PL238670B1 - Sposób otrzymywania oczyszczonej kompozycji estrów kwasów tłuszczowych i kompozycja estrów kwasów tłuszczowych - Google Patents

Sposób otrzymywania oczyszczonej kompozycji estrów kwasów tłuszczowych i kompozycja estrów kwasów tłuszczowych Download PDF

Info

Publication number
PL238670B1
PL238670B1 PL426227A PL42622718A PL238670B1 PL 238670 B1 PL238670 B1 PL 238670B1 PL 426227 A PL426227 A PL 426227A PL 42622718 A PL42622718 A PL 42622718A PL 238670 B1 PL238670 B1 PL 238670B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
phase
amount
ester
fatty acids
mixture
Prior art date
Application number
PL426227A
Other languages
English (en)
Other versions
PL426227A1 (pl
Inventor
Sebastian Duży
Wojciech KWAŚNIAK
Wojciech Kwaśniak
Original Assignee
Skotan Spolka Akcyjna
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Skotan Spolka Akcyjna filed Critical Skotan Spolka Akcyjna
Priority to PL426227A priority Critical patent/PL238670B1/pl
Priority to EP19831304.1A priority patent/EP3817568B1/en
Priority to PCT/PL2019/050037 priority patent/WO2020009593A1/en
Publication of PL426227A1 publication Critical patent/PL426227A1/pl
Publication of PL238670B1 publication Critical patent/PL238670B1/pl

Links

Classifications

    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07CACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
    • C07C67/00Preparation of carboxylic acid esters
    • C07C67/48Separation; Purification; Stabilisation; Use of additives
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A23FOODS OR FOODSTUFFS; TREATMENT THEREOF, NOT COVERED BY OTHER CLASSES
    • A23DEDIBLE OILS OR FATS, e.g. MARGARINES, SHORTENINGS OR COOKING OILS
    • A23D9/00Other edible oils or fats, e.g. shortenings or cooking oils
    • A23D9/02Other edible oils or fats, e.g. shortenings or cooking oils characterised by the production or working-up
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07CACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
    • C07C67/00Preparation of carboxylic acid esters
    • C07C67/03Preparation of carboxylic acid esters by reacting an ester group with a hydroxy group
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07CACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
    • C07C67/00Preparation of carboxylic acid esters
    • C07C67/48Separation; Purification; Stabilisation; Use of additives
    • C07C67/58Separation; Purification; Stabilisation; Use of additives by liquid-liquid treatment
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C11ANIMAL OR VEGETABLE OILS, FATS, FATTY SUBSTANCES OR WAXES; FATTY ACIDS THEREFROM; DETERGENTS; CANDLES
    • C11BPRODUCING, e.g. BY PRESSING RAW MATERIALS OR BY EXTRACTION FROM WASTE MATERIALS, REFINING OR PRESERVING FATS, FATTY SUBSTANCES, e.g. LANOLIN, FATTY OILS OR WAXES; ESSENTIAL OILS; PERFUMES
    • C11B3/00Refining fats or fatty oils
    • C11B3/006Refining fats or fatty oils by extraction
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C11ANIMAL OR VEGETABLE OILS, FATS, FATTY SUBSTANCES OR WAXES; FATTY ACIDS THEREFROM; DETERGENTS; CANDLES
    • C11CFATTY ACIDS FROM FATS, OILS OR WAXES; CANDLES; FATS, OILS OR FATTY ACIDS BY CHEMICAL MODIFICATION OF FATS, OILS, OR FATTY ACIDS OBTAINED THEREFROM
    • C11C3/00Fats, oils, or fatty acids by chemical modification of fats, oils, or fatty acids obtained therefrom
    • C11C3/04Fats, oils, or fatty acids by chemical modification of fats, oils, or fatty acids obtained therefrom by esterification of fats or fatty oils
    • C11C3/10Ester interchange

Landscapes

  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Oil, Petroleum & Natural Gas (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
  • Wood Science & Technology (AREA)
  • General Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Microbiology (AREA)
  • Food Science & Technology (AREA)
  • Polymers & Plastics (AREA)
  • Fats And Perfumes (AREA)
  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Description

