PL213431B1 - Wódka gatunkowa gorzka z substancją bioaktywną - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest wódka gatunkowa gorzka z substancją bioaktywną w postaci prenyloflawonoidów.

Prenyloflawonoidy są to substancje o działaniu antyrakowym (inhibitują kancerogenezę), w szczególności w odniesieniu do raka prostaty, piersi i wątroby. Zapobiegają one osteoporozie (inhibitują resorpcję kości), mają działanie przeciwwirusowe i antyutleniające oraz poprawiają ogólną kondycję organizmu.

Substancja bioaktywna w postaci prenyloflawonoidów, zawiera w szczególności ksantohumol o sumarycznym wzorze cząsteczkowym C21H22O5 i/lub jego pochodne, takie jak: izoksantohumol, dimetyloksantohumol, 6-prenylonaringenina, 8-prenylonaringenina. Substancje te, o charakterystycznym gorzkim smaku, występują w postaci naturalnej w szyszkach chmielu, w tak zwanej lupulinie lub mogą być otrzymane syntetycznie. Zawartość ksantohumolu w wysuszonych szyszkach chmielu wynosi od 0,2 do 1% wag., głównie w zależności od odmiany chmielu. Mniejszy wpływ na tę zawartość mają warunki uprawy. Zawartość pochodnych ksantohumolu jest znacznie mniejsza. Naturalny ksantohumol otrzymuje się głównie trzema metodami:

1. poprzez ekstrakcję wychmielin ditlenkiem węgla pod ciśnieniem 50-100 MPa,

2. poprzez ekstrakcję wychmielin rozpuszczalnikami organicznymi, takimi jak etanol, metanol, aceton, octan etylu, eter etylowy lub ich mieszaninami,

3. poprzez dodatkowe ekstrakcje wychmielin najpierw wodą a następnie etanolem ekstraktu uzyskanego przez ekstrakcję zgranulowanych szyszek chmielowych ditlenkiem węgla pod ciśnieniem poniżej 50 MPa.

Produkty ekstrakcji zawierające ksantohumol, uzyskane po oddzieleniu rozpuszczalnika, mają różny skład chemiczny i właściwości w zależności od użytego surowca oraz sposobu i warunków ekstrakcji. Przeważnie jest to substancja stała zawierająca od 10 do 30% ksantohumolu. Resztę stanowią alfa i beta kwasy, pochodne ksantohumolu oraz inne substancje zawarte w szyszkach chmielu.

Ogólna nazwa wódki gatunkowe gorzkie, typu Bitters, zawierające przeważnie 20-75% obj. alkoholu etylowego i do 5% ekstraktu, odnosi się do win, wódek i gorzkich likierów. Produkuje się je na bazie spirytusu oraz ekstraktów (nalewów) z owoców, łodyg, liści, kory lub korzeni różnych roślin, również tropikalnych i subtropikalnych. Do nalewów wykorzystuje się między innymi: piołun, zioła Bittner'a, tysiącznik, gencjanę, pieprz, owoce jałowca, jarzębiny, dzikiej róży, tarniny, skórki owoców pomarańczy, grapefruitów i limonek, korę drzewa angostury, chinowego i sandałowego, korzenie goryczki i imbiru. Przeważnie stosuje się kompozycje wielu różnych nalewów na pojedyncze surowce roślinne lub pojedyncze nalewy na wieloskładnikowe mieszanki tych surowców. Do uszlachetniania tych wódek stosuje się dodatki smakowe, najczęściej cukier lub karmel, dodatki zapachowe, takie jak na przykład waleriana, mięta, melisa, lukrecja, zioła prowansalskie, kolendra, anyżek, kardamon, oraz dodatki barwiące w postaci ekstraktów roślinnych lub barwników organicznych. Niektóre wódki uszlachetniają się dodatkowo same poprzez długookresowe leżakowanie, na przykład w dębowych beczkach. Szczegółowe receptury wytwarzania większości tych wódek są tajemnicą producenta. Na ogół nie wiadomo jakie substancje chemiczne i w jakich stężeniach zawarte są w poszczególnych wódkach i jak działają one na organizm człowieka. Wiadomo natomiast, że działają one pobudzająco, wzmagają apetyt i ułatwiają trawienie.

