PL228576B1 - Sposób wytwarzania likieru alkoholowego na bazie owoców derenia i likier alkoholowy otrzymany tym sposobem - Google Patents

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób wytwarzania likieru alkoholowego na bazie owoców derenia i likier alkoholowy otrzymany tym sposobem. Sposób polega na tym, że realizowany jest on w dwóch etapach, przy czym: w pierwszym etapie 50 kg owoców derenia genotypu "A" i 50 kg owoców derenia genotypu "B" opłukanych wodą na sicie i dokładnie osuszonych, wsypuje się na dno sitowe kwasoodpornego obiegowego maceratora i zalewa się je 100 dm3 rozcieńczonego alkoholu etylowego o stężeniu objętościowym od 40 do 75%, po czym poddaje się je procesowi pierwszej maceracji w temperaturze od 19°C do 26°C w szczelnie zamkniętym maceratorze przy ciągłej cyrkulacji, wyprowadzając pompę w ruch ciągły w czasie 7 - 8 godzin na dobę przez okres 26 - 30 dni, a następnie do szczelnego zbiornika z mieszadłem mechanicznym zlewa się uzyskany pierwszy macerat, a pozostawione w maceratorze owoce derenia zalewa się alkoholem etylowym o stężeniu objętościowym 40 - 48% w ilości 65 - 66 dm3 i prowadzi się proces drugiej maceracji tych owoców w okresie 22 - 24 dni w takich samych warunkach i sposobem jak w pierwszej ich maceracji, po czym do szczelnego zbiornika zlewa się drugi macerat, a owoce derenia po tej maceracji poddaje się odwirowaniu lub wytłoczeniu, zaś odzyskany płyn zlewa się do zbiornika z pierwszym i drugim maceratem i całość poddaje się mieszaniu, a otrzymaną mieszaninę stanowiącą jeden macerat poddaje się dwukrotnemu filtrowaniu, uzyskując około 200 dm3 maceratu wyjściowego o stężeniu objętościowym 32% - 42%. W drugim etapie 75 - 87,50 dm3 maceratu wyjściowego o stężeniu objętościowym 32% - 42% miesza się ze sporządzonym w kotle warzelnym syropem cukrowym o stężeniu 779 - 820g/l oraz alkoholem etylowym o stężeniu objętościowym 96% w ilości od 9,64 - 13,00 dm3, a następnie otrzymany likier alkoholowy rozlewa się do butelek szklanych i poddaje leżakowaniu przez 20 do 21 dni w temperaturze poniżej 22°C w ciemnym pomieszczeniu.

Description

(12)OPIS PATENTOWY ₍i₉₎PL ₍n)228576 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 416405 (51) IntCI.

C12G 3/04 (2006.01) C12G 3/06 (2006.01) A61K 36/40 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 07.03.2016

Sposób wytwarzania likieru alkoholowego na bazie owoców derenia i likier alkoholowy otrzymany tym sposobem

	(73) Uprawniony z patentu:
(43) Zgłoszenie ogłoszono: 11.09.2017 BUP 19/17	SĄDOWNICZO - SZKÓŁKARSKI ZAKŁAD DOŚWIADCZALNY SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Albigowa, PL
	(72) Twórca(y) wynalazku:
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono:	ANTONI DZIUGIEŁ, Rzeszów, PL
30.04.2018 WUP 04/18	(74) Pełnomocnik:
	rzecz, pat. Tadeusz Warzybok

co rm co

CM

CM

Ω.

PL 228 576 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania likieru alkoholowego na bazie owoców derenia i likier alkoholowy otrzymany tym sposobem, który znany będzie pod nazwą handlową „Dereniówka Bask”.

Likiery zwane także nalewkami są wysokoprocentowymi napojami alkoholowymi, które powstają w procesie aromatyzowania spirytusu lub innych alkoholi, których zawartość w zależności od ich rodzaju wynosi od 18% do 50%.

Znany z publikacji „Kuchnia Polska PWG” 1956 r. sposób sporządzania nalewek likierowych lub wytrawnych, polega na potraktowaniu świeżych bądź suszonych owoców mieszaniną wódki i spirytusu oraz macerowaniu ich przez okres 4-8 tygodni i zlewaniu otrzymanego płynu, przy czym owoce te zasypuje się cukrem i pozostawia w ciepłym pomieszczeniu przez okres 2-3 tygodni, aż do momentu rozpuszczenia się tego cukru. Powstały syrop z nad owoców miesza z płynem po oddzieleniu tych owoców, a otrzymane nalewki nabierają wartości smakowych w czasie długiego ich przechowywania.

