Siarczyn wapniowy, jak wiadomo, wy¬ twarza sie przy przepuszczaniu dwutlenku siarki przez wodna zawiesine wodorotlen¬ ku wapniowego lub weglanu wapniowego.W ten sposób otrzymuje sie stale zawiera¬ jaca wode sól krystaliczna o wzorze CaSOH. 2H20 w postaci bardzo mialkiego gaszczu krystalicznego.Wynalazek niniejszy ma na celu wy¬ twarzanie odpornego na dzialanie wody, zasadowego lub obojetnego siarczynu wap¬ niowego o wzorze CaO . nS02 w brylkach, przyczem w miare postepujacej reakcji za¬ wartosc S02 wzrasta az do osiagniecia obo¬ jetnego CaS03.Sposób ten polega na tern, ze na zwilzo¬ ny wodorotlenek wapniowy, majacy po¬ stac brylek, uksztaltowanych zwlaszcza z zastosowaniem wody, dziala sie w tempe¬ raturze zwyklej gazowym dwutlenkiem siarki lub zawierajacemi go gazami dopó¬ ty, az osiagnie sie zadana zawartosc S02, poczem otrzymany produkt, najkorzystniej w obecnosci dwutlenku siarki, ogrzewa sie powyzej punktu wrzenia wody az do osia¬ gniecia stanu, jaki jest konieczny do za¬ pewnienia mu odpornosci na dzialanie wo¬ dy. Wchodzaca tu w gre temperatura moze wynosic od 100 do 400°C; przekroczenie temperatury 400° powoduje rozklad soli, przyczem wydziela sie obficie para wodna.Zaleznie od czasu trwania ogrzewania i wysokosci temperatury odwadnianie poste¬ puje tak dalece, iz produkt staje sie bez-wodny. Przy praktycznem przeprowadza¬ niu sposobu niema celu prowadzic odwad¬ niania do calkowitego ulotnienia sie wo¬ dy, przeciwnie, wystarczy osiagniecie ta¬ kiego stopnia odwodnienia, przy którym o- siaga sie odpornosc na dzialanie wody, co nastepuje, skoro produkt ostateczny przy dlugiem przechowywaniu zachowuje swa wytrzymalosc i postac brylek.Otrzymany w ten sposób zasadowy lub obojetny siarczyn wapniowy, odporny na dzialanie wody, który otrzymuje sie w po¬ staci takich samych brylek, jak i uzyty wodorotlenek wapnia, posiada znaczna twardosc i zachowuje swój ksztalt równiez przy stalem stykaniu sie z woda, nie roz¬ padajac sie i nie tracac swej wytrzymalo¬ sci. Jego rozpuszczalnosc zalezy od stosun¬ ku skladników CaO i S021 przyczem ze wzrostem zawartosci S02 rozpuszczalnosc maleje. Roztwory takiego zasadowego siar¬ czynu wapniowego maja odczyn alkalicz¬ ny. Zamiast czystego wodorotlenku wapnia prawie z takim samym skutkiem mozna stosowac zawierajacy go surowiec, np. nie¬ calkowicie zgaszone wapno. Przy wytwa¬ rzaniu wodorotlenku wapniowego zaleca sie rówhiez dodawac materjalów, zwiek¬ szajacych plastycznosc, np. weglanu wap¬ niowego, ewentualnie cial, zwiekszajacych porowatosc, np. cial, wydzielajacych gazy, lub srodków rozcienczajacych.Przy przeprowadzaniu w praktyce spo¬ sobu opisanego okazalo sie, ze przy wy¬ twarzaniu zasadowego siarczynu wapnio¬ wego w postaci brylek o zawartosci do 40% S02 pochlanianie gazowego S02 prze¬ biega z dostateczna szybkoscia i wskutek tego gaz, zawierajacy dwutlenek siarki, zostaje dobrze wyzyskany, dalsze jednak nasycanie dwutlenkiem siarki przebiega opornie i wytwarzanie obojetnego CaS03 wymaga stosunkowo dluzszego czasu przy umiarkowanem wyzyskaniu gazowego dwu¬ tlenku siarki.Inny przyklad wykonania powyzej przytoczonego sposobu polega na tern, ze tlenek wapniowy podczas procesu wytwa¬ rzania zostaje przeprowadzony w weglan wapniowy, dzieki czemu zamiast mCaOn CaS02 otrzymuje sie, jako produkt osta¬ teczny, produkt o wzorze mCaCOs nCaS031 który niezaleznie od wchodzacej w jego sklad ilosci CaS03 wykazuje w kazdym przypadku charakter obojetny.Wykryto, ze zamierzony skutek mozna równiez osiagnac, wytwarzajac brylki, skladajace sie juz z mieszaniny wodoro¬ tlenku wapniowego i zadanej ilosci wegla¬ nu wapniowego, ewentualnie wylacznie z weglanu wapniowego, i dzialajac na nie dwutlenkiem siarki