PL211249B1 - Koło łańcuchowe do napędów łańcuchowych - Google Patents

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 211249 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 388882 (51) Int.Cl.

(22) Data zgłoszenia: 08.01.2008 F16H 55/30 (2006.01) (86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego:

08.01.2008, PCT/EP08/000068 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

14.08.2008, WO08/095572 (54)

Koło łańcuchowe do napędów łańcuchowych

	(73) Uprawniony z patentu:
(30) Pierwszeństwo:	BUCYRUS DBT EUROPE GMBH, Lϋnen, DE
08.02.2007, DE, 202007002119.4	(72) Twórca(y) wynalazku:
(43) Zgłoszenie ogłoszono:	ADAM KLABISCH, Dortmund, DE
01.02.2010 BUP 03/10	GERHARD MERTEN, Lϋnen, DE DIEDRICH BETTERMANN, Unna, DE
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono:
30.04.2012 WUP 04/12	(74) Pełnomocnik:
	rzecz. pat. Piotr Malcherek

PL 211 249 B1

Opis wynalazku

Wynalazek dotyczy koła łańcuchowego do napędów łańcuchowych z jedną osią obrotu i z dwoma, na obwodzie koła łańcuchowego, obok siebie i z przesunięciem w stosunku do siebie, zlokalizowanymi grupami kieszeni na ogniwa łańcuchowe przechodzące przez to koło ukośnie w stosunku do osi koła, przy czym każda kieszeń jest ograniczona bocznie przez ściankę boczną i ściankę przeciwną, a w kierunku obwodowym przez progi tworzące swymi flankami ścianki przednią i tylną grupy kieszeni do przenoszenia sił na ogniwo łańcuchowe przelatujące przez kieszeń i które odcinkiem bocznym tworzą ściankę boczną innej grupy kieszeni.

Koło łańcuchowe objęte nadrzędnym określeniem z zastrzeżenia nr 1 znane jest z opisu DE 10 2004 009 535 A1. Znane koło łańcuchowe jest opracowane i wykonane z przeznaczeniem do systemów łańcuchowych dla dźwigów, względnie podnośników i wyposażone jest w pięć progów zlokalizowanych na każdej bocznej powierzchni nośnej, a zatem po pięć kieszeni w grupie. Każda grupa kieszeni tworzy rząd kieszeniowy, którego kieszenie oddzielone są od siebie za pomocą zębów, przy czym flankowe odcinki zębów za wyjątkiem stref przejściowych na powierzchniach wewnętrznych bocznych powierzchni nośnych przebiegają równolegle do osi obrotów koła łańcuchowego. Podczas gdy ścianka boczna i każda ze ścianek przeciwnych ustawione są pionowo w stosunku do osi obrotów, jedno ramię ogniwowe ogniwa łańcuchowego nakłada się wówczas na przebiegające zasadniczo równolegle do osi koła dno kieszeniowe zlokalizowane najbliżej osi obrotów, podczas gdy drugie ramię ogniwa łańcuchowego kładzie się na górnych stronach czołowych zębów i bocznie styka się z wewnętrznymi stronami powierzchni nośnych. Odstęp pomiędzy ścianką boczną i ścianką przeciwną jest tak dobrany, że ogniwo łańcuchowe przebiegające przez kieszeń może się poruszać pionowo w stosunku do osi obrotów dla zapobież enia powstaniu krytycznych naprężeń . Do wykonania koł a łańcuchowego potrzebne są dwie identycznie wykonane dwie połowy koła łańcuchowego, które łączone są ze sobą rozłącznie albo nierozłącznie.

Inne koło łańcuchowe, do którego ogniwa łańcuchowe łańcucha ogniwowego mogą wlatywać ukośnie, znane jest z opisu DE 297 13 055 U1. W tym kole na każdej bocznej powierzchni nośnej występują po cztery progi dla utworzenia każdorazowo czterech kieszeni składających się na rząd kieszeniowy. Powierzchnia stykowa zlokalizowana bliżej osi koła łańcuchowego dla jednego ramienia ogniwowego ogniw łańcuchowych wykonana jest jako dno kieszeniowe, przebiegające ukośnie do osi obrotów, które poprzez przebiegającą równolegle do osi obrotów wzgl. osi koła swobodną powierzchnię przechodzi w stopień utworzony przez próg dla ogniw łańcuchowych innej kieszeni. Naprzeciwległe ramię wzdłużne tego samego ogniwa łańcuchowego wspiera się na równolegle do osi koła usytuowanej powierzchni pokładowej progu, wyposażonej w zagłębienie, lub wpust dla wypukłości spawalniczej na wzdłużnych ramionach ogniwowych ogniw łańcuchowych. Każdy z progów jest tak wykonany, że wystaje ponad płaszczyznę środkową symetrycznie do niej wykonanego koła łańcuchowego, przez co sięga do wnętrza kieszeni każdorazowo innej grupy kieszeniowej. Również to znane koło łańcuchowe przeznaczone jest wyłącznie dla podnośników.

W napędach łańcuchowych stosowanych w podziemiach kopalń zastosowanie znajdują gwiazdy łańcuchowe, wzgl. koła łańcuchowe posiadające kieszenie przystosowane do ogniw łańcuchowych, które w trybie roboczym mają pozycję poziomą, podczas gdy ogniwa łączące, jako ogniwa pionowe, przechodzą przez komory pośrednie między zębami lub gwiazdami koła łańcuchowego i w zasadzie przelatują przez koło łańcuchowe bez przenoszenia sił obwodowych. W zależności od ukształtowania gwiazd łańcuchowych wzgl. wyposażonych w gwiazdy łańcuchowe napędów łańcuchowych koła łańcuchowe mogą być wyposażone tylko w jeden rząd kieszeni albo w dwa położone obok siebie rzędy kieszeni dla napędów łańcuchowych z podwójnym cięgnem łańcuchowym.