Znany z polskiego opisu patentowego nr PL 159034 sposób otrzymywania napojów alkoholowych z roztworu spirytusu rektyfikowanego, syropu surowego, kwasu cytrynowego i wody polega na tym, że świeże lub suszone owoce Aroni Melanocarpa poddaje się maceracji spirytusem o stężeniu 45-85% w ilości od 90-400 dm³ na 100 kg tych owoców przez okres 6-20 dni w temperaturze 14-20°C, przy pH = 3,0-4,5 oraz przy 5-7 godzinnym mieszaniu ich na dobę. Następnie otrzymany płyn zlewa się, a pozostawione owoce poddaje się powtórnej maceracji spirytusem o stężeniu 30-50% w ilości 50-200 dm³ na 100 kg owoców z pierwszej maceracji przez okres 6-20 dni w temperaturze 16-30°C, przy pH = 4,5-5,5, po czym zlewa się cały płyn z nad osadu, łączy się z płynem pierwszej maceracji i uzupełnia spirytusem o stężeniu 35-45% i poddaje leżakowaniu przez okres 60-90 dni w temperaturze 12-18°C. Po zakończeniu tego leżakowania płyn ten miesza się ze spirytusem owocowym, morsem z mrożonej aronii, innymi morsami owocowymi, nalewkami owocowymi, olejkami smakowymi oraz roztworem spirytusu, syropu cukrowego, kwasu cytrynowego i wody, po czym całość poddaje się leżakowaniu w okresie 3-15 dni.

Znany jest również z polskiego opisu patentowego nr PL171255 sposób wytwarzania nalewek owocowych wytrawnych i likierów charakteryzujący się tym, że w jednym naczyniu mrożone owoce zalewa się miodem akacjowym lub wielokwiatowym w ilości 5 do 30 części wagowych w stosunku do masy mrożonych owoców, a następnie zalewa się je alkoholem 38-95% w ilości 50-100 litrów na 100 kg mrożonych owoców. Proces maceracji prowadzi się przez okres 1 do 4 miesięcy. Równolegle w drugim naczyniu mrożone owoce traktuje się alkoholem 38-95% w ilości 50 do 100 litrów, po czym zlewa się otrzymane płyny z obu naczyń i łączy w stosunku wagowym 1:2-2:1, a następnie otrzymaną nalewkę poddaje się leżakowaniu lub przed leżakowaniem do owoców tych po zlaniu alkoholu dodaje się 5 do 30 części wagowych cukru i następnie po okresie 1 do 4 miesięcy płyn z nad tych owoców zlewa się i dodaje do nalewki otrzymanej z zalanych owoców miodem i alkoholem, po czym poddaje się je leżakowaniu. Ewentualnie z owoców przed ich zamrożeniem dryluje się pestki, po czym zamrożone pestki traktuje się alkoholem 38-95% przez okres 1 do 4 miesięcy, a następnie płyn zlewa się i dodaje do nalewki otrzymanej z zalanych owoców miodem i alkoholem oraz poddaje leżakowaniu lub też przed leżakowaniem w innym naczyniu szczelnie zamkniętym mrożone owoce podwiesza się nad 38-95% alkoholem i traktuje się go oparami przez okres 1 do 4 miesięcy, a następnie płyn ten zlewa się i dodaje się do nalewki otrzymanej z zalanych owoców miodem i alkoholem i poddaje leżakowaniu w okresie 3-12 miesięcy.

Zalanie mrożonych owoców miodem, a następnie ich maceracja w alkoholu sposobem według tego wynalazku spowodowało znaczne zwiększenie ilości substancji przechodzących z owoców do alkoholu, zwłaszcza witamin, związków aromatycznych, barwników, enzymów, kwasów organicznych a także niektórych białek.

Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wytwarzania prozdrowotnego likieru alkoholowego na bazie odpowiednich owoców naturalnych, łagodzącego dolegliwości żołądkowe, zwłaszcza trawienne, działającego przeciwzapalnie, moczopędnie, wspomagającego leczenie chorób nerek i dróg moczowych a także działającego przeciwnowotworowo i przeciwgorączkowo podnosząc odporność organizmu i poprawiającego przemianę materii.

PL 228 576 B1

Definicje:

użyte w dalszej treści poniższych przykładów wykonania pojęcia: genotyp „A” oraz genotyp „B” oznaczają:

- genotyp „A” - oznacza pierwszą odmianę owoców derenia koloru czerwono-wiśniowego o kształcie wydłużonym, zbliżonym do jajowatego oraz o:

- masie pojedynczego owocu wynoszącej 2,8-3,1 g;

- wydłużonej pestce o średniej masie wynoszącej 13% masy owocu;

- zawartości cukrów wynoszących 12%;

- dużej zawartości czerwonych barwników antocyjanowych;

- skórce szklącej i błyszczącej;

- miąższu soczystym o smaku słodko-kwaśnym w stanie surowym aromatycznym;

- pestce łatwo oddzielającej się od miąższu z owoców;

- dojrzewających równomiernie z tendencją opadową w okresie pierwszej i drugiej dekady września;

- genotyp „B” - oznacza drugą odmianę owoców derenia koloru ciemnoczerwonego, o kształcie elipsoidalnym oraz o:

- masie pojedynczego owocu wynoszącej ponad 3 g;

- miąższu soczystym, orzeźwiającym o słodkim smaku i zawartości cukrów do 15%;

- dużej zawartości czerwonych barwników antocyjanowych;

- pestce łatwo oddzielającej się od miąższu;

- skórce błyszczącej i cienkiej;

- różnym okresie dojrzewania owoców derenia;

- czasie zbiorów owoców od drugiej dekady września do pierwszej dekady października oraz o:

- bardzo dobrze wybarwionych owocach, smacznych w stanie surowym.

