PL235724B1 - Sposób izomeryzacji limonenu - Google Patents

Sposób izomeryzacji limonenu Download PDF

Info

Publication number
PL235724B1
PL235724B1 PL426729A PL42672918A PL235724B1 PL 235724 B1 PL235724 B1 PL 235724B1 PL 426729 A PL426729 A PL 426729A PL 42672918 A PL42672918 A PL 42672918A PL 235724 B1 PL235724 B1 PL 235724B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
limonene
isomerization
catalyst
minutes
mol
Prior art date
Application number
PL426729A
Other languages
English (en)
Other versions
PL426729A1 (pl
Inventor
Agnieszka Wróblewska
Agn Ieszka Wróblewska
Monika Retajczyk
Original Assignee
Univ West Pomeranian Szczecin Tech
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Univ West Pomeranian Szczecin Tech filed Critical Univ West Pomeranian Szczecin Tech
Priority to PL426729A priority Critical patent/PL235724B1/pl
Publication of PL426729A1 publication Critical patent/PL426729A1/pl
Publication of PL235724B1 publication Critical patent/PL235724B1/pl

Links

Landscapes

  • Low-Molecular Organic Synthesis Reactions Using Catalysts (AREA)
  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób izomeryzacji limonenu, w obecności katalizatora, pod ciśnieniem atmosferycznym, który charakteryzuje się tym, że jako katalizator stosuje się klinoptylolit w ilości 5 - 15% wagowy w mieszaninie reakcyjnej Proces izomeryzacji prowadzi się w temperaturze 155 - 175°C, w czasie od 15 minut do 24 godzin, stosując intensywność mieszania 500 obr/min. Do reaktora wprowadza się w pierwszej kolejności limonen, a później katalizator.