Zadaniem wynalazku jest realizacja koła łańcuchowego dla ukośnie na koło łańcuchowe wlatujących ogniw łańcuchowych łatwiejszego w wykonaniu niż znane koła łańcuchowe i umożliwiającego lepszy rozkład sił na przebiegających przez kieszenie nośnych ogniwach łańcuchowych.

Wymienione zadanie realizowane jest zgodnie z wynalazkiem w odniesieniu do koła łańcuchowego w ten sposób, że ścianka boczna i ścianka przeciwna jednej kieszeni tworzą każdorazowo ukośnie w stosunku do osi obrotów przebiegające powierzchnie styku dla ogniw łańcuchowych, przy czym te ukośne powierzchnie styku rozciągają się aż do dennego odcinka kieszeni. W przeciwieństwie do kół łańcuchowych dla ukośnie wlatujących ogniw łańcuchowych znanych ze stanu techniki, w których przynajmniej niektóre częściowe odcinki kieszeni przebiegają równolegle względnie pionowo do osi obrotów albo osi koła, w kole łańcuchowym według wynalazku powierzchnie stykowe mają w najwiękPL 211 249 B1 szym stopniu całkowicie ukośny przebieg do osi obrotów. Zatem w przekroju poprzecznym uzyskany przez to otwór kątowy jednej kieszeni koła łańcuchowego powstaje w wyniku małego nakładu pracy i w stosunkowo prosty sposób może być dopasowany do zróżnicowanych geometrii i poprzecznych przekrojów ogniw łańcuchowych, przy równoczesnym zagwarantowaniu przenoszenia sił w kierunku obwodowym wyłącznie przez ograniczające każdą kieszeń odcinki powierzchni nośnych obydwóch progów. Każdorazowo górne wzgl. zewnętrzne ramię każdego ogniwa łańcuchowego kładzie się przy tym bokiem na bocznym odcinku tego progu, który swymi powierzchniami nośnymi tworzy przednią i tylną ś ciankę kieszeni każ dorazowo innego, poł o ż onego w przesunięciu, rzędu kieszeniowego. Odcinki progów, które w stanie techniki sięgają do wewnętrznych otworów bocznie do progów przylegających ogniw łańcuchowych, w znacznym stopniu, bądź zupełnie, mogą być wyeliminowane.

W preferowanym wykonaniu powierzchnia styku na bocznym odcinku progów wykonana jest w postaci równej powierzchni, rozcią gają cej się aż do odcinka dennego kieszeni. Taka powierzchnia stykowa wzgl. powierzchnia bocznych odcinków progów jest łatwa do uzyskania bądź wykonania, zwłaszcza w jednej operacji technicznej, przykładowo frezowania. Odcinek denny kieszeni składa się przy tym korzystnie z kątowego przejścia ścianki bocznej utworzonej przez próg kieszeni jednej grupy w każ dorazowo naprzeciw tego progu zlokalizowana ściankę przeciwną. Odcinek denny może być korzystnie wyposażony w zlokalizowany szczególnie na przejściu, zaokrąglony rowek wzdłużny, który to rowek tworzy swobodną powierzchnię dla stref obwodowych ramion ogniw łańcuchowych. Szczególnie korzystnym jest, gdy przejścia albo rowki wzdłużne jednej grupy kieszeni oraz przejścia albo rowki wzdłużne innej grupy kieszeni leżą w przesunięciu w stosunku do płaszczyzny środkowej koła łańcuchowego. Dzięki takiemu ukształtowaniu łączna konieczna szerokość koła łańcuchowego, a co za tym idzie również ciężar całkowity odpowiedniego koła łańcuchowego, ulegają korzystnemu zmniejszeniu.

W szczególnie korzystnym wykonaniu powierzchnia styku na ściance bocznej oraz powierzchnia styku na ściance przeciwnej ustawione są ukośnie w stosunku do osi obrotów i równocześnie pod kątem prostym w stosunku do siebie. Kieszeń z ustawionymi do siebie pod kątem prostym powierzchniami stykowymi dla ogniw łańcuchowych jest nie tylko szczególnie łatwa w wykonaniu, ale równocześnie zapewnia korzystne podparcie ogniw łańcuchowych znajdujących się w kieszeniach. W korzystnym przypadku ustawione pionowo ogniwa łańcuchowe wlatują w koło łańcuchowe względnie z niego wylatują pod kątem 45°, tak że następujące po sobie ogniwa łańcuchowe również w bocznych i przesuniętych wzajemnie w kierunku obwodowym kieszeniach mogą być wsparte na powierzchniach styku w swym optymalnym ustawieniu pod kątem 45° i jednocześnie obciążane siłami obwodowymi w kierunku obwodowym odcinków powierzchni nośnych progów. Szczególnie korzystnym okazuje się przy tym to, że każde z ogniw łańcuchowych przelatujących przez kieszeń jest ogniwem nośnym łańcucha, przejmującym siły obwodowe, które mają być wprowadzane od napędu koła łańcuchowego na łańcuch ogniwowy. Ma to zwłaszcza taką zaletę w porównaniu z klasycznymi ogniwami łańcuchowymi poziomymi nośnymi i pionowymi nie nośnymi, że następuje rzeczywiście korzystniejszy rozkład sił oddziałujących na poszczególne przelatujące ogniwa łańcuchowe, zminimalizowanie efektu poligonowego i zmniejszenie różnic prędkości na bazie efektu poligonowego podczas przebiegu łańcucha, występujących przy zastosowaniu klasycznych, znanych ze stanu techniki kół łańcuchowych, czy tez gwiazd łańcuchowych.

