PL218269B1 - Środek warroabójczy w formie kształtki - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek warroabójczy w formie kształtki, zwłaszcza w postaci paska z tworzywa sztucznego inkorporowanego bromfenwinfosem. Kształtka jest przeznaczona do zwalczania roztoczy, zwłaszcza roztocza Varroa destructor.

Znana jest z polskiego opisu patentowego 70790 substancja aktywna - bromfenwinfos - [fosforan 0,0-dietylo-0-1-(2,4-dichlorofenylo)-2-bromowinylowy].

W polskim opisie patentowym 169 579 zastrzeżono zastosowanie bromfenwinfosu do zwalczania roztocza Varroa jacobsoni w rodzinach pszczelich. Jako możliwe formy wymieniono środek do fumigacji będący paskiem inkorporowanym substancją, płyny do opryskiwania itp. Jednak nie podano ani składu preparatu w postaci kształtki, ani uzyskanej skuteczności działania tej postaci. Jedyną formą, jaką dokładnie opisano była ciecz do opryskiwania międzyramkowego.

W polskim opisie patentowym 185 253 przedstawiono preparat do zwalczania Varroa jacobsoni w postaci kształtki z tworzywa sztucznego, drewna lub metalu. Kształtka pokryta jest mikrowarstwą od 1 do 50 mikronów, która to warstwa zawiera bromfenwinfos jako substancję aktywną oraz dodatki, takie jak polichlorek winylu, polistyren, polibutadien, plastyfikator i stabilizator.

W polskim zgłoszeniu patentowym nr 389 125 przedstawiono preparat do zwalczania Varroa jacobsoni w postaci kształtek z tworzywa sztucznego zawierający bromfenwinfos w mikrowarstwie o zmienionym składzie. W tym przypadku zamiast dotychczas stosowanej mieszaniny chlorku winylu i polistyrenu zastosowano bardziej bezpieczny dla środowiska kopolimer N-winylopirolidonu z alkoholem winylowym.

Stosowanie bromfenwinfosu w mikrowarstwie pociąga za sobą pewne problemy. Jednym z nich jest zjawisko zrywania mikrowarstwy przez pszczoły i wynoszenia jej poza ul. Bywa, że fragmenty mikrowarstwy zostają przez pszczoły porzucone w okolicy ula, co stwarza pewne zagrożenia dla innych owadów. Proces wytwarzania pasków pokrytych mikrowarstwą jest skomplikowany, obejmuje kilka etapów - przygotowania kompozycji do wytwarzania mikrowarstwy, nanoszenia kompozycji na kształtki z tworzywa sztucznego, suszenie pasków z naniesioną mikrowarstwą. Całość procesu wykonywana jest ręcznie i jest trudna do zmechanizowania, co zwiększa jej pracochłonność i ponoszone koszty produkcji. Uzyskane paski muszą być dobrze wysuszone, gdyż w przeciwnym przypadku zlepiają się.

Znane są także środki warroabójcze w postaci polimerowej kształtki, zawierające substancję aktywną wprowadzoną do masy polimeru. I tak, w polskim opisie patentowym 170 453 przedstawiono środek roztoczobójczy do zwalczania Varroa jacobsoni zawierający malation w postaci inkorporowanej do pasków z polichlorku winylu. Jako dodatki stosowano ftalan dioktylu i epoksydowany olej sojowy. W polskim opisie patentowym 197 690 przedstawiono kształtki wykonane z polietylenu zawierające amitraz inkorporowany do tworzywa sztucznego. Dodatkiem był w tym przypadku olej parafinowy umożliwiający rozprowadzenie równomierne substancji aktywnej, ułatwiający jej wypacanie na powierzchnię w czasie stosowania i zwiększający trwałość wypoconego amitrazu.

