PL212218B1 - Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych - Google Patents

Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych

Info

Publication number
PL212218B1
PL212218B1 PL390925A PL39092510A PL212218B1 PL 212218 B1 PL212218 B1 PL 212218B1 PL 390925 A PL390925 A PL 390925A PL 39092510 A PL39092510 A PL 39092510A PL 212218 B1 PL212218 B1 PL 212218B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
ionic liquids
bromide
anion
basic ionic
concentration
Prior art date
Application number
PL390925A
Other languages
English (en)
Other versions
PL390925A1 (pl
Inventor
Janusz Nowicki
Marcin Muszyński
Original Assignee
Inst Ciężkiej Syntezy Organicznej Blachownia
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Ciężkiej Syntezy Organicznej Blachownia filed Critical Inst Ciężkiej Syntezy Organicznej Blachownia
Priority to PL390925A priority Critical patent/PL212218B1/pl
Publication of PL390925A1 publication Critical patent/PL390925A1/pl
Publication of PL212218B1 publication Critical patent/PL212218B1/pl

Links

Landscapes

  • Nitrogen Condensed Heterocyclic Rings (AREA)

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych - wodorotlenków cyklicznych amidyn mogących znaleźć zastosowanie w procesach z katalizą zasadową, szczególnie kondensacji czy transestryfikacji.
Ciecze jonowe są przedmiotem dużego zainteresowania już od blisko 20 lat. Zainteresowanie to wynika z ich specyficznych właściwości, które przekładają się na decydujący wpływ na przebieg wielu reakcji chemicznych. Od czasu ich odkrycia są przedmiotem licznych prac o charakterze badawczym i technologicznych. Możliwości ich wykorzystania w chemii są ogromne, co zostało opisane w licznych publikacjach i monografiach [na przykład P. Wassercheid, T. Welton (Eds) Ionic Liquids in Synthesis, Wiley-WCH, Weinheim, 2003]. Początkowo były wykorzystywane jako specyficzne rozpuszczalniki dla właściwych katalizatorów. Ponieważ z reguły nie mieszają się z substratami stanowiły bardzo atrakcyjną grupę związków korzystnie wpływających na przebieg wielu reakcji. Pierwsze ciecze jonowe, oparte na N-metyloimidazolu, miały charakter neutralny. Jednak dalsze prace pozwoliły na otrzymanie cieczy jonowych, początkowo kwaśnych a później i zasadowych. Ich właściwości kwasowe czy zasadowe wynikały z charakteru zarówno anionu jak i kationu.
Kwasowe ciecze jonowe można otrzymać w wyniku wprowadzenia do cząsteczki anionu wodorosiarczanowego, metylosiarczanowego czy fosforanowego. W efekcie otrzymuje się ciecze jonowe zawierające protonowane aminy (na przykład anion metyloimidazoliniowy czy pirolidiniowy) jako kationy.
Oddzielną grupę kwasowych cieczy jonowych stanowią ciecze jonowe zawierające aniony chloroglinianowe. Kwasowe ciecze jonowe są dobrymi katalizatorami dla wielu procesów na przykład estryfikacji [Fraga-Dubreuil J. i współpracownicy Catal. Commun. 2002, 3,185] czy acetalizacji [Sonu G.N. Catal. Commun. 2007, 8,1323].
W porównaniu do kwasowych i obojętnych cieczy jonowych, szeroko opisywanych w literaturze, zasadowe ciecze jonowe są znacznie rzadsze, co opisuje Hajipour w pracy przeglądowej z tego tematu [J. Iran Chem. Soc. 2009, 6, 647].
Zasadowość cieczy jonowych może wynikać zarówno z charakteru kationu jak i anionu. Wiadomo było, że ciecze jonowe zawierające kation imidazoliniowy są niestabilne w środowisku zasadowym. W roku 2003 Seddon opatentował stabilną, zasadową ciecz jonową - wodorotlenek 2,3-dimetyloimidazoliniowy [US patent 6774240] a w dwa lata później Ranu opisał wodorotlenek metylobutyloimidazoliniowy [Ranu B.C. i współpracownicy Org. Lett., 2005, 7, 3049]. Opisane wodorotlenki okazały się stabilne w warunkach katalizy zasadowej i wykazywały wysoką aktywność w reakcjach kondensacji Michaela [Ranu B.C. I współpracownicy Tetrahedron 2007, 63,776] czy Knoevenagel'a [Li J. i współpracownicy Chin. J. Org. Chem., 2007, 27,1296]. Zasadowe ciecze jonowe otrzymane z metyloimidazolu mogą mieć ograniczone zastosowanie wynikające ze stosunkowo niskiej zasadowości anionu. Dla N-metyloimidazolu wartość pKa wynosi około 7,8. Dla niektórych reakcji wymagających silnych zasad jako katalizatorów mogą one być mało aktywne. Znacznie wyższą zasadowością charakteryzują się cykliczne pochodne amidyny, w szczególności 1,5-diazabicyklo[4.3.0]non-5-en (DBN) i 1,8-diazabicyklo[5.4.0]undec-7-en (DBU). Dla obu pochodnych amidyny wartość pKa wynosi około 24. Ciecze jonowe, w których kationem jest DBU opisał Ying [Chem. Res. Chin. Univ., 2009, 25, 876]. Jako anion użyto anionu mleczanowego.
