PL221240B1 - Sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych - Google Patents

Sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych

Info

Publication number
PL221240B1
PL221240B1 PL403136A PL40313613A PL221240B1 PL 221240 B1 PL221240 B1 PL 221240B1 PL 403136 A PL403136 A PL 403136A PL 40313613 A PL40313613 A PL 40313613A PL 221240 B1 PL221240 B1 PL 221240B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
optically active
organic layer
general formula
acids
solvent
Prior art date
Application number
PL403136A
Other languages
English (en)
Other versions
PL403136A1 (pl
Inventor
Tomasz Olszewski
Original Assignee
Politechnika Wroclawska
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Wroclawska filed Critical Politechnika Wroclawska
Priority to PL403136A priority Critical patent/PL221240B1/pl
Publication of PL403136A1 publication Critical patent/PL403136A1/pl
Publication of PL221240B1 publication Critical patent/PL221240B1/pl

Links

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych, które znajdują zastosowanie jako inhibitory enzymów oraz mają zdolność kompleksowania jonów metali przejściowych, takich jak Cu (II).
Znane są metody syntezy optycznie czynnych α-hydroksymetylofosfonianów i kwasów fosfonowych z wykorzystaniem nukleofili fosforowych pochodnych bomeolu oraz mentolu (Russ.Chem.Bull, vol 48 strony 1568-1573, rok 1999) a także z wykorzystaniem cyklicznych oksazafosfonianów (J. Org. Chem. Vol 58 strony 5293-5294, rok 1993) oraz cyklicznych fosfonamidów (J, Org. Chem. Vol. 60, strony 931-940, rok 1995). Metody te charakteryzują się jednak słabą lub umiarkowaną diastereosełektywnością. Dodatkową trudnością jest skomplikowana synteza użytych nukleofili fosforowych. Nie jest znany sposób wytwarzania optycznie czynnych α-hydroksymetylofosfonianów i kwasów fosfonowych z wykorzystaniem nukleofili fosforowych pochodnych TADDOLU.
Wiadomym jest, że związki w postaci optycznie czynnej wykazują znacząco większą aktywność biologiczną niż w postaci mieszaniny racemicznej w związku z czym asymetryczne metody syntezy tych związków są szczególnie poszukiwane.
Istotą wynalazku jest sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych o wzorze ogólnym 1, w którym R1 stanowi grupę C1-C12 alkilową, C3-C12 cykloalkilową, C6-C14 arylową, która korzystnie podstawiona jest co najmniej jedną grupą C1-C6 alkilową, C1-C6 perhalogenoalkilową, C1-C6 alkoksylową lub atomem fluorowca, który polega na tym, że w pierwszym etapie chiralny nukleofilfosforowy o wzorze, 3 będący fosforową pochodną TADDOLU, poddaje się reakcji addycji do aldehydów, w obecności zasady; diizopropyloamidolitu lub dietylocynku użytych w stosunku molowym 1:1, w obecności tetrametyloetylenodiaminy, w temperaturze -78°C, przez 12 godzin, następnie reakcję zadaje się nasyconym wodnym roztworem NH4CI i pozostawia do ogrzania do temperatury pokojowej, a produkt wydziela się przez ekstrakcję dichlorometanem i po osuszeniu warstwy organicznej odparowuje się rozpuszczalnik, oczyszcza się i rozdziela na pojedyncze diastereoizomery przez chromatografię kolumnową lub krystalizację wydzielając α-hydroksymetylofosfoniany w postaci optycznie czynnej o wzorze ogólnym 2, w którym R1 ma znaczenie jak wskazano powyżej, które następnie w drugim etapie rozpuszcza się w toluenie, dodaje się nadmiar 1M wodnego kwasu solnego i ogrzewa się mieszaninę reakcyjną w temperaturze 100°C, przez 4 h, po czym odrzuca się warstwę organiczną, a z warstwy wodnej przez odparowanie rozpuszczalnika i zadanie pozostałości alkoholem etylowym wydziela się odpowiednie optycznie czynne kwasy α-hydroksymetylofosfonowe o wzorze ogólnym 1, w którym R1 ma znaczenie jak wskazano powyżej, w postaci krystalicznej.
Sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych, według wynalazku, umożliwia otrzymywanie z wysoką diastereoselektywnością (nadmiar diastereomeryczny powyżej 90%) odpowiednich optycznie czynnych α-hydroksymetylofosfonianów przez prowadzenie reakcji w niskiej temperaturze, korzystnie w -78 °C przez 12 h i w obecności zasady: diizopropyloamidolitu lub dietylocynku oraz w obecności tetrametyloetylenodiaminy. Dodatkową zaletą sposobu jest zastosowanie łatwo dostępnych chiralnych nukleofili fosforowych będących pochodnymi TADDOLU. Zaletą sposobu według wynalazku jest również możliwość łatwego usunięcia fragmentu TADDOLU z optycznie czystych α-hydroksymetylofosfonianów w procesie kwaśnej hydrolizy prowadzącej do powstania odpowiednich optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych.