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób izomeryzacji limonenu w obecności katalizatora, pod ciśnieniem atmosferycznym, w wyniku której otrzymuje się jako główny produkt terpinolen.
G.L.K. Hunter i W.B. Brogden (J. Org. Chem. 28(6) (1963) 1679-1682) opisali izomeryzację limonenu na żelu krzemionkowym (Fisher S157, 28-200 mesh), którą prowadzono w temperaturach: 100°C i 150°C. W temperaturze 100°C limonen izomeryzował do terpinolenu, alfa-terpinenu, gamma-terpinenu i izoterpinolenu. W temperaturze 150°C reakcja zachodziła bardzo szybko, a jako produkty otrzymywano: 1-p-menthen, t-2-p-menthen, 3-p-menthen, t-8-(9)-p-menthen i p-cymen. N.A. Comelli, E.N. Ponzi i M.I.Ponzi (Journal of the American Oil Chemists' Society 82(7) (2005) 531-535) opisali izomeryzację limonenu na siarczanie cyrkonu. Izomeryzację prowadzono w fazie ciekłej, a głównymi produktami po 20 minutach reakcji były: terpinolen, alfa-terpinen i gamma-terpinen. Wydłużanie czasu reakcji zmniejszało stężenia tych produktów. Terpinolen przekształcał się do m-cymenenu, a alfaterpinen do p-cymenu. Reakcja izomeryzacji była prowadzona w temperaturach: 90°C, 120°C i 140°C.
M.A. Martin-Luengo, M. Yates, E. Saez Rojo, D. Huerta Arribas, D. Aguilar i E. Ruiz Hitzky (Appl. Catal. A: General 387 (2010) 141-146) opisali otrzymywanie p-cymenu i wodoru z limonenu na minerale z rodziny krzemianów - sepiolicie, który został zmodyfikowany tlenkami sodu, niklu, żelaza i manganu. Badania prowadzono w reaktorze mikrofalowym, gdzie umieszczano 200 mg ciała stałego zmieszanego wcześniej z 0,057 cm3 limonenu. Maksymalna temperatura reakcji wynosiła 165°C. Ta temperatura został wybrana po badaniach wstępnych, podczas których 5 cm3 limonenu i maksymalnie 500 mg ciała stałego (sepiolitu) umieszczano pod chłodnicą zwrotną w piecu mikrofalowym. W pierwszym etapie otrzymywano terpineny i terpinolen, które później ulegały odwodornieniu do p-cymenu. Na czystym sepiolicie, po czasie 20 minut, osiągnięto konwersję limonenu 31%, a selektywności produktów były następujące: alfa- terpinen - 20%, gamma terpinen 10%, alfa terpinolen 38% mol i p-cymen 32% mol. Na sepiolicie modyfikowanym tlenkiem sodu reakcja nie zachodziła, natomiast na sepiolitach modyfikowanych tlenkami niklu, żelaza i manganu jako jedyny produkt otrzymywano p-cymen, a konwersja limonenu po czasie 20 minut osiągała 100% mol. Z literatury znany jest sposób izomeryzacji limonenu na dwóch dostępnych komercyjnie rodzajach ferrytowych zeolitów K,Na-FER i NH4-FER, opisany przez R. Rachwalika, M. Hungera i B. Sulikowskiego (Applied Catalysis A: General 427-428 (2012) 98-105. Wymienione wyżej zeolity przekształcono w ich formy wodorowe, a następnie stosowano w procesie izomeryzacji. Izomeryzację prowadzono pod ciśnieniem atmosferycznym, w szklanym reaktorze zaopatrzonym w chłodnicę zwrotną, efektywne mieszadło (800 rpm) i kontroler temperatury. W typowej syntezie 5 ml limonenu ogrzewano do odpowiedniej temperatury i dodawano do niego w tej temperaturze odpowiednio przygotowany katalizator. Test katalityczny prowadzono w zakresie temperatur 40-75°C. Po odpowiednich czasach reakcji pobierano próbkę mieszaniny reakcyjnej do badań metodą GC (chromatografia gazowa). Jako główne produkty reakcji otrzymywano alfa-terpinen, gamma-terpinen, terpinolen i p-cymen, przy konwersji limonenu dla pierwszego z badanych katalizatorów od 1 do 6% mol w zależności od temperatury, i od 2% mol do 39% mol dla drugiego z badanych katalizatorów.