Opis wynalazku
Pierwszym przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania oczyszczonej kompozycji estrów wyższych kwasów tłuszczowych (dalej WKT) zasadniczo pozbawionej niepożądanych i szkodliwych zanieczyszczeń metalami ciężkimi i dioksynami, które występują w surowych nienasyconych olejach pochodzenia naturalnego wykorzystywanych do produkcji estrów. Drugim przedmiotem jest oczyszczona kompozycja estrów etylowych nienasyconych kwasów tłuszczowych pochodzenia naturalnego, tj. rybiego i roślinnego, wybranych z grupy obejmującej: ALA (kwas α-linolenowy), DHA (kwas dokozaheksaenowy) i EPA (kwas eikozapentaenowy), która to kompozycja może być uzyskana sposobem według wynalazku. Wynalazek znajduje zastosowanie w procesie technologicznym produkcji estrów wyższych kwasów tłuszczowych, wykorzystującym reakcję transestryfikacji, gdzie konieczne jest oczyszczenie produktów reakcji z alkoholi oraz zanieczyszczeń niekorzystnie wpływających na ich jakość użytkową.
Oleje tłuszczowe to substancje pochodzenia naturalnego. Ich synteza odbywa się w organizmach żywych (roślinach i zwierzętach), które egzystują w środowisku naturalnym. W efekcie naturalne oleje stanowią mieszaniny metabolitów organizmów żywych oraz substancji im towarzyszących. Mogą być to barwniki, białka i cukry, które również powstają w wyniku biosyntezy. W takich mieszaninach naturalnych znajdują się także inne substancje przenikające do nich ze środowiska, w tym szkodliwe zanieczyszczenia środowiska naturalnego. W związku z tym glicerydom kwasów tłuszczowych w sposób naturalny towarzyszą inne związki, które z chemicznego i użytkowego punktu widzenia są niepożądanymi zanieczyszczeniami. Dlatego, oczyszczanie i uzyskiwanie z mieszanin naturalnych czystych chemicznie związków nie jest zagadnieniem trywialnym. W większości przypadków, dla celów spożywczych nie jest konieczne uzyskiwanie czystych chemicznie mieszanin. W omawianym przypadku ważne jest pozbycie się substancji szkodliwych dla zdrowia. W tym kontekście szczególnie niepożądane są metale ciężkie i ich związki. Są to substancje, które w naturalny sposób przenikają do organizmów żywych ze skażonego środowiska. Wykazują one działanie szkodliwe dla zdrowia, nawet w niewielkiej ilości. Istotne jest zatem ich usunięcie, zwłaszcza w przypadku wytwarzania składników wykorzystywanych do produkcji preparatów farmaceutycznych czy suplementów diety, których zadaniem jest wspomaganie stanu zdrowia.
Zgodnie z oficjalnym stanowiskiem European Food Safety Authority / European Food Safety Authority, 2008 Draft consolidated list of Health Claims / dieta zawierająca prawidłową proporcję kwasów ω-6 do ω-3 przyczynia się do szeregu efektów prozdrowotnych. Prawidłowe proporcje: wspomagają pracę mięśnia sercowego, normalizują ciśnienie krwi, działają przeciwzakrzepowo, działają przeciwmiażdżycowo, redukując poziom triglicerydów pomagają utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu oraz poprawić metabolizm tłuszczów, wywierają korzystny wpływ na funkcje kognitywne, chronią układ sercowo-naczyniowy na poziomie komórkowy, są niezbędne dla prawidłowej funkcji siatkówki oka, mają działanie przeciwzapalne, przeciwalergiczne, przeciwdepresyjne, przeciwdziałają otyłości, zapewnia optymalny rozwój i funkcjonowanie mózgu.
Ze zgłoszenia patentowego P.408510 znana jest kompozycja stymulująca proliferację mezenchymalnych komórek macierzystych zawierająca mieszaninę estrów etylowych nienasyconych kwasów tłuszczowych pochodzenia roślinnego uzyskanych w wyniku transestryfikacji etanolowej wybranych olejów roślinnych. Otrzymana mieszanina estrów jest oczyszczana za pomocą systemu odstojników i wirówki puryfikacyjnej. Jednakże zastosowanie kilku stopni oczyszczania mechanicznego czy grawitacyjnego nie umożliwia usunięcia śladowych ilości metali ciężkich, którymi są zanieczyszczone surowce oraz mydeł powstałych w trakcie procesu produkcyjnego (reakcji transestryfikacji), niekorzystnie wpływających na smak.
Ze zgłoszenia patentowego P.408509 znany jest sposób wytwarzania mieszaniny estrów etylowych roślinnych kwasów tłuszczowych o wysokiej zawartości izomerów cis nienasyconych kwasów tłuszczowych. Sposób wytwarzania opisany w tym dokumencie zawiera etap usuwania katalizatora, mydeł oraz gliceryny. Nie są jednak brane w nim pod uwagę metale ciężkie, znajdujące się w pierwotnych surowcach.
Dokument US8829048B2 ujawnia kompozycję do leczenia zaburzeń centralnego układu nerwowego, zwierającą kwasy tłuszczowe takie jak: ALA (kwas α-linolenowy) lub DHA (kwas dokozaheksaenowy) lub EPA (kwas eikozapentaenowy) w mieszaninie z DHA [kolumna 3, linie 56-67]. Zawartość kwasów w kompozycji wynosi korzystnie 85%. Preferowaną postacią są estry alkilowe, od metylowego do etylowego (korzystnie etylowe), glicerydy i sole, np. potasowe lub sodowe. Substraty są pozyskiwane ze źródeł naturalnych typu olej rybny, algi lub olej roślinny. Dokument nie opisuje samego procesu estryfikacji, oczyszczania (produktów albo substratów).
PL 238 670 B1
Ze stanu techniki znane są rozwiązania służące do oczyszczania olejów rybich ze związków metali ciężkich. Wymagają jednak zastosowania szeregu operacji, które znacząco podnoszą koszt produkcji suplementów diety.