Znane substancje aktywne o działaniu warroabójczym, wprowadzane do masy kształtki z polimeru, mają formę stałą. W związku z tym ich zhomogenizowanie z masą polimeru, takiego jak np. polietylen, nie stwarza większych problemów. Tymczasem bromfenwinfos jest substancją mającą postać cieczy, zatem przygotowanie mieszaniny ze stałym polimerem i poddanie jej obróbce w celu wytworzenia kształtek mogło rodzić problemy natury technologicznej, związane z uzyskaniem homogeniczności mieszaniny, zwłaszcza w czasie stapiania i wytłaczania kształtki, oraz jej stabilności związanej z wypacaniem substancji aktywnej.

Nieoczekiwanie okazało się, że bromfenwinfos można inkorporować do polimerów wykorzystując właśnie ten fakt, iż ma on postać cieczy. Okazało się, że wytworzenie kształtki jest dzięki temu możliwe bez konieczności wcześniej wykorzystywanych w takich technologiach dodatków plastyfikujących, stabilizatorów itp. Metoda wytwarzania jest znacznie prostsza, zaś otrzymane kształtki nie wykazują wad takich, jak zrywanie mikrowarstwy przez pszczoły. Ponadto końcowy produkt uzyskiwany w czasie procesu wytwarzania (po pocięciu na fragmenty gotowe do zastosowania) charakteryzuje powtarzalność i stała, bardzo niska zawartość substancji aktywnej.

Przedmiotem wynalazku są kształtki z tworzywa sztucznego inkorporowane bromfenwinfosem jako substancją aktywną.

PL 218 269 B1

Środek warroabójczy według wynalazku w postaci kształtki z tworzywa sztucznego, która zawiera jako substancję aktywną bromfenwinfos pojedynczo lub w mieszaninie z inną substancją aktywną o działaniu roztoczobójczym, w którym substancja aktywna jest wprowadzona do masy polimeru tworzącego kształtkę, według wynalazku charakteryzuje się tym, że zawiera substancję aktywną w ilości od 0,2 do 1% masowych w stosunku do polimeru, a polimer użyty do wytworzenia kształtki jest mielony do wielkości cząstek poniżej 1 mm.

Korzystnie kształtka jest wykonana z poliolefiny, polistyrenu, poliwęglanu, polichlorku winylu lub ich mieszanin.

Korzystnie kształtka jest wykonana z poliolefiny, takiej jak polietylen, polipropylen, polibutadien lub ich mieszanin.

Środek, oprócz bromfenwinfosu, korzystnie jako substancję aktywną przeciwko roztoczom zawiera amitraz, fluwalinat, deltametrynę, kumafos lub ich mieszaniny.

Kształtki według niniejszego wynalazku wytwarza się sposobem wyjątkowo prostym polegającym na zmieszaniu polimeru z substancją aktywną, następnie wytłaczaniu w typowym urządzeniu do wytłaczania taśmy z tworzywa sztucznego, pocięciu na kształtki o odpowiednich wymiarach i ewentualnie zaopatrzenie w otwór przeznaczony do zawieszania kształtki w ulu. Następnie bez suszenia odpowiednie ilości kształtek pakuje się w metalizowane tworzywo. Polimer stosuje się w postaci zmielonej o wielkości cząstek poniżej 1 mm. Mieszanie tworzywa sztucznego prowadzi się do czasu uzyskania jednorodnego powleczenia cząstek polimeru substancją aktywną, zwykle ok. 1 godziny.

Do wytłaczania kształtek stosuje się typową wytłaczarkę dla tworzyw sztucznych, na przykład, wytłaczarkę jednoślimakową typu WD25-30D.

W środku według wynalazku, przy udziale bromfenwinfosu mniejszym niż 1% mas. w stosunku do polimeru oraz użyciu mielonego polimeru, uzyskano produkt, w którym substancja aktywna migruje z niewielką intensywnością, dzięki czemu produkt będzie wykazywał skuteczne działanie warroabójcze przy bardzo niskim udziale substancji aktywnej. Efekt ten jest niezwykle ważny z punktu widzenia zastosowania, jako że należy dążyć do obniżania ilości środków chemicznych w środowisku ula. Tak mały udział substancji aktywnej oraz brak jakichkolwiek dodatkowych substancji pomocniczych używanych do wytwarzania kształtki stanowi istotną zaletę środka.