C.A. Sanchez-Vazquez, T.D. Sheppard, J.R.G. Evans, H.C. Hailes (RSC Advances 4 (2014) 61652-616555 opisali reakcję odwodomienia limonenu do alfa-dimetylostyrenu (DMS). W tej reakcji jako produkty uboczne tworzyły się p-cymen, terpinolen, gamma-terpinen i alfa-terpinen. Reakcje prowadzono na katalizatorach palladowych, w bezwodnym DMF-ie, w obecności różnych związków o charakterze zasadowym, jako katalizator zastosowano CuCl2, a reakcje prowadzono w temperaturze 70-120°C. W zależności od użytego związku o charakterze zasadowym otrzymywano różne konwersje limonenu (od 2 do 98%). Najwyższą selektywność DMS (65,4%) otrzymano przy konwersji limonenu 75% mol. Selektywności innych związków wynosiły: 14,3% - p-cymen, a terpinolen - 14,3%. Przetestowano również zastosowanie innych rozpuszczalników w tej reakcji: eteru cyklopentylometylowego, 2-metylotetrahydrofuranu i acetonitrylu. W tych rozpuszczalnikach tworzyły się niewielkie ilości DMS, natomiast tworzyły się p-cymen (w eterze cyklopentylo- metylowym), terpinolen i alfaterpinen (w 2-metylotetrahydrofuranie), a w acetonitrylu tylko DMS (przy konwersji limonenu 7%). Konwersje limonenu dla eteru cyklopentylo-metylowego i 2-metylotetrahydrofuranu zmieniały się od 3 do 55%.
H.Cuig, J. Zhang, Z. Luo, Ch. Zhao (RSC Advances 6 (2016) 66695-66704) opisali otrzymywanie p-cymenu na katalizatorze Pd/HZSM-5 w obecności i pod nieobecność wodoru. Do syntezy stosowano 10 ml limonenu, 0,2 g katalizatora (Pd/HZSM-5) i 80 ml n-dodekanu, które umieszczano
PL 235 724 B1 w autoklawie. Autoklaw najpierw przedmuchiwano azotem, a później napełniona go odpowiednią ilością azotu lub wodoru, w zależności od warunków prowadzenia reakcji. Reakcje prowadzono w temperaturze 260°C, przy szybkości mieszania 650 r.p.m. W reakcjach prowadzonych bez wodoru tworzyły się najpierw izomery limonenu: alfa-terpinen, gamma-terpinen, terpinolen i alfa-felandren, które później ulegały odwodornieniu do p-cymenu. Zwiększenie ilości dodawanego do autoklawu wodoru powodowało wzrost ilości tworzącego się p-cymenu, ale jednocześnie wzrastała ilość tworzących się w procesie produktów uwodornienia, co zmniejszało selektywność tworzenia p-cymenu.
Ze zgłoszenia patentowego P. 421984 znany jest sposób izomeryzacji limonenu w obecności katalizatora Ti-SBA-15, otrzymanego metodą bezpośrednią według przepisu F. Berube i współpracowników (F. Berube, A. Khadhraoui, M.T. Janicke, F. Kleitz, S. Kaliaguine, Optimizing Silica Synthesis for the Preparation of Mesoporous Ti-SBA-15 Epoxidation Catalysts, Ind. Eng. Chem. Res. 49 (2010) 6977-6985), który zawierał 2,53% wag. Ti. Izomeryzację prowadzono pod ciśnieniem atmosferycznym, katalizator stosowano w ilości 5-15% wagowy w mieszaninie reakcyjnej. Proces izomeryzacji prowadzono w temperaturze 140-160°C, w czasie od 0,5 do 23 godzin, stosując intensywność mieszania 500 obr/min. Do reaktora wprowadzano w pierwszej kolejności limonen, a później katalizator.
Ze zgłoszenia patentowego P. 423815 znany jest sposób izomeryzacji limonenu w obecności jako katalizatora katalizatora tytanowo-silikatowego Ti-MCM-41 otrzymanego metodą bezpośrednią według przepisu R. Peng i współpracowników (Rui Peng, Dan Zhao, Nada M. Dimitrijevic, Tijana Rajh, and Ranjit T. Koodali, Room temperature synthesis of Ti-MCM-48 and Ti-MCM-41 mesoporous materials and their performance on photocatalytic splitting of water, J. Phys. Chem. C, 2012, 116 (1), pp 1605-1613 i zawierający około 1,5% wag. Ti. Izomeryzację limonenu prowadzono w temperaturze 150-170°C i pod ciśnieniem atmosferycznym, a katalizator Ti-MCM-41 stosowano w ilości 10-15% wagowy w mieszaninie reakcyjnej. Proces izomeryzacji prowadzono w czasie od 0,5 do 24 godzin, stosując intensywność mieszania 500 obr/min. Do reaktora wprowadzano w pierwszej kolejności limonen, a później katalizator. W metodzie tej otrzymywano wysokie konwersje limonenu (do 99% mol), a głównymi produktami procesu były (w zależności od czasu prowadzenia izomeryzacji): alfa-terpinen, gamma-terpinen, alfa-terpinolen, izoterpinolen, alfa-felandren, beta-felandren, p-cymen, alfa-pinen, izolimonen i p-mentadien.
Ze zgłoszenia patentowego P.423548 znany jest sposób izomeryzacji limonenu w obecności montmorylonitu jako katalizatora, pod ciśnieniem atmosferycznym, który charakteryzuje się tym, że jako źródło montmorylonitu stosuje się bentonit, który oczyszcza się umieszczając go w wodzie destylowanej i mieszając w celu uzyskania 10% dyspersji, którą poddaje się wirowaniu, oddziela ciało stałe, suszy się i rozciera na proszek, przy czym tak otrzymany montmorylonit stosuje się w ilości 15% wagowych w mieszaninie reakcyjnej.