Przedmiot wynalazku przedstawiony jest bliżej w przykładach wytwarzania.
P r z y k ł a d I
Sposób wytwarzania kwasu (1R)-hydroksypropylofosfonowego.
PL 221 240 B1
W celu wytworzenia optycznie czynnego kwasu (1R)-hydroksypropylofosfonowego, w pierwszym etapie 2,0 g (3,90 mmol) chiralnego nukleofila fosforowego rozpuszcza się w tetrahydrofuranie (25 ml ), ochładza do -78°C i zadaje dietylocynkiem (Et2Zn) 3,51 mL (roztwór 15% w toluenie, 3,90 mmol) i terametyloetylenodiaminą (TMEDA) 0.58 mL (3,90 mmol). Następnie dodaje się propionaldehyd (CH3CH2CHO) 0,28 mL (3,90 mmol). Całość miesza się przez 12 h w temperaturze -78°C a następnie zadaje nasyconym wodnym roztworem NH4CI (20 mL) i pozostawia do ogrzania do temperatury pokojowej (przez 1 h). Produkt wydziela się przez ekstrakcję dichlorometanem (3 x 25 mL). Warstwę organiczną suszy się bezwodnym siarczanem sodu i po odsączeniu środka suszącego usuwa rozpuszczalnik. Powstały surowy produkt (stosunek diastereoizomerów 95:5) rozdziela się na pojedyncze diasteroizomery przez chromatografię kolumnową. Otrzymuje się czysty diastereomer o konfiguracji R na atomie węgla a z wydajnością 80% (1,78 g) w postaci białego ciała stałego. Wynik analizy z wykorzystaniem wysokorozdzielczej spektroskopii masowej (HRMS) dla C34H35O6P obliczony
570.2171, oznaczono 570.2172. W drugim etapie, α-hydroksymetylofosfonian w postaci diasteroizo1 meru o konfiguracji R na atomie węgla a i o wzorze ogólnym 2, w którym R1 oznacza grupę alkilową CH3CH2 1,7 g ( 2,98 mmol) rozpuszcza się w toluenie (15 mL), zadaje kwasem solnym (10 ml, roztworu wodnego 1 M) i ogrzewa całość w 100°C przez 4h. Po tym czasie mieszaninę ochładza się, przenosi do rozdzielacza i odrzuca warstwę organiczną. Warstwę wodną odparowuje się na próżni. Surowy produkt zadaje się absolutnym etanolem i umieszcza w lodówce do krystalizacji. Powstały osad odsącza się i otrzymując optycznie czynny kwasu (1R)-hydroksypropylofosfonowego o konfiguracji R na atomie węgla a z wydajnością 95% (0,43 g) w postaci białego ciała stałego. Wynik analizy z wykorzystaniem wysokorozdzielczej spektroskopii masowej (HRMS) dla C4H13O4P obliczony 156.0551, oznaczono 156.0549.
P r z y k ł a d II
Sposób wytwarzania kwasu (1R)-hydroksyfenylofosfonowego.
W celu wytworzenia optycznie czynnego kwasu (1R)-hydroksyfenylofosfonowego, w pierwszym etapie 2,0 g (3,90 mmol) chiralnego nukleofila fosforowego rozpuszcza się w tetrahydrofuranie (25 ml), ochładza do -78°C i zadaje diizopropyloamidolitem (LDA) 1,95 ml (roztwór 2 molowy w tetrahydrofuranie, 3,90 mmol). Następnie dodaje się benzaldehyd (C6H5CHO) 0,4 mL (3,90 mmol). Całość miesza się przez 12 h w temperaturze -78°C a następnie zadaje nasyconym wodnym roztworem NH4Cl (20 mL) i pozostawia do ogrzania do temperatury pokojowej (przez 1 h). Produkt wydziela się przez ekstrakcję dichlorometanem (3 x 25 mL). Warstwę organiczna suszy się bezwodnym siarczanem sodu i po odsączeniu środka suszącego usuwa rozpuszczalnik. Powstały surowy produkt (stosunek diastereoizomerów 93:7) rozdziela się na pojedyncze diasteroizomery krystalizację z mieszaniny toluen/heksan. Otrzymuje się czysty diastereomer o konfiguracji R na atomie węgla α z wydajnością 85% (1,82 g) w postaci białego ciała stałego. Wynik analizy z wykorzystaniem wysokorozdzielczej spektroskopii masowej (HRMS) dla C38H35O6P obliczony 618.2171, oznaczono 618.2170. W drugim etapie, α-hydroksymetylofosfonian w postaci diasteroizomeru o konfiguracji R na atomie węgla a i o wzorze ogólnym 2, w którym R1 oznacza grupę arylową C6H5 1,8 g (2,91 mmol) rozpuszcza się w toluenie (15 mL), zadaje kwasem solnym (10 ml, roztworu wodnego 1 M) i ogrzewa całość w 100°C przez 4h. Po tym czasie mieszaninę ochładza się, przenosi do rozdzielacza i odrzuca warstwę organiczną. Warstwę wodną odparowuje się na próżni. Surowy produkt zadaje się absolutnym etanolem i umieszcza w lodówce do krystalizacji. Powstały osad odsącza się otrzymując optycznie czynny kwas (1R)-hydroksfenylofosfonowy o konfiguracji R na atomie węgla α i o wzorze ogólnym 1 w którym R1 oznacza grupę arylową C6H5 z wydajnością 90% (0,57 g) w postaci białego ciała stałego. Wynik analizy z wykorzystaniem wysokorozdzielczej spektroskopii masowej (HRMS) dla C9H17O4P obliczony 220.0864, oznaczono 220.0069.