W zgłoszeniu patentowym US20110244052A1 ujawniono kompozycję zawierającą wielonienasycone kwasy tłuszczowe lub ich pochodne do stosowania w leczeniu wad wzroku. Pierwotnym źródłem kwasów jest tłuszcz pozyskany z wątroby kałamarnicy. Kompozycja zawiera kwasy EPA i DHA. Proces oczyszczenia został ujawniony w przykładzie drugim. Zamrożona wątroba jest liofilizowana, następnie poddaje się ją ekstrakcji nadkrytycznej dwutlenkiem węgla. Wątrobę dodatkowo przemywa się etanolem w celu wymycia pozostałych lipidów. Połączone frakcje poddaje się destylacji próżniowej i oczyszczaniu na sorbencie. Ujawniony proces obejmuje skomplikowaną technologicznie operację ekstrakcji nadkrytycznej i destylacji próżniowej. Pomimo znacznego skomplikowania procesu technologicznego wprowadzone operacje nie dają gwarancji usunięcia niekorzystnych składników śladowych (zwłaszcza metali ciężkich).
Dokument US9163198B2 ujawnia sposób oczyszczania estru etylowego EPA (eikozapentanowego) z surowego oleju rybnego z zastosowaniem kombinacji nowych technik estryfikacji i symulowanego ruchomego złoża (Simulated Moving Bed). Surowy olej rybny rozcieńczony w niepolarnym rozpuszczalniku (hepatan) jest estryfikowany kwasem, a następnie transestryfikowany zasadą. Po przemyciu, faza niepolarna jest bezpośrednio przepuszczana do strefy SMB, obejmujące normalne rozdzielanie faz za pomocą hydrofilowego środka fazy stacjonarnej i niepolarnego/organicznego polarnej fazy ruchomej desorbentu w celu dostarczenia ulepszonego produktu omega-3, zawierającego EPA. W kolejnym przykładzie wykonania, ulepszony produkt omega- 3 jest przekazywany do drugiej i trzeciej strefy SMB działających w fazie odwróconej z zastosowaniem hydrofobowej fazy stacjonarnej i polarnego desorbentu fazy ruchomej. Sposób umożliwia wytwarzanie EPA o wysokiej czystości rzędu 97% wag. Dotyczy jednak tylko jednego z kwasów - EPA. Ponadto stosowany rozpuszczalnik niepolarny (heptan) może być także zawarty (w postaci śladowej) w produkcie. Dokument nie wspomina o oczyszczaniu produktu, na jakimkolwiek etapie, ze śladów metali ciężkich.
W patencie US9694302B2 ujawniony został proces rozdziału chromatograficznego służący do odzyskiwania wielonienasyconego kwasu tłuszczowego z mieszaniny wsadowej, który obejmuje: (a) oczyszczanie mieszaniny wsadowej w pierwszym etapie rozdziału chromatograficznego z zastosowaniem eluentu mieszaniny wody i pierwszego organicznego rozpuszczalnik, w celu otrzymania produktu pośredniego; i (b) oczyszczania produktu pośredniego w drugim etapie rozdziału chromatograficznego z zastosowaniem, jako eluentu mieszaniny wody i drugiego rozpuszczalnika organicznego, w celu otrzymania produktu. Rozpuszczalniki organiczne różnią się między sobą polarnością. Wynalazek dotyczy rozdziału EPA od ALA i GLA i jego oczyszczania. Źródłem EPA jest olej rybny. Twórcy nie odnoszą się w ogóle do kwestii zawartości metali ciężkich w surowcach oraz produktach końcowych.
W świetle stanu techniki istnieje nadal potrzeba rozwiązania problemu obniżenia zawartości metali ciężkich, do akceptowalnego przez normy poziomu, który umożliwiłby stosowanie w produktach dietetycznych czy leczniczych pochodnych nienasyconych tłuszczowych kwasów uzyskiwanych z surowców naturalnych, zwłaszcza z olei pozyskiwanych z roślin lub ryb. Pożądany sposób powinien umożliwić oczyszczanie w trakcie procesu technologicznego, bez konieczności stosowania środków, które mogą dodatkowo zanieczyścić wytwarzane pochodnych nienasyconych tłuszczowych kwasów (zwłaszcza estry) i niekorzystnie wpłynąć na ich walory smakowe. W znanym stanie techniki oczyszcza się głównie EPA, zapominając o innych naturalnych nienasyconych kwasach tłuszczowych lub ich pochodnych, jak np. DHA czy ALA. Znane rozwiązania nie umożliwiają również oczyszczania mieszanin różnych kwasów i ich pochodnych.
Nieoczekiwanie wspomniane problemy techniczne rozwiązał prezentowany wynalazek.
Pierwszym przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania oczyszczonej kompozycji zawierającej estry nienasyconych kwasów tłuszczowych uzyskanych w reakcji transestryfikacji alkoholem etylowym naturalnego oleju zawierającego estry trójglicerydowe nienasyconych kwasów tłuszczowych, charakteryzujący się tym, że oczyszczanie mieszaniny poreakcyjnej prowadzi się następujących po sobie etapach:
a) po zakończeniu reakcji transestryfikacji, z mieszaniny reakcyjnej odparowuje się alkohol, przy czym proces odparowywania prowadzi się w temperaturze nie wyższej niż 49°C w czasie nie dłuższym niż godzina pod ciśnieniem absolutnym w zakresie od 0,02 bar do 0,05 bar aż do zawartości etanolu nie większej niż 0,1% wagowego mieszaniny reakcyjnej,
PL 238 670 B1
b) rozdziela się fazę estrową uzyskaną w etapie (a) od fazy glicerynowej w czasie do 150 min,
c) fazę estrową oczyszcza się z pozostałości katalizatora, mydeł i gliceryny w procesie odwirowania i separacji grawitacyjnej w czasie 24 godzin,
d) miesza się fazę estrową, z wodą w stosunku objętościowym 1:1 i przepuszcza się przez powstały układ dwufazowy gazowy azot o przepływie 5-10 m3/h w czasie jednej godziny, zatrzymuje się przepływ azotu i pozostawia mieszaninę do rozdzielenia faz, zlewa się fazę wodną,
e) klaruje się oczyszczoną mieszaninę estrów przez odwirowanie.
Korzystnie, odparowywanie prowadzi się w dwustopniowym module wyparnym.
