PL236158B1 - Substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym oraz sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym - Google Patents
Substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym oraz sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym Download PDFInfo
- Publication number
- PL236158B1 PL236158B1 PL416855A PL41685516A PL236158B1 PL 236158 B1 PL236158 B1 PL 236158B1 PL 416855 A PL416855 A PL 416855A PL 41685516 A PL41685516 A PL 41685516A PL 236158 B1 PL236158 B1 PL 236158B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- cation
- benzalkonium
- bactericidal
- substances
- amino acid
- Prior art date
Links
- 230000000844 anti-bacterial effect Effects 0.000 title claims abstract description 29
- 230000003385 bacteriostatic effect Effects 0.000 title claims abstract description 15
- 239000000126 substance Substances 0.000 title claims abstract description 14
- 238000004519 manufacturing process Methods 0.000 title claims abstract 4
- 229960001716 benzalkonium Drugs 0.000 claims abstract description 37
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-M hydroxide Chemical compound [OH-] XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims abstract description 16
- VVZBFOKBSDGVGZ-UHFFFAOYSA-N BENZALKONIUM Chemical class CCCCCCCCCCCCC[N+](C)(C)CC1=CC=CC=C1 VVZBFOKBSDGVGZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 12
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 claims abstract description 11
- 150000003839 salts Chemical class 0.000 claims abstract description 11
- 150000001450 anions Chemical class 0.000 claims abstract description 9
- 150000001768 cations Chemical class 0.000 claims abstract description 4
- 239000012736 aqueous medium Substances 0.000 claims abstract description 3
- OUYCCCASQSFEME-QMMMGPOBSA-N L-tyrosine Chemical compound OC(=O)[C@@H](N)CC1=CC=C(O)C=C1 OUYCCCASQSFEME-QMMMGPOBSA-N 0.000 claims description 29
- ROHFNLRQFUQHCH-YFKPBYRVSA-N L-leucine Chemical compound CC(C)C[C@H](N)C(O)=O ROHFNLRQFUQHCH-YFKPBYRVSA-N 0.000 claims description 21
- -1 benzalkonium amino acid salts Chemical class 0.000 claims description 14
- 229960000686 benzalkonium chloride Drugs 0.000 claims description 14
- CADWTSSKOVRVJC-UHFFFAOYSA-N benzyl(dimethyl)azanium;chloride Chemical compound [Cl-].C[NH+](C)CC1=CC=CC=C1 CADWTSSKOVRVJC-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 14
- AYFVYJQAPQTCCC-GBXIJSLDSA-N L-threonine Chemical compound C[C@@H](O)[C@H](N)C(O)=O AYFVYJQAPQTCCC-GBXIJSLDSA-N 0.000 claims description 13
- 150000008575 L-amino acids Chemical class 0.000 claims description 12
- HNDVDQJCIGZPNO-YFKPBYRVSA-N L-histidine Chemical compound OC(=O)[C@@H](N)CC1=CN=CN1 HNDVDQJCIGZPNO-YFKPBYRVSA-N 0.000 claims description 12
- KZSNJWFQEVHDMF-BYPYZUCNSA-N L-valine Chemical compound CC(C)[C@H](N)C(O)=O KZSNJWFQEVHDMF-BYPYZUCNSA-N 0.000 claims description 12
- 229940024606 amino acid Drugs 0.000 claims description 12
- 238000000034 method Methods 0.000 claims description 12
- AGPKZVBTJJNPAG-WHFBIAKZSA-N L-isoleucine Chemical compound CC[C@H](C)[C@H](N)C(O)=O AGPKZVBTJJNPAG-WHFBIAKZSA-N 0.000 claims description 11
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N water Substances O XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 11
- ONIBWKKTOPOVIA-BYPYZUCNSA-N L-Proline Chemical compound OC(=O)[C@@H]1CCCN1 ONIBWKKTOPOVIA-BYPYZUCNSA-N 0.000 claims description 9
- 229930182821 L-proline Natural products 0.000 claims description 8
- 229960002429 proline Drugs 0.000 claims description 8
- 229960004441 tyrosine Drugs 0.000 claims description 8
- FFEARJCKVFRZRR-UHFFFAOYSA-N L-Methionine Natural products CSCCC(N)C(O)=O FFEARJCKVFRZRR-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 7
- FFEARJCKVFRZRR-BYPYZUCNSA-N L-methionine Chemical compound CSCC[C@H](N)C(O)=O FFEARJCKVFRZRR-BYPYZUCNSA-N 0.000 claims description 7
- 229930195722 L-methionine Natural products 0.000 claims description 7
- 229960004452 methionine Drugs 0.000 claims description 7
- 235000019454 L-leucine Nutrition 0.000 claims description 6
- 239000004395 L-leucine Substances 0.000 claims description 6
- 229960002885 histidine Drugs 0.000 claims description 6
- 229960003136 leucine Drugs 0.000 claims description 6
- 229960004295 valine Drugs 0.000 claims description 6
- 229930182844 L-isoleucine Natural products 0.000 claims description 5
- 239000004473 Threonine Substances 0.000 claims description 5
- 229960000310 isoleucine Drugs 0.000 claims description 5
- 229960002898 threonine Drugs 0.000 claims description 5
- IFGCUJZIWBUILZ-UHFFFAOYSA-N sodium 2-[[2-[[hydroxy-(3,4,5-trihydroxy-6-methyloxan-2-yl)oxyphosphoryl]amino]-4-methylpentanoyl]amino]-3-(1H-indol-3-yl)propanoic acid Chemical compound [Na+].C=1NC2=CC=CC=C2C=1CC(C(O)=O)NC(=O)C(CC(C)C)NP(O)(=O)OC1OC(C)C(O)C(O)C1O IFGCUJZIWBUILZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 4
- NWUYHJFMYQTDRP-UHFFFAOYSA-N 1,2-bis(ethenyl)benzene;1-ethenyl-2-ethylbenzene;styrene Chemical compound C=CC1=CC=CC=C1.CCC1=CC=CC=C1C=C.C=CC1=CC=CC=C1C=C NWUYHJFMYQTDRP-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 2
- 238000005342 ion exchange Methods 0.000 claims description 2
- 239000003456 ion exchange resin Substances 0.000 claims description 2
- 229920003303 ion-exchange polymer Polymers 0.000 claims description 2
- 239000007795 chemical reaction product Substances 0.000 claims 1
- 239000000047 product Substances 0.000 claims 1
- 150000001413 amino acids Chemical class 0.000 abstract description 7
- CYDRXTMLKJDRQH-UHFFFAOYSA-N benzododecinium Chemical class CCCCCCCCCCCC[N+](C)(C)CC1=CC=CC=C1 CYDRXTMLKJDRQH-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 44
- IAZDPXIOMUYVGZ-UHFFFAOYSA-N Dimethylsulphoxide Chemical compound CS(C)=O IAZDPXIOMUYVGZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 24
- 241000894006 Bacteria Species 0.000 description 20
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 description 16
- 239000000243 solution Substances 0.000 description 15
- 230000000694 effects Effects 0.000 description 12
- 235000001014 amino acid Nutrition 0.000 description 10
- 238000005033 Fourier transform infrared spectroscopy Methods 0.000 description 9
- 238000010521 absorption reaction Methods 0.000 description 9
- 239000007788 liquid Substances 0.000 description 9
- 230000002829 reductive effect Effects 0.000 description 9
- 239000010409 thin film Substances 0.000 description 9
- 241000588724 Escherichia coli Species 0.000 description 8
- 241000191967 Staphylococcus aureus Species 0.000 description 8
- 230000001580 bacterial effect Effects 0.000 description 8
- 239000000203 mixture Substances 0.000 description 8
- QIVBCDIJIAJPQS-VIFPVBQESA-N L-tryptophane Chemical compound C1=CC=C2C(C[C@H](N)C(O)=O)=CNC2=C1 QIVBCDIJIAJPQS-VIFPVBQESA-N 0.000 description 7
- 241000589517 Pseudomonas aeruginosa Species 0.000 description 6
- 230000002401 inhibitory effect Effects 0.000 description 6
- VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-M Chloride anion Chemical compound [Cl-] VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 5
- 241000191963 Staphylococcus epidermidis Species 0.000 description 5
- KZSNJWFQEVHDMF-UHFFFAOYSA-N Valine Chemical compound CC(C)C(N)C(O)=O KZSNJWFQEVHDMF-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- 239000011521 glass Substances 0.000 description 4
- 239000003755 preservative agent Substances 0.000 description 4
- 241000321538 Candidia Species 0.000 description 3
- 241000194031 Enterococcus faecium Species 0.000 description 3
- 241000588722 Escherichia Species 0.000 description 3
- LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N Ethanol Chemical compound CCO LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 241000321184 Raoultella Species 0.000 description 3
- 239000003899 bactericide agent Substances 0.000 description 3
- 230000003115 biocidal effect Effects 0.000 description 3
- 239000002537 cosmetic Substances 0.000 description 3
- 230000000249 desinfective effect Effects 0.000 description 3
- 238000002360 preparation method Methods 0.000 description 3
- CVHZOJJKTDOEJC-UHFFFAOYSA-N saccharin Chemical compound C1=CC=C2C(=O)NS(=O)(=O)C2=C1 CVHZOJJKTDOEJC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 229940081974 saccharin Drugs 0.000 description 3
- 235000019204 saccharin Nutrition 0.000 description 3
- 239000000901 saccharin and its Na,K and Ca salt Substances 0.000 description 3
- 229960004799 tryptophan Drugs 0.000 description 3
- CPELXLSAUQHCOX-UHFFFAOYSA-M Bromide Chemical compound [Br-] CPELXLSAUQHCOX-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 2
- 241000192125 Firmicutes Species 0.000 description 2
- 241000233866 Fungi Species 0.000 description 2
- DCXYFEDJOCDNAF-REOHCLBHSA-N L-asparagine Chemical compound OC(=O)[C@@H](N)CC(N)=O DCXYFEDJOCDNAF-REOHCLBHSA-N 0.000 description 2
- JVTAAEKCZFNVCJ-REOHCLBHSA-N L-lactic acid Chemical compound C[C@H](O)C(O)=O JVTAAEKCZFNVCJ-REOHCLBHSA-N 0.000 description 2
- KDXKERNSBIXSRK-YFKPBYRVSA-N L-lysine Chemical compound NCCCC[C@H](N)C(O)=O KDXKERNSBIXSRK-YFKPBYRVSA-N 0.000 description 2
- KZSNJWFQEVHDMF-BYPYZUCNSA-M L-valinate Chemical compound CC(C)[C@H](N)C([O-])=O KZSNJWFQEVHDMF-BYPYZUCNSA-M 0.000 description 2
- 241000191938 Micrococcus luteus Species 0.000 description 2
- 229910002651 NO3 Inorganic materials 0.000 description 2
- NHNBFGGVMKEFGY-UHFFFAOYSA-N Nitrate Chemical compound [O-][N+]([O-])=O NHNBFGGVMKEFGY-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- NBIIXXVUZAFLBC-UHFFFAOYSA-N Phosphoric acid Chemical compound OP(O)(O)=O NBIIXXVUZAFLBC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 241000531124 Raoultella ornithinolytica Species 0.000 description 2
- 241000223254 Rhodotorula mucilaginosa Species 0.000 description 2
- OIRDTQYFTABQOQ-KQYNXXCUSA-N adenosine Chemical compound C1=NC=2C(N)=NC=NC=2N1[C@@H]1O[C@H](CO)[C@@H](O)[C@H]1O OIRDTQYFTABQOQ-KQYNXXCUSA-N 0.000 description 2
- 239000007864 aqueous solution Substances 0.000 description 2
- 229960002233 benzalkonium bromide Drugs 0.000 description 2
- 210000004027 cell Anatomy 0.000 description 2
- 230000003750 conditioning effect Effects 0.000 description 2
- 239000003814 drug Substances 0.000 description 2
- 235000019441 ethanol Nutrition 0.000 description 2
- 239000004744 fabric Substances 0.000 description 2
- WQYVRQLZKVEZGA-UHFFFAOYSA-N hypochlorite Chemical compound Cl[O-] WQYVRQLZKVEZGA-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 239000004615 ingredient Substances 0.000 description 2
- 230000002147 killing effect Effects 0.000 description 2
- 229940116871 l-lactate Drugs 0.000 description 2
- 230000007246 mechanism Effects 0.000 description 2
- 230000002906 microbiologic effect Effects 0.000 description 2
- JVTAAEKCZFNVCJ-UWTATZPHSA-M (R)-lactate Chemical compound C[C@@H](O)C([O-])=O JVTAAEKCZFNVCJ-UWTATZPHSA-M 0.000 description 1
- ODHCTXKNWHHXJC-UHFFFAOYSA-N 5-oxoproline Chemical compound OC(=O)C1CCC(=O)N1 ODHCTXKNWHHXJC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 241000122824 Aspergillus ochraceus Species 0.000 description 1
- 244000063299 Bacillus subtilis Species 0.000 description 1
- 235000014469 Bacillus subtilis Nutrition 0.000 description 1
- 239000002028 Biomass Substances 0.000 description 1
- 239000002126 C01EB10 - Adenosine Substances 0.000 description 1
- 241000222120 Candida <Saccharomycetales> Species 0.000 description 1
- QNAYBMKLOCPYGJ-UHFFFAOYSA-N D-alpha-Ala Natural products CC([NH3+])C([O-])=O QNAYBMKLOCPYGJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 102000004190 Enzymes Human genes 0.000 description 1
- 108090000790 Enzymes Proteins 0.000 description 1
- VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-N Hydrochloric acid Chemical compound Cl VEXZGXHMUGYJMC-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- DGAQECJNVWCQMB-PUAWFVPOSA-M Ilexoside XXIX Chemical compound C[C@@H]1CC[C@@]2(CC[C@@]3(C(=CC[C@H]4[C@]3(CC[C@@H]5[C@@]4(CC[C@@H](C5(C)C)OS(=O)(=O)[O-])C)C)[C@@H]2[C@]1(C)O)C)C(=O)O[C@H]6[C@@H]([C@H]([C@@H]([C@H](O6)CO)O)O)O.[Na+] DGAQECJNVWCQMB-PUAWFVPOSA-M 0.000 description 1
- 241000588747 Klebsiella pneumoniae Species 0.000 description 1
- QNAYBMKLOCPYGJ-UWTATZPHSA-N L-Alanine Natural products C[C@@H](N)C(O)=O QNAYBMKLOCPYGJ-UWTATZPHSA-N 0.000 description 1
- 235000019766 L-Lysine Nutrition 0.000 description 1
- QNAYBMKLOCPYGJ-REOHCLBHSA-N L-alanine Chemical compound C[C@H](N)C(O)=O QNAYBMKLOCPYGJ-REOHCLBHSA-N 0.000 description 1
- ODKSFYDXXFIFQN-BYPYZUCNSA-N L-arginine Chemical compound OC(=O)[C@@H](N)CCCN=C(N)N ODKSFYDXXFIFQN-BYPYZUCNSA-N 0.000 description 1
- 229930064664 L-arginine Natural products 0.000 description 1
- 235000014852 L-arginine Nutrition 0.000 description 1
- JPIJQSOTBSSVTP-STHAYSLISA-N L-threonic acid Chemical compound OC[C@H](O)[C@@H](O)C(O)=O JPIJQSOTBSSVTP-STHAYSLISA-N 0.000 description 1
- 239000004472 Lysine Substances 0.000 description 1
- 241000588621 Moraxella Species 0.000 description 1
- 240000004808 Saccharomyces cerevisiae Species 0.000 description 1
- 235000014680 Saccharomyces cerevisiae Nutrition 0.000 description 1
- 206010041925 Staphylococcal infections Diseases 0.000 description 1
- 241000191940 Staphylococcus Species 0.000 description 1
- 241000194017 Streptococcus Species 0.000 description 1
- 241000700605 Viruses Species 0.000 description 1
- YGCFIWIQZPHFLU-UHFFFAOYSA-N acesulfame Chemical compound CC1=CC(=O)NS(=O)(=O)O1 YGCFIWIQZPHFLU-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 229960005164 acesulfame Drugs 0.000 description 1
- 239000002253 acid Substances 0.000 description 1
- 230000009471 action Effects 0.000 description 1
- 230000004913 activation Effects 0.000 description 1
- 229960005305 adenosine Drugs 0.000 description 1
- 229960003767 alanine Drugs 0.000 description 1
- 229910001413 alkali metal ion Inorganic materials 0.000 description 1
- 125000005907 alkyl ester group Chemical group 0.000 description 1