Uproszczona geometria przekrojów poprzecznych kieszeni według wynalazku z wzajemnie ukośnie przebiegającymi powierzchniami styku na ściance bocznej i ściance przeciwnej umożliwia wykonanie koła łańcuchowego korzystnie z jednoczęściowego półfabrykatu, albo odlewu, korzystnie ze wstępnie uformowanymi kieszeniami, przy czym przykładowo tylko ostateczny kształt nadawany jest tym kieszeniom w procesie frezowania i/lub szlifowania, a powstające powierzchnie w wyniku hartowania, odpuszczania lub tp. otrzymują dodatkowe zabezpieczenie przeciw nadmiernemu zużyciu. Zwyczajna geometria kieszeni, zwłaszcza z ustawionymi w stosunku do siebie pod kątem prostym i nachylonymi pod katem 45° powierzchniami styku kieszeni pozwala na wykonanie robót wykoń czeniowych na kole za pomocą relatywnie prostych narzędzi, przy czym kieszeniom nadaje się wymaganą geometrię wraz z odpowiednimi zaokrągleniami na odcinkach powierzchni nośnych na progach dla zapewnienia korzystnych parametrów wlotu ogniw łańcuchowych na koło łańcuchowe i uzyskania mniejszych obciążeń znajdujących się w kieszeniach ogniw łańcuchowych. Dzięki temu równocześnie zmniejszają się drgania przenoszone z koła łańcuchowego na łańcuch ogniwowy mogące być przyczyną nadmiernych obciążeń ogniw łańcuchowych lub jednostek napędowych, zwłaszcza podczas obiegu łańcucha.

PL 211 249 B1

Celowym jest, gdy koło łańcuchowe posiada dwie boczne flanki, będące powierzchniami nośnymi, przy czym każda z tych bocznych flanek wyposażona jest w taką ilość kieszeni, których liczba odpowiada liczbie progów, a pomiędzy dwoma progami jednej bocznej flanki wykonana jest ścianka przeciwna. W szczególnie korzystnym wykonaniu koła łańcuchowego według wynalazku powierzchnia styku ścianki przeciwnej posiada mniejszą promieniową wysokość niż powierzchnia stykowa na progu. Na powierzchni stykowej tej ścianki przeciwnej opiera się ogniwo łańcuchowe zewnętrzną stroną czoła wzgl. ramienia ogniwowego, podczas gdy ogniwo łańcuchowe swą dolną stroną zasadniczo płasko styka się z powierzchnią styku na progu, a zatem na ściance bocznej jednej kieszeni.

Dla wykorzystania kół łańcuchowych według wynalazku zwłaszcza w górnictwie np. minerałów (sól, wapń lub tp.) lub węgla szczególnie korzystnym jest, gdy każda ścianka przeciwna posiada przynajmniej jeden otwór wyporowy dla pyłu węglowego, soli, skał czy innego nagromadzonego minerału. W korzystnym wykonaniu otwory wyporowe mogą skł adać się z przepustu w ś ciance przeciwnej, gdy przykładowo koło łańcuchowe posiada na obu bocznych flankach obwodową zamkniętą krawędź lub kołnierz. Szczególnie korzystnym jest, gdy progi wykonane są na zębokształtnych wypukłościach na obydwóch bocznych flankach koła łańcuchowego i pomiędzy tymi wypukłościami zlokalizowane są zagłębienia, które przynajmniej częściowo tworzą otwory do usuwania pyłu węglowego, kurzu, soli itp. Wiele zalet posiada również kombinacja wypukłości i zagłębień z przepustami w ściance przeciwnej. Zamiast przepustów w ściance przeciwnej zagłębienia pomiędzy zębokształtnymi wypukłościami mogą być tak ukształtowane, że rozciągają się przynajmniej po środku kieszeni aż do jej dna, dzięki czemu poszczególne kieszenie wykonane są jako „głęboko sięgające kieszenie i pozostają otwarte w strefie ś cianki przeciwnej ku bocznej flance. Przekrój poprzeczny tych tworzących otwory wyporowe zagłębień może mieć kształt litery V, aby za pomocą głębokich zagłębień uzyskać utworzenie dużych otworów wyporowych pomiędzy równocześnie masywnie wykonanymi zębokształtnymi wypukłościami. Dla poprawienia wypierania względnie odprowadzania nagromadzonego pyłu węglowego lub tp., który ma skłonność do brykietowania, a przez to do znacznego pogarszania parametrów wlotu ogniw łańcuchowych do kieszeni koła łańcuchowego, boczne flanki mogą posiadać zlokalizowane w strefie przepustów albo głębiej sięgających zagłębień ścięcia. Przepusty w bocznych powierzchniach nośnych poniżej zagłębień mogą składać się korzystnie ze wzdłużnych otworów. Zarówno wykonanie z głęboko sięgającymi zagłębieniami, jaki i wykonanie z podłużnymi otworami w strefie ścianki przeciwnej posiadają tę zaletę, że podczas wlotu ogniwa łańcuchowego do kieszeni mniejsze odłamki skał czy tez brykiety są przesuwane przez to ogniwo w dół kieszeni i przez otwory wyporowe mogą zostać wypchnięte na zewnątrz. W korzystnym wykonaniu każda boczna flanka może posiadać każdorazowo 4 do 8 wypukłości i zagłębień, a zwłaszcza po sześć wypukłości i zagłębień, oddalonych od siebie o 60°, tak że koło łańcuchowe łącznie wyposażone jest w dwanaście kieszeni zgrupowanych po sześć w jednym rzę dzie bą d ź grupie kieszeniowej.

