcu w element oporowy 3 do opierania się w czasie pomiaru o płaszczyznę czołową wewnętrzną obręczy badanego koła zestawu kołowego. Elementem oporowym 3 jest kołek z powierzchnią czołową kulistą. Powierzchnia czołowa kulista elementu oporowego 3 stanowi bazę pomiarową. Przy podstawie 1 jest zamocowany miernik długości 4, będący liniałem suwmiarkowym z wyświetlaczem ciekłokrystalicznym. Korpus miernika długości 4 jest przymocowany za pomocą śrub do części końcowej kabłąka 2, połączonej z podstawą 1. Końcówka pomiarowa 5 miernika długości 4 jest usytuowana w sąsiedztwie części podstawy 1, odwróconej od elementu oporowego 3. Końcówka pomiarowa 5 jest zamocowana na końcu suwaka 6 miernika długości 4. Jest ona tak ukształtowana i umieszczona z możliwością przestawiania położenia, że w czasie pomiaru styka się z płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub z płaszczyzną czołową czopa osi zestawu kołowego. Końcówka pomiarowa 5 ma dwa otwory ustalające: dolny i górny, rozmieszczone wzdłuż jej pionowej osi podłużnej, dzięki którym może być przestawiana w pionie w zależności od tego, czy badany zestaw kołowy ma zamontowane pierścienie wewnętrzne łożysk, czy ich nie ma, oraz czy pomiar przyrządem według wynalazku ma odnosić się do płaszczyzny czołowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska, czy do płaszczyzny czołowej czopa osi zestawu kołowego. Końcówka pomiarowa 5 jest mocowana do suwaka 6 za pomocą śruby 7. Podstawa 1 jest wyposażona od spodu w magnesy 8 zapewniające stabilność jej położenia w czasie pomiaru. Magnesy 8 są zamocowane pomiędzy skośnymi powierzchniami bazowymi, czyli powierzchniami pryzmowymi podstawy 1. Kabłąk 2 posiada uchwyt 9 ułatwiający przenoszenie, przestawianie i ustawianie na zestawie kołowym przyrządu według wynalazku.

Dla dokonania pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła i płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego z obręczowanymi kołami i zamontowanymi pierścieniami wewnętrznymi łożysk końcówkę pomiarową 5 mocuje się poprzez jej dolny otwór ustalający do suwaka 6 za pomocą śruby 7, a następnie przyrząd według wynalazku ustawia się w pozycji pionowej opierając podstawę 1 na powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska po jednej stronie zestawu kołowego i doprowadza się do zetknięcia powierzchni czołowej kulistej elementu oporowego 3 z płaszczyzną czołową wewnętrzną najbliższej obręczy koła. Następnie przesuwa się suwak 6 miernika długości 4 aż do zetknięcia końcówki pomiarowej 5 z płaszczyzną czołową zewnętrzną najbliższego pierścienia wewnętrznego łożyska. Po zapisaniu wskazania miernika długości 4 jego końcówkę pomiarową 5 odciąga się od płaszczyzny czołowej zewnętrznej najbliższego pierścienia wewnętrznego łożyska. Po wykonaniu tych czynności przyrząd według wynalazku zdejmuje się z powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska po jednej stronie zestawu kołowego i ustawia się go w taki sam sposób na powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska po drugiej stronie zestawu kołowego oraz doprowadza się do zetknięcia powierzchni czołowej kulistej elementu oporowego 3 z płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła po tej drugiej stronie zestawu kołowego, przy czym końcówkę pomiarową 5 miernika długości 4 odciąga się tak, aby w trakcie ustawiania przyrządu według wynalazku dla dokonania pomiaru nie uszkodzić miernika długości 4. Następnie końcówkę pomiarową 5 miernika długości 4 doprowadza się do zetknięcia z płaszczyzną czołową zewnętrzną

PL 211 220 B1 najbliższego pierścienia wewnętrznego łożyska po tej drugiej stronie zestawu kołowego i zapisuje się wskazanie miernika długości 4. Różnica wartości wskazań miernika długości 4 odczytanych przy pomiarze po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego jest wartością mierzonej różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła i płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego z obręczowanymi kołami i zamontowanymi pierścieniami wewnętrznymi łożysk. Porównując różnicę wartości wskazań miernika długości 4 z zadaną wartością dopuszczalną określa się, czy ta różnica nie przekracza wartości dopuszczalnej.