- 229910000147 aluminium phosphate Inorganic materials 0.000 description 1
- 230000000845 anti-microbial effect Effects 0.000 description 1
- 230000002421 anti-septic effect Effects 0.000 description 1
- 229960001230 asparagine Drugs 0.000 description 1
- 210000004666 bacterial spore Anatomy 0.000 description 1
- 239000002585 base Substances 0.000 description 1
- WNBGYVXHFTYOBY-UHFFFAOYSA-N benzyl-dimethyl-tetradecylazanium Chemical compound CCCCCCCCCCCCCC[N+](C)(C)CC1=CC=CC=C1 WNBGYVXHFTYOBY-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000004071 biological effect Effects 0.000 description 1
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 description 1
- 210000003850 cellular structure Anatomy 0.000 description 1
- 239000002781 deodorant agent Substances 0.000 description 1
- 230000008034 disappearance Effects 0.000 description 1
- 229940079593 drug Drugs 0.000 description 1
- 230000008030 elimination Effects 0.000 description 1
- 238000003379 elimination reaction Methods 0.000 description 1
- 239000003889 eye drop Substances 0.000 description 1
- 229940012356 eye drops Drugs 0.000 description 1
- 239000012530 fluid Substances 0.000 description 1
- 238000011010 flushing procedure Methods 0.000 description 1
- 230000000855 fungicidal effect Effects 0.000 description 1
- 210000001035 gastrointestinal tract Anatomy 0.000 description 1
- 230000009036 growth inhibition Effects 0.000 description 1
- 239000003676 hair preparation Substances 0.000 description 1
- 229910052736 halogen Inorganic materials 0.000 description 1
- 150000002367 halogens Chemical class 0.000 description 1
- ZUVCYFMOHFTGDM-UHFFFAOYSA-N hexadecyl dihydrogen phosphate Chemical compound CCCCCCCCCCCCCCCCOP(O)(O)=O ZUVCYFMOHFTGDM-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 230000007124 immune defense Effects 0.000 description 1
- 238000011534 incubation Methods 0.000 description 1
- 230000005764 inhibitory process Effects 0.000 description 1
- 230000003993 interaction Effects 0.000 description 1
- 231100000636 lethal dose Toxicity 0.000 description 1
- 229960003646 lysine Drugs 0.000 description 1
- 230000000873 masking effect Effects 0.000 description 1
- 239000000463 material Substances 0.000 description 1
- 238000002483 medication Methods 0.000 description 1
- 230000004060 metabolic process Effects 0.000 description 1
- 208000015688 methicillin-resistant staphylococcus aureus infectious disease Diseases 0.000 description 1
- 238000012009 microbiological test Methods 0.000 description 1
- 244000005700 microbiome Species 0.000 description 1
- 210000004400 mucous membrane Anatomy 0.000 description 1
- 239000004745 nonwoven fabric Substances 0.000 description 1
- 229940023490 ophthalmic product Drugs 0.000 description 1
- 230000002335 preservative effect Effects 0.000 description 1
- 150000003242 quaternary ammonium salts Chemical class 0.000 description 1
- 230000008439 repair process Effects 0.000 description 1
- 238000013207 serial dilution Methods 0.000 description 1
- 229910052708 sodium Inorganic materials 0.000 description 1
- 239000011734 sodium Substances 0.000 description 1
- 239000007787 solid Substances 0.000 description 1
- 241000894007 species Species 0.000 description 1
- 210000004215 spore Anatomy 0.000 description 1
- 230000001954 sterilising effect Effects 0.000 description 1
- 238000004659 sterilization and disinfection Methods 0.000 description 1
- 239000000758 substrate Substances 0.000 description 1
- 235000000346 sugar Nutrition 0.000 description 1
- 150000008163 sugars Chemical class 0.000 description 1
- QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-N sulfuric acid Substances OS(O)(=O)=O QAOWNCQODCNURD-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 239000004094 surface-active agent Substances 0.000 description 1
- 230000004083 survival effect Effects 0.000 description 1
- 230000002195 synergetic effect Effects 0.000 description 1
- 210000003708 urethra Anatomy 0.000 description 1
- 210000003932 urinary bladder Anatomy 0.000 description 1
- 210000001215 vagina Anatomy 0.000 description 1
- 238000005406 washing Methods 0.000 description 1
- 239000002676 xenobiotic agent Substances 0.000 description 1
Landscapes
- Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)
- Acyclic And Carbocyclic Compounds In Medicinal Compositions (AREA)
Abstract
Przedmiotem zgłoszenia są substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym, w postaci soli benzalkoniowych, które charakteryzują się tym, że mają postać soli o wzorze, gdzie n wynosi od 8 do 18, mają anion pochodzący od aminokwasu, a kation jest kationem benzalkoniowym. Zgłoszenie zawiera też sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym, w postaci soli benzalkoniowych, który charakteryzuje się tym, że prowadzi się reakcję aminokwasu z wodorotlenkiem benzalkoniowym w środowisku wodnym przy ich równomolowym stosunku, w temperaturze 25°C - 60°C, w czasie od 6 do 24 godzin.
Description
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku są substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym w postaci soli benzalkoniowych i sposób ich wytwarzania. Substancje te mogą być stosowane jako składniki kosmetyków.
Znane są właściwości bakteriobójcze soli benzalkoniowych, w postaci chlorku, bromku i sacharynianu benzalkoniowego. Wymienione związki są dopuszczone do stosowania w produktach kosmetycznych jako konserwanty, w stężeniu maksymalnym 0,1%. Chlorek benzalkoniowy stosuje się także do dezynfekcji pomieszczeń, szkła i narzędzi chirurgicznych. W lecznictwie stosowany jest do odkażania błon śluzowych i skóry (roztwory 0,01-0,05%), przepłukiwania pęcherza, cewki moczowej i pochwy (roztwory 0,005%), odkażania narzędzi chirurgicznych (roztwory 0,1%), odkażania rąk (roztwory 1%), a także jako środek antyseptyczny i konserwujący dodawany jest do wielu preparatów i leków, w tym leków okulistycznych (przede wszystkim kropli do oczu). Wchodzi również w skład preparatów złożonych działających dezynfekująco w obrębie jamy ustnej i gardła. Wraz ze zwiększeniem stężenia chlorku benzalkoniowego rośnie siła jego działania bakteriobójczego. Niskie stężenie (0,1%) wykazuje słabsze działanie na bakterie niż 70% roztwór alkoholu etylowego. Chlorek benzalkoniowy hamuje działanie bakterii Gram dodatnich, w większych stężeniach działa bakteriobójczo również na bakterie Gram ujemne, wirusy oraz bakterie kwasoodporne. Niszczy także niektóre gatunki grzybów w tym Candida species i Saccharomyces cerevisiae (działanie grzybobójcze), Aspergillus ochraceus (działanie fungicystyczne) i pierwotniaków, nie działa jednak na formy przetrwalnikowe. Jego działanie polega na dezintegracji procesów metabolicznych komórki bakteryjnej, które w końcowym efekcie powodują jej śmierć. Oprócz wykorzystania jako konserwanty chlorek, bromek i sacharynian benzalkoniowy są dopuszczone do stosowania w kosmetykach spłukiwalnych do włosów jako składniki o działaniu kondycjonującym i antystatycznym w maksymalnym stężeniu 3%.