Preferowanym obszarem zastosowania dla koła łańcuchowego według wynalazku z kieszeniami, które posiadają wzajemnie ku sobie ukośnie ustawione boczne powierzchnie styku dna pod kątem 45° wlatujących ogniw łańcuchowych są napędy, lub zwrotnie łańcucha strugowego struga urabiającego minerały lub węgiel, albo łańcucha zgrzebłowego przenośnika zgrzebłowego łańcuchowego do pozyskiwania minerałów, węgla i do górnictwa. Przy wykorzystywaniu kół łańcuchowych z kieszeniami dla ukośnie wlatujących ogniw łańcuchowych, wobec faktu, że wszystkie ogniwa łańcuchowe jako ogniwa nośne przenoszą generowane przez napęd siły obwodowe na łańcuch ogniwowy, obciążenia ogniw łańcuchowych przy przebiegu przez kieszenie koła łańcuchowego ulegają zmniejszeniu. Skutkuje to wyraźnie korzystniejszym rozkładem sił na nośnych ogniwach łańcuchowych, a zużycie ogniw łańcuchowych przy przebiegu przez koło łańcuchowe zmniejsza się, przy jednocześnie zredukowanych drganiach wprowadzanych na przelatujący łańcuch. Dodatkową zaletą dla przenośników zgrzebłowych łańcuchowych jest to, że łańcuch może być przeciągany przez ostrogorynny przenośnika zgrzebłowego łańcuchowego pod skosem 45°, przy czym ukośne ustawienie ogniw łańcuchowych łańcucha umożliwia niską budowę przedziału pociągowego oraz przedziału powrotnego dla łańcucha zgrzebłowego. Ponieważ przy łańcuchu ogniwowym z ukośnie biegnącymi ogniwami łańcuchowymi obydwa ogniwa łańcuchowe opierają się o dno przedziału pociągowego i przedziału powrotnego, równocześnie zmniejsza się zużycie blach dennych tych przedziałów łańcuchowych. Ogólnie rzecz biorąc, system technologiczny zastosowania kół łańcuchowych z kieszeniami dla ukośnie wlatujących na koło łańcuchowe ogniw łańcuchowych może podnosić żywotność przenośników zgrzebłowych łańcuchowych i podziemnych urządzeń urabiających.

PL 211 249 B1

Dalsze zalety i sposoby wykonania wynalazku wynikają z poniższego opisu zaprezentowanych na rysunku przykładów wykonania koła łańcuchowego według tego wynalazku. Rysunek przedstawia:

Na fig. 1 - schemat koła łańcuchowego według pierwszego przykładu wykonania w widoku z boku;

Na fig. 2 - przekrój wzdłuż linii II-II z fig. 1;

Na fig. 3 - przekrój wzdłuż linii III-III z fig. 1;

Na fig. 4 - widok wzdłuż strzałki IV z fig. 2;

Na fig. 5 - koło łańcuchowe według drugiego przykładu wykonania w widoku bocznym;

Na fig. 6 - przekrój wzdłuż linii VI-VI z fig. 5;

Na fig. 7 - przekrój wzdłuż linii VII-VII z fig. 5;

Na fig. 8 - kieszeń koła łańcuchowego w widoku z góry według strzałki VIII z fig. 6;

Na fig. 9 - koło łańcuchowe według trzeciego przykładu wykonania w widoku z boku;

Na fig. 10 - przekrój wzdłuż linii X-X z fig. 9;

Na fig. 11 - przekrój wzdłuż linii XI-XI z fig. 9;

Na fig. 12 - widok wzdłuż strzałki XII z fig. 10;

Na fig. 13 - przenośnik zgrzebłowy łańcuchowy z cięgnem zgrzebłowym łańcuchowym z ukośnie leżącymi ogniwami łańcuchowymi w przekroju pionowym przez ostrogorynne przenośnikową, w dużym schematycznym uproszczeniu.

Na fig. 1 przedstawiono oznaczone cyfrą 10 koło łańcuchowe do napędu lub zwrotni łańcuchów zgrzebłowych przenośnika zgrzebłowego łańcuchowego albo łańcuchów strugowych pociąganego łańcuchem struga urabiającego. Koło łańcuchowe 10 wykonane jest korzystnie z jednoczęściowego odlewanego półfabrykatu i w centrum wałowego gniazda mocującego 1 dla wału napędowego nie narysowanej stacji napędowej albo stacji zwrotnej posiada oś obrotów D. W równomiernych odstępach kątowych na obwodzie zlokalizowane jest koło łańcuchowe 10 z dwoma obok siebie umieszczonymi rzędami albo grupami kieszeni 20 oraz 30, przy czym każdorazowo dwie kieszenie 20 jednego rzędu kieszeni wzgl. kieszenie 30 drugiego rzędu kieszeni leżą we wzajemnym przesunięciu kątowym o 60°. Zarówno kieszenie 20, jak i kieszenie 30 są tak rozmieszczone, że koło łańcuchowe 10 może przyjmować ukośnie przebiegające ogniwa łańcuchowe łańcucha ogniwowego i przekierowywać je zasadniczo o 180° od wlotu na koło ku wylotowi z koła. W tym celu kieszenie 20 są przestawione w stosunku do kieszeni 30 nie tylko w kierunku obwodowym, ale też poprzecznie do osi obrotów. Dzięki czemu ukośnie przelatujące ogniwa łańcuchowe, co przedstawia zakreskowane ogniwo 11 w kieszeni 20 na fig. 2, każdorazowo wchodząc na koło łańcuchowe 10 bocznie przylegają do kieszeni 20 wzgl. 30 i mogą być obciążane przy napędzanych kołach łańcuchowych siłami w kierunku obwodowym. Ogniwa łańcuchowe 11, będące korzystnie ogniwami owalnymi o odpowiednim, zwłaszcza okrągłym, przekroju drutu i naprzemiennie zachodzące w owalne ucha 12 następnego ogniwa łańcuchowego, zachodzą podczas rotacji koła łańcuchowego w zależności od ich ukośnego ustawienia albo do kieszeni 20 albo do kieszeni 30. Dla umożliwienia przenoszenia za pomocą koła łańcuchowego 10 sił w kierunku obwodowym na znajdujące się w kieszeniach 20 wzgl. 30 ogniwa łańcuchowe, na obu ograniczających szerokość koła łańcuchowego 10 bocznych flankach 13 wzgl. 14 wykonane są progi 21 wzgl. 31, które swym jednym, skierowanym w kierunku obrotów odcinkiem powierzchni nośnej 22 wzgl. 32 każdorazowo tworzą tylną ściankę jednej kieszeni 30 wzgl. 20, a swą przeciwnie do kierunku obrotów położoną powierzchnią nośną 23 wzgl. 33 tworzą przednią ściankę jednej kieszeni 30 wzgl.