- maceracja (w języku łacińskim „maceratio”) oznaczająca rozmoczenie, polega na wypłukiwaniu i rozpuszczaniu składników zawartych w skórce derenia, jego miąższu i częściowo w pestce. Maceracja realizowana jest w kwasoodpornym, specjalistycznym zbiorniku z dolnym sitem i pompą cyrkulacyjną, wprowadzającą w obieg zamknięty dodany do niego alkohol etylowy obmywający owoce derenia.

Otrzymany tą technologią macerat wyjściowy jest półproduktem do wytworzenia likieru dereniowego po dodaniu do niego syropu cukrowego i alkoholu etylowego.

Istota sposobu wytwarzania likieru alkoholowego na bazie owoców derenia według wynalazku polega na tym, że realizowany jest on w dwóch etapach polegających na tym, że:

- w pierwszym etapie 50 kg owoców derenia genotypu „A” i 50 kg owoców derenia genotypu „B” opłukanych wodą na sicie i dokładnie osuszonych wsypuje się na dno sitowe kwasoodpornego obiegowego maceratora i zalewa się je 100 dm³ rozcieńczonego alkoholu etylowego o stężeniu objętościowym od 40 do 75%, po czym poddaje się je procesowi pierwszej maceracji w temperaturze od 19°C do 26°C w szczelnie zamkniętym maceratorze przy ciągłej cyrkulacji, wyprowadzając pompę w ruch ciągły w czasie 7-8 godzin na dobę przez okres 26-30 dni, a następnie do szczelnego zbiornika z mieszadłem mechanicznym zlewa się uzyskany pierwszy macerat, a pozostawione w maceratorze owoce derenia zalewa się alkoholem etylowym o stężeniu objętościowym 40-48% w ilości 65-66 dm³ i prowadzi się proces drugiej maceracji tych owoców w okresie 22-24 dni w takich samych warunkach i sposobem jak w pierwszej ich maceracji, po czym do szczelnego zbiornika zlewa się drugi macerat, a owoce derenia po tej maceracji poddaje się odwirowaniu lub wytłoczeniu, zaś odzyskany płyn zlewa się do zbiornika z pierwszym i drugim maceratem i całość poddaje się mieszaniu, a otrzymaną mieszaninę stanowiącą jeden macerat poddaje się dwukrotnemu filtrowaniu uzyskując około 200 dm³ maceratu wyjściowego o stężeniu objętościowym 32% - 42%, po czym

- w drugim etapie 75-87,50 dm³ maceratu wyjściowego o stężeniu objętościowym 32% - 42% miesza się ze sporządzonym w kotle warzelnym syropem cukrowym o stężeniu 779-820 g/l oraz alkoholem etylowym o stężeniu objętościowym 96% w ilości od 9,64-13 dm³, a następnie otrzymany likier alkoholowy rozlewa się do butelek szklanych i poddaje leżakowaniu przez 20 do 21 dni w temperaturze poniżej 22°C w ciemnym pomieszczeniu.

PL 228 576 B1

Korzystnym jest, gdy genotyp „A” stanowi odmiana owoców derenia posiadająca:

- kolor czerwono-wiśniowy o wydłużonym jajowatym kształcie;

- masę pojedynczego owocu wynoszącą 2,8-3,1 g;

- wydłużoną pestkę o średniej masie wynoszącej 13% masy owocu;

- zawartość cukrów wynoszącą 12%;

- dużą zawartość czerwonych barwników antocyjanowych;

- skórkę błyszczącą, cienką i szklącą;

- miąższ soczysty o smaku słodko-kwaśnym w stanie surowym, aromatycznym;

- pestkę łatwo oddzielającą się od miąższu z owoców;

- owoce dojrzałe równomiernie z tendencją opadową w okresie pierwszej i drugiej dekady września

- natomiast genotyp „B” stanowi odmiana owoców derenia posiadająca:

- kolor ciemno-czerwony i kształt elipsoidalny;

- masę pojedynczego owocu wynoszącą ponad 3 g;

- miąższ soczysty, orzeźwiający o słodkim smaku i zawartości cukrów do 15%;

- dużą zawartość czerwonych barwników antocyjanowych;

- skórkę błyszczącą i cienką, łatwo oddzielającą się od miąższu;

- różny okres dojrzewania owoców derenia;

- czas zbiorów owoców od drugiej dekady września do pierwszej dekady października oraz

- bardzo dobrze wybarwione owoce i smaczne w stanie surowym.

Korzystnym jest także, gdy w pierwszym etapie stosowania sposobu według wynalazku do wytwarzania maceratu wyjściowego wykorzystuje się 100 kg owoców derenia w pełni dojrzałych, wybarwionych, świeżych i aromatycznych zebranych z co najmniej trzech jego krzewów, różniących się odmianami po jednej części wagowej z każdej odmiany.