Z polskiego opisu patentowego PL207844 znana jest aktywność biobójcza L-mleczanu, D-mleczanu i D,L-mleczanu benzalkoniowego wobec następujących szczepów bakterii: Micrococcus luteus, Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Enterococcus faecium, Moraxella catarhalis, Escherichia coli, Serratia marcescens, Proteus vulgaris, Pseudomonas aeruginosa, Bacillus subtilis i grzybów Candidia albicans, Rhodotorula rubra. Z publikacji (J. Pernak, M. Śmiglak, S. T. Griffin, W. L. Hough, T. B. Wilson, A. Pernak, J. Zabielska-Matejuk, A. Fojutowski, K. Kita, R. D. Rogers, Green Chem., 8 (2006) 798-806) znane jest działanie biobójcze soli zawierających kation benzalkoniowy połączony z takimi anionami jak azotanowy(III), azotanowy(V), tetrafluoroboranowy wobec szczepów bakterii Staphylococcus aureus, Enterococcus faecium, Escherichia coli i grzyba Candidia albicans. Znane jest hamowanie wzrostu i aktywność biobójcza sacharynianu oraz acesulfam u benzalkoniowego (W. L. Hough-Troutman, M. Śmiglak, S. Griffin, W. M. Reichert, I. Mirska, J. Jodynis-Liebert, T. Adamska, J. Nawrot, M. Stasiewicz, R. D. Rogers, J. Pernak, New J. Chem., 33 (2009) 26-33) wobec bakterii Staphylococcus aureus, Staphylococcus aureus (MRSA), Enterococcus faecium, Escherichia coli, Micrococcus luteus, Staphylococcus epidermidis, Klebsiella pneumoniae, Streptococcus mutans i grzybów Candidia albicans, Rhodotorula rubra.
Z europejskiego zgłoszenia EP0818207 A2 znane jest działanie antybakteryjne wobec Pseudomonas aeruginosa i Staphylococcus epidermidis mieszaniny chlorku benzalkoniowego i L-argininy. Wykazano, że oba te związki wykazują synergizm działania przeciwbakteryjnego i takie połączenie wykazuje silniejszy efekt w porównaniu do zastosowania tych związków osobno. Z opisu wynalazku JPH07133492 znana jest trójskładnikowa kompozycja myjąca o właściwościach bakteriobójczych, zawierająca m.in. sól benzalkoniową, w której preferowanym anionem jest chlorowiec lub reszta estru alkilowego kwasu fosforowego, np. heksadecylofosforan benzalkoniowy. Ponadto anion może stanowić reszta estru alkilowego kwasu fosfonowego, reszta estru alkilowego kwasu sulfonowego, estru alkilowego kwasu siarkowego. Znany jest z JP2000191521A materiał bakteriobójczy w postaci tkaniny bazowej - włókniny, zwilżonej płynem o działaniu bakteriobójczym. Płyn użyty do zwilżenia tkaniny składał się z czwartorzędowej soli amoniowej, w tym chlorku benzalkoniowego i surfaktantu typu aminokwasowego - 5-okso-DL-prolinianu estru etylowego N-kokoilo-L-argininy. Ponadto z opisu wynalazku JP2004002229A znana jest metoda sterylizacji, w której przetrwalniki bakteryjne poddaje się działaniu substancji stymulującej rozwój, a następnie poddaje się działaniu substancji bakteriobójczej. Jako substancję stymulującą rozwój stosuje się aminokwas (L-alaninę, L-asparaginę, L-tyrozynę, L-prolinę lub L-lizynę), cukry, jony metali alkalicznych lub adenozynę, natomiast jako środek bakteriobójczy stosuje się chlorek benzalkoniowy, chlorowodorek heksametylenobiguanidyny, podchloryn sodu, alkohol itp.
PL 236 158 B1
Substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym, według wynalazku, w postaci soli benzalkoniowych aminokwasów, charakteryzują się tym, że mają postać soli o Wzorze 1, gdzie anion RCOO- pochodzi od L-aminokwasu, który stanowi L-walina, L-leucyna, L-izoleucyna, L-treonina, L-histydyna, L-metionina, L-tryptofan, L-tyrozyna lub L-prolina, a kation jest kationem benzalkoniowym, w którym n wynosi od 8 do 18. Korzystnie, gdy n wynosi 12 i 14, wtedy kation benzalkoniowy jest mieszaniną w proporcji 40:60 (%) kationu benzylododecylodimetyloamoniowego i benzylotetradecylodimetyloamoniowego.
Sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym, według wynalazku, w postaci soli benzalkoniowych aminokwasu, charakteryzuje się tym, że prowadzi się reakcję aminokwasu z wodorotlenkiem benzalkoniowym w środowisku wodnym przy ich równomolowym stosunku, w temperaturze 25°C-60°C, w czasie od 6 do 24 godzin. Jako L-aminokwas stosuje się L-walinę, L-leucynę, L-izoleucynę, L-treoninę, L-histydynę, L-metioninę, L-tryptofan, L-tyrozynę lub L-prolinę. Korzystnie stosuje się wodorotlenek benzalkoniowy otrzymywany z chlorku benzalkoniowego na drodze wymiany jonowej z użyciem żywicy jonowymiennej. Korzystnie po zakończeniu reakcji usuwa się wodę, następnie produkt suszy się w suszarce próżniowej.
Benzalkoniowe sole L-aminokwasów, zawierające kation benzalkoniowy oraz anion L-aminokwasowy, wykazują właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne. Cechę tą sprawdzono określając aktywność biologiczną roztworów wodnych, którymi działano na wybrane szczepy bakterii, które w naturalnych warunkach zasiedlają skórę i/lub przewód pokarmowy człowieka. Benzalkoniowe sole L-aminokwasów hamują wzrost i zabijają testowane izolaty bakterii, jednak ich skuteczność zależy przede wszystkim od użytego stężenia związku i od odporności poszczególnych szczepów bakterii. Sole benzalkoniowe L-aminokwasów, będące przedmiotem wynalazku mogą być zastosowane jako konserwanty w kosmetykach oraz środki o działaniu bakteriobójczym w dezodorantach. W zależności od aminokwasowego anionu związki te mogą wykazywać w kosmetykach także działanie antystatyczne i kondycjonujące na włosy i skórę oraz maskujące.
Wynalazek jest przedstawiony bliżej w poniższych przykładach wykonania, przy czym Przykłady I-IX pokazują wytwarzanie soli, natomiast Przykład X ilustruje właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne soli. Sole benzalkoniowe L-aminokwasów oznaczone skrótem [BA] [AA], gdzie [BA] oznacza kation benzalkoniowy, natomiast [AA] odpowiedni anion aminokwasowy, wykazujące właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne. Anion aminokwasowy [AA] wskazany na Wzorze 2 jest anionem optycznie czystego izomeru L-aminokwasu i stanowi go anion L-waliny [Val], L-leucyny [Leu], L-izoleucyny [Ile], L-treoniny [Thr], L-histydyny [His], L-metioniny [Met], L-tryptofanu [Trp] lub L-tyrozyny [Tyr] lub L-proliny [Pro].
P r z y k ł a d I
W kolbie o pojemności 250 ml, zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne, umieszczono 17,2 mmola (2,02 g) L-waliny. Następnie dodano 156,36 ml wodorotlenku benzalkoniowego o stężeniu 0,11 mol/dm3. Całość mieszano w temperaturze 25°C przez 12 h. Po tym czasie roztwór zatężono na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem. Następnie produkt suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano L-walinian benzalkoniowy z wydajnością 95% (7,62 g) w postaci bezbarwnej cieczy.
L-walinian benzalkoniowy ([BA][Val]):
1H NMR (400 MHz, DMSO) δ, ppm: 0,64 (d, 3H, J = 6,8 Hz, CH3-Val); 0,75 (d, 3H, J = 6,9 Hz, CH3-Val); 0,92 (t, 3H, CH3-kation); 1,32-1,37 (m, 20H, -CH2-kation); 1,81 (br, 2H, -CH2- kation); 1,841,90 (m, 1H, -CH-Val); 3,10 (s, 6H, CH3-kation); 3,02-3,05 (m, 2H, -CH2-kation); 4,51 (s, 2H, -CH2kation); 7,53 (t, 5H, C6H5-kation); 13C NMR (100 MHz, DMSO) δ, ppm: 14,43 (CH3-kation); 17,51 (CH3Val); 21,07 (CH3-Val); 22,28 (-CH2-kation); 22,58 (-CH2-kation); 26,34 (-CH2-kation); 29,01 (-CH2-kation); 29,19 (-CH2-kation); 29,28 (-CH2-kation); 29,41 (-CH2-kation); 29,49 (-CH2-kation); 28,41 (-CH2kation); 29,49 (-CH2-kation); 31,77 (-CH-Val); 31,95 (-CH2-kation); 49,48 (CH3-kation); 61,86 (-CH2-kation); 63,86 (-CH-Val); 66,55 (-CH2-kation); 128,24 (-CH(Ar)-kation); 128,78 (-CH(Ar)-kation); 129,32 (-CH(Ar)-kation); 130,65 (-C(Ar)-kation); 133,46 (-CH(Ar)-kation); 176,33 (-COO- Val);
FT-IR: vmax (cienki film): 3000-3600 (szeroki), 2924, 2854, 1583, 1508, 1457, 1396, 1329, 728, 703 cm-1;
UV-VIS (w H2O): widoczne maksimum absorpcji przy 288 nm;
Skręcalność właściwa [a]o20 = +2,69.
