PL245087B1 - Sposób określenia ryzyka raka piersi u kobiet w zależności od stężenia kadmu we krwi - Google Patents

Sposób określenia ryzyka raka piersi u kobiet w zależności od stężenia kadmu we krwi Download PDF

Info

Publication number
PL245087B1
PL245087B1 PL439314A PL43931418A PL245087B1 PL 245087 B1 PL245087 B1 PL 245087B1 PL 439314 A PL439314 A PL 439314A PL 43931418 A PL43931418 A PL 43931418A PL 245087 B1 PL245087 B1 PL 245087B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
cadmium
blood
risk
cancer
concentration
Prior art date
Application number
PL439314A
Other languages
English (en)
Other versions
PL439314A1 (pl
Inventor
Jan LUBIŃSKI
Jan Lubiński
Anna Jakubowska
Wojciech MARCINIAK
Wojciech Marciniak
Magdalena MUSZYŃSKA
Magdalena Muszyńska
Róża Derkacz
Katarzyna Kaczmarek
Tomasz Huzarski
Jacek Gronwald
Cezary Cybulski
Original Assignee
Read Gene Spolka Akcyjna
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Read Gene Spolka Akcyjna filed Critical Read Gene Spolka Akcyjna
Priority to PL439314A priority Critical patent/PL245087B1/pl
Publication of PL439314A1 publication Critical patent/PL439314A1/pl
Publication of PL245087B1 publication Critical patent/PL245087B1/pl

Links

Classifications

    • GPHYSICS
    • G01MEASURING; TESTING
    • G01NINVESTIGATING OR ANALYSING MATERIALS BY DETERMINING THEIR CHEMICAL OR PHYSICAL PROPERTIES
    • G01N33/00Investigating or analysing materials by specific methods not covered by groups G01N1/00 - G01N31/00
    • G01N33/48Biological material, e.g. blood, urine; Haemocytometers
    • G01N33/50Chemical analysis of biological material, e.g. blood, urine; Testing involving biospecific ligand binding methods; Immunological testing
    • G01N33/84Chemical analysis of biological material, e.g. blood, urine; Testing involving biospecific ligand binding methods; Immunological testing involving inorganic compounds or pH

Landscapes

  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Immunology (AREA)
  • Urology & Nephrology (AREA)
  • Biomedical Technology (AREA)
  • Molecular Biology (AREA)
  • Hematology (AREA)
  • Microbiology (AREA)
  • Analytical Chemistry (AREA)
  • Biotechnology (AREA)
  • Inorganic Chemistry (AREA)
  • Food Science & Technology (AREA)
  • Medicinal Chemistry (AREA)
  • Physics & Mathematics (AREA)
  • Cell Biology (AREA)
  • Biochemistry (AREA)
  • General Health & Medical Sciences (AREA)
  • General Physics & Mathematics (AREA)
  • Pathology (AREA)
  • Investigating Or Analysing Biological Materials (AREA)
  • Measuring Or Testing Involving Enzymes Or Micro-Organisms (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób określenia ryzyka raka, charakteryzujący się tym, że obejmuje ilościową ocenę stężenia kadmu w próbce biologicznej osoby badanej, przy czym stężenie kadmu wskazuje na znacząco obniżone ryzyko: rozwoju raka piersi w przypadku występowania wysokiej wartości stężenia kadmu we krwi, szczególnie powyżej 0,59 µg/l.