Z kolei istota likieru alkoholowego wytwarzanego sposobem według wynalazku polega na tym, że 100 dm³ tego likieru zawiera 75-87,50 dm³ maceratu wyjściowego wytwarzanego na bazie owoców derenia o stężeniu objętościowym 32-42%, 9,64-13 dm³ alkoholu etylowego o stężeniu objętościowym 96% oraz 12 do 15,36 dm³ syropu cukrowego o stężeniu 779- 820 g/l.

Nieoczekiwanie w wyniku przeprowadzanych prób i badań stwierdzono, że cel według niniejszego wynalazku można uzyskać w wyniku spożywania likieru alkoholowego wytworzonego na bazie w pełni dojrzałych wyselekcjonowanych genotypów wybarwionych, świeżych i aromatycznych owoców z krzewów „derenia z upraw ekologicznych w terenie nasłonecznionym z zastosowaniem nawożenia naturalnego obornika i kompostu otrzymanego z mieszaniny liści, słomy i torfu. Stwierdzono, że tak uprawiane krzewy derenia są źródłem wielu mineralnych pierwiastków w tym: potasu, fosforu, żelaza, sodu, wapnia, cynku i magnezu a także kwasów organicznych zwłaszcza jabłkowego i chinowego, szczawiowego i cytrynowego. Poza tym owoce tak uprawianego „derenia” zawierają pektyny, cukry zwłaszcza glukozę i fruktozę oraz witaminy, w szczególności C, P i A. Poza tym owoce tego „derenia” posiadają antocyjanty (przeciwutleniacze z grupy związków flawonowych i barwników), dzięki czemu wykazują one aktywności przeciwutleniające i działają przeciwnowotworowo.

Z kolei zastosowanie w sposobie wytwarzania likieru alkoholowego na bazie owoców derenia wydłużonej dwukrotnej maceracji, polegającej na zalaniu opisanych wyżej owoców derenia alkoholem etylowym o stężeniu 40-75% i ciągłej cyrkulacji było możliwe gdyż stwierdzono, że w pestce derenia nie ma związków cyjanogennych, co nie powoduje wydzielania się cyjanowodoru. Uzyskany sposobem z zastosowaniem składu recepturowo jakościowo-ilościowego według wynalazku likier alkoholowy wyróżnia się zarówno niezbyt słodkim jak i kwaśnym smakiem, gdyż posiada on regulowaną zawartość cukru w granicach 109 g/l - 123 g/l, a ponadto posiada on specyficzny niepowtarzalny aromat uzyskany dzięki dużej zawartości olejków eterycznych, zaś jego barwa jest intensywnie czerwona.

Sposób według wynalazku został bliżej objaśniony w następujących przykładach jego wykonania obejmujących dwa etapy, to jest etap wytwarzania maceratu wyjściowego oraz etap otrzymywania likieru alkoholowego na bazie tego maceratu.

ETAP I

Przykłady wytwarzania maceratów wyjściowych

P r z y k ł a d 1

Owoce derenia w ilości 100 kg po 50 kg genotypu „A” i „B” uprzednio opłukane wodą na sicie i dokładnie osuszone wsypuje się na dno sitowe obiegowego maceratora i zalewa się rozcieńczonym alkoholem etylowym w ilości 100 dm³ o stężeniu objętościowym 70%, tak aby owoce były w pełni zalane,

PL 228 576 B1 po czym poddaje się je procesowi pierwszej maceracji w szczelnie zamkniętym maceratorze, aby uniemożliwić odparowanie alkoholu i związków eterycznych. Maceracja ta trwa 30 dni i prowadzona jest w temperaturze 25°C ± 1 °C oraz przebiega w ruchu ciągłym tak, aby alkohol wprawiany był w ruch przy pomocy pompy w czasie 7 do 8 godzin na dobę. Po upływie 30 dni zlewa się macerat do szczelnego kwasoodpornego zbiornika z mieszadłem, a pozostałe w maceratorze owoce derenia zalewa się alkoholem etylowym o stężeniu objętościowym 48% w ilości 66 dm³ i poddaje się procesowi drugiej maceracji w okresie 24 dni w takich samych warunkach i sposobem jak pierwsza maceracja (temperatura i ruch ciągły). Po 24 dniach zlewa się macerat z drugiej maceracji do zbiornika z pierwszym maceratem. Pozostałe owoce poddaje się odwirowaniu lub wytłoczeniu celem odzyskania pozostałej cieczy w miąższu, skórce i pestce owocu derenia. Odzyskaną ciecz wlewa się do zbiornika z pierwszym i drugim maceratem oraz poddaje się ją wymieszaniu, a po 3 dniach dwukrotnemu filtrowaniu - pierwszemu przez bardzo gęste sito i drugiemu przez filtr materiałowy. Po filtrowaniu otrzymuje się tak zwany macerat wyjściowy w ilości około 200 dm³ i o stężeniu objętościowym 39% ± 1%, który wlewa się do kwasoodpornego szczelnego zbiornika z dolnym spustowym osadnikiem i zaworem czerpalnym zamontowanym powyżej osadnika.