Korzystnie, fazę estrową z wodą miesza się w separatorze dobowym.
Korzystnie, do produkcji estrów stosuje się oleje rybie lub roślinne lub ich mieszaniny.
Korzystnie do produkcji estrów stosuje się mieszaninę oleju rybiego i roślinnego.
Korzystnie fazę estrową rozdziela się od fazy glicerynowej w etapie (b) w separatorach godzinowych. Korzystnie fazę estrową w etapie (c) oddziela się w separatorach dobowych.
Korzystnie w etapie (e) oddziela się fazę wodną od fazy estrowej w wirówce talerzowej.
Drugim przedmiotem wynalazku jest oczyszczona kompozycja zawierająca estry etylowe nienasyconych kwasów tłuszczowych uzyskane w reakcji transestryfikacji alkoholem etylowym naturalnego oleju zawierającego estry trójglicerydowe nienasyconych kwasów tłuszczowych, charakteryzująca się tym, że zawiera, a korzystnie stanowi, mieszaninę estrów etylowych kwasów tłuszczowych o następującym składzie kwasów tłuszczowych z grupy cis-omega:
- ester etylowy kwasu alfa-linolenowego ALA w ilości od 1% do 50% wag.,
- ester etylowy kwasu eikozapentaenowego EPA w ilości od 1% do 40% wag.,
- ester etylowy kwasu dokozaheksaenowego DHA w ilości od 1% do 40% wag., przy czym jest ona zasadniczo pozbawiona zanieczyszczeń dioksynami, bifenylami, ich pochodnymi oraz metalami ciężkimi, i zawiera sumę polichlorowanych dioksyn i furanów w ilości nie większej niż 0,158 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych bifenyli w ilości nie większej niż 0,159 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych dioksyn, furanów i bifenyli w ilości nie większej niż 0,317 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych bifenyli (ICES-6) w ilości nie większej niż 14,67 ng/g tłuszczu, oraz metale ciężkie wybrane z grupy obejmującej: arsen, kadm, ołów, rtęć, przy czym arsen w ilości nie większej niż 0,01 mg/kg, kadm w ilości nie większej niż 0,001 mg/kg, ołów w ilości nie większej niż 0,01 mg/kg, rtęć w ilości nie większej niż 0,0006 mg/kg.
Korzystnie, kompozycja według wynalazku zawiera estry etylowe nienasyconych kwasów tłuszczowych pochodzących z mieszaniny oleju rybiego i roślinnego.
W trakcie produkcji estrów etylowych z olejów rybich metodą transestryfikacji alkalicznej według wynalazku, nieoczekiwanie okazało się, że zawartość związków metali ciężkich w produkcie gotowym jest zacznie niższa, niż w źródłowym oleju, będącym surowcem do produkcji. Uzyskany efekt stanowił zaskoczenie, ponieważ część metali ciężkich, w tym rtęć, tworzy związki metaloograniczne, dobrze rozpuszczalne w tłuszczach. Charakter chemiczny estrów etylowych i glicerydów wyższych kwasów tłuszczowych jest podobny, zatem należałoby oczekiwać, że związki rozpuszczalne w tłuszczach, będą się rozpuszczały podobnie w glicerydach i estrach etylowych. Rzeczywiście, badania prowadzone nad rozpuszczalnością metylo-rtęci wolejach pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, w tym w szczególności z ryb oraz estrach etylowych tych olejów wskazały, że rozpuszczalność tego związku w powyższych mediach jest podobna.
Dlatego przyczyn innego stężenia związków metali ciężkich w estrach etylowych wyższych kwasów tłuszczowych i oleju źródłowym, z którego je wyprodukowano, należy szukać w samym procesie produkcji estrów etylowych. Okazało się, że istnieją istotne różnice w stężeniu metali ciężkich stwierdzonych w fazie glicerynowej uzyskiwanej w procesie produkcji, zarówno w stosunku do estrów jaki oleju bazowego, stanowiącego surowiec do syntezy. Sugeruje to, że powstająca w procesie produkcji faza glicerynowa, działa jako ekstrahent dla związków metali ciężkich, zarówno metaloogranicznych jak i prostych soli tych metali. Można przypuszczać, że odpowiada za to specyficzny skład fazy glicerynowej - zawierającej jednocześnie związki hydrofobowe i hydrofilowe. Prawdopodobnie do ekstrakcji soli metali ciężkich przyczynia się również zawarta w fazie glicerynowej woda. W przypadku związków metaloorganicznych obserwowany efekt należy wiązać także z obecnością wolnych kwasów tłuszczowych oraz ich mydeł. Możliwe również, że zawarte w śladowych ilościach substancje bardziej złożone, jak
PL 238 670 B1 barwniki i białka chelatują metale ciężkie, powodując ich usuwanie z fazy estrowej (produktu finalnego reakcji).
Celem wynalazku była również poprawa walorów organoleptycznych uzyskiwanych estrów.
Poszukiwania sposobu poprawienia smaku estrów etylowych wyższych kwasów tłuszczowych pochodzenia roślinnego, w tym mieszanek olejów lnianego, czarnej porzeczki i wiesiołka znanych ze zgłoszenia patentowego P.408 510, skierowały twórców w kierunku ekstrakcji wodą, stosowanej podczas produkcji estrów metylowych WKT jako biopaliw. W przypadku tej technologii, proces wymywania wodą mydeł WKT, służy ich usunięciu z układu reakcyjnego, pod koniec procesu odparowania metanolu. Mydła te katalizują reakcję odwrotną do transestryfikacji. Dlatego do całkowitego usunięcia metanolu z mieszaniny poreakcyjnej, niezbędne jest najpierw usunięcie układu katalizującego tą reakcję. W badaniach poprzedzających uzyskanie wynalazku zastosowano podobny zabieg w stosunku do oczyszczonego metodami mechanicznymi (dekantacja, wirowanie) produktu transestryfikacji alkalicznej mieszaniny estrów etylowych kwasów EPA, DHA, ALA. Nieoczekiwanie, również w układzie