20. W ten sposób w kierunku obwodowym następuje ograniczenie kieszeni 20 przez odcinki powierzchni nośnych 22, 23 progów 31 oraz kieszeni 30 przez odcinki powierzchni nośnych 22, 23 progów 21. Wszystkie progi 21 wykonane są przy tym na bocznej flance 14 i wszystkie progi 31 - na bocznej flance 13, przez co powstają wzajemnie przesunięte rzędy kieszeni. Kontury odcinków powierzchni nośnych 22, 23 wzgl. 32, 33 progów 21 wzgl. 31 są w istocie dopasowane do geometrii czół ogniw łańcuchowych 11, co pozwala uzyskać płaskie przyleganie i korzystne wprowadzanie sił obwodowych na ogniwa łańcuchowe. Każdy próg 21 wzgl. 31 tworzy równocześnie z powierzchnią swej ścianki bocznej 24 wzgl. 34 ściankę boczną kieszeni 30, 20 drugiego rzędu kieszeni. Ścianki boczne 24, 34 progów 21, 31 pomiędzy każdorazowymi odcinkami powierzchni nośnych 22, 23 względnie 32, 33 rozciągają się przy tym jako ukośnie do osi obrotów D przebiegające, zasadniczo równe powierzchnie, opadające pod stałym kątem ostrym, tutaj równym 45°, rozciągające się aż do spodu wzgl. dna 25 kieszeni 20 lub do dna 35 kieszeni 30. Na każdorazowo innej, zlokalizowanej naprzeciw progu 21 wzgl. 31 bocznej flance 13 względnie 14 każda kieszeń 20 ograniczona jest przez ściankę przeciwną 26 i każda kieszeń 30 ograniczona jest przez ściankę przeciwną 36, przy czym również te

PL 211 249 B1 ścianki przeciwne 26 względnie 36 przebiegają pod kątem 45° do osi obrotów D i pod tym kątem biegną do dna kieszeniowego 25 kieszeni 20 wzgl. dna 35 kieszeni 30. Ścianka boczna 34 i ścianka przeciwna 26 kieszeni 20 ustawione są wzajemnie do siebie pod kątem prostym i umożliwiają to, że ogniwo łańcuchowe 11 obydwoma ramionami każdorazowo przylega do ścianek bocznych 34 wzgl. 24 utworzonych przez próg 31 wzgl. 21, a powierzchnią boczną ramion styka się ze ścianką przeciwną 26 wzgl. 36. Przejście ukośnie przebiegającej ścianki bocznej 34 w ściankę przeciwną 26 wzgl. 36 odbywa się w rowku przejściowym 37 wzgl. 27 o odpowiednim promieniu zakrzywienia, aby w strefie V-kształtnego dna kieszeniowego 25, 35 każdej kieszeni 20, 30 uzyskać swobodną powierzchnię.

Wykonane na bocznej flance 13 progi 31 są każdorazowo wykonane w strefie zębokształtnych wypukłości 15 na bocznej flance 13 i progi 21 na naprzeciwległej bocznej flance 14 koła łańcuchowego 10 wykonane są przy zębokształtnych wypukłościach 16, pomiędzy którymi przewidziane są zagłębienia 17 na bocznej flance 13 wzgl. zagłębienia na bocznej flance 14. Bezpośrednio naprzeciw każdej zębokształtnej wypukłości 15 na bocznej flance 13 wzgl. wypukłości 16 na bocznej flance 14 znajduje się zlokalizowane na naprzeciwległej bocznej flance 14 względnie 13 zagłębienie 18 względnie

17. Od radialnej krawędzi każdego zagłębienia 17, 18 w kole łańcuchowym 10 rozciąga się ścianka przeciwna 26 wzgl. 36 każdej kieszeni 20 wzgl. 30. Kątokształtne przejścia dna 25 wzgl. 35 kieszeni 20 wzgl. 30 wykonane są każdorazowo w przesunięciu w płaszczyźnie środkowej M koła łańcuchowego 10 i ścianka przeciwna 26 wzgl. 36 rozciąga się w kole łańcuchowym 10 zgodnie z fig. 1 zasadniczo tylko na połowie wysokości naprzeciwległej ścianki bocznej 34 wzgl. 24. Dzięki utworzonym pomiędzy dwoma zębokształtnymi wypukłościami 15, 16 zagłębieniom 18, 17 pył węglowy, miał, materiał skalny itp. może zostać bocznie wypchnięty z kieszeni przez górną stronę ścianki przeciwnej 26, gdy ogniwo łańcuchowe wlatuje do kieszeni 20 albo 30 koła łańcuchowego 10. Zagłębienia 17, 18, a więc tutaj częściowe zmniejszenia przekroju bocznych flanek 13, 14, tworzą otwory wyporowe pyłu węglowego itp.

Fig. 4 przedstawia koło łańcuchowe w widoku z góry, z leżącymi we wzajemnym przesunięciu kieszeniami 30 i 20. Położenie ogniw łańcuchowych w kieszeniach 20 wzgl. 30 zaznaczone jest liniami przerywanymi. Rzut dobrze obrazuje, że ścianka przeciwna stosunkowo równomiernie przechodzi w utworzoną przez próg 31 ś ciankę boczną 34 kieszeni 20 i że przykł adowo przelatujące przez kieszeń 20 ogniwa łańcuchowe mogą się bocznie wspierać tylko na wąskim, zwężającym się ku dnu kieszeniowemu 25, tworzącym ściankę boczną 34 obszarze progu 31, ponieważ kontur odcinków powierzchni nośnej 32 wzgl. 33 zwęża próg 31 na kształt litery V w kierunku dna 35 kieszeni 20. Natomiast ścianka przeciwna 26 koła łańcuchowego, przedstawionego na fig. 1 do 4, przy w przybliżeniu takiej samej długości kieszeni 20, daje wsparcie dla znajdującego się w tej kieszeni 20 ogniwa łańcuchowego.