Description

Opis wynalazku
Wynalazek dotyczy sposobu określania ryzyka raków piersi u kobiet. Opisywany wynalazek opiera się na ustaleniu, że istnieje korelacja między stężeniem kadmu we krwi pełnej a ryzykiem raków piersi u kobiet nie będących nosicielkami żadnej z mutacji założycielskich w genie BRCA1/2 typowych dla populacji polskiej. Prezentowany sposób powinien znaleźć zastosowanie w szeroko rozumianej diagnostyce i profilaktyce nowotworów, zwłaszcza u kobiet.
Według klasyfikacji międzynarodowej agencji do badań nad rakiem (IARC, ang. International Agency for Cancer Research) kadm i jego związki zostały określone jako bezwzględne ludzkie karcynogeny - grupa 1 (strona internetowa: http://monographs.iarc.fr/ENG/Classification/latest_classif.php; data wejścia 2017-08-26).
Niekorzystne działanie kadmu i jego związków może prowadzić do chorób nerek, sercowo-naczyniowych, nadciśnienia, anemii, uszkodzeń wątroby, zaburzeń funkcjonowania narządów płciowych, zaburzeń układu immunologicznego, niedoborów żelaza, miedzi i cynku, a także rozwinięcia choroby nowotworowej (Fowler BA, 2009). Toksyczne działanie kadmu wynika z jego wpływu na wiele procesów: zaburzanie przepływu elektronów w łańcuchu oddechowym (Al.Nasser IA, 2000), wypieranie i zastępowanie innych metali w metaloenzymach oddziałujących na metabolizm białek, kwasów tłuszczowych, fosfolipidów, węglowodanów i kwasów nukleinowych (Casalino E, 1997; Waisberg M, 2003), osłabianie działania mechanizmów antyoksydacyjnych (Casalino E, 2002), a także wchodzenie w reakcje z grupami tiolowymi białek enzymatycznych (Bertin G, 2006). Karcynogenne działanie kadmu jest także konsekwencją wpływu na stres oksydacyjny (Nersesyan A, 2015). Kadm może bezpośrednio uszkadzać nici DNA, hamować naprawę DNA, wiązać się z zasadami kwasu nukleinowego, hamować syntezę glutationu oraz hamować metylację (Nersesyan A, 2015).
Badania eksperymentalne na zwierzętach jednoznacznie wykazują, że kadm może wywoływać nowotwory np. guzy wątroby, płuca, prostaty jak i hamować ich powstawanie np. białaczka. U zwierząt kadm działa w zależności od dawki i w sposób zależny od stanu hormonalnego (Waalkes MP, 1994; Wallkes MP, 1992; Waallkes MP, 1991; Waalkes MP, 1991).
Liczne prace opisują zwiększone stężenia kadmu we krwi pełnej osób, które zachorowały na nowotwór złośliwy prostaty (Vincetti M, 2007; Qayyum MA, 2014), nerki (Pirinicii N, 2013), pęcherza moczowego (Kellen E, 2007; Wolf C, 2009), trzustki (Farzin L, 2013; Amaral AF, 2012) i piersi (Wu HD, 2006; El-Deeb MMK, 2016). Kadm należy do grupy metaloestrogenów tj. metali posiadających zdolność bezpośredniego wiązania się z receptorem estrogenowym (Darbre PD, 2006). Nie ma dostępnej literatury, w której stwierdzono by zwiększone ryzyko nowotworów u ludzi związane z niskimi stężeniami kadmu.
Przedmiotem wynalazku jest sposób określenia ryzyka raka piersi, charakteryzujący się tym, że obejmuje ilościową ocenę stężenia kadmu w próbce krwi pełnej pochodzącej od badanej kobiety należącej do populacji polskiej, niepalącej papierosów oraz niebędącej nosicielką mutacji w genie BRCA1/2 wybranej spośród: 5382insC, C61G lub 4153delA, przy czym stężenie kadmu we krwi powyżej 0,59 μg/l wskazuje na 4-krotnie zmniejszone ryzyko zachorowania na raka piersi.
Korzystnie, stężenie kadmu w próbce oznacza się poprzez bezpośredni pomiar kadmu we krwi pełnej.
Protokół badań
Grupa obserwacyjna została wybrana spośród osób, których materiał znajduje się w biobanku naszego ośrodka. Pacjenci, którzy zgłosili się w latach 2010-2016 do Onkologicznej Poradni Genetycznej przy Szpitalu Klinicznym Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, byli zapraszani do oddania próbki krwi w celu biobankowania i podpisywali zgodę na przechowywanie i wykorzystywanie materiału w celach naukowych. Próbki krwi był y pobierane w godzinach 8-14, a pacjenci byli poinformowani o konieczności bycia na czczo przez co najmniej przez 4 godziny przed pobraniem. Dla większości pacjentów próbka była pobrana tylko raz, ale w niektórych przypadkach również więcej razy przy okazji kolejnych wizyt. Próbkę krwi przechowywano w -80°C do momentu oznaczenia stężenia kadmu.
