PL239025B1 - Urządzenie do zwalczania inwazyjnych gatunków barszczu i rdestowca - Google Patents

Abstract

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do zwalczania inwazyjnych gatunków: barszczu Sosnowskiego, olbrzymiego (Mantegazziego) i/lub perskiego oraz z rodzaju rdestowca (Reynoutria Houtt.). Urządzenie do zwalczania inwazyjnych gatunków barszczu i rdestowców składające się z podłużnego trzonu z uchwytem, zaworem, szpikulca, kolistego wycinaka, sprężyny śrubowej, materiału chłonnego i przewodu doprowadzającego herbicyd do materiału chłonnego charakteryzujące się tym, że przy uchwycie trzonu (1) umieszczona jest rękojeść (7) z manometrem (11), przy czym w rękojeści (7) umieszczona jest dodatkowa dysza kalibrująca (8), a na końcowym odcinku przewodu doprowadzającego (10) herbicyd do materiału chłonnego (5) umieszczony jest zawór zwrotny (9).

Description

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do zwalczania inwazyjnych gatunków: barszczu Sosnowskiego, olbrzymiego (Mantegazziego) i/lub perskiego oraz z rodzaju rdestowca (Reynoutria Houtt.).

Wszystkie trzy gatunki barszczu (barszcz Sosnowskiego - Heracleum sosnovskyi, barszcz olbrzymi - Heracleum mantegazzianum, barszcz perski - Heracleum persicum) są roślinami silnie inwazyjnymi, obcymi dla flory Europy, wypierającymi rodzimą florę w opanowanych przez siebie miejsca. Barszcz olbrzymi i perski zostały sprowadzone jako ciekawostki botaniczne w XIX wieku do ogrodów. Rozprzestrzeniają się błyskawicznie w Europie i Ameryce Północnej. Barszcz Sosnowskiego rozpowszechnił się w Polsce, państwach nadbałtyckich, wschodnich Niemczech, na Węgrzech po rekomendacjach naukowców radzieckich zalecających w latach 50 ubiegłego wieku tę roślinę w żywieniu bydła domowego. W latach 60-90 ubiegłego wieku roślinę wprowadzono do hodowli w Państwowych Gospodarstwach Rolnych. Hodowli rośliny zaniechano, ale dzięki wyjątkowej plenności (uzyskiwano 25 q z ha, co pozwala obsiać 100-200 ha) i korzystnym warunkom rozwoju roślina zaczęła opanowywać nowe siedliska. Osiąga znaczne rozmiary (wysokość ponad 3 metry) [Wojtkowiak R., Kawalec H., Dubowski A. P.: Heracleum Sosnowskyi Mandel L. Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering 2008, Vol. 53(4) str. 137-142; EPPO data sheet on Invasive Alien Plants: Heracleum mantegazzianum, Heracleum sosnowskyi and Heracleum persicum. Bulletin OEPP/EPPO Bulletin 2009, 39, str. 489-499]. Barszcz Sosnowskiego jest trudno laikowi odróżnić od barszczu olbrzymiego. Barszcz olbrzymi osiąga większe rozmiary (do 5 m wysokości), który również występuje w Polsce. Barszcz perski jest bardzo podobny do barszczu olbrzymiego, prawdopodobnie w Polsce jeszcze nie występuje [EPPO data sheet on Invasive Alien Plants: Heracleum mantegazzianum, Heracleum sosnowskyi and Heracleum persicum. Bulletin OEPP/EPPO Bulletin, 2009, 39, str. 489-499]. Ich inwazyjność stanowi na tyle znaczący problem, że Komisja Europejska sfinansowała projekt Giant Alient Project , co zaowocowało m.in. wydaniem wytycznych The Giant Hogweed Best Practice Manual. Guidelines for the management and control of an invasive weed in Europe wydanych w 2005. Rośliny te wypierają lokalne gatunki roślin zarastając znaczne obszary, stwarzając duże zagrożenie nie tylko dla bioróżnorodności, ale bezpośrednie dla ludzi. Zawarte w roślinach furanokumaryny powodują pod wpływem promieniowania ultrafioletowego bardzo niebezpieczne poparzenia człowieka [Jakubowicz O., Żaba C., Nowak G., Jarmuda S., Żaba R., Marcinkowski J. T.: Heracleum sosnowskyi Manden. Annals of Agricultural and Environmental Medicine, 2012; 19(2), str. 327-328]. Obecnie stanowi to poważny problem parków narodowych (Ojcowski, Tatrzański, Biebrzański) zarówno pod względem ochrony roślinności, ale też dla turystyki. Zwalczanie inwazyjnych gatunków barszczu jest prowadzone wieloma sposobami (mechanicznymi i/lub chemicznymi) z różnym skutkiem, natomiast zwalczanie rośliny w parkach narodowych, rezerwatach czy terenach chronionych jest problematyczne w związku z obowiązkiem ochrony roślin rosnących wokół barszczu [Wróbel I.: Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi MANDEN.) w Pieninach. Pieniny - Przyroda i Człowiek 2008, vol 10, str. 37-43]. Skuteczność dostępnych herbicydów zalecanych w zwalczaniu roślin dwuliściennych też jest różna. Helena Żurek [Helena Żurek: Metoda i technika zwalczania barszczu Sosnowskiego. Wydawnictwo IMUZ, Falenty 2002, str. 11] stwierdza, że jedynym skutecznym herbicydem jest produkt biobójczy Roundup 360 SL.