PL 236 158 B1
P r z y k ł a d II
Do naczynia reakcyjnego wprowadzono 15,6 mmola (2,05 g) L-leucyny i 141,82 ml wodorotlenku benzalkoniowego o stężeniu 0,11 mol/dm3. Całość mieszano w temperaturze 25°C przez 24 h. Po tym czasie roztwór zatężano na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem. Następnie produkt suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano L-leucynian benzalkoniowy z wydajnością 93% (6,97 g) w postaci bezbarwnej cieczy.
L-leucynian benzalkoniowy ([BA][Leu]):
1H NMR (400 MHz, D2O) δ, ppm: 0,87 (d, 1H, CH3-Leu); 0,92 (t, 3H, CH3-kation); 1,32-1,37 (m, 20H, -CH2-kation); 1,34-1,40 (m, 1H, -CH(H) Leu); 1,45-1,53 (m, 1H, -CH(H) Leu); 1,81 (br, 2H, -CH2kation); 3,10 (s, 6H, CH3-kation); 3,028-3,058 (m, 2H, -CH2-kation); 3,02-3,05 (m, 2H, -CH2-kation); 3,26-3,29 (dd, H, -CH-Leu); 4,51 (s, 2H, -CH2-kation); 7,53 (t, 5H, C6H5-kation); 13C NMR (100 MHz, D2O) δ, ppm: 14,43 (CHs-kation); 22,28 (-CH2-kation); 22,37 (CHa-Leu); 22,57 (-CH2-kation); 24,21 (CH3Leu); 25,13 (-CH-Leu); 26,34 (-CH2-kation); 29,01 (-CH2-kation); 29,19 (-CH2-kation); 29,28 (-CH2-kation); 29,41 (-CH2-kation); 29,49 (-CH2-kation); 31,77 (-CH2-kation); 45,67 (-CH2-Leu); 46,35 (CH3-kation); 49,50 (CH3-kation); 55,02 (-CH-Leu); 63,86 (-CH2-kation); 66,57 (-CH2-kation); 128,30 (-CH(Ar)kation); 128,76 (-CH(Ar)-kation); 129,32 (-CH(Ar)-kation); 130,66 (-C(Ar)-kation); 133,46 (-CH(Ar)-kation); 178,08 (COO- Leu);
FT-IR: vmax (cienki film) 3000-3600 (szeroki), 2924, 2854, 1578, 1467, 1396, 728, 704 cm-1;
UV-VIS (w H2O): widoczne maksimum absorpcji przy 290 nm;
Skręcalność właściwa [a]D20 = +1,47.
P r z y k ł a d III
Do kolby reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło wprowadzono 15,4 mmola (2,02 g) L-izoleucyny i 194,57 ml wodorotlenku benzalkoniowego o stężeniu około 0,079 mol/dm3. Całość mieszano i ogrzewano w temperaturze 25°C przez 24 godziny. Roztwór zatężono na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem. Następnie produkt suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano L-izoleucynian benzalkoniowy z wydajnością 94% (6,94 g), w postaci bezbarwnej cieczy.
L-izoleucynian benzalkoniowy ([BA][Ile]):
1H NMR (400 MHz, DMSO) δ, ppm: 0,74-0,80 (t, ov, 6H, CHs-Ile); 0,85 (t, 3H, CH3-kation); 1,011,05 (m, 1H, -CH2-Ile); 1,21-1,31 (m, 20H, -CH2-kation); 1,33-1,41 (m, ov, 1H, -CH2-Ile); 1,72-1,80 (m, 1H, -CH-Ile); 2,07 (br, 2H, -CH2-kation); 2,69 (d, 1H, -CH-Ile); 2,98 (s, 6H, CH3-kation); 3,26-3,31 (m, 2H, -CH2-kation); 4,62 (s, 2H, -CH2-kation); 7,51 (t, 3H, C6H5-kation); 7,58 (d, 2H, C6H5-kation); 13C NMR (100 MHz, DMSO) δ, ppm: 12,64 (CHs-Ile); 14,42 (CH3-kation); 17,24 (-CH2-Ile); 22,30 (-CH2-kation); 22,58 (-CH2-kation); 24,32 (-CH2-kation); 25,46 (-CH2-kation); 26,36 (-CH2-kation); 29,03 (-CH2-kation); 29,20 (-CH2-kation); 29,30 (-CH2-kation); 29,42 (-CH2-kation); 29,50 (-CH2-kation); 31,78 (-CH2-kation); 45,67 (-CH-Ile); 49,42 (CH3-kation); 61,56 (-CH2-kation); 66,46 (-CH2-kation); 128,28 (-CH(Ar)-kation); 128,88 (-CH(Ar)-kation); 129,26 (-CH(Ar)-kation); 130,59 (-C(Ar)-kation); 133,50 (-CH(Ar)-kation); 176,62 (-COO- Ile);
FT-IR: vmax (cienki film) 3000-3600 (szeroki), 2957, 2924, 2854, 1572, 1458, 1396, 728, 704 cm-1;
UV-VIS: widoczne maksimum absorpcji przy 290 nm;
Skręcalność właściwa [a]D20 = +2,54.
P r z y k ł a d IV
Do szklanego reaktora umieszczonego w łaźni olejowej ogrzanej do temperatury 25°C, zaopatrzonego w mieszadło magnetyczne wprowadzono 17,6 mmola (2,10 g) L-treoniny i 222,76 ml wodorotlenku benzalkoniowego o stężeniu około 0,079 mol/dm3. Roztwór mieszano w temperaturze 60°C przez 6 godzin, następnie zatężano na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem i suszono pod próżnią w temperaturze 60°C (4 hPa), Otrzymano sól L-treoninian benzalkoniowy z wydajnością 98% (8,08 g), w postaci bezbarwnej cieczy. L-treoninian benzalkoniowy ([BA][Thr]):
1H NMR (400 MHz, DMSO) δ, ppm: 0,97 (t, 3H, CH3-kation); 1,26 (d, 3H, CH3-Thr); 1,32-1,37 (m, 20H, -CH2-kation); 1,81 (m, 2H, -CH2-kation); 3,02-3,06 (m, 2H, -CH2-kation); 3,09 (s, 6H, CH3-kation); 3,15 (d, H, -CH-Thr); 4,50 (s, 2H, -CH2-kation); 7,49 (t, 5H, C6H5-kation); 13C NMR (100 MHz, DMSO) δ, ppm: 14,44 (CH3-kation); 19,27 (CH3-Thr); 22,26 (-CH2-kation); 22,57 (-CH2-kation); 26,32 (-CH2kation); 28,99 (-CH2-kation); 29,19 (-CH2-kation); 29,26 (-CH2-kation); 29,41 (-CH2-kation); 29,49 (-CH2kation); 31,17 (-CH2-kation); 49,57 (CH3-kation); 59,05 (-CH2-kation); 63,91 (-CH-Thr); 66,60 (-CH2-kation); 68,60 (-CH-Thr); 128,69 (-CH(Ar)-kation); 129,36 (-CH(Ar)-kation); 130,70 (-C(Ar)-kation); 133,41 (-CH(Ar)-kation); 175,76 (-COO- Thr);
FT-IR: vmax (cienki film) 3100-3600 (szeroki), 2924, 2854, 1575, 1457, 1414, 704 cm-1;
PL 236 158 B1
UV-VIS (w H2O): widoczne maksimum absorpcji przy 290 nm;
Skręcalność właściwa [a]D20 = -2,57.