Dla dokonania pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła i płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego z obręczowanymi kołami i zamontowanymi pierścieniami wewnętrznymi łożysk końcówkę pomiarową 5 mocuje się poprzez jej górny otwór ustalający do suwaka 6 za pomocą śruby 7, a następnie przyrząd według wynalazku ustawia się w pozycji pionowej opierając podstawę 1 na powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska po jednej stronie zestawu kołowego i doprowadza się do zetknięcia powierzchni czołowej kulistej elementu oporowego 3 z płaszczyzną czołową wewnętrzną najbliższej obręczy koła. Następnie przesuwa się suwak 6 miernika długości 4 aż do zetknięcia końcówki pomiarowej 5 z płaszczyzną czołową najbliższego czopa osi zestawu kołowego. Po zapisaniu wskazania miernika długości 4 jego końcówkę pomiarową 5 odciąga się od płaszczyzny czołowej czopa osi zestawu kołowego. Po wykonaniu tych czynności przyrząd według wynalazku zdejmuje się z powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska po jednej stronie zestawu kołowego i ustawia się go w taki sam sposób na powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska po drugiej stronie zestawu kołowego oraz doprowadza się do zetknięcia powierzchni czołowej kulistej elementu oporowego 3 z płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła po tej drugiej stronie zestawu kołowego, przy czym końcówkę pomiarową 5 miernika długości 4 odciąga się tak, aby w trakcie ustawiania przyrządu według wynalazku dla dokonania pomiaru nie uszkodzić miernika długości 4. Następnie końcówkę pomiarową 5 miernika długości 4 doprowadza się do zetknięcia z płaszczyzną czołową czopa osi po tej drugiej stronie zestawu kołowego i zapisuje się wskazanie miernika długości 4. Różnica wartości wskazań miernika długości 4 odczytanych przy pomiarze po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego jest wartością mierzonej różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła i płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego z obręczowanymi kołami i zamontowanymi pierścieniami wewnętrznymi łożysk. Porównując różnicę wartości wskazań miernika długości 4 z zadaną wartością dopuszczalną określa się, czy ta różnica nie przekracza wartości dopuszczalnej.

Dla dokonania pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła i płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego z obręczowanymi kołami, lecz bez zamontowanych pierścieni wewnętrznych łożysk, końcówkę pomiarową 5 mocuje się poprzez jej górny otwór ustalający do suwaka 6 za pomocą śruby 7, a następnie przyrząd według wynalazku ustawia się w pozycji pionowej opierając podstawę 1 na powierzchni walcowej czopa osi po jednej stronie zestawu kołowego i doprowadza się do zetknięcia powierzchni czołowej kulistej elementu oporowego 3 z płaszczyzną czołową wewnętrzną najbliższej obręczy koła. Następnie przesuwa się suwak 6 miernika długości 4 aż do zetknięcia końcówki pomiarowej 5 z płaszczyzną czołową najbliższego czopa osi zestawu kołowego. Po zapisaniu wskazania miernika długości 4 jego końcówkę pomiarową 5 odciąga się od płaszczyzny czołowej czopa osi zestawu kołowego. Po wykonaniu tych czynności przyrząd według wynalazku zdejmuje się z powierzchni walcowej czopa osi po jednej stronie zestawu kołowego i ustawia się go w taki sam sposób na powierzchni walcowej czopa osi po drugiej stronie zestawu kołowego oraz doprowadza się do zetknięcia powierzchni czołowej kulistej elementu oporowego 3 z płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła po tej drugiej stronie zestawu kołowego, przy czym końcówkę pomiarową 5 miernika długości 4 odciąga się tak, aby w trakcie ustawiania przyrządu według wynalazku dla dokonania pomiaru nie uszkodzić miernika długości 4. Następnie końcówkę pomiarową 5 miernika długości 4 doprowadza się do zetknięcia z płaszczyzną czołową czopa osi po tej drugiej stronie zestawu kołowego i zapisuje się wskazanie miernika długości 4. Różnica wartości wskazań miernika długości 4 odczytanych przy pomiarze po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego jest wartością mierzonej różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy koła i płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego z obręczowanymi kołami i bez zamontowanych pierścieni wewnętrznych łożysk. Porównując

PL 211 220 B1 różnicę wartości wskazań miernika długości 4 z zadaną wartością dopuszczalną określa się, czy ta różnica nie przekracza wartości dopuszczalnej.

W przypadku badania zestawów kołowych z kołami bezobręczowymi, dokonuje się identycznie pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Przyrząd do pomiaru różnicy odległości pomiędzy płaszczyzną czołową wewnętrzną obręczy lub wieńca koła bezobręczowego i płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub płaszczyzną czołową czopa osi po jednej i po drugiej stronie zestawu kołowego, znamienny tym, że posiada podstawę (1) opierającą się w czasie pomiaru na powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska lub na powierzchni walcowej czopa osi zestawu kołowego, a do podstawy (1) jest przymocowany jednym końcem kabłąk (2), który jest ukształtowany tak, że jego drugi, swobodny koniec znajduje się w czasie pomiaru po stronie płaszczyzny czołowej wewnętrznej najbliższej obręczy lub wieńca koła bezobręczowego zestawu kołowego, i który jest wyposażony na tym drugim końcu w element oporowy (3) do opierania się w czasie pomiaru o płaszczyznę czołową wewnętrzną tej najbliższej obręczy lub wieńca koła bezobręczowego zestawu kołowego, a przy podstawie (1) jest zamocowany miernik długości (4), którego końcówka pomiarowa (5) jest usytuowana w sąsiedztwie części podstawy (1), odwróconej od elementu oporowego (3), oraz tak ukształtowana i umieszczona z możliwością przestawiania położenia, że w czasie pomiaru styka się z płaszczyzną czołową zewnętrzną pierścienia wewnętrznego łożyska lub z płaszczyzną czołową czopa osi zestawu kołowego.
2. 2. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że podstawę (1) stanowi pryzma zwrócona w czasie pomiaru żłobkiem do powierzchni walcowej zewnętrznej pierścienia wewnętrznego łożyska lub do powierzchni walcowej czopa osi zestawu kołowego.
3. 3. Przyrząd według zastrz. 1, znamienny tym, że podstawa (1) jest wyposażona w magnesy (8) zapewniające stabilność jej położenia w czasie pomiaru.