P r z y k ł a d 2

Owoce derenia w ilości 100 kg po 50 kg genotypu „A” i „B” uprzednio opłukane wodą na sicie i dokładnie osuszone wsypuje się na dno sitowe obiegowego maceratora i zalewa się rozcieńczonym alkoholem etylowym w ilości 100 dm³ o stężeniu objętościowym 72% tak, aby owoce były w pełni zalane, po czym poddaje się je procesowi pierwszej maceracji w szczelnie zamkniętym maceratorze, aby uniemożliwić odparowanie alkoholu i związków eterycznych. Maceracja ta trwa 28 dni i prowadzona jest w temperaturze 22°C ± 1°C i przebiega w ruchu ciągłym tak, aby alkohol wprawiany był w ruch przy pomocy pompy w czasie 7 do 8 godzin na dobę. Po upływie 28 dni zlewa się macerat do szczelnego kwasoodpornego zbiornika z mieszadłem, a pozostałe w maceratorze owoce derenia zalewa się alkoholem etylowym o stężeniu objętościowym 45% w ilości 66 dm³ i poddaje się procesowi drugiej maceracji w okresie 22 dni w takich samych warunkach i sposobem jak pierwsza maceracja (temperatura i ruch ciągły). Po 22 dniach zlewa się macerat z drugiej maceracji do zbiornika z pierwszym maceratem. Pozostałe owoce poddaje się odwirowaniu lub wytłoczeniu celem odzyskania pozostałej cieczy w miąższu, skórce i pestce owocu derenia. Odzyskaną ciecz wlewa się do zbiornika z pierwszym i drugim maceratem oraz poddaje się ją wymieszaniu, a po 3 dniach dwukrotnemu filtrowaniu - pierwszemu przez bardzo gęste sito i drugiemu przez filtr materiałowy. Po filtrowaniu otrzymuje się tak zwany macerat wyjściowy w ilości około 200 dm³ i o stężeniu objętościowym 39% ± 1%, który wlewa się do kwasoodpornego szczelnego zbiornika z dolnym spustowym osadnikiem i zaworem czerpalnym zamontowanym powyżej osadnika.

P r z y k ł a d 3

Owoce derenia w ilości 100 kg po 50 kg genotypu „A” i „B” uprzednio opłukane wodą na sicie i dokładnie osuszone wsypuje się na dno sitowe obiegowego maceratora i zalewa się rozcieńczonym alkoholem etylowym w ilości 100 dm³ o stężeniu objętościowym 75% tak, aby owoce były w pełni zalane, po czym poddaje się je procesowi pierwszej maceracji w szczelnie zamkniętym maceratorze, aby uniemożliwić odparowanie alkoholu i związków eterycznych. Maceracja ta trwa 26 dni i prowadzona jest w temperaturze 20°C ± 1°C i przebiega w ruchu ciągłym tak, aby alkohol wprawiany był w ruch przy pomocy pompy w czasie 7 do 8 godzin na dobę. Po upływie 26 dni zlewa się macerat do szczelnego kwasoodpornego zbiornika z mieszadłem, a pozostałe w maceratorze owoce derenia zalewa się alkoholem etylowym o stężeniu objętościowym 41% w ilości 65 dm³ i poddaje się procesowi drugiej maceracji w okresie 22 dni w takich samych warunkach i sposobem jak pierwsza maceracja (temperatura i ruch ciągły). Po 22 dniach zlewa się macerat drugiej maceracji do zbiornika z pierwszym maceratem. Pozostałe owoce poddaje się odwirowaniu lub wytłoczeniu celem odzyskania pozostałej cieczy w miąższu, skórce i pestce owocu derenia. Odzyskaną ciecz wlewa się do zbiornika z pierwszym i drugim maceratem oraz poddaje się ją wymieszaniu, a po 3 dniach dwukrotnemu filtrowaniu - pierwszemu przez bardzo gęste sito i drugiemu przez filtr materiałowy. Po filtrowaniu otrzymuje się tak zwany macerat wyjściowy w ilości około 200 dm³ i o stężeniu objętościowym 39% ± 1%, który wlewa się do kwasoodpornego szczelnego zbiornika z dolnym spustowym osadnikiem i zaworem czerpalnym zamontowanym powyżej osadnika. We wszystkich przykładowych wykonaniach uzyskany macerat wyjściowy posiadał cierpki i kwaśny smak, a jego barwa posiadała kolor intensywnie czerwony.

PL 228 576 B1

P r z y k ł a d 4

Macerat wyjściowy o właściwościach podobnych do maceratu otrzymanego z owoców derenia genotypów A i B uzyskano również sposobem opisanym w przykładzie pierwszym z innych odmian derenia niż te genotypy to jest ze 100 kg owoców derenia zebranych z co najmniej trzech różnych odmian jego owoców w pełni dojrzałych, wybarwionych, świeżych i aromatycznych, bez żadnej pleśni charakteryzujących się soczystym miąższem oraz bogatym bukiecie smaku i aromatu w ilości po jednej części z każdej odmiany.