Celem wynalazku było opracowanie sposobu otrzymywania zasadowej cieczy jonowej przydatnej w procesach kondensacji i transestryfikacji.
Nieoczekiwanie okazało się, że możliwe jest otrzymanie cieczy jonowych - wodorotlenków cyklicznych amidyn o wzorze:
OH gdzie R = C4-C6, n = 1 - 3.
na drodze czwartorzędowania cyklicznych amidyn przy użyciu bromków alkilowych C4 - C6 i następnie na drodze wymiany anionu za pomocą anionowej żywicy jonowymiennej w postaci wodorotlenowej.
PL 212 218 B1 gdzie R = C4 - C6, n = 1 - 3
Istota sposobu według wynalazku polega na tym, że pochodne cyklicznych amidyn poddaje się czwartorzędowaniu przy użyciu bromków alkilowych C4 - C6 w temperaturze 20 - 40°C, używając roztworu bromku w polarnym rozpuszczalniku takim jak woda i/lub metanol, o stężeniu 5 - 20 cg/g, po czym przeprowadza się wymianę anionu za pomocą anionowej żywicy jonowymiennej w postaci wodorotlenowej, stosując 2-5 krotny nadmiar zdolności wymiennej w stosunku do użytego bromku.
Korzystnie jest, jeżeli czwartorzędowanie przy użyciu bromków alkilowych C4 - C6 prowadzi się w temperaturze 20 - 25°C.
Korzystnie jest, jeżeli stosuje się polarny rozpuszczalnik o stężeniu 10-15 cg/g.
Korzystnie jest, jeżeli stosuje się trzykrotny nadmiar zdolności wymiennej w stosunku do użytego bromku.
Wodorotlenki amoniowe, pochodne 1,5-diazabicyklo[4.3.0]non-5-enu (DBN) i 1,8-diazabicyklo[5.4.0] undec-7-enu (DBU) są ciekłe w temperaturze pokojowej, więc posiadają cechy typowe jak dla cieczy jonowych.
Po wymianie anionit łatwo można oddzielić od wodnego roztworu wodorotlenku, który poddaje się końcowemu zatężaniu pod zmniejszonym ciśnieniem.
P r z y k ł a d 1 3
W reaktorze umieszcza się 5,5 g 1,5-diazabicyklo[4.3.0]non-5-enu [DBN], 50 cm3 cykloheksanu i w temperaturze pokojowej powoli wdozowuje się 6,7g bromku n-butylu. Reakcja ma przebieg egzotermiczny i jej szybkość kontroluje się szybkością dozowania bromku. Zawartość reaktora miesza się w temperaturze 60°C jeszcze około 12 godzin. Wydzielony bromek filtruje się, przemywa 3 krotnie 3 cykloheksanem (po 10 cm3) i suszy pod zmniejszonym ciśnieniem (40 hPa) w temperaturze 50°C przez 12 godzin. Otrzymuje się 12,6 g [DBN-Bu]+Br z wydajnością 93,5%. Otrzymany bromek umieszcza się w zlewce w postaci wodnego roztworu o stężeniu 10 cg/g i dodaje 61 g anionitu Lewatit MonoPIus MP64. Zawiesinę miesza się przy pomocy mieszadła magnetycznego w temperaturze pokojowej przez 12 godzin. Po oddzieleniu jonitu i przemyciu go wodą destylowaną otrzymany roztwór zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem (50 hPa). Otrzymuje się 9,2g wodorotlenku [DBN-Bu]+OH- o wzorze:
w postaci syropu o żółtym zabarwieniu. Otrzymany wodorotlenek został scharakteryzowany 1 13 przy pomocy analizy widm rezonansu magnetycznego 1H-NMR i 13C-NMR:
1H-NMR (500 MHz, DMSO-d6)(ppm): 0.99 (3H, t, CH2CH3), 1.36-1.41 (2H, m, CH2CH3), 1.64-1.69 (2H, m, CH2CH2CH2), 2.08-2.13 (2H, m), 3.06 (2H, t), 3.30 (1 H, s, OH), 3.42-3.48 (6H, m), 3.75 (2H, t); 13C-NMR (120 MHz, DMSO-d6)(ppm): 14.2 (CH2CH3), 19.4, 20.2, 20.9( CH2CH3), 30.7, 31.5 (CH2CH2CH2), 43.6,45.8, 54.2 (N-CH2-butyl), 55.5,164.9 (N-CH2-N).
P r z y k ł a d 2 3
W reaktorze umieszcza się 7,1 g 1,8-diazabicyklo[5,4,0]undec-7-enu (DBU), 50 cm3 cykloheksanu i w temperaturze pokojowej powoli wdozowuje się 6,4 g bromku n-heksylu. Zawartość reaktora mieszano w temperaturze 60°C jeszcze około 12 godzin. Wydzielony bromek filtruje się, przemywa 3 krotnie cykloheksanem (po 10 cm3) i suszy pod zmniejszonym ciśnieniem (40 hPa) w temperaturze 50°C przez 12 godzin. Otrzymuje się 13,7g [DBU-He]+Br z wydajnością (92,9%). Otrzymany bromek umieszcza się w zlewce w postaci wodnego roztworu o stężeniu 10 cg/g i dodaje 61 g anionitu. Zawiesinę miesza się przy pomocy mieszadła magnetycznego w temperaturze pokojowej przez 12 godzin. Po oddzieleniu jonitu i przemyciu go wodą destylowaną otrzymany roztwór zatęża się pod zmniejszonym ciśnieniem (50 hPa). Otrzymuje się 11,0 g wodorotlenku [DBU-He]+OH o wzorze:
PL 212 218 B1
w postaci syropu o żółtym zabarwieniu. Otrzymany wodorotlenek został scharakteryzowany 1 13 przy pomocy analizy widm rezonansu magnetycznego 1H-NMR i 13C-NMR:
1H-NMR (500M Hz, DMSO-d6)(ppm): 0.99(3H, t, CH2CH3), 1.37-1.42 (6H, m, 3xCH2-heksyl),
1.61-1.70 (4H, m), 1.75 (2H, m), 1.80 (2H, m), 2.10 (2H, m), 3.34(1 H, s, OH), 3.51-3.58 (6H, m), 3.68 (2H, t) 13C-NMR (120 MHz, DMSO-d6)(ppm): 14.2 (CH2CH3), 20.9, 21.3, 23.8, 24.4, 24.5, 27.3, 27.4, 29.2, 29.7, 29.8, 31.9, 32.7,48.4, 50.4, 54.9, 55.1, 56.1(N-CH2-heksyl).