Rodzaj rdestowca (Reynoutria lub Fallopia) na liście gatunków inwazyjnych rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 września 2011 r. w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym reprezentowany jest przez rdestowiec czeski, rdestowiec japoński i rdestowiec sachaliński. Rośliny te sprowadzano w XIX wieku przez europejskie ogrody botaniczne i prywatnych miłośników botaniki. Pierwsze doniesienia o „ucieczce” roślin z upraw były raportowane już w XIX wieku. Rdestowce, oprócz strat w bioróżnorodności krajowej flory (wypieranie naturalnej roślinności z ich naturalnych siedlisk, przynoszą straty gospodarcze: zarastanie pobocza dróg prowadzące do ograniczania widoczności, ograniczania atrakcyjności obszarów turystycznych, uniemożliwienie rolniczego wykorzystania gruntów oraz, bardzo dotkliwe, niszczenie nawierzchni dróg, chodników (silne kłącza mogą nawet przerastać spękania w asfalcie i penetrować przez fundamenty do wnętrza budynków). Koszty zwalczania są znaczne i trudne.

Znane jest rozwiązanie z rosyjskiego zgłoszenia patentowego nr RU2011101134, w którym używa się rodzaju strzykawki do wstrzykiwania herbicydu w łodygę barszczu. Także jest znane rozwiązanie znane z opisu patentowego PAT.220254 i EP2943062. Tak rosyjskie, jak i polskie rozwiązanie nie zapewnia precyzyjnego dozowania herbicydu, co jest niezmiernie istotne z punktu widzenia ochrony

PL 239 025 Β1 środowiska. Swobodne, ściekanie herbicydu może powodować jego pozostawanie nie tylko w szczątkach zwalczanego egzemplarza rośliny, ale w otaczającym gruncie. Ograniczenie ilości użytego herbicydu stanowi o poziomie ochrony środowiska.

Nieoczekiwanie powyższy problem rozwiązuje urządzenie zwalczania inwazyjnych gatunków barszczu i rdestowców według wynalazku. Urządzenie do zwalczania inwazyjnych gatunków barszczu i rdestowców składające się z podłużnego trzonu z uchwytem, zaworem, szpikulca, kolistego wycinaka, sprężyny śrubowej, materiału chłonnego i przewodu doprowadzającego herbicyd do materiału chłonnego charakteryzuje się tym, że przy uchwycie trzonu umieszczona jest rękojeść z manometrem, przy czym w rękojeści umieszczona jest dodatkowa dysza kalibrująca, a na końcowym odcinku przewodu doprowadzającego herbicyd do materiału chłonnego umieszczony jest zawór zwrotny.