P r z y k ł a d 5

Aby uzyskać mniejsze stężenie objętościowe maceratu wyjściowego to jest poniżej 38% należy postępować tak samo jak opisano w przykładzie 1 lecz do maceracji pierwszej i drugiej należy używać alkoholu etylowego o stężeniu objętościowym 40%. Wówczas stężenie objętościowe maceratu wyjściowego osiągnie 32%.

P r z y k ł a d 6

Aby uzyskać większe stężenie objętościowe maceratu wyjściowego to jest ponad 40% należy postępować tak samo jak opisano w przykładzie 3 lecz do drugiej maceracji należy użyć alkoholu o stężeniu objętościowym ponad 41%. Wówczas stężenie objętościowe maceratu wyjściowego osiągnie 42%.

Etap II

Przykłady otrzymywania likieru alkoholowego na bazie wytwarzanego maceratu wyjściowego.

1. Aby uzyskać 100 dm³ likieru wysokoalkoholowego na bazie owoców derenia o stężeniu objętościowym 40% ± 0,3% i zawartości cukru 109 g/dm³ oraz zawartości ekstraktu minimum 150 g/l należy w zbiorniku ze stali kwasoodpornej dokładnie wymieszać macerat wyjściowy, z syropem cukrowym i alkoholem etylowym jak podano w poniższych przykładach 1,2 i 3.

P r z y k ł a d 1

W zbiorniku ze stali kwasoodpornej umieszczono i dokładnie wymieszano:

a) macerat wyjściowy o stężeniu objętościowym 38% w ilości 76,00 dm³

b) syrop cukrowy sporządzony w kotle warzelnym z 10,9 kg cukru w ilości 12,50 dm³

c) alkohol etylowy o stężeniu objętościowym 96% w ilości 11,50 dm³

Razem: 100,00 dm³ przy czym zawartość alkoholu w poszczególnych składnikach wynosiła:

- macerat wyjściowy w ilości 76 dm³ x 38% = 28,88 dm³

- syrop cukrowy 0,00 dm³

- alkohol etylowy w ilości 11,5 dm³ x 96% = 11,04 dm³

Razem: 39,92 dm³

Po dokładnym wymieszaniu ze sobą wymienionych wyżej składników likieru alkoholowego rozlano go w butelki szklane o pojemności 0,35 l i poddano leżakowaniu przez okres 20 dni w temperaturze 20°C ± 1°C.

P r z y k ł a d 2

W zbiorniku ze stali kwasoodpornej umieszczono i dokładnie wymieszano:

a) macerat wyjściowy o stężeniu objętościowym 39% w ilości 76,00 dm³

b) syrop cukrowy sporządzony w kotle warzelnym z 10,9 kg cukru o stężeniu 820 g/l w ilości 13,30 dm³

c) alkohol etylowy o stężeniu objętościowym 96% w ilości 10,70 dm³

Razem: 100,00 dm³ przy czym zawartość alkoholu w poszczególnych składnikach wynosiła:

- macerat wyjściowy w ilości 76 dm³ x 39% = 29,64 dm³

- syrop cukrowy = 0,00 dm³

- alkohol etylowy w ilości 10,70 dm³ x 96% = 10,27 dm³

Razem: 39,91 dm³

Po dokładnym wymieszaniu ze sobą wymienionych wyżej składników likieru alkoholowego rozlano go w butelki szklane o pojemności 0,35 l i poddano leżakowaniu przez okres 21 dni w temperaturze 20°C ± 1°C.

PL 228 576 B1

P r z y k ł a d 3

W zbiorniku ze stali kwasoodpornej umieszczono i dokładnie wymieszano:

a) macerat wyjściowy o stężeniu objętościowym 40% w ilości 76,00 dm³

b) syrop cukrowy sporządzony w kotle warzelnym z 10,9 kg cukru o stężeniu cukru 779 g/l w ilości 14,00 dm³

c) alkohol etylowy o stężeniu objętościowym 96% w ilości 10,00 dm³

Razem: 100,00 dm³ przy czym zawartość alkoholu w poszczególnych składnikach wynosiła:

- macerat wyjściowy w ilości 76 dm³ x 40% = 30,40 dm³

- syrop cukrowy = 0,00 dm³

- alkohol etylowy w ilości 10 dm³ x 96% = 9,60 dm³

Razem: 40,00 dm³

Po dokładnym wymieszaniu ze sobą wymienionych wyżej składników likieru alkoholowego rozlano go w butelki szklane o pojemności 0,35 l i poddano leżakowaniu przez okres 20 dni w temperaturze 18°C ± 10°C.