az do osiagniecia od¬ czynu obojetnego lub zadanej zawartosci w nich S02, lub tez traktujac brylki z wodo¬ rotlenku wapniowego, po obrobieniu ich dwutlenkiem siarki, dwutlenkiem wegla az do osiagniecia odczynu obojetnego lub za¬ danej zawartosci w nich S02.Na brylki, otrzymane jednym ze sposo¬ bów opisanych, dziala sie w temperaturze zwyklej przedewszystkiem dwutlenkiem siarki, pózniej zas ewentualnie dwutlenkiem wegla dopóty, az osiagnie sie, z jednej strony, pozadana zawartosc S02, z dru¬ giej zas strony — calkowita obojetnosc, poczem brylki ogrzewa sie w temperaturze powyzej punktu wrzenia wody tak dlugo, az produkt ostateczny stanie sie odporny na dzialanie wody, a nastepnie pozwala mu sie ochlodzic.Bez wzgledu na to, czy jako materjal wyjsciowy stosuje sie sam tlenek wapnia, czy zmieszany z weglanem wapnia, pro¬ dukt otrzymany wykazuje wielka twar¬ dosc i wielka wytrzymalosc oraz pod dzia¬ laniem wody zachowuje swój ksztalt.Zamiast czystego dwutlenku siarki lub dwutlenku wegla mozna stosowac gazy, zawierajace wspomniane dwutlenki.W celu objasnienia wynalazku ponizej przytoczono kilka przykladów wykonania.Przyklad L 100 kg ziarnistego, palone- - 2 —go wapna zapomoca 35 kg wody przepfo* wadza sie w wodorotlenek wapniowy o ta¬ kiej samej ziarnistosci, jak i materjal wyj¬ sciowy, w ten sposób, iz wode dodaje sie powoli jak najmniejszemi porcjami, np. najkorzystniej w postaci mgly wodnej, dzialajac jednoczesnie na wszystkie czast¬ ki tlenku wapniowego. Nalezy postepowac z najwieksza ostroznoscia, gdyz przy zbyt szybkiem dodawaniu wody lub przy dzia¬ laniu wody na poszczególne czastki tlenku wapniowego utworzony wodorotlenek roz¬ pada sie. Wodorotlenek wapniowy, który zachowal swa postac ziarnista, umieszcza sie w mufli, ustawionej pionowo lub skosnie wzgledem strumienia gazu, przepuszcza dwutlenek siarki lub zawierajace go gazy, przyczem pod dzialaniem ciepla reakcji na¬ stepuje stopniowe podniesienie sie tempe¬ ratury i czesc wody zostaje usunieta. Sko¬ ro tylko zostanie osiagnieta pozadana za¬ wartosc S021 mufle ogrzewa sie powoli z zewnatrz lub przez przepuszczanie przezen obojetnych gazów do temperatury 150 — 180° i temperature te utrzymuje dopóty, az nastapi odwodnienie produktu, niezbedne do nadania mu odpornosci na dzialanie wo¬ dy. Nastepnie produkt ochladza sie, naj¬ korzystniej w obecnosci dwutlenku siarki lub obojetnego gazu.Przyklad IL 100 kg palonego wapna za¬ pomoca 40 — 50 kg wody gasi sie na skrzepniety gaszcz wodorotlenku wapnio¬ wego, który zapomoca odpowiedniej ma¬ szyny, np. zapomoca tloczarki pasmowej, ksztaltuje sie na bryly zadanego ksztaltu.Ksztaltowanie mozna ulepszyc, dodajac do uzytej do gaszenia wody nieco weglanu sodowego. Bryly ewentualnie suszy sie, po- czem przerabia dalej, jak podano w przy¬ kladzie I.Przyklad III. 100 kg tlenku wapnio¬ wego, weglanu wapniowego lub dowolnej mieszaniny tych cial zapomoca 30 — 40 kg wody zarabia sie na gaszcz plastyczny, któ¬ ry zapomoca odpowiedniej maszyny ksztal¬ tuje sie na bryly. Bryty te umieszcza sie w mufli pionowej lub ustawionej skosnie wzgledem kierunku gazów i w temperatu¬ rze zwyklej przepuszcza przez nia przede- wszystkiem dwutlenek siarki lub zawiera¬ jacy go gaz dopóty, az osiagnie sie pozada¬ na zawartosc S02. Skoro to nastapi, w ra¬ zie potrzeby równiez w temperaturze zwy¬ klej przepuszcza sie dwutlenek wegla az do osiagniecia obojetnosci. Nastepnie bry¬ ly ogrzewa sie do temperatury 150 — 230°, ogrzewajac mufle badz z zewnatrz, badz tez wprowadzajac do niej wspomnia¬ ny dwutlenek wegla tak dlugo, az ulotni sie taka ilosc wody, jaka jest konieczna do zapewnienia produktowi odpornosci na dzialanie wody, poczem produkt chlodzi sie. PL PL PL