Claims (4)

1. Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych o wzorze:
gdzie R = C4 - C6, n = 1 - 3.
znamienny tym, że pochodne cyklicznych amidyn poddaje się czwartorzędowaniu przy użyciu bromków alkilowych C4 - C6 w temperaturze 20 - 40°C, używając roztworu bromku w polarnym rozpuszczalniku takim jak woda i/lub metanol, o stężeniu 5-20 cg/g, po czym przeprowadza się wymianę anionu za pomocą anionowej żywicy jonowymiennej w postaci wodorotlenowej, stosując 2-5 krotny nadmiar zdolności wymiennej w stosunku do użytego bromku.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że czwartorzędowanie przy użyciu bromków alkilowych C4 - C6 prowadzi się w temperaturze 20 - 25°C.
3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się polarny rozpuszczalnik o stężeniu 10-15 cg/g.
4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się trzykrotny nadmiar zdolności wymiennej w stosunku do użytego bromku.
PL390925A 2010-04-06 2010-04-06 Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych PL212218B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL390925A PL212218B1 (pl) 2010-04-06 2010-04-06 Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL390925A PL212218B1 (pl) 2010-04-06 2010-04-06 Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL390925A1 PL390925A1 (pl) 2011-10-10
PL212218B1 true PL212218B1 (pl) 2012-08-31

Family

ID=44838378

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL390925A PL212218B1 (pl) 2010-04-06 2010-04-06 Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL212218B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL390925A1 (pl) 2011-10-10

Similar Documents

Publication Publication Date Title
CN103351301A (zh) 高纯度季铵盐的合成方法
JP5887359B2 (ja) アセタールの製造方法
CN109761851A (zh) 一种间苯二甲腈的制备方法
BR112015024535B1 (pt) Método para preparar hidróxido de 1-adamantiltrimetil amônio
CN106694036A (zh) 一种固载化离子液体催化剂的制备方法
CN102259025A (zh) 环己烯水合制备环己醇用催化剂及其制备和应用方法
US9499498B2 (en) Process for the preparation of triazine carbamates
CN101428206A (zh) 一类双尾季铵盐阳型离子表面活性剂及其制备方法
CN104785294A (zh) 一种离子液体基催化剂及其制备方法和应用
PL212218B1 (pl) Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych
CN107011211A (zh) 一种对苯二甲腈的制备方法
CN103373980B (zh) 三聚甲醛的合成方法
CN102190683A (zh) 一种含磷阴离子离子液体及其制备方法
CN104086592A (zh) 一种磷霉素氨丁三醇的制备方法
JP2009298755A (ja) 芳香族ポリアミンの製造方法
CN104086487B (zh) 一种以环己酮为原料直接合成己内酰胺的方法
PL212217B1 (pl) Zasadowe ciecze jonowe
CN113905797A (zh) 胺的基于液相色谱的分离方法
CN101328128B (zh) 硫酸酯类离子液体的制备方法
PL212261B1 (pl) Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych
PL214830B1 (pl) Sposób otrzymywania zasadowych cieczy jonowych
CN103554181B (zh) 对甲苯磺酸催化合成双甘膦的方法
JP2010018534A (ja) ポリイソシアネートの製造方法
CN102516203A (zh) 环己亚胺和杂多酸根合成的离子液体型固体酸及制备方法
CN104525043B (zh) 一种季铵盐型三聚表面活性剂及其制备方法