2. Aby uzyskać 100 dm³ likieru wysokoalkoholowego na bazie owoców derenia o stężeniu objętościowym 40% ± 0,3% i zawartości cukru 123 g/dm³ oraz ekstrakcie ogólnym nie mniejszym niż 150 g/l należy w zbiorniku ze stali kwasoodpornej dokładnie wymieszać macerat wyjściowy z syropem cukrowym i alkoholem etylowym jak podano w poniższym przykładzie 4.

P r z y k ł a d 4

W zbiorniku ze stali kwasoodpornej umieszczono i dokładnie wymieszano:

a) macerat wyjściowy o stężeniu objętościowym 41% w ilości 75,00 dm³

b) syrop cukrowy sporządzony w kotle warzelnym z 12,3 kg cukru o stężeniu cukru 800 g/l w ilości 15,36 dm³

c) alkohol etylowy o stężeniu objętościowym 96% w ilości 9,64 dm³

Razem: 100,00 dm³ przy czym zawartość alkoholu w poszczególnych składnikach wynosiła:

- macerat wyjściowy w ilości 76 dm³ x 41% = 30,75 dm³

- syrop cukrowy = 0,00 dm³

- alkohol etylowy w ilości 9,64 dm³ x 96% = 9,25 dm³

Razem: 40,00 dm³

Po dokładnym wymieszaniu ze sobą wymienionych wyżej składników likieru alkoholowego rozlano go w butelki szklane o pojemności 0,35 l i poddano leżakowaniu przez okres 20 dni w temperaturze 18°C ± 1°C.

3. Aby uzyskać 100 dm³ likieru wysokoalkoholowego na bazie owoców derenia o stężeniu objętościowym 28% ± 0,2% i zawartości cukru 109 g/dm³, należy w zbiorniku ze stali kwasoodpornej dokładnie wymieszać macerat wyjściowy z syropem cukrowym, jak podano w poniższym przykładzie nr 5.

P r z y k ł a d 5

W zbiorniku ze stali kwasoodpornej umieszczono i dokładnie wymieszano:

a) macerat wyjściowy o stężeniu objętościowym 32% w ilości 87,50 dm³

b) syrop cukrowy sporządzony w kotle warzelnym z 10,9 kg cukru o stężeniu cukru 800 g/l w ilości 12,50 dm³

Razem: 100,00 dm³

Po dokładnym wymieszaniu ze sobą wymienionych wyżej składników likieru alkoholowego rozlano go w butelki szklane o pojemności 0,35 l i poddano leżakowaniu przez okres 20 dni w temperaturze 18°C ± 1°C.

PL 228 576 B1

4. Z kolei, aby uzyskać 100 dm³ likiem wysokoalkoholowego na bazie owoców derenia o stężeniu objętościowym 44% ± 0,3% i zawartości cukru 105 g/dm³, oraz zawartości ekstraktu minimum 150 g/l należy w zbiorniku ze stali kwasoodpornej dokładnie wymieszać macerat wyjściowy z syropem cukrowym i alkoholem etylowym jak podano w poniższym przykładzie nr 6.

P r z y k ł a d 6

W zbiorniku ze stali kwasoodpornej umieszczono i dokładnie wymieszano:

a) macerat wyjściowy o stężeniu objętościowym 42% w ilości 75,00 dm³

b) syrop cukrowy sporządzony w kotle warzelnym z 10,5 kg cukru w ilości 12,00 dm³

c) alkohol etylowy o stężeniu objętościowym 96% w ilości 13,00 dm³

Razem: 100,00 dm³ przy czym zawartość alkoholu w poszczególnych składnikach wynosiła:

- macerat wyjściowy w ilości 75 dm³ x 42% = 31,50 dm³

- syrop cukrowy = 0,00 dm³

- alkohol etylowy w ilości 13,0 dm³ x 96% = 12,48 dm³

Razem: 43,98 dm³

Z opisanych wyżej przykładów otrzymywania likieru alkoholowego na bazie maceratu wyjściowego z udziałem alkoholu i cukru wynika, że otrzymany sposobem według wynalazku likier zawiera 75-87,50 dm³ maceratu wyjściowego wytwarzanego na bazie owoców derenia o stężeniu objętościowym 32-42%, 9,64-13,00 dm³ alkoholu etylowego o stężeniu objętościowym 96% oraz 12-15,36 dm³ syropu cukrowego o stężeniu 779-820 g/l.

Poza tym otrzymane sposobem według wynalazku likiery wysokoalkoholowe na bazie owoców derenia, posiadają zróżnicowane stężenia objętościowe wynoszące od 28-44%, o zawartości ekstraktu wynoszącym minimum 150 g/l, zawartości cukrów w zakresie od 105-123 g/l i odznaczają się oczekiwanymi właściwościami leczniczymi, przy czym opierając się na powyższych przykładach istnieje możliwość tworzenia dalszych składów recepturowych tego likieru o podobnych parametrach nie ograniczających istoty wynalazku.