PL 221 240 B1
P r z y k ł a d III
Sposób wytwarzania kwasu (1R)-hydroksycykloheksylofosfonowego.
W celu wytworzenia optycznie czynnego kwasu (1R)-hydroksycykloheksylofosfonowego, w pierwszym etapie 2,0 g (3,90 mmol) chiralnego nukleofila rozpuszcza się w tetrahydrofuranie (25 ml), ochładza do -78°C i zadaje diizopropyloamidolitem (LDA) 1,95 ml (roztwór 2 molowy w tetrahydrofuranie, 3,90 mmol). Następnie dodaje się aldehyd cykloheksylowy (C6H11CHO) 0,43 mL (3,90 mmol). Całość miesza się przez 12 h w temperaturze -78°C a następnie zadaje nasyconym wodnym roztworem NH4Cl (20 mL) i pozostawia do ogrzania do temperatury pokojowej (przez 1 h). Produkt wydziela się przez ekstrakcję dichlorometanem (3 x 25 mL). Warstwę organiczna suszy się bezwodnym siarczanem sodu i po odsączeniu środka suszącego usuwa rozpuszczalnik. Powstały surowy produkt (stosunek diastereoizomerów 95:5) rozdziela się na pojedyncze diasteroizomery przez chromatografię kolumnową.
Otrzymuje się czysty diastereomer o konfiguracji R na atomie węgla a z wydajnością 89% (2,29 g) w postaci białego ciała stałego. Wynik analizy z wykorzystaniem wysokorozdzielczej spektroskopii masowej (HRMS) dla C38H41O6P obliczony 624.2641, oznaczono 624,2645. W drugim etapie, α-hydroksymetylofosfonian w postaci diasteroizomera o konfiguracji R na atomie węgla α i o wzorze ogólnym 2, w którym R1 oznacza grupę cykliczną C6H11 2,2 g (3,52 mmol) rozpuszcza się w toluenie (15 mL), zadaje kwasem solnym (10 ml, roztworu wodnego 1 M) i ogrzewa całość w 100°C przez 4 h. Po tym czasie mieszaninę ochładza się, przenosi do rozdzielacza i odrzuca warstwę organiczną. Warstwę wodną odparowuje się na próżni. Surowy produkt zadaje sie absolutnym etanolem i umieszcza w lodówce do krystalizacji. Powstały osad odsącza się otrzymując optycznie czynny kwas (1R)-hydroksycykIoheksylofosfonowy o konfiguracji R na atomie węgla α i o wzorze ogólnym 1 w którym R1 oznacza grupę cykliczną C6H11 z wydajnością 90% (0,61 g) w postaci białego ciała stałego. Wynik analizy z wykorzystaniem wysokorozdzielczej spektroskopii masowej (HRMS) dla C7H15O4P obliczony 194.0708, oznaczono 194,0709.
P r z y k ł a d IV
Sposób wytwarzania kwasu (1R)-hydroksy-4-fluorobenzenofosfonowego.
W celu wytworzenia optycznie czynnego kwasu (1R)-hydroksy-4-fluorobenzenofosfonowego, w pierwszym etapie 2,0 g (3,90 mmol) chiralnego nukleofila fosforowego rozpuszcza się w tetrahydrofuranie (25 ml), ochładza do -78°C i zadaje diizopropyloamidolitem (LDA) 1,95 ml (roztwór 2 molowy w tetrahydrofuranie 3,90 mmol). Następnie dodaje się aldehyd 4-fluorobenzoesowy (4-F-C6H4CHO) 0,41 mL (3,90 mmol). Całość miesza się przez 12 h w temperaturze -78°C a następnie zadaje nasyconym wodnym roztworem NH4CI (20 mL) i pozostawia do ogrzania do temperatury pokojowej (przez 1 h). Produkt wydziela się przez ekstrakcję dichlorometanem (3 x 25 mL). Warstwę organiczna suszy się bezwodnym siarczanem, sodu i po odsączeniu środka suszącego usuwa rozpuszczalnik. Powstały surowy produkt (stosunek diastereoizomerów 97:3) rozdziela się na pojedyncze diasteroizomery przez
PL 221 240 B1 chromatografię kolumnową. Otrzymuje się czysty diastereomer o konfiguracji R na atomie węgla α z wydajnością 90% (2,16 g) w postaci białego ciała stałego. Wynik analizy z wykorzystaniem wysokorozdzielczej spektroskopii masowej (HRMS) dla C38H34FO6P obliczony 636.2077, oznaczono 636.2079. W drugim etapie, α-hydroksymetylofosfonian w postaci diasteroizomera o konfiguracji R na atomie węgla α i o wzorze ogólnym 2, w którym R1 oznacza grupę aromatyczną 4-F-C6H4 2,0 g (3,14 mmol) rozpuszcza się w toluenie (15 mL), zadaje kwasem solnym (10 ml, roztworu wodnego 1 M) i ogrzewa całość w 100°C przez 4 h. Po tym czasie mieszaninę ochładza się, przenosi do rozdzielacza i odrzuca warstwę organiczną. Warstwę wodną odparowuje się na próżni. Surowy produkt zadaje się absolutnym etanolem i umieszcza w lodówce do krystalizacji. Powstały osad odsącza się otrzymując optycznie czynny kwas (1R)-hydroksy4-fluorobenzenofosfonowy o konfiguracji R na atomie węgła a i o wzorze ogólnym 1 w którym R1 oznacza grupę aromatyczną 4-F-C6H4 z wydajnością 93% (0,68 g) w postaci białego ciała stałego. Wynik analizy z wykorzystaniem wysokorozdzielczej spektroskopii masowej (HRMS) dla C9H16FO4P obliczony 238.0778, oznaczono 238.0779.