P r z y k ł a d V
Do naczynia reakcyjnego wprowadzono 21,8 mmola (3,38 g) L-histydyny i 275,27 ml wodorotlenku benzalkoniowego o stężeniu około 0,079 mol/dm3. Reakcję prowadzono w temperaturze 40°C przez 12 godzin od momentu dodania wodorotlenku benzalkoniowego. Po tym czasie roztwór zatężano na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem w celu usunięcia wody. Następnie otrzymany produkt suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano sól benzalkoniową L-histydyny z wydajnością 92% (10,09 g). Miała ona postać żółtej cieczy.
L-histydynian benzalkoniowy ([BA][His]):
1H NMR (400 MHz, D2O) δ, ppm: 0,97 (t, 3H, CH3-kation); 1,32-1,37 (m, 20H, -CH2-kation); 1,81 (m, 2H, -CH2-kation); 2,85 (dd, 1H, CH(H)-His); 3,00 (dd, 1H, CH(H)-His); 3,02-3,08 (m, 2H, -CH2-kation); 3,55 (t, 1H, -CH-His); 4,49 (s, 2H, -CH2-kation); 6,96 (s, 1H, CH(Ar)-His); 7,50 (t, 5H, C6H5-kation); 7,70 (s, 1H, -CH(Ar)-His); 13C NMR (100 MHz, D2O) δ, ppm: 15,97 (CHs-kation); 18,84 (CH2-kation); 24,11 (-CH2-kation); 24,68 (-CH2-kation); 27,90 (-CH2-kation); 30,77 (-CH2-kation); 31,45 (-CH2-kation); 31,51 (-CH2-kation); 31,73 (-CH2-kation); 31,94 (-CH2-kation); 33,91 (-CH2-kation); 33,97 (-CH2-His); 52,50 (CHs-kation); 58,10 (-CH-His); 59,44 (-CH2-kation); 64,29 (-CH-His); 68,93 (-CH2-kation); 120,13 (-CH(Ar)-His); 129,64 (-CH(Ar)-kation); 131,07 (-CH(Ar)-kation); 132,45 (-C(Ar)-kation); 134,76 (-CH(Ar)-His); 135,29 (-CH(Ar)-kation); 137,76 (-CH(Ar)-His); 183,86 (-COO- His);
FT-IR: vmax (cienki film) 3000-3600 (szeroki), 2925, 2854, 1574, 1464, 1407, 1342, 624 cm-1;
UV-VIS (w H2O): widoczne maksimum absorpcji przy 293 nm; [a]D20 = -3,89.
P r z y k ł a d VI
W kolbie o pojemności 250 ml umieszczono 17,2 mmola (2,56 g) L-metioniny i 156,36 ml wodorotlenku benzalkoniowego o stężeniu 0,11 mol/dm3. Całość mieszano i ogrzewano do temperatury 25°C na łaźni olejowej zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne. Reakcję prowadzono 24 godziny od momentu dodania wodorotlenku benzalkoniowego. Po tym czasie roztwór zatężano na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem i suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano sól benzalkoniową L-metioniny z wydajnością 96% (8,20 g). Miała ona postać bezbarwnej cieczy.
L-metioninian benzalkoniowy ([BA][Met]):
1H NMR (400 MHz, D2O) δ, ppm: 1,04 (t, 3H, CHa-kation); 1,32-1,37 (m, 20H, -CH2-kation); 1,391,52 (m, 1H, -CH(H)-Met); 1,64-1,73 (m, 1H, -CH(H)-Met); 1,94-2,03 (br, 2H, -CH2-kation); 2,18 (s, 3H, CH3-Met); 2,65 (t, ov, 2H, -CH2-Met); 3,06 (dt, 1H, -CH-Met); 3,15 (s, 6H, CH3-kation); 3,43-3,47 (m, 2H, -CH2-kation); 4,76 (s, 2H, -CH2-kation); 7,71 (t, 3H, C6H5-kation); 7,76 (d, 2H, C6H5-kation);
FT-IR: Vmax (cienki film) 3100-3600 (szeroki), 2924, 2853, 1574, 1406, 1456, 728, 703 cm-1;
UV-VIS (w H2O): widoczne maksimum absorpcji przy 290 nm; [a]D20 = +2,01.
P r z y k ł a d VII
Do szklanego reaktora umieszczonego w łaźni ogrzanej do temperatury 35°C, zaopatrzonego w mieszadło magnetyczne, wprowadzono 9,8 mmola (2,00 g) L-tryptofanu i 89,09 ml wodnego roztworu wodorotlenku benzalkoniowego (0,11 mol/dm3). Reakcję prowadzono 24 godziny. Po tym czasie z roztworu usunięto wodę na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem. Produkt suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano sól benzalkoniową L-tryptofanu z wydajnością 91% (4,93 g). Miała ona postać brązowego wosku.
L-tryptofanian benzalkoniowy ([BA][Trp]):
1H NMR (400 MHz, D2O) δ, ppm: 0,69 (t, 3H, CH3-kation); 1,04-1,07 (m, 20H, -CH2-kation); 1,151,26 (br, 2H, -CH2-kation); 1,04 (d, 1H, -CH(H)-Trp); 2,05 (d, 1H, CH(H)-Trp); 2,36 (s, 6H, CH3-kation); 2,55-2,59 (m, 2H, -CH2-kation); 2,57-2,59 (m, 2H, -CH2-kation); 3,56 (s, 2H, -CH2-kation); 6,70 (t, 1H, -CH(Ar)-Trp); 6,76 (t, 1H, -CH(Ar)-Trp); 6,85 (d, 2H, -CH(Ar)-Trp); 7,03 (s, 1H, -CH(Ar)-Trp); 7,06 (t, 3H, C6H5-kation); 7,25 (d, 2H, C6H5-kation); 11,08 (s, 1H, NH(Ar)-Trp) ppm; 13C NMR (100 MHz, D2O) δ, ppm: 14,13 (CH3-kation); 21,68 (-CH2-kation); 22,91 (-CH2-kation); 25,62 (-CH2-Trp); 28,77 (-CH2-kation); 29,54 (-CH2-kation); 29,70 (-CH2-kation); 29,97 (-CH2-kation); 30,06 (-CH2-kation); 30,15 (-CH2kation); 30,23 (-CH2-kation); 30,75 (-CH2-kation); 32,22 (-CH2-kation); 50,05 (CH3-kation); 56,45 (-CHTrp); 61,46 (-CH2-kation); 65,70 (-CH2-kation); 111,15 (-CH(Ar)-Trp); 111,44 (-CH(Ar)-Trp); 118,44 (-CH(Ar)-Trp); 120,51 (-CH(Ar)-Trp); 124,24 (-CH(Ar)-Trp); 127,04 (-CH(Ar)-Trp); 127,83 (-C(Ar)-Trp); 128,75 (-CH(Ar)-kation); 130,18 (-CH(Ar)-kation); 132,27 (-CH(Ar)-kation); 135,96 (-C(Ar)-Trp); 181,20 (-COO- Trp);
PL 236 158 B1
FT-IR: vmax (cienki film) 3100-3600 (szeroki), 2924, 2854,1575, 1457, 1404, 1355, 741,703 cm-1;
UV-VIS (w H2O): widoczne maksimum absorpcji przy 303 nm; [a]D20 = -2,54.
P r z y k ł a d VIII
Do naczynia reakcyjnego wprowadzono 11,1 mmola (2,01 g) L-tyrozyny i 100,91 ml wodnego roztworu wodorotlenku benzalkoniowego o stężeniu 0,11 mol/dm3. Całość mieszano w temperaturze 50°C przez 24 godziny. Po tym czasie roztwór zatężono na wyparce rotacyjnej, pod zmniejszonym ciśnieniem. Następnie produkt suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano sól benzalkoniową L-tyrozyny z wydajnością 95% (5,58 g). Miała ona postać brązowego wosku.