Zastosowanie prostych i ogólnie dostępnych elementów z różnych urządzeń stosowanych w agrotechnice umożliwiło osiągnięcie efektu przekraczającego oczekiwania. Rozwiązanie według PAT.220254 i EP2943062 pozwala ograniczyć zużycie herbicydu do eradykacji jednego egzemplarza barszczu Sosnowskiego do 8% w stosunku do zastosowania tego samego herbicydu w formie standardowych oprysków (http://palacvproblem.pl/index.php/technoloqia/68-innowacvina-metoda-i-technikafilm). Rozwiązanie według niniejszego wynalazku pozwala na ograniczenie zużycia herbicydu do 4%, a ponadto można zastosować niższe stężenia herbicydu, rzędu 1%. Jest to wynik przekraczający oczekiwania. Nieoczekiwanie niskie stężenia nie zabijają rośliny natychmiast, ale substancja czynna zdąży się rozprowadzić po całej roślinie, co ma kolosalne znaczenie w zwalczaniu rdestowców. Podnosi to skuteczność eradykacji chwastu ze stanowiska bez degradacji miejsca (nie ma potrzeby wykopywania kłączy). Każdy z elementów (zawór z manometrem, dysza i zawór zwrotny) zastosowany osobno nie pozwala na uzyskanie efektów niniejszego wynalazku.

Przedmiot wykonania wynalazku uwidoczniono w przykładzie wykonania na rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia schematyczny przekrój urządzenia, a fig. 2 schematyczny przekrój przez zawór.

Przykład

Jak przedstawiono na fig. 1 urządzenie składa się z trzonu 1 w postaci rury o długości około 120 cm (długość do dostosowania do wzrostu dla docelowego użytkowania). Na jednym końcu jest uchwyt 13, w tym przykładzie w kształcie kuli, a na drugim końcu jest przymocowany na sztywno szpikulec 3, a wokół szpikulca 3 do podłużnego trzonu 1 przytwierdzona jest sprężyna śrubowa 2 posiadająca na wolnej krawędzi umocowany kolisty wycinak 4, a wewnątrz sprężyny 2 umocowany jest ściśliwy materiał chłonny 5, przy czym sprężyna 2 z kolistym wycinakiem 4 jest krótsza niż szpikulec 3. Szpikulec ma końcówkę 6 wzmocnioną spiekanymi węglikami. Przy uchwycie umieszczona jest rękojeść 7 z manometrem 11 i z zaworem 12. Rękojeść 7 z manometrem 11 to standardowy produkt (tzw. rękojeść lancy z manometrem) stosowana w opryskiwaczach np. plecakowych. Wewnątrz rękojeści 7 umieszczona jest dodatkowa dysza kalibrująca 8. Przewód doprowadzający 10 z rękojeści 7 wprowadzony jest do wnętrza trzonu 1, a na końcu przewodu 10 umieszczony jest zawór zwrotny 9.

Rozwiązanie wynalazku powinno być zalecane do zwalczania inwazyjnych gatunków barszczu i roślin z rodzaju rdestowiec, szczególnie w obszarach chronionej przyrody, gdzie należy wyeliminować możliwość uszkodzenia innych, rodzimych roślin rosnących w bezpośrednim sąsiedztwie stanowisk barszczy czy rdestowców.

Claims (1)

1. Urządzenie do zwalczania inwazyjnych gatunków barszczu i rdestowców składające się z podłużnego trzonu z uchwytem, zaworem, szpikulca, kolistego wycinaka, sprężyny śrubowej, materiału chłonnego i przewodu doprowadzającego herbicyd do materiału chłonnego, znamienne tym, że przy uchwycie trzonu (1) umieszczona jest rękojeść (7) z manometrem (11), przy czym w rękojeści (7) umieszczona jest dodatkowa dysza kalibrująca (8), a na końcowym odcinku przewodu doprowadzającego (10) herbicyd do materiału chłonnego (5) umieszczony jest zawór zwrotny (9).