reakcyjnym opartym na alkoholu etylowym ekstrakcja wodą pozwoliła na usunięcie mydła z układu reakcyjnego. W rezultacie uzyskano znaczącą poprawę smaku, w szczególności usunięto charakterystyczną gorycz estrów etylowych WKT, mającą prawdopodobnie swoje źródło w śladowej zawartości mydeł potasowych, które nie zostają usunięte z układu reakcyjnego metodami mechanicznymi. Rozdział mechaniczny usuwa bowiem z układu wyłącznie fazę niemieszającą się z estrami etylowymi WKT tj. fazę glicerynową. Graniczne stężenie składników fazy glicerynowej jest określone ich rozpuszczalnością w mieszaninie estrów etylowych. Nie ma możliwości ich usunięcia poprzez odwirowanie lub rozdział grawitacyjny. Ich stężenie w produkcie jest bardzo niskie, wyczuwalne jest jednak w smaku. Zastosowanie ekstrakcji wodą zmniejszyło zawartość składników fazy glicerynowej w produkcie syntezy.
Jednocześnie zmniejszono zawartość metali ciężkich w produkcie finalnym. Okazało się, że ekstrakcja wodą fazy estrowej (produktu finalnego) przynosi pozytywne skutki zarówno pod względem poprawy smaku, co ważne z punktu widzenia użytkowego, jak również pod względem zmniejszenia ilości metali ciężkich w produkcie. Ostatecznie, po odwirowaniu fazy estrowej z wody, uzyskano klarowny roztwór mieszaniny estrów etylowych WKT oleju rybnego o zmniejszonej charakterystycznej woni ryb, zmniejszonej goryczy oraz zawartości metali ciężkich mniejszej niż uzyskiwanej innymi dostępnymi metodami.
W ten sposób z trójglicerydów EPA, DHA i ALA pochodzenia naturalnego, zawierających niekorzystne dla zdrowia zanieczyszczenia związków metali ciężkich, zwłaszcza rtęci, kadmu, arsenu i ołowiu, po przetworzeniu ich w prostą formę estrów etylowych metodą trans estryfikacji alkalicznej oraz zastosowanie ekstrakcji wodą, uzyskuje się produkt o unikalnej na rynku czystości właściwościach zdrowotnych. Zaproponowana metoda obniża średnio 25-krotnie łączne stężenie metali ciężkich. Szczególnie dobre efekty uzyskano w przypadku obniżenia stężenia ołowiu.
Przykłady realizacji wynalazków zostały zobrazowane na rysunku, na którym przedstawiono na fig. 1 schemat technologiczny oczyszczania kompozycji estrów, gdzie: 1. Zbiornik wstępnego mieszania olejów, 2. mieszalnik katalizatora (zbiornik przygotowania katalizatora), 3,4. Reaktor, 5. zbiornik buforowy pierwszego stopnia wyparnego, 6. wymiennik ciepła odparowujący alkohol w pierwszym stopniu wyparnym, 7. zbiornik buforowy pierwszego stopnia wyparnego, 8. wymiennik ciepła odparowujący alkohol w drugim stopniu wyparnym, 9. zbiornik obiegowy drugiego stopnia wyparnego, 10. zbiornik buforowy drugiego stopnia wyparnego, 11. śluza skroplonego alkoholu pierwszego stopnia wyparnego, 12. śluza skroplonego alkoholu drugiego stopnia wyparnego, 13 śluza zabezpieczająca układ wyparny, 14-18 - separatory godzinowe frakcji glicerynowej, 19. godzinowy zbiornik buforowy fazy estrowej, 20. wirówka talerzowa (pionowa) - separacja odśrodkowa fazy glicerynowej i fazy estrowej, 21-23 wielofunkcyjne zbiorniki separacyjne; separatory dobowe frakcji glicerynowej, ekstraktory do ekstrakcji wodą, 24 wirówka talerzowa (pionowa) - separacja odśrodkowa fazy glicerynowej i fazy estrowej, 25 zbiornik produktu końcowego; fig. 2 separator z grillem do barbotażu azotem (21-23).
P r z y k ł a d 1. Otrzymywanie i oczyszczanie mieszaniny estrów etylowych DHA, EPA i ALA
Proces usuwania związków metali ciężkich i zanieczyszczeń organicznych odbywa się wieloetapowo:
a) samoistnie w procesie tworzenia faz powstających w procesie transetryfikacji alkalicznej (faza produktowa i faza glicerynowa),
b) poprzez rozdział grawitacyjny faz w separatorach godzinowych, c) poprzez rozdział odśrodkowy w wirówkach talerzowych,
PL 238 670 B1
d) poprzez ekstrakcję wodą w separatorach dobowych,
e) poprzez rozdział grawitacyjny i odśrodkowy ekstrahenta (wody) i fazy ekstrahowanej (estrowej).
Schemat na fig. 1 przedstawia poglądowo instalację realizującą powyższe etapy.
W pierwszej kolejności należy przeprowadzić reakcję transestryfikacji alkalicznej etanolem wyższych kwasów tłuszczowych zawartych w postaci glicerydów w olejach jadalnych. W tym celu korzystnie stosuje się nadmiar 13-16 molowy etanolu. Po całkowitym zajściu reakcji chemicznej (ok 30 minut) w układzie reaktorów (3, 4) należy przystąpić do odparowania pod zmniejszonym ciśnieniem etanolu, korzystnie przy ciśnieniu absolutnym od 0,02 bar do 0,05 bar w układzie pętli zamkniętej (7, 8, 9). Proces odparowania kończy się z chwilą uzyskania stężenia etanolu poniżej 0,1% wagowo w mieszaninie poreakcyjnej. Tak przygotowaną mieszaninę wstępnie rozdziela się poprzez separację grawitacyjną na fazę glicerynową i fazę produktową przez 150 minut w separatorach godzinowych (14-18). Fazę glicerynową, (jako większej gęstości) odpuszcza się z separatora dolnym króćcem. Pozostałą w separatorze fazę produktową kieruje się do separatora dobowego (21-22) poprzez wirówkę talerzową (pionowa) (20), gdzie ponownie mieszanina rozdziela się w czasie 24 h. Ponownie odpuszcza się resztki fazy glicerynowej dolnym króćcem, a następnie pozostała faza estrowa mieszana jest z wodą w stosunku 1:1 objętościowo i obie fazy mieszane są gazowym azotem. Po godzinnej ekstrakcji zrzuca się fazę wodną dolnym króćcem separatora dobowego (21-23) i ponownie kieruje na wirówkę talerzową celem oczyszczenia fazy produktowej z fazy wodnej (24). Po tym zabiegu produkt jest gotowy do dalszego użycia i kierowany jest do zbiornika produktu końcowego (25).