Przedmiot wynalazku został bliżej przedstawiony w przykładach.

P r z y k ł a d 1.

1000 g mielonego polistyrenu i 6 g bromfenwinfosu o czystości 95,6% mieszano w czasie 1 godziny w bębnie z tworzywa sztucznego o poj. 10 litrów. Wymieszany wilgotny polimer wsypano do jednoślimakowej wytłaczarki typu WD25-30D i wytłaczano produkt w postaci paska o szerokości ok. 4,0 cm i grubości 1,5 do 2,0 mm. Pasek cięto na kształtki o masie ok. 10,0 g +/- 0,5 g. Otrzymane kształtki analizowano metodą HPLC na zawartość bromfenwinfosu i stwierdzono średnią zawartość (dla 5 pasków) wynoszącą 42 mg/pasek.

P r z y k ł a d 2.

4000 g mielonego polipropylenu i 30 g bromfenwinfosu o czystości 95,6% mieszano w czasie 1 godziny w bębnie z tworzywa sztucznego o poj. 10 litrów. Wymieszany wilgotny polimer zasypano do jednoślimakowej wytłaczarki typu WD25-30D i wytłaczano produkt w postaci paska o szerokości ok. 4,0 cm i grubości 1,5 do 2,0 mm. Pasek cięto na kształtki o masie ok. 10,0 g +/- 0,5 g. Otrzymane kształtki analizowano metodą HPLC na zawartość bromfenwinfosu i stwierdzono średnią zawartość (dla 5 pasków) wynoszącą 61 mg/pasek.

P r z y k ł a d 3.

4000 g mielonego polipropylenu i 20 g bromfenwinfosu o czystości 95,6% i 50 g amitrazu o czystości 97,3% mieszano w czasie 1 godziny w bębnie z tworzywa sztucznego o poj. 10 litrów. Wymieszany wilgotny polimer wsypano do jednoślimakowej wytłaczarki typu WD25-30D i wytłaczano produkt w postaci paska o szerokości ok. 4,0 cm i grubości 1,5 do 2,0 mm. Pasek cięto na kształtki o masie ok. 10,0 g +/- 0,5 g. Otrzymane kształtki analizowano metodą HPLC na zawartość bromfenwinfosu i amitrazu. Stwierdzono średnią zawartość bromfenwinfosu (dla 5 pasków) wynoszącą 25 mg/pasek oraz średnią zawartość amitrazu wynoszącą 60 mg/pasek.

P r z y k ł a d 4.

4000 g mielonego polipropylenu i 20 g bromfenwinfosu o czystości 95,6% i 10 g deltametryny o czystości 97,2% mieszano w czasie 1 godziny w bębnie z tworzywa sztucznego o poj. 10 litrów.

Wymieszany wilgotny polimer wsypano do jednoślimakowej wytłaczarki typu WD25-30D i wytłaczano

PL 218 269 B1 produkt w postaci paska o szerokości ok. 4,0 cm i grubości 1,5 do 2,0 mm. Pasek cięto na kształtki o masie ok. 10,0 g +/- 0,5 g. Otrzymane kształtki analizowano metodą HPLC na zawartość bromfenwinfosu i amitrazu. Stwierdzono średnią zawartość bromfenwinfosu (dla 5 pasków) wynoszącą 24 mg/pasek oraz średnią zawartość deltametryny wynoszącą 11 mg/pasek.

P r z y k ł a d 5.

4000 g mielonego polipropylenu i 20 g bromfenwinfosu o czystości 95,6% i 40 g kumafosu o czystości 97,8% mieszano w czasie 1 godziny w bębnie z tworzywa sztucznego o poj. 10 litrów. Wymieszany wilgotny polimer wsypano do jednoślimakowej wytłaczarki typu WD25-30D i wytłaczano produkt w postaci paska o szerokości ok. 4,0 cm i grubości 1,5 do 2,0 mm. Pasek cięto na kształtki o masie ok. 10,0 g +/- 0,5 g. Otrzymane kształtki analizowano metodą HPLC na zawartość bromfenwinfosu i kumafosu. Stwierdzono średnią zawartość bromfenwinfosu (dla 5 pasków) wynoszącą 22 mg/pasek oraz średnią zawartość kumafosu wynoszącą 35 mg/pasek.