W biobanku zgromadzono próbki od 33062 osób, które nigdy wcześniej przed pobraniem próbki nie chorowały na nowotwór złośliwy. Na potrzeby badania grupę 1698 osób bez mutacji w genie BRCA charakterystycznych dla populacji polskiej tj. 5382insC, C61G, 4153delA poddano ponad 3 letniej obserwacji. Do grupy nie włączono osób z nowotworem złośliwym rozpoznanym przed pobraniem próbki krwi. Następnie w trzech głównych ośro dkach onkologicznych w Szczecinie,
PL 245087 Β1 sprawdzano która z osób wyjściowo zdrowych w momencie włączenia do biobanku, zachorowała. Spośród 1698 osób, w ciągu ponad 3 lat obserwacji, na nowotwór złośliwy zachorowało 110 kobiet. Pozostała część grupy stanowiła grupę kontrolną badania.
Charakterystykę kohorty prospektywnej przedstawiono w tabeli poniżej (Tabela 1).
Tabela 1. Charakterystyka grupy
Cecha
Chore
Zdrowe
Liczb» osób : Średni wiek w momencie 110 osob M > 1588 osób .1 · ’ . : * < 55,60 lat 55,10 lat
zabezpieczenia materiału
^Średni Okres jedzenia stanu źdKnijintfoflwupi r * 1 ζ । f A 39,50 miesięcy , ’ 1.. 1 ‘2 . i' ............
Materiał
Od każdej osoby włączonej do badania pobrano próbkę krwi do pomiaru stężenia kadmu.
Metoda oznaczania zawartości Cd we krwi pełnej.
1.1 Aparat
Do określenia zawartości wskazanych metali wykorzystana została technika spektrometrii mas ze wzbudzeniem w plazmie indukcyjnie sprzężonej. Do wykonania pomiaru wykorzystano spektrometr mas ELAN DRC-e (PerkinElmer) oraz NexlON 350D (PerkinElmer). Wykorzystanie ICP-MS pozwala uzyskać limity detekcji < 0,1 pg/l. Podczas prowadzenia oznaczeń populacji nieeksponowanej zawodowo na metale i ich związki, czułość aparatury odgrywa kluczową rolę.
PL 245087 Β1
1.2 Przygotowanie do pomiaru
Zebrane próby krwi, zostały rozmrożone z temperatury -80°C do temperatury pokojowej, w dniu wykonywania analiz. Każda próbka została dokładnie wymieszana przy użyciu wstrząsarki lub worteksu w celu uzyskania możliwie największej homogenności materiału. Proces ten został powtórzony bezpośrednio przed pobraniem objętości krwi do rozcieńczeń z uwagi na zjawisko rozwarstwiania się krwi. Stosując możliwie najprostszą technikę, próbki krwi zostały rozcieńczone w stosunku 1:30 (50 pl krwi : 1450 pl buforu). Z uwagi na specyfikę pomiaru do rozcieńczeń zastosowano roztwór wodorotlenku tetrametyloamonowego (TMAH). Alkaliczne pH zapewnia dobrą rozpuszczalność składników krwi, nie powodując tym samym precypitacji żadnej z frakcji. Dodatkowo w celu lepszej dyspersji rozpuszczonych składników krwi zastosowano dodatek niejonowego surfaktantu w postaci Trytonu Χ-100. Wykorzystanie tego związku nie tylko ułatwia rozpuszczanie m.in. białek ale także przyczynia się do szybszego wypłukiwania próbki z układu wprowadzenia spektrometru. Do korekcji efektu matrycy oraz dryfu aparatu użyty został standard wewnętrzny w postaci rodu (105Rh). Do uzyskania stabilności jonów metali rozpuszczonych w roztworze zastosowany został dodatek kwasu wersenowego (EDTA). Dodatkowo, z racji zawartości związków zawierających węgiel, zastosowano dodatek butanolu do wszystkich roztworów w celu niwelacji efektu związanego ze znaczną ilością węgla w badanej próbie.
1.3 Warunki pomiaru
Wszystkie oznaczenia przeprowadzono z wykorzystaniem kwadrupolowej celi reakcyjnej spektrometru, tzw. trybie DRC (ang. Dynamie Reaction Celi) aparatu Elan DRC-e oraz NexlON 350D (PerkinElmer) z tlenem jako gazem reakcyjnym. Tlen jest gazem z wyboru dla prowadzenia oznaczeń As i Cd. W przypadku oznaczeń As, wykorzystanie tlenu pozwala uzyskać na drodze reakcji chemicznej stabilnego produktu w postaci jonu 75As16O+. Jon ten posiada masę 91, która wolna jest od interferencji spektralnych. Rozwiązanie to zapewnia maksimum specyfiki pomiaru As. Podobne rozwiązanie dotyczy oznaczeń kadmu. W tym przypadku jednak dokonano transferu atomu tlenu na interferent a nie jak w przypadku As na pożądany jon. Najpoważniejszą interferencję w oznaczeniach 114Cd stanowi tlenek molibdenu 98Mo16C. Zastosowanie tlenu pozwala na uzyskanie ditlenku molibdenu 98Mo16C>2, niwelując tym samym problem nakładania się tych dwóch mas. Obecnie jest to najbardziej czuła technika oznaczeń dla materiału biologicznego.
W przypadku Zn tlen pozostaje inertny.
1.4 Walidacja pomiarów
Do walidacji pomiarów zastosowano następujące materiały referencyjne ClinCheck (Recipe, Niemcy), NIST 955c (National Institute of Standards and Technology, Stany Zjednoczone) oraz BCR 634 (European Commission, Community Bureau of Reference). Są