Do syntezy estrów zastosowano kompozycję zawierającą mieszaninę kwasów tłuszczowych o wysokiej zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z grupy omega pochodzenia rybiego oraz roślinnego o następującym składzie kwasów tłuszczowych z grupy cis -omega:
• Kwas alfa-linolenowy ALA (od 1% do 50% wag.) • Kwas eikozapentaenowy EPA (od 1% do 40% wag.) • Kwas dokozaheksaenowy DHA (od 1% do 40% wag.) w różnych kombinacjach jakościowych i ilościowych w przedziałach procentowych jw. Analizowano poziom wybranych zanieczyszczeń w różnych partiach surowców stanowiących nienasycone tłuszcze (oleje) zwierzęce (rybne) i roślinne.
Oznaczenia laboratoryjne wykonano w akredytowanych laboratoriach badawczych wykorzystując metody zalecane w normach określających sposoby pomiaru zanieczyszczeń w artykułach żywnościowych. W przypadku poszczególnych zanieczyszczeń ich poziom określano stosując następujące metody:
Metale ciężkie (zalecaną metodą jest spektrometria mas z plazmą wzbudzoną indukcyjnie (ICP-MS):
- Kadm: pomiar metodą według normy PN-EN 15763:2010,
- Arsen: pomiar metodą według normy PN-EN 15763:2010,
- Ołów: pomiar metodą według normy PN-EN 15763:2010,
- Rtęć: pomiar metodą według normy PB-30/CVAAS wyd. V z dn. 18.09.2012
Dioksyny: Dioksyny/Furany/PCB dioksynopodobne/PCB wskaźnikowe: pomiar metodą według normy NL/22a, NL/22b (EU 2017/664)
Pestycydy: Pestycydy screening: pomiar metodą według normy LMBG-00.00-34:1999 (DFG S19) z wyłączeniem modułu E9.
W rezultacie przeprowadzonych pomiarów ustalono, że kompozycja stosowanego surowca zawierała sumę polichloropochodnych dioksyn i furanów w ilości nie większej niż 2,052 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych bifenyli w ilości nie większej niż 3,734 pg/g tłuszczu, sumę polichloropochodnych dioksyn, furanów i bifenyli w ilości nie większej niż 5,786 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych bifenyli (ICES-6) w ilości nie większej niż 29,47 ng/g tłuszczu, metale ciężkie wybrane z grupy obejmującej: arsen, kadm, ołów, rtęć, przy czym arsen w ilości nie większej niż 1,35 mg/kg, kadm w ilości nie większej niż 0,002 mg/kg, ołów w ilości nie większej niż 0,05 mg/kg, rtęć w ilości nie większej niż 0,0023 mg/kg. Jednocześnie wykonano analogiczne pomiary składu i poziomu wybranych zanieczyszczeń w estrach etylowych wytworzonych z analizowanych surowców metodą według wynalazku.
Kompozycja według wynalazku zawierała mieszaninę estrów etylowych kwasów tłuszczowych o następującym składzie kwasów tłuszczowych z grupy cis -omega:
• Ester etylowy kwasu alfa-linolenowego ALA (od 1% do 50% wag.) • Ester etylowy kwasu eikozapentaenowego EPA (od 1% do 40% wag.) • Ester etylowy kwasu dokozaheksaenowego DHA (od 1% do 40% wag.)
PL 238 670 Β1 w różnych kombinacjach jakościowych i ilościowych, warunkowanych przez skład surowca, w przedziałach procentowych określonych powyżej. Jednocześnie ustalono, że w trakcie produkcji estrów etylowych nie nastąpiła zmiana konfiguracji wiązań wielokrotnych z cis w trans.
Odnośnie poziomu wybranych zanieczyszczeń ustalono, że kompozycja estrów uzyskana sposobem według wynalazku, zawiera: sumę polichloropochodnych dioksyn i furanów w ilości nie większej niż 0,158 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych bifenyli w ilości nie większej niż 0,159 pg/g tłuszczu, sumę polichloropochodnych dioksyn, furanów i bifenyli w ilości nie większej niż 0,317 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych bifenyli (ICES-6) w ilości nie większej niż 14,67 ng/g tłuszczu, metale ciężkie wybrane z grupy obejmującej: arsen, kadm, ołów, rtęć, przy czym arsen w ilości nie większej niż 0,010 mg/kg, kadm w ilości nie większej niż 0,0010 mg/kg, ołów w ilości nie większej niż 0,010 mg/kg, rtęć w ilości nie większej niż 0,0006 mg/kg.
Wyniki pomiarów wybranych zanieczyszczeń w przykładowych partiach surowców użytych do transestryfikacji i stanowiących w obydwu przypadkach mieszaniny olejów rybich i roślinnych o zawartości ALA, EPA i DHA określonych powyżej, a także w uzyskanych z nich estrów etylowych zostały przedstawione w Tabeli 1.
Tabela 1. Zawartość zanieczyszczeń śladowych (metale ciężkie, mydła, dioksyny) w produkcie oczyszczonym według wynalazku, w porównaniu z zawartością zanieczyszczeń w surowcach.
Olej i Olej II oznaczają surowce pochodzące od dwóch różnych dostawców
Oznaczenie Olej) Olej 11 Estry Etylowe Jednostka
Dioksyny WHO-PCDD/F-TEO. 2,052 0,512 0,158 + 0,024 pg/g tłuszczu
WHO-PCB-TEQ 3,734 0,967 0,159 + 0,032 pg/g tłuszczu
WHO-PCDD/F-PCB-TEO, 5,786 1,261 0,317 ± 0,079 pg/g tłuszczu
Suma PCB (ICES - 6) 24,57 29,47 14,67+2,93 ng/g tłuszczu
Metale ciężkie Arsen 1,35 <0,09 <0,01 mg/kg
Kadm < 0,0010 < 0,002 < 0,001 mg/kg
Ołów < 0,010 <0,05 <0,01 mg/kg
Rtęć 0,0019 0,002310,0002 0,0006 ± 0,0001 mg/kg
Legenda
WHO-PCDD/F-TEQ/g próby(tłuszczu) - suma dioksyn
WHO-PCDD/F-PCB-TEQ /g próby (tłuszczu) - suma dioksyn i polichlorowanych bifenyli o właściwościach podobnych do dioksyn
WHO-PCB-TEQ - suma polichlorowanych bifenyli
PCDD- kongenery polichlorowanych dibenzo-furanów