L-tyrozynian benzalkoniowy ([BA][Tyr]):
1H NMR (400 MHz, D2O) δ, ppm: 0,95 (t, 3H, CH3-kation); 1,14-1,21 (m, 8H, -CH2-kation); 1,321,35 (m, 12H, -CH2-kation); 1,60 (2H, -CH2-kation); 2,61-2,67 (dd, 2H, -CH2-Tyr); 2,83 (2H, -CH2-kation); 2,89 (s, 6H, CH3-kation); 3,45 (t, 1H, -CH-Tyr); 4,28 (s, 2H, -CH2-kation); 6,71 (d, 2H, -CH(Ar)-Tyr); 6,99 (d, 2H, -CH(Ar)-Tyr); 7,37 (5H, C6H5-kation); 13C NMR (100 MHz, DMSO) δ, ppm: 14,43 (CHs-kation); 22,28 (-CH2-kation); 22,57 (-CH2-kation); 26,34 (-CH2-kation); 29,01 (-CH2-kation); 29,19 (-CH2-kation); 29,28 (-CH2-kation); 29,41 (-CH2-kation); 29,49 (-CH2-kation); 31,77 (-CH2-kation); 42,52 (-CH2-Tyr); 46,35 (CHs-kation); 49,50 (CH3-kation); 58,79 (-CH-Tyr), 63,86 (-CH2-kation); 66,57 (-CH2-kation); 115,96 (-CH(Ar)-Tyr); 128,30 (-CH(Ar)-kation); 128,76 (-CH(Ar)-kation); 129,32 (-CH(Ar)-kation); 130,12 (-CH(Ar)-Tyr); 130,66 (-C(Ar)-kation); 133,46 (-CH(Ar)-kation); 176,77 (-COO- Tyr);
FT-IR: vmax (cienki film) 3100-3600 (szeroki), 2925, 2854, 1579, 1514, 1458, 1378, 1251, 729, 704 cm-1;
UV-VIS (w H2O): widoczne maksimum absorpcji przy 293 nm; [a]D20 = -8,44.
P r z y k ł a d IX
Do reaktora szklanego wyposażonego w dipol magnetyczny wprowadzono 17,4 mmola (2,0 g) L-proliny i 220,25 ml wodorotlenku benzalkoniowego o stężeniu ok. 0,079 mol/dm3. Reakcję prowadzono w temperaturze 25°C przez 24 godziny. Po tym czasie roztwór zatężono na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem. Następnie produkt suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano sól benzalkoniową L-proliny w wydajnością 93% (7,43 g). Miała ona postać bezbarwnej cieczy.
L-prolinian benzalkoniowy ([BA][Pro]):
1H NMR (400 MHz, D2O) δ, ppm: 0,92 (t, 3H, CH3-kation); 1,20-1,38 (m, 20H, -CH2-kation); 1,75 (2H, -CH2-kation); 2,03-2,08 (m, 2H, -CH(H)-Pro); 2,08-2,15 (m, 1H, -CH(H)-Pro); 2,80-2,86 (m, 1H, -CH(H)-Pro); 3,35-3,37 (m, 1H, -CH(H)-Pro); 2,96 (2H, -CH2-kation); 3,03 (s, 6H, CH3-kation); 3,28-3,30 (m, 1H, -CH(H)-Pro); 3,58 (t, 1H, -CH(H)-Pro); 4,05 (t, 1H, -CH-Pro); 4,44 (s, 2H, -CH2-kation); 7,44 (5H, C6H5-kation); 13C NMR (100 MHz, DMSO) δ, ppm: 14,43 (CH3-kation); 22,28 (-CH2-kation); 22,58 (-CH2kation); 25,12 (-CH2-Pro); 26,34 (-CH2-kation); 29,01 (-CH2-kation); 29,19 (-CH2-kation); 29,28 (-CH2kation); 29,41 (-CH2-kation); 29,49 (-CH2-kation); 28,41 (-CH2-kation); 29,49 (-CH2-kation); 30,04 (-CH2Pro); 31,95 (-CH2-kation); 45,97 (-CH2-Pro); 49,48 (CH3-kation); 61,49 (-CH-Pro); 61,86 (-CH2-kation); 66,55 (-CH2-kation); 128,24 (-CH(Ar)-kation); 128,78 (-CH(Ar)-kation); 129,32 (-CH(Ar)-kation); 130,65 (-C(Ar)-kation); 133,46 (-CH(Ar)-kation); 182,26 (-COO- Pro);
FT-IR: vmax (cienki film) 3100-3600 (szeroki), 2924, 2854, 1582, 1455, 1417, 728, 704 cm-1;
UV-VIS: widoczne maksimum absorpcji przy 266 nm; [a]D20 = -15,12.
P r z y k ł a d X
Działanie przeciwdrobnoustrojowe soli benzalkoniowych L-aminokwasów potwierdzono w badaniach mikrobiologicznych wykonanych metodą określania najmniejszego stężenia hamującego wzrost bakterii na podłożu mikrobiologicznym (MIC - minimum inhibitory concentration, minimalne stężenie hamujące wzrost (mg · dm-3)) oraz metodą określania najmniejszego stężenia bakteriobójczego dla bakterii (MBC - minimal bactericidal concentration, minimalne stężenie bakteriobójcze (mg · dm-3)) po 24 godzinach inkubacji na specjalistycznych dobranych podłożach mikrobiologicznych. Skuteczność soli benzalkoniowych aminokwasów porównano do handlowego chlorku benzalkoniowego. Aktywność soli benzalkoniowych aminokwasów oceniano w stosunku do następujących szczepów bakterii: Staphylococus aureus szczep LN854556.1; Staphylococus epidermidis PCM2118 (symbol numeru kolekcji w PCM); Pseudomonas aeruginosa szczep KT737494.1; Escherichia coli PCM2560 (symbol numeru kolekcji w PCM); Raoultella ornithinolytica AB364958.1. Wartości MIC i MBC oznaczono metodą kolejnych rozcieńczeń. Wykorzystano następujące stężenia: 0,1; 0,5; 1; 2,5; 5; 7,5; 10; 15; 20; 25; 30; 35; 40; 45; 50; 55; 60; 65; 70; 75; 80; 85; 90; 95; 100 mg · dm-3. W przypadku MIC, ustalano najmniejsze stężenie, które hamowało wzrost bakterii - w takim przypadku nie obserwowano wzrostu tj. zmętnienia
PL236 158 Β1 podłoża lub/i pierścienia z biomasy na powierzchni hodowli okresowej płynnej (co nie jest równoznaczne z nieobecnością żywych komórek w takiej hodowli). Ustalone wartości MIC zestawiono w tabeli 1. W przypadku wartości MBC, ustalano najmniejsze stężenie związków, przy którym bakterie giną - brak kolonii bakteryjnych lub pojedyncze na specjalistycznych podłożach stałych. Ustalone wartości MBC zestawiono w tabeli 2. Wartości MIC i MBC mogą, ale nie muszą być takie same, w przypadku tej samej wartości MIC i MBC należy wynik interpretować tak, że bakterie są odporne na związek do czasu przekroczenia granicznej dawki, przy której mechanizmy obronne już nie działają - np. uszkodzony kluczowy enzym. Jednak na ogół wartości MIC i MBC różnią się, ponieważ mikroorganizmy wykazują zróżnicowaną odporność na ksenobiotyki nawet wewnątrz własnej populacji, dodatkowo działają mechanizmy szybkiej naprawy uszkodzonych struktur komórkowych (spowolnienie wzrostu) i zdolność do anabiozy - okresu przeżycia niekorzystnych warunków i uaktywnienia po ich ustąpieniu, dlatego zahamowanie wzrostu bakterii nie jest równoznaczne z ich całkowitą eliminacją.