Klinoptylolit jest materiałem porowatym należącym do grupy zeolitów (odmiana heulandytu). Występuje w formie skupień ziarnistych, ziemistych, łuskowych, a także włóknistych. Jego kryształy mają kształt tabliczek lub płytek. Jest to materiał kruchy i przezroczysty i tworzy się w wyniku działalności utworów hydrotermalnych i na skutek przeobrażenia szkliwa, tufów i pyłów wulkanicznych. Niekiedy można go znaleźć w skałach osadowych - jest składnikiem bentonitów, a także niektórych iłowców. Współwystępuje z montmorylonitem.
Nieoczekiwanie okazało się, że klinoptylolit jest bardzo aktywnym katalizatorem izomeryzacji limonenu.
Sposób izomeryzacji limonenu, według wynalazku, w obecności katalizatora, pod ciśnieniem atmosferycznym, charakteryzuje się tym, że jako katalizator stosuje się klinoptylolit w ilości 5-15% wagowy w mieszaninie reakcyjnej. Proces izomeryzacji prowadzi się w temperaturze 155-175°C, w czasie od 15 minut do 24 godzin, stosując intensywność mieszania 500 obr/min. Do reaktora wprowadza się w pierwszej kolejności limonen, a później katalizator.
Zaletą sposobu izomeryzacji według wynalazku jest otrzymywanie w nim stosunkowo wysokich konwersji limonenu (do 97% mol). Ponadto izomeryzacja ta jest prowadzona pod ciśnieniem atmosferycznym i nie wymaga użycia aparatury ciśnieniowej, np. autoklawów. Inną, istotną korzyścią zastosowanej metody izomeryzacji limonenu, jest otrzymywanie wysokich selektywności terpinolenu.
Związek ten jest cennym związkiem zapachowym w kosmetyce i w chemii gospodarczej, może być stasowany jako dodatek do żywności i półprodukt do syntez cennych związków organicznych. Substrat stosowany do izomeryzacji - limonen, może być pozyskiwany z odpadów jakimi są skórki pomarańczy, dlatego jest on tanim i łatwo dostępnym surowcem.
PL 235 724 B1
Sposób według wynalazku przedstawiono w przykładach wykonania, w których wykorzystano klinoptylolit zawierający 71,0% wag. SiO2, 11,8% wag. AI2O3, 0,10% wag. TiO2, 1,7% wag. Fe2O3, 0,4% wag. Na2O, 2,4% wag. K2O, 3,4% wag. CaO i 1,4% wag. MgO. Badania składu wykonano metodą XRF .
P r z y k ł a d 1
Do reaktora szklanego o pojemości 25 cm3, który był zaopatrzony w chłodnicę zwrotną i mieszadło magnetyczne z funkcją grzania wprowadzano 5,000 g limonenu oraz 0,250 g klynoptylolitu. Reaktor umieszczano w łapie, a następnie zanurzano w łaźni olejowej i włączano mieszanie (500 obr/min). Proces izomeryzacji limonenu badano w temperaturze 155°C, przy zawartości katalizatora 5% wag. oraz dla następujących czasów reakcji: 15 minut, 30 minut, 60 minut, 120 minut, 180 minut, 240 minut, 300 minut i 1440 minut. Analizy ilościowe wykonywano metodą GC, aparatem FOCUS firmy Thermo, wyposażonym w detektor płomieniowo-jonizacyjny i kolumnę kapilarną Rtx-WAX. W badanym zakresie czasów reakcji selektywności głównych produktów zmieniały się następująco: selektywność terpinolenu rosła od 16 do 45% mol, selektywność gamma-terpinenu wynosiła 0% mol, selektywność alfa-terpinenu wynosiła 0% mol, a selektywność p-cymenu wynosiła 0% mol. Konwersja limonenu w miarę wydłużania czasu reakcji rosła od 6 do 20% mol.
P r z y k ł a d 2
Do reaktora szklanego o pojemości 25 cm3, który był zaopatrzony w chłodnicę zwrotną i mieszadło magnetyczne z funkcją grzania wprowadzano 5,000 g limonenu oraz 0,750 g klynoptylolitu. Reaktor umieszczano w łapie, a następnie zanurzano w łaźni olejowej i włączano mieszanie (500 obr/min). Proces izomeryzacji limonenu badano w temperaturze 175°C, przy zawartości katalizatora 15% wag. oraz dla następujących czasów reakcji: 15 minut, 30 minut, 60 minut, 120 minut, 180 minut, 240 minut, 300 minut i 1440 minut. Analizy ilościowe wykonywano metodą GC, aparatem FOCUS firmy Thermo, wyposażonym w detektor płomieniowo-jonizacyjny i kolumnę kapilarną Rtx-WAX. W badanym zakresie czasów reakcji selektywności głównych produktów zmieniały się następująco: selektywność terpinolenu malała od 70 do 10% mol, selektywność gamma-terpinenu rosła od 10 do 26% mol, selektywność alfa-terpinenu rosła od 10 do 27% mol, a selektywność p-cymenu rosła od 3 do 44% mol, konwersja limonenu w miarę wydłużania czasu reakcji rosła od 31 do 96% mol.