Claims (9)

1. Sposób otrzymywania oczyszczonej kompozycji zawierającej estry nienasyconych kwasów tłuszczowych uzyskanych w reakcji transestryfikacji alkoholem etylowym naturalnego oleju, zawierającego trójglicerydy nienasyconych kwasów tłuszczowych, znamienny tym, że oczyszczanie mieszaniny poreakcyjnej prowadzi się w następujących po sobie etapach:
a) po zakończeniu reakcji transestryfikacji, z mieszaniny reakcyjnej odparowuje się alkohol, przy czym proces odparowywania prowadzi się w temperaturze nie wyższej niż 49°C w czasie nie dłuższym niż godzina pod ciśnieniem absolutnym w zakresie od 0,02 bardo 0,05 bar aż do zawartości etanolu nie większej niż 0,1% wagowego mieszaniny reakcyjnej,
PL 238 670 B1
b) rozdziela się fazę estrową uzyskaną w etapie (a) od fazy glicerynowej w czasie do 150 min, c) fazę estrową oczyszcza się z pozostałości katalizatora, mydeł i gliceryny w procesie odwirowania i separacji grawitacyjnej w czasie 24 godzin,
d) miesza się fazę estrową, z wodą w stosunku objętościowym do 1:1 i przepuszcza się przez powstały układ dwufazowy gazowy azot o przepływie 5-10m3/h w czasie jednej godziny, zatrzymuje się przepływ azotu i pozostawia mieszaninę do rozdzielenia faz, zlewa się fazę wodną,
e) klaruje się oczyszczoną mieszaninę estrów przez odwirowanie.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że odparowywanie w etapie a) prowadzi się w dwustopniowym module wyparnym.
3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że fazę estrową miesza się z wodą w separatorze dobowym.
4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że do produkcji estrów stosuje się mieszaninę oleju rybiego i roślinnego.
5. Sposób wg zastrz. 1, znamienny tym, że fazę estrową rozdziela się od fazy glicerynowej w etapie (b) w separatorach godzinowych.
6. Sposób wg zastrz. 1, znamienny tym, że fazę estrową w etapie (c) oddziela się w separatorach dobowych.
7. Sposób wg zastrz. 1, znamienny tym, że w etapie (e) oddziela się fazę wodną od fazy estrowej w wirówce talerzowej.
8. Oczyszczona kompozycja zawierająca estry etylowe nienasyconych kwasów tłuszczowych uzyskane w reakcji transestryfikacji alkoholem etylowym naturalnego oleju zawierającego trójglicerydy nienasyconych kwasów tłuszczowych, znamienna tym, że zawiera mieszaninę estrów etylowych kwasów tłuszczowych o następującym składzie kwasów tłuszczowych z grupy cis-omega:
- ester etylowy kwasu alfa-linolenowego ALA w ilości od 1% do 50% wag.,
- ester etylowy kwasu eikozapentaenowego EPA w ilości od 1% do 40% wag.,
- ester etylowy kwasu dokozaheksaenowego DHA w ilości od 1 % do 40% wag., przy czym jest ona zasadniczo pozbawiona zanieczyszczeń dioksynami, bifenylami, ich pochodnymi oraz metalami ciężkimi, i zawiera sumę polichlorowanych dioksyn i furanów w ilości nie większej niż 0,158 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych bifenyli w ilości nie większej niż 0,159 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych dioksyn, furanów i bifenyli w ilości nie większej niż 0,317 pg/g tłuszczu, sumę polichlorowanych bifenyli (ICES-6) w ilości nie większej niż 14,67 ng/g tłuszczu, oraz metale ciężkie wybrane z grupy obejmującej: arsen, kadm, ołów, rtęć, przy czym arsen w ilości nie większej niż 0,01 mg/kg, kadm w ilości nie większej niż 0,001 mg/kg, ołów w ilości nie większej niż 0,01 mg/kg, rtęć w ilości nie większej niż 0,0006 mg/kg.
9. Kompozycja wg. zastrz. 8, znamienna tym, że zawiera estry etylowe nienasyconych kwasów tłuszczowych pochodzących z mieszaniny oleju rybiego i roślinnego.
PL426227A 2018-07-06 2018-07-06 Sposób otrzymywania oczyszczonej kompozycji estrów kwasów tłuszczowych i kompozycja estrów kwasów tłuszczowych PL238670B1 (pl)