Tabela 1
| Rodzaj związku | Szczep testowy | ||||
| Staphylococus aureus LN854556.1 | Staphylococus epidermidis PCM2118 | Pseudomonas aeruginosa KT737494.1 | Escherichia coli PCM256O | Raoultella omithinolytica AB364958.1 | |
| [BA][Val] | 1 | 1 | 2,5 | 20 | 15 |
| [BA][Leu] | 1 | 1 | 2,5 | 15 | 10 |
| [BA][Ile] | 0,5 | 1 | 5 | 20 | 15 |
| ΓΒαιγπιτΙ | 1 | 1 | 5 | 25 | 15 |
| [BA] [His] | 1 | 1 | 5 | 25 | 15 |
| [BA] [Met] | 1 | 1 | 0,5 | 20 | 15 |
| [BA][Trp] | 1 | 1 | 5 | 25 | 15 |
| [BA][Tyr] | 0,5 | 2,5 | 0,5 | 25 | 15 |
| [BA] [Pro] | 0,5 | 2,5 | 5 | 25 | 15 |
| [BA] [Cl]* | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 15 | 7,5 |
* wzorzec, handlowy chlorek benzalkoniowy
Tabela 2
| Rodzaj związku | Szczep testowy | ||||
| Staphylococus aureus LN 854556.1 | Staphylococus epidermidis PCM2118 | Pseudomonas aeruginosa KT737494.1 | Escherichia coli PCM2560 | Raoultella omithinolytica AB364958.1 | |
| [BA][Val] | 7,5 | 7,5 | 5 | 20 | 20 |
| [BA][Leu] | 7,5 | 5 | 5 | 20 | 30 |
| [BA][Ile] | 5 | 10 | 15 | 25 | 20 |
| [BA]EThr] | 7,5 | 10 | 10 | 30 | 35 |
| [BA][His] | 10 | 10 | 10 | 25 | 80 |
| [BA][Met] | 10 | 7,5 | 2,5 | 30 | 40 |
| [ΒΑ][Γτρ] | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 30 | 75 |
| [BA][Tyr] | 5 | 10 | 2,5 | 30 | 40 |
| [BA] [Pro] | 5 | 10 | 10 | 30 | 20 |
| [BA][C1]* | 5 | 2,5 | 1 | 15 | 10 |
| * wzorzec, handlowy chlorek | benzalkoniowy |
Związki będące przedmiotem wynalazku skutecznie zahamowały wzrost bakterii Gram - dodatnich z rodzaju Staphylococus, w mniejszym stopniu bakterii Gram - ujemnych, reprezentowanych przez bakterie z rodzaju Escherichia i Raoultella. Można stwierdzić, że chlorek benzalkoniowy silniej oddziałuje na bakterie, niż eksperymentalne sole L-aminokwasów, chociaż w pojedynczych przypadkach zanotowano takie samo działanie hamujące i bakteriobójcze zarówno chlorku, jak i soli. Przykładowo, sole [BA][Tyr], [BA][Pro] i [BA][lle] w stosunku do Staphylococus aureus oddziaływały tak samo silnie jak chlorek. Jednak w większości przypadków oddziaływanie soli L-aminokwasów było od 2 do 10 razy
PL 236 158 B1 słabsze w porównaniu do chlorku benzalkoniowego. Nie można wskazać, który testowany związek oddziaływał najsilniej na wszystkie bakterie, efekt oddziaływania poszczególnych związków był zróżnicowany w zależności od badanego szczepu. Na bakterie z gatunku S. aureus najsilniej oddziaływały [BA][Tyr], [BA][Pro], [BA][Ile], ale z kolei na S. epidermidis te same sole wpływały najsłabiej. Szczep KT737494.1 należący do gatunku Pseudomonas aeruginosa był bardziej odporny na testowane związki, niż bakterie z rodzaju Staphylococcus, a mniej odporny niż Escherichia coli i Raoultella ornithinolytica. Jedynie dwie sole L-aminokwasów, tj. [BA][Met] i [BA][Tyr] wpływały podobnie hamująco (MIC) na wzrost P. aeruginosa, jak modelowy chlorek, pozostałe związki oddziaływały słabiej od 5 do 10 razy. Escherichia coli okazała się szczepem najbardziej odpornym na testowane związki, jedynie [BA][Leu] podobnie silnie jak chlorek oddziaływał na te bakterie (MIC = 15 mg · dm-3), pozostałe związki hamowały wzrost bakterii po zastosowaniu 20-25 mg · dm-3 soli. Jednak z drugiej strony należy zwrócić uwagę, że hamowanie wzrostu E. coli (wyrażone jako minimalne stężenie hamujące wzrost bakterii MIC) i zabicie tej bakterii (wyrażone jako minimalne stężenie zabójcze dla bakterii MBC) następowało po użyciu zbliżonych lub takich samych dawek testowanych związków. W przypadku innych bakterii zawsze zabicie bakterii (MBC) następowało dopiero po użyciu stężenia związków kilka razy większego, niż, w przypadku hamowania ich wzrostu (MIC).
Claims (5)
- Zastrzeżenia patentowe1. Substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym w postaci soli benzalkoniowych aminokwasów, znamienne tym, że mają postać soli o Wzorze 1, gdzie anion RCOO- pochodzi od L-aminokwasu, który stanowi L-walina, L-leucyna, L-izoleucyna, L-treonina, L-histydyna, L-metionina, L-tryptofan, L-tyrozyna lub L-prolina, a kation jest kationem benzalkoniowym, w którym n wynosi od 8 do 18.
- 2. Substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym według zastrz. 1, znamienne tym, że n wynosi 12 i 14.
- 3. Sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym w postaci soli benzalkoniowych aminokwasów, znamienny tym, że prowadzi się reakcję L-aminokwasu z wodorotlenkiem benzalkoniowym w środowisku wodnym przy ich równomolowym stosunku, w temperaturze 25°C-60°C, w czasie od 6 do 24 godzin, przy czym jako L-aminokwas stosuje się L-waliny, L-leucynę, L-izoleucynę, L-treoninę, L-histydynę, L-metioninę, L-tryptofan, L-tyrozynę lub L-prolina.
- 4. Sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym według zastrz. 3, znamienny tym, że stosuje się wodorotlenek benzalkoniowy będący produktem reakcji chlorku benzalkoniowego na drodze wymiany jonowej z użyciem żywicy jonowymiennej.
- 5. Sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym według zastrz. 3, znamienny tym, że po zakończeniu reakcji usuwa się wodę, następnie produkt suszy się w suszarce próżniowej.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL416855A PL236158B1 (pl) | 2016-04-18 | 2016-04-18 | Substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym oraz sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL416855A PL236158B1 (pl) | 2016-04-18 | 2016-04-18 | Substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym oraz sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL416855A1 PL416855A1 (pl) | 2017-10-23 |
| PL236158B1 true PL236158B1 (pl) | 2020-12-14 |
Family
ID=60083626
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL416855A PL236158B1 (pl) | 2016-04-18 | 2016-04-18 | Substancje o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym oraz sposób wytwarzania substancji o działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL236158B1 (pl) |
-
2016
- 2016-04-18 PL PL416855A patent/PL236158B1/pl unknown
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL416855A1 (pl) | 2017-10-23 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| AU2006208046B2 (en) | N-halogenated amino acids and N, N-dihalogenated amino acids in combination with hypohalous acids | |
| US7893109B2 (en) | N,N-dihalogenated amino acids and derivatives | |
| US5650402A (en) | Phospholipid antimicrobial compositions | |
| JPH0389992A (ja) | 第四級アンモニウムポリマー三ハロゲン化物及びその使用 | |
| US20110212187A1 (en) | Antimicrobial composition | |
| US8278482B2 (en) | Antimicrobial N-chlorinated compositions | |
| US6861448B2 (en) | NAD synthetase inhibitors and uses thereof | |
| MX2010014528A (es) | Uso se surfactantes cationicos como agentes esporicidas. | |
| JP3352091B2 (ja) | リン脂質抗菌性組成物 | |
| US20130217575A1 (en) | Compositions for treating water systems | |
| SU655280A3 (ru) | Фунгицидное средство | |
| JPH02134302A (ja) | 抗菌組成物及びその使用方法 | |
| JPS5925800B2 (ja) | ε−カプロラクタムとアルキルアルカンジアミンとの反応生成物に対するエチレンオキシド、プロピレンオキシド又はグリシドの新規付加生成物の製法 | |
| RU2847473C1 (ru) | Средство для дезинфекции | |
| CN108707098B (zh) | 结构中含有季铵盐离子和过氧羧酸基团的化合物及其制备方法和应用 | |
| RU2460773C2 (ru) | Жидкая питательная среда для накопления высокоактивных метаболитов штаммом bacillus pumilus "пашков", обладающих ингибирующим действием в отношении бактерий, грибов и вирусов | |
| RU1781211C (ru) | N,NЪ-Бис-(винилоксиэтил)тиурамдисульфид, про вл ющий фунгицидную и бактерицидную активность | |
| CN115403486A (zh) | 一种霜脲氰铜及其制备方法、应用 | |
| USRE28356E (en) | Antibacterial and anttfungal treatment with sulfones | |
| HK1103713B (en) | N,n-dihalogenated amino acids and derivatives | |
| HK1081986A (en) | Desinfecting composition | |
| HK1144061A (en) | Antimicrobial composition | |
| WO1998008387A1 (en) | Plant protectants |