Claims (4)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Sposób izomeryzacji limonenu w obecności katalizatora, pod ciśnieniem atmosferycznym, znamienny tym, że jako katalizator stosuje się klinoptylolit w ilości 5-15% wagowy w mieszaninie reakcyjnej.
  2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że proces prowadzi się w temperaturze 155-175°C, w czasie od 15 minut do 24 godzin.
  3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że proces prowadzi się stosując intensywność mieszania 500 obr/min.
  4. 4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że do reaktora wprowadza się w pierwszej kolejności limonen, a później katalizator.
PL426729A 2018-08-22 2018-08-22 Sposób izomeryzacji limonenu PL235724B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL426729A PL235724B1 (pl) 2018-08-22 2018-08-22 Sposób izomeryzacji limonenu

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL426729A PL235724B1 (pl) 2018-08-22 2018-08-22 Sposób izomeryzacji limonenu

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL426729A1 PL426729A1 (pl) 2020-02-24
PL235724B1 true PL235724B1 (pl) 2020-10-05

Family

ID=72659519

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL426729A PL235724B1 (pl) 2018-08-22 2018-08-22 Sposób izomeryzacji limonenu

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL235724B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL426729A1 (pl) 2020-02-24

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Corma et al. One-step synthesis of citronitril on hydrotalcite derived base catalysts
Manzer Catalytic synthesis of α-methylene-γ-valerolactone: a biomass-derived acrylic monomer
Matsuura et al. Acrylic acid synthesis from lactic acid over hydroxyapatite catalysts with various cations and anions
Tang et al. Catalytic dehydration of lactic acid to acrylic acid over dibarium pyrophosphate
Kikhtyanin et al. Unprecedented selectivities in aldol condensation over Mg–Al hydrotalcite in a fixed bed reactor setup
JP7033127B2 (ja) ジエンの製造方法
US6831184B2 (en) Skeletal isomerization of fatty acids
Neves et al. Mesoporous zirconia-based mixed oxides as versatile acid catalysts for producing bio-additives from furfuryl alcohol and glycerol
Wang et al. Impact of temporal and spatial distribution of hydrocarbon pool on methanol conversion over H-ZSM-5
Koehle et al. Production of p‐Methylstyrene and p‐Divinylbenzene from Furanic Compounds
Catrinescu et al. Selective methoxylation of α-pinene to α-terpinyl methyl ether over Al3+ ion-exchanged clays
WO2016152287A1 (ja) ジエンの製造方法
Patel et al. Regio-and stereoselective selenium dioxide allylic oxidation of (E)-dialkyl alkylidenesuccinates to (Z)-allylic alcohols: Synthesis of natural and unnatural butenolides
García et al. Epoxidation of β-pinene with a highly-active and low-cost catalyst
Sheldon et al. Zeolite-catalysed rearrangements in organic synthesis
Sidorenko et al. Preparation of chiral isobenzofurans from 3-carene in the presence of modified clays
Wang et al. A convergent and stereocontrolled cycloaddition strategy toward eudesmane sesquiterpenoid: total synthesis of (±)-6β, 14-epoxyeudesm-4 (15)-en-1β-ol
PL235724B1 (pl) Sposób izomeryzacji limonenu
PL246859B1 (pl) Sposób otrzymywania katalizatora tytanowo-silikatowego otrzymanego z wykorzystaniem templatów
Pai et al. Butylation of toluene: Influence of zeolite structure and acidity on 4-tert-butyltoluene selectivity
Paterova et al. Homogeneous Lewis and Brønsted acids as catalysts for β-pinene oxide rearrangement to prepare myrtenol and myrtanal
PL241882B1 (pl) Sposób izomeryzacji limonenu
PL233954B1 (pl) Sposób izomeryzacji limonenu
CN107955639A (zh) 碳六烷烃裂解的方法
CN109796426A (zh) 一种利用碱性沸石分子筛催化肉桂酸脱羧偶联反应的方法