Priority Applications (3)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL426227A PL238670B1 (pl) 2018-07-06 2018-07-06 Sposób otrzymywania oczyszczonej kompozycji estrów kwasów tłuszczowych i kompozycja estrów kwasów tłuszczowych
EP19831304.1A EP3817568B1 (en) 2018-07-06 2019-07-06 Method for obtaining purified fatty acid ester composition and fatty acid ester composition
PCT/PL2019/050037 WO2020009593A1 (en) 2018-07-06 2019-07-06 A crystalline form of insulin glargine with a stoichiometric content of zinc and the method of its preparation

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL426227A PL238670B1 (pl) 2018-07-06 2018-07-06 Sposób otrzymywania oczyszczonej kompozycji estrów kwasów tłuszczowych i kompozycja estrów kwasów tłuszczowych

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL426227A1 PL426227A1 (pl) 2020-01-13
PL238670B1 true PL238670B1 (pl) 2021-09-20

Family

ID=69059742

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL426227A PL238670B1 (pl) 2018-07-06 2018-07-06 Sposób otrzymywania oczyszczonej kompozycji estrów kwasów tłuszczowych i kompozycja estrów kwasów tłuszczowych

Country Status (3)

Country Link
EP (1) EP3817568B1 (pl)
PL (1) PL238670B1 (pl)
WO (1) WO2020009593A1 (pl)

Family Cites Families (3)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
ITMI20040069A1 (it) * 2004-01-21 2004-04-21 Tiberio Bruzzese Uso di composizioni di acidi grassi n-3 ad elevata concentrazione per il trattamento di disturbi del sistema nervoso centrale
JP2011046834A (ja) * 2009-08-27 2011-03-10 Ube Industries Ltd 脂肪酸アルキルエステルの製造方法および脂肪酸アルキルエステルの製造用添加剤
PL228103B1 (pl) * 2014-06-11 2018-02-28 Małgorzata Baszczok Sposób wytwarzania mieszaniny estrów etylowych roslinnych kwasów tłuszczowych o wysokiej zawartosci izomerów cis

Also Published As

Publication number Publication date
EP3817568A1 (en) 2021-05-12
EP3817568B1 (en) 2023-09-13
EP3817568A4 (en) 2022-05-11
WO2020009593A1 (en) 2020-01-09
EP3817568C0 (en) 2023-09-13
WO2020009593A8 (en) 2020-02-20
PL426227A1 (pl) 2020-01-13

Similar Documents

Publication Publication Date Title
CN105916969B (zh) 从甘油酯油去除游离脂肪酸
CN1267174C (zh) 从含油种子和微生物来源提取和冬化脂类的方法
Hoe et al. Recent development and challenges in extraction of phytonutrients from palm oil
CA2789762C (en) Oil compositions of stearidonic acid
JP2018517814A (ja) クロロプロパノール及び/若しくはグリシドール、又はそれらの脂肪酸エステルをグリセリド油から除去する方法、並びにそれらを含む、改善された、グリセリド油を精製する方法
US20080015367A1 (en) Process for isolating phytosterols and tocopherols from deodorizer distillate
AU2018428607B2 (en) ALA enriched polyunsaturated fatty acid compositions
EP1520003B1 (en) Process for recovery of plant sterols from by-product of vegetable oil refining
AU2018428606B2 (en) DHA enriched polyunsaturated fatty acid compositions
EP2173197B1 (en) Process
EP3817568B1 (en) Method for obtaining purified fatty acid ester composition and fatty acid ester composition
TWI536912B (zh) 油脂組合物
US10301572B1 (en) Process for extracting fatty acids from triglyceride oils
Rajan et al. A simple method for purification of deodorizer distillate from Indian rice (Oryza Sativa) bran oil and preparation of phytosterols
RU2390274C1 (ru) Способ получения крабового жира
US8013175B2 (en) Method of refining episesamin
WO2017050666A1 (en) A method for purifying fatty acid glycerides, compositions derived therefrom, and use thereof
Torres et al. Extraction and enzymatic modification of functional lipids from soybean oil deodorizer distillate
JPH01207258A (ja) 脱酸方法
Galarce-Bustos et al. Environmentally friendly extraction of phytosterols from Tetradesmus obliquus alongside valuable co-products
JP6283510B2 (ja) トリテルペンアルコール含有油脂の製造方法
Maulana et al. Recycling of “minyak ala muncar” by three crystallization methods
WO2015115584A1 (ja) 油脂組成物
EP3378926A1 (en) A method for purifying fatty acid glycerides, compositions derived therefrom, and use thereof
JP2021132566A (ja) β位パルミチン酸含有油脂の製造方法