Claims (1)

  1. Sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych o wzorze ogólnym 1, w którym R1 stanowi grupę C1-C12 alkilową, C3-C12 cykloalkilową, C6-C14 arylową, która korzystnie podstawiona jest co najmniej jedną grupą C1-C6 alkilową, C1-C6 perhalogenoalkilową, C1-C6 alkoksylową lub atomem fluorowca, znamienny tym, że w pierwszym etapie chiralny nukleofil fosforowy; będący fosforową pochodną TADDOLU, o wzorze 3 poddaje się reakcji addycji do aldehydów, w obecności zasady: diizopropyloamidolitu łub dietylocynku, użytych w stosunku molowym 1:1, w obecności tetrametyloetylenodiaminy, w temperaturze -78°C, przez 12 godzin, następnie reakcję zadaje się nasyconym wodnym roztworem NH4CI i pozostawia do ogrzania do temperatury pokojowej, (przez 1 h) a produkt wydziela się przez ekstrakcję dichlorometanem i po osuszeniu warstwy organicznej odparowuje się rozpuszczalnik i oczyszcza się przez chromatografię kolumnową lub krystalizację i wydziela się α-hydroksymetylofosfoniany w postaci optycznie czynnej o wzorze ogólnym 2, w którym R1 ma znaczenie jak wskazano powyżej, które następnie w drugim etapie rozpuszcza się w toluenie, dodaje się nadmiar 1M wodnego kwasu solnego i ogrzewa się mieszaninę reakcyjną w temperaturze 100°C, przez 4 h, po czym odrzuca się warstwę organiczną, a z warstwy wodnej przez odparowanie rozpuszczalnika i zadanie pozostałości alkoholem etylowym wydziela się odpowiednie optycznie czynne kwasy α-hydroksymetylofosfonowe w postaci krystalicznej.
PL403136A 2013-03-13 2013-03-13 Sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych PL221240B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL403136A PL221240B1 (pl) 2013-03-13 2013-03-13 Sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL403136A PL221240B1 (pl) 2013-03-13 2013-03-13 Sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL403136A1 PL403136A1 (pl) 2013-09-30
PL221240B1 true PL221240B1 (pl) 2016-03-31