Fig. 5 do 8 przedstawiają drugi przykład wykonania koła łańcuchowego 110 według wynalazku, przy czym takie same elementy, jak w kole łańcuchowym z fig. 1 do 4, otrzymały oznaczenia powiększone o 100. Również koło łańcuchowe 110 posiada rozmieszczone na swym obwodzie obok siebie i we wzajemnym przesunięciu kieszenie 120 wzgl. 130, służące do przyjęcia i przekierowania ogniw łańcuchowych (nie narysowane), które przelatują przez koło łańcuchowe 110 pod kątem 45° do osi obrotów D. Tak samo, jak w poprzednim przykładzie wykonania występuje tu łącznie 12 kieszeni, mianowicie sześć kieszeni 120 i sześć kieszeni 130, rozmieszczonych na obwodzie i każda kieszeń 130 ograniczona jest w kierunku obwodowym przez odcinki powierzchni nośnych 122 wzgl. 123 progu 121, podczas gdy kieszenie 120 w kierunku obwodowym ograniczone są przez odcinki powierzchni nośnych 132 wzgl. 133 progu 131.

Wszystkie progi 131 zlokalizowane są zgodnie z fig. 5 na przedniej bocznej flance 113, podczas gdy progi 121 znajdują się na naprzeciwległej, na fig. 5 tylnej bocznej flance 113, a każda boczna flanka nośna 113 wzgl. 114 z kolei posiada sześć zębokształtnych wypukłości 115 na bocznej flance 113 oraz sześć zębokształtnych wypukłości 116 na bocznej flance 114, na których wykonane są progi 121 względnie 131. Każdorazowo ku jednej kieszeni 120 względnie 130 zwrócone odcinki boczne 134 progów 131 względnie 124 progów 121 tworzą ściankę boczną kieszeni 120 względnie 130, która przebiega ukośnie do osi obrotów D i ma odpowiednio ukośnie do osi obrotów przebiegającą powierzchnię styku dla wchodzących do kieszeni 120 względnie 130 ogniw łańcuchowych. Naprzeciw ukośnie przebiegającej ścianki bocznej 124 leży krótsza ścianka przeciwna 136 i naprzeciw ukośnie przebiegającej ścianki bocznej 134 kieszeni 120 leży ukośnie przebiegająca ścianka przeciwna 126. Ścianka przeciwna 126 względnie 136 i ścianka boczna 134 wzgl. 124 ustawione są względem siebie pod kątem prostym i rozciągają się w istocie jako płaskie powierzchnie na kierunku wzdłużnym kieszeni 120 względnie 130 w kierunku obwodowym. W odróżnieniu od poprzedniego przykładu wykonania zagłębienia 117 względnie 118 koła łańcuchowego 110 rozciągają się pomiędzy dwoma zęboPL 211 249 B1 kształtnymi wypukłościami 115 względnie 116 aż do den kieszeniowych 125 wzgl. 135 kieszeni 120 wzgl. 130. Patrząc w kierunku obwodowym każda z kieszeni 120 względnie 130 pozbawiona jest ścianki przeciwnej, a zamiast niej posiada utworzone przez głęboko sięgające zagłębienie 117 wzgl. 118 krawędziowo otwarte wybranie, tworzące stosunkowo duży otwór wyporowy dla pyłu węglowego, nagromadzonego kurzu, skał itp., które mogą się zbierać wewnątrz kieszeni 120 wzgl. 130. Zagłębienia 117 wzgl. 118 wykonane są w taki sposób, że kieszeń 120 posiada wylot prowadzący od dna kieszeniowego 125 poprzez skosy odprowadzające 129 ku bocznej flance 114 wzgl. poprzez skosy odprowadzające 139 ku bocznej flance 113 koła łańcuchowego, tak, że nagromadzony materiał w szczególnie korzystny sposób może zostać usunięty z kieszeni 120 wzgl. 130 na zewnątrz. Zagłębienia 117, 118 składają się tutaj z łukowatych przejść dwóch wypukłości 115 względnie 116, jednej w drugą. Głęboko sięgające zagłębienia 117 względnie 118 dzielą ściankę przeciwną 126, co szczególnie dokładnie uwidocznione jest na fig. 8, na dwie powierzchnie częściowe, pomiędzy którymi utworzony jest otwór wyporowy ze skosami odprowadzającymi 129 względnie 139.

Koło łańcuchowe 210, przedstawione na fig. 9 do 12, również znajduje zastosowanie w górnictwie podziemnym, jako łańcuchowe koło napędowe albo przekierowujące do łańcuchów zgrzebłowych albo łańcucha strugowego i jego obydwie boczne flanki 213 względnie 214 wyposażone są w sześć równomiernie w odstępach równych 60° rozmieszczonych na obwodzie zębokształtnych wypukłości 215 wzgl. 216, na których każdorazowo wykonany jest próg 221 względnie 231 i które swymi odcinkami powierzchni bocznych 222, 223 ograniczają kieszenie 230 względnie odcinkami powierzchni bocznych 232, 233 ograniczają kieszenie 220. Naprzeciw każdego progu 231 (221), który rozdziela dwie kieszenie 220 (230) tej grupy kieszeniowej, zlokalizowana jest ścianka przeciwna 226 (236), a zarówno ś cianka przeciwna 226 (236), jak i przynależ ny odcinek boczny 234 (224) przebiegają pod kątem 45° w stosunku do osi obrotów D i równocześnie są ustawione do siebie pionowo. Zagłębienia 217, 218 pomiędzy dwoma zębokształtnymi wypukłościami 215, 216 ponownie kończą się zasadniczo w połowie wysokoś ci kieszeni 220 wzglę dnie 230, a zmienny przebieg wypukłości 215, 216 oraz zagłębień 218 względnie 217 na każdej bocznej flance 213, 214 odpowiada w zasadzie tym w kole łańcuchowym z fig. 1 do 4. W odróżnieniu od dotychczasowych przykładów wykonania tutaj każda ścianka przeciwna 226 wyposażona jest w owalny, ciągnący się w kierunku obwodowym, krawędziowo zamknięty wzdłużny otwór 228 i każda ścianka przeciwna 236 na bocznej flance 213 posiada odpowiedni wzdłużny otwór 238, przy czym te wzdłużne otwory 228, 238 stanowią otwory wyporowe nagromadzonego materiału, pyłu węglowego itp. Wzdłużne otwory 228, 238 rozciągają się za wyjątkiem progu obwodowego 240, 250 na danej wysokości ścianki przeciwnej 226 wzgl. 236 i sięgają aż do dna 225 wzgl. 235 każdej kieszeni. Na dnie wzdłużnych otworów 228, 238 wykonane są skosy odprowadzające 229, 239 pod kątem około 10°, wspomagające wypychanie nagromadzonego materiału. W związku z istnieniem wzdłużnych otworów 228, 238 każde ogniwo łańcuchowe, przechodzące w ukośnym położeniu przez koło łańcuchowe 210, co szczególnie dobrze widać na fig. 12, opiera się czołami w strefie ścianki przeciwnej 226 tylko częściowo, bo wzdłużne otwory 228, 238 równocześnie tworzą swobodną powierzchnię styku w strefie tej ścianki przeciwnej 226 wzgl. 236 każdej kieszeni 220, 230.