Claims (4)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób wytwarzania likieru alkoholowego na bazie owoców derenia, polegający na dwukrotnym potraktowaniu świeżych owoców alkoholem, dwukrotnym ich macerowaniu w okresie kilku tygodni, zlewaniu otrzymanych płynów maceratów z tych owoców i wytłoczeniu lub odwirowaniu płynu pozostałego w miąższu, skórce i pestce owocu derenia oraz na połączeniu i wymieszaniu ze sobą tych maceratów i poddawaniu ich leżakowaniu, a następnie zmieszaniu otrzymanego maceratu z syropem cukrowym i alkoholem, znamienny tym, że realizowany jest w dwóch etapach polegających na tym, że:

   - w pierwszym etapie 50 kg owoców derenia genotypu „A” i 50 kg owoców derenia genotypu „B” opłukanych wodą na sicie i dokładnie osuszonych wsypuje się na dno sitowe kwasoodpornego obiegowego maceratora i zalewa się je 100 dm³ rozcieńczonego alkoholu etylowego o stężeniu objętościowym od 40 do 75%, po czym poddaje się je procesowi pierwszej maceracji w temperaturze od 19°C do 26°C w szczelnie zamkniętym maceratorze przy ciągłej cyrkulacji, wyprowadzając pompę w ruch ciągły w czasie 7-8 godzin na dobę przez okres 26-30 dni, a następnie do szczelnego zbiornika z mieszadłem mechanicznym zlewa się uzyskany pierwszy macerat, a pozostawione w maceratorze owoce derenia zalewa się alkoholem etylowym o stężeniu objętościowym 40-48% w ilości 65-66 dm³ i prowadzi się proces drugiej maceracji tych owoców w okresie 22-24 dni w takich samych warunkach i sposobem jak w pierwszej ich maceracji, po czym do szczelnego zbiornika zlewa się drugi macerat, a owoce derenia po tej maceracji poddaje się odwirowaniu lub wytłoczeniu, zaś odzyskany płyn zlewa się do zbiornika z pierwszym i drugim maceratem i całość poddaje się mieszaniu, a otrzymaną mieszaninę stanowiącą jeden macerat poddaje się dwukrotnemu filtrowaniu uzyskując około 200 dm³ maceratu wyjściowego o stężeniu objętościowym 32% - 42%, po czym

   PL 228 576 B1

   - w drugim etapie 75-87,50 dm³ maceratu wyjściowego o stężeniu objętościowym 32% - 42% miesza się ze sporządzonym w kotle warzelnym syropem cukrowym o stężeniu 779-820 g/l oraz alkoholem etylowym o stężeniu objętościowym 96% w ilości od 9,64-13,00 dm³, a następnie otrzymany likier alkoholowy rozlewa się do butelek szklanych i poddaje leżakowaniu przez 20 do 21 dni w temperaturze poniżej 22°C w ciemnym pomieszczeniu.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że genotyp „A” stanowi odmiana owoców derenia posiadająca:

   - kolor czerwono-wiśniowy o wydłużonym jajowatym kształcie;

   - masę pojedynczego owocu wynoszącą 2,8-3,1 g;

   - wydłużoną pestkę o średniej masie wynoszącej 13% masy owocu;

   - zawartość cukrów wynoszącą 12%;

   - dużą zawartość czerwonych barwników antocyjanowych;

   - skórkę błyszczącą, cienką i szklącą;

   - miąższ soczysty o smaku słodko-kwaśnym w stanie surowym, aromatycznym;

   - pestkę łatwo oddzielającą się od miąższu z owoców;

   - owoce dojrzałe równomiernie z tendencją opadową w okresie pierwszej i drugiej dekady września;

   natomiast genotyp „B” stanowi odmiana owoców derenia posiadająca:

   - kolor ciemnoczerwony i kształt elipsoidalny;

   - masę pojedynczego owocu wynoszącą ponad 3 g;

   - miąższ soczysty, orzeźwiający o słodkim smaku i zawartości cukrów do 15%;

   - dużą zawartość czerwonych barwników antocyjanowych;

   - skórkę błyszczącą i cienką, łatwo oddzielającą się od miąższu;

   - różny okres dojrzewania owoców derenia;

   - czas zbiorów owoców od drugiej dekady września do pierwszej dekady października oraz

   - bardzo dobrze wybarwione owoce i smaczne w stanie surowym.
3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w pierwszym jego etapie do wytwarzania maceratu wyjściowego wykorzystuje się 100 kg owoców derenia w pełni dojrzałych, wybarwionych, świeżych i aromatycznych zebranych z co najmniej trzech jego krzewów, różniących się odmianami po jednej części wagowej z każdej odmiany.
4. 4. Likier alkoholowy otrzymany sposobem określonym w zastrz. 1 do 3, zawierający macerat owocowy, alkohol i cukier, znamienny tym, że w 100 dm³ tego likieru zawiera 75-87,50 dm³ maceratu wyjściowego wytwarzanego na bazie owoców derenia o stężeniu objętościowym 32-42%, 9,64-13,00 dm³ alkoholu etylowego o stężeniu objętościowym 96% oraz 12-15,36 dm³ syropu cukrowego o stężeniu 779-820 g/l.