Wódki gatunkowe gorzkie mogą być używane do sporządzania drinków, aromatyzowania koktajli oraz jako zaprawa do wódek czystych, mogą być również podawane z wodą i lodem jako aperitify.

W Polsce produkuje się kilkadziesiąt różnych wódek gatunkowych gorzkich, a wiele dostępnych w handlu pochodzi również z importu. Nie znaleziono informacji aby do produkcji którejkolwiek z nich stosowano substancje bioaktywne w postaci prenyloflawonoidów.

Znane jest, z tak zwanej medycyny ludowej, prozdrowotne działanie niektórych napojów alkoholowych wysokoprocentowych, jak na przykład nalewki z zielonych orzechów włoskich (przy dolegliwościach żołądka) lub śliwowicy łąckiej i paschalnej (przy przeziębieniach).

Ponieważ wraz z rozwojem cywilizacji wzrasta w szybkim tempie zachorowalność ludzi na nowotwory i wiele innych chorób, celowym jest zwiększenie spożycia żywności zawierającej substancje przeciwdziałające tym zjawiskom.

Celem wynalazku jest zastosowanie do produkcji wódek gorzkich, nie stosowanych dotychczas substancji bioaktywnych w postaci prenyloflawonoidów, naturalnych lub syntetycznych, w odpowiedPL 213 431 B1 nich stężeniach, które nadają charakterystyczny lekko gorzki smak, a ich szczególną cechą jest działanie prozdrowotne na organizm człowieka.

Wódka gatunkowa gorzka z substancją bioaktywną o stężeniu od 20 do 75% objętościowych alkoholu etylowego z dodatkami smakowymi, barwiącymi, zapachowymi, według wynalazku, zawiera substancje w postaci prenyloflawonoidów, a w szczególności ksantohumol i/lub jego pochodne, w sumarycznym stężeniu od 10 do 3000 mg/l, korzystnie od 100 do 1000 mg/l.

Nieoczekiwanie okazało się, że stężenia prenyloflawonoidów w tym zakresie nadają wódce charakterystyczny lekko gorzki smak a jednocześnie są odpowiednie dla działania prozdrowotnego. W celu uszlachetnienia tych wódek, to jest poprawy smaku i/lub zapachu, i/lub barwy, można wprowadzać do nich odpowiednio dobrane ogólnie znane i stosowane dodatki.

P r z y k ł a d 1

Do 0,5 I spirytusu rektyfikowanego 96% dodano 10 ml roztworu alkoholowego o stężeniu 60 g/l ksantohumolu Mieszaninę rozcieńczono wodą destylowaną do uzyskania objętości. 1,22 I. Otrzymano wódkę gorzką o zawartości ok. 40% obj. alkoholu etylowego, w której stężenie ksantohumolu wynosi ok. 490 mg/l.

P r z y k ł a d 2

Do 0,5 I spirytusu rektyfikowanego 96% dodano 15 ml roztworu alkoholowego o stężeniu 60 g/l ksantohumolu a następnie ok. 720 ml roztworu cukru w wodzie destylowanej o stężeniu 80 g/l. Otrzymano ok. 1,2 I wódki gorzkiej o zawartości ok. 40% obj. alkoholu etylowego, w której stężenie ksantohumolu wynosi ok. 750 mg/l i stężenie cukru około 48 g/l.

Claims (1)

1. Wódka gatunkowa gorzka z substancją bioaktywną o stężeniu od 20 do 75% objętościowych alkoholu etylowego z dodatkami smakowymi, barwiącymi, zapachowymi, znamienna tym, że zawiera substancje w postaci prenyloflawonoidów, a w szczególności ksantohumol i/lub jego pochodne, w sumarycznym stężeniu od 10 do 3000 mg/l, korzystnie od 100 do 1000 mg/l.