Family

ID=49231115

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL403136A PL221240B1 (pl) 2013-03-13 2013-03-13 Sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-hydroksymetylofosfonowych

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL221240B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL403136A1 (pl) 2013-09-30

Similar Documents

Publication Publication Date Title
JP5922118B2 (ja) イミニウム塩を経由する二環性化合物の製造方法
KR101816337B1 (ko) 클라이젠 전위 반응에 의한 2 고리성 화합물의 제조 방법
CN101643469B (zh) 一种盐酸巴尼地平的合成工艺
JP5683273B2 (ja) 光学活性カルボン酸の製造方法
Olszewski Asymmetric synthesis of α-hydroxymethylphosphonates and phosphonic acids via hydrophosphonylation of aldehydes with chiral H-phosphonate
KR20080020613A (ko) (치환된) (r)- 또는 (s)-만델산의 동적 분할 방법
Drag et al. Synthesis of α1-(Cbz-aminoalkyl)-α2-(hydroxyalkyl) phosphinic esters
JP5357559B2 (ja) ジメトキシナフタレン骨格を有する化合物及びその製造方法
KR20090005206A (ko) 순수한 리세드론산 또는 염의 제조 방법
JP2010513531A5 (pl)
JP2010513531A (ja) 1−アミノ、3−置換フェニルシクロペンタンカルボン酸エステルの個々の立体異性体の製造および単離方法
KR101088488B1 (ko) 광학활성을 갖는 암로디핀의 제조방법
Boduszek et al. Synthesis of novel pyrone, chromone and coumarin derivatives of aminomethanephosphonic acid
WO2012157504A1 (ja) β-ラクタム化合物およびその製造方法
CN119306608A (zh) 一种米洛巴林中间体的手性合成方法
RU2495033C2 (ru) СПОСОБ ПОЛУЧЕНИЯ 2-(1-АДАМАНТИЛКАРБОНИЛ)-1,2-ДИГИДРОНАФТО[2,1-b]ФУРАНОВ
RU2529498C2 (ru) Способ получения 2,2-диметил-5-гидроксиметил-5-нитро-1,3-диоксана
CN111556861A (zh) 茉莉酸酯化合物的制备方法
EP2260034A1 (en) Process for the preparation of 2,3,4,9-tetrahydro-1h-beta-carbolin-3-carboxylic acid esters
PL221457B1 (pl) Sposób wytwarzania optycznie czynnych kwasów α-aminometylofosfonowych
CZ568590A3 (cs) Deriváty kyseliny glutarové, způsob jejich přípravy a meziprodukt tohoto postupu
AU2013389353B2 (en) Method for producing (1-cyclopropyl-6-fluoro-1,4-dihydro-8-methoxy-7-[(4aS,7aS)-octahydro-6H-pyrrolo[3,4-b]pyridin-6-yl]-4-oxo-3-quinoline-carboxylic acid
RU2435758C1 (ru) Способ получения этилового эфира 3-оксо-3-(2,6-дихлорпиридин-3-ил) пропановой кислоты
Kamińska et al. Rearrangement of thiazolidine derivatives–a synthesis of a chiral fused oxathiane–γ-lactam bicyclic system
KR100858842B1 (ko) 키랄아민을 이용한 광학활성 옥소라이보스유도체의제조방법