Fig. 13 przedstawia w dużym schematycznym uproszczeniu w przekroju poprzecznym połowę ostrogorynny 60 nie narysowanego przenośnika zgrzebłowego łańcuchowego, w którym łańcuch napędowy 5 zawracany jest za pomocą kół łańcuchowych, jakie pokazano na fig. 1 do 12. Każda ostrogorynna 60 przenośnika zgrzebłowego łańcuchowego posiada znane profile boczne 61 dla przedziału pociągowego będącego przedziałem górnym 62, jak również w lustrzanym odbiciu względem niego usytuowane profile boczne 63 dla przedziału dolnego 64 będącego przedziałem powrotnym, w którym prowadzone są przyłączone do łańcucha ogniwowego 5 zgrzebła 6 z końcówkami zgrzebł owymi. Łańcuch ogniwowy przelatuje jako bezkońcowe cię gno łańcuchowe pomiędzy napędem głównym a napędem pomocniczym (nie narysowane). Ponieważ ogniwa łańcuchowe 11 łańcucha zgrzebłowego 5 każdorazowo ustawione są pod kątem 45° w stosunku do poziomu wzgl. pionu, to ogniwa łańcuchowe 11 każdorazowo opierają się swymi dolnymi ramionami na dnie transportowym 65 względnie blasze dennej 66 przedziału dolnego 64 w dwóch obszarach, tak że zużycie dna transportowego 65 i dna 66 przedziału dolnego 64 w wyniku działania sił tarcia są mniejsze, niż w stanie techniki. Równocześnie w wyniku ukośnego ustawienia ogniw łańcuchowych 11 łańcucha zgrzebłowego 5 ich wysokość może być zmniejszona przy zachowaniu takiej samej wytrzymałości, bo możliwa jest mniejsza minimalna wysokość każdego z przedziałów łańcuchowych 62, 64 przenośnika zgrzebłowego łańcuchowego 60. Inna zaleta zastosowania łańcucha zgrzebłowego 5 z ukośnie ustawionymi ogniwami łańcuchowymi 11 w przenośniki

PL 211 249 B1 zgrzebłowym łańcuchowym 60 polega na tym, że każde ogniwo łańcuchowe 11 w kołach łańcuchowych 10, 110 względnie 210 jest ogniwem nośnym i obciążane jest siłami obwodowymi, tak że obciążenia każdego ogniwa podczas przechodzenia przez koło łańcuchowe w porównaniu do zwyczajowego prowadzenia łańcucha z ogniwami poziomymi i pionowymi, gdzie tylko co drugie ogniwo jest ogniwem nośnym, mogą ulec znacznemu obniżeniu.

W ramach niniejszego opisu patentowego mogą wystę pować liczne zmiany, mieszczą ce się w zakresie zastrzeż e ń zależ nych. Zmianom, mieszczą cym się w ramach tych zastrzeż e ń , moż e podlegać zwłaszcza geometria zewnętrzna zagłębień i zębokształtnych wypukłości. Wszystkie figury przedstawiają koło łańcuchowe z sześcioma zębokształtnymi wypukłościami wzgl. zagłębieniami na każdej bocznej flance, zatem łącznie z dwunastoma kieszeniami. W zależności od zastosowanej geometrii łańcucha i przypadku zastosowania koło łańcuchowe może mieć mniej lub więcej, zwłaszcza cztery do ośmiu zębów na boczną flankę, a zatem osiem, dziesięć, dwanaście, czternaście lub szesnaście kieszeni. Kąt otwarcia pomiędzy, poza tym zasadniczo prostymi, ściankami bocznymi i ściankami przeciwnymi każdej kieszeni, wynoszący dokładnie 90°, prezentowany jest w preferowanym przykładzie wykonania. Również tutaj ukośna pozycja jednej bąd ź obu powierzchni może ulegać modyfikacjom. Wynalazek nie determinuje absolutnego ukształtowania odcinków powierzchni nośnej progów względnie zębokształtnych wypukłości ograniczających poszczególne kieszenie i również one mogą zmieniać się w zależności od geometrii poszczególnych ogniw łańcuchowych.