P r z y k ł a d 6.

4000 g mielonego polipropylenu i 20 g bromfenwinfosu o czystości 95,6% i 40 g fluwalinatu o czystości 95,4% mieszano w czasie 1 godziny w bębnie z tworzywa sztucznego o poj. 10 litrów. Wymieszany wilgotny polimer wsypano do jednoślimakowej wytłaczarki typu WD25-30D i wytłaczano produkt w postaci paska o szerokości ok. 4,0 cm i grubości 1,5 do 2,0 mm. Pasek cięto na kształtki o masie ok. 10,0 g +/- 0,5 g. Otrzymane kształtki analizowano metodą HPLC na zawartość bromfenwinfosu i fluwalinatu. Stwierdzono średnią zawartość bromfenwinfosu (dla 5 pasków) wynoszącą 26 mg/pasek oraz średnią zawartość fluwalinatu wynoszącą 58 mg/pasek.

P r z y k ł a d 7.

Badanie skuteczności warroabójczej przeprowadzono w okresie jesiennym poprzez ekspozycję pasków w rodzinach pszczelich przez okres 6 tygodni. Do każdej rodziny aplikowano po 2 badane paski. Ocena polegała na określeniu liczby zabitych pasożytów po zastosowaniu produktu leczniczego względem całkowitej liczby znajdującej się w tym czasie w rodzinie (osypanych łącznie po zabiegu preparatem eksperymentalnym i zabiegu kontrolnym).

Lt

Skuteczność zabiegu dla poszczególnych rodzin obliczona została zgodnie ze wzorem: Gdzie:

S - skuteczność zabiegu [%]

Lt - liczba martwych roztoczy, osypanych po preparacie ocenianym [szt]

Lk - liczba martwych roztoczy, osypanych po preparacie kontrolnym [szt]

Ocenę przeprowadzono dla pasków wg przykładów 1 - 8.

Wyniki przedstawiono w tabeli.

T a b e l a

Skuteczność warroabójcza badanych pasków

Substancja aktywna w pasku	Skuteczność warroabójcza [%]
82 mg bromfenwinfosu	100,0
42 mg bromfenwinfosu	98,6
55 mg bromfenwinfosu	99,8
61 mg bromfenwinfosu	100,0
25 mg bromfenwinfosu + 60 mg amitrazy	98,5
24 mg bromfenwinfosu + 11 mg deltametryny	99,8
22 mg bromfenwinfosu + 35 mg kumafosu	98,5
26 mg bromfenwinfosu + 58 mg fluwalinatu	95,8

Badanie wykazało, że inkorporowana substancja aktywna znajdująca się w kształtce z tworzywa sztucznego, zgodnej z wynalazkiem jest aktywna i bardzo skutecznie zwalcza warrozę w rodzinach pszczelich.

Claims (4)

1. Środek warroabójczy w postaci kształtki z tworzywa sztucznego, zawierający jako substancję aktywną bromfenwinfos pojedynczo lub w mieszaninie z inną substancją aktywną o działaniu roztoczobójczym, w którym substancja aktywna jest wprowadzona do masy polimeru tworzącego kształtkę, znamienny tym, że zawiera substancję aktywną w ilości od 0,2 do 1% masowych w stosunku do polimeru, a polimer użyty do wytworzenia kształtki jest mielony do wielkości cząstek poniżej 1 mm.

2. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że kształtka jest wykonana z poliolefiny, polistyrenu, poliwęglanu, polichlorku winylu lub ich mieszanin.

3. Środek według zastrz. 2, znamienny tym, że kształtka jest wykonana z poliolefiny, takiej jak polietylen, polipropylen, polibutadien lub ich mieszaniny.

4. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że jako inną substancję aktywną przeciwko roztoczom zawiera amitraz, fluwalinat, deltametrynę, kumafos lub ich mieszaniny.