Claims (21)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Koło łańcuchowe do napędów łańcuchowych z jedną osią obrotu (D) i z dwoma rozmieszczonymi na obwodzie koła łańcuchowego obok siebie z równoczesnym wzajemnym przesunięciem grupami kieszeni (20, 20, 120, 130, 220, 230) dla ogniw łańcuchowych przechodzących przez to koło łańcuchowe ukośnie w stosunku do osi obrotów (D), przy czym każda kieszeń (20, 30) jest bocznie ograniczona przez ściankę boczną (24, 34) i ściankę przeciwną (26, 36) a w kierunku obwodowym przez progi (31, 21), które swymi flankami (32, 33, 22, 23) tworzą ścianki przednią i tylną kieszeni (20, 30) jednej grupy do przenoszenia obciążeń na ogniwo łańcuchowe przelatujące przez kieszeń oraz odcinkiem bocznym (24, 34) ściankę boczną kieszeni (20, 30) drugiej grupy, znamienne tym, że ścianka boczna (24, 34) i ścianka przeciwna (26, 36) jednej kieszeni (20, 30) tworzą ukośnie w stosunku do osi obrotów (D) przebiegające powierzchnie stykowe dla ogniw łańcuchowych, które rozciągają się aż do dennego odcinka (25, 35) kieszeni (20, 30).
2. 2. Koło łańcuchowe według zastrz. 1, znamienne tym, że powierzchnia stykowa na odcinku bocznym progów (21, 31) wykonana jest w postaci równej powierzchni rozciągającej się aż do dennego odcinka (15, 35) kieszeni (20, 30).
3. 3. Koło łańcuchowe według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że denny odcinek (25, 35) kieszeni (20, 30) składa się z kątowego przejścia ściany bocznej (34, 24) w ściankę przeciwną (26, 36).
4. 4. Koło łańcuchowe według jednego z zastrz. 1 do 3, znamienne tym, że denny odcinek (25, 35) wyposażony jest w korzystnie zaokrąglony wzdłużny rowek (27, 37)
5. 5. Koło łańcuchowe według zastrz. 3 albo 4, znamienne tym, że przejścia albo wzdłużne rowki (27, 37) jednej grupy kieszeni (20) i takie same elementy drugiej grupy kieszeni (30) są przesunięte w stosunku do płaszczyzny środkowej (M) koła łańcuchowego (10, 110, 210).
6. 6. Koło łańcuchowe według jednego z zastrz. 1 do 5, znamienne tym, że powierzchnia stykowa na ściance bocznej (24, 34) i powierzchnia stykowa na ściance przeciwnej (26, 36) ustawione są w stosunku do siebie pod kątem prostym.
7. 7. Koło łańcuchowe według jednego z zastrz. 1 do 6, znamienne tym, że powierzchnie stykowe przebiegają nachylone pod kątem 45° do osi obrotów (D).
8. 8. Koło łańcuchowe według jednego z zastrz. 1 do 6, znamienne tym, że wykonane jest z jednoczęściowego półfabrykatu z korzystnie wyfrezowanymi i/lub wyszlifowanymi kieszeniami (20, 30).
9. 9. Koło łańcuchowe według jednego z zastrz. 1 do 8, znamienne dwoma flankami bocznymi (13, 14, 113, 114, 213, 214), przy czym każda flanka boczna wyposażona jest w taką liczbę progów (21, 31, 121, 131, 221, 231), która odpowiada ilości kieszeni, przy czym pomiędzy dwoma progami jednej flanki wykonana jest ścianka przeciwna.

   PL 211 249 B1
10. 10. Koło łańcuchowe według zastrz. 1 do 9, znamienne tym, że powierzchnia stykowa ścianki przeciwnej (26, 36) ma mniejszą wysokość niż powierzchnia stykowa na progu (21, 31).
11. 11. Koło łańcuchowe według jednego z zastrz. 1 do 10, znamienne tym, że każda ścianka przeciwna wyposażona jest w otwór do usuwania pyłu węglowego, lub tp.
12. 12. Koło łańcuchowe według zastrz. 11, znamienne tym, że otwór do usuwania pyłu węglowego utworzony jest z przepustu w ściance przeciwnej.
13. 13. Koło łańcuchowe według zastrz. 11, znamienne tym, że progi (21, 31) wykonane są na zębokształtnych wypukłościach (15, 16) na obu flankach bocznych (13, 14) koła łańcuchowego, pomiędzy którymi znajdują się zagłębienia (17, 18), które przynajmniej częściowo tworzą, otwory do usuwania pyłu węglowego lub tp.
14. 14. Koło łańcuchowe według zastrz. 13, znamienne tym, że zagłębienia (117, 118) rozciągają się przynajmniej od środka kieszeni (120, 130) do dna kieszeni (125, 135).
15. 15. Koło łańcuchowe według zastrz. 13, znamienne tym, że zagłębienia (217, 218) rozciągają się na częściowym odcinku wysokości kieszeni, przy czym pomiędzy progiem obwodowym (249, 250) zagłębień (217, 218) a odcinkiem dennym (225, 235) kieszeni (220, 230) wykonane są przepusty (228, 238) dla pyłu węglowego lub tp.
16. 16. Koło łańcuchowe według zastrz. 14 albo 15, znamienne tym, że flanki boczne w strefie przepustów lub głęboko sięgających zagłębień wyposażone są w skosy odprowadzające (129, 229, 239).
17. 17. Koło łańcuchowe według zastrz. 15 albo 16, znamienne tym, że przepusty składają się z otworów podł u ż nych (228, 238).
18. 18. Koło łańcuchowe według jednego z zastrz. 13 do 17, znamienne tym, że każda flanka boczna posiada sześć wypukłości i zagłębień, które rozmieszczone są w odstępach od siebie o 60°.
19. 19. Zastosowanie koła łańcuchowego według jednego z zastrz. 1 do 19, jako koła napędowego lub zwrotnego dla łańcucha strugowego struga urabiającego, albo dla łańcucha zgrzebłowego przenośnika zgrzebłowego łańcuchowego zwłaszcza do urabiania minerałów, węgla i przy budowie kopalń.
20. 20. Przenośnik zgrzebłowy łańcuchowy z napędem głównym oraz z napędem pomocniczym, z których każdy obejmuje obrotowo ułożyskowane koło łańcuchowe z kieszeniami dla ogniw łańcuchowych łańcucha ogniwowego zgrzebłowego, znamienny tym, że kieszenie umożliwiają ukośne pasowanie ogniw łańcuchowych w stosunku do osi obrotów i łańcuch ogniwowy z ukośnie stojącymi ogniwami obiega pomiędzy obydwoma kołami łańcuchowymi.
21. 21. Przenośnik łańcuchowy według zastrz. 20, znamienny tym, że koło łańcuchowe wykonane jest według jednego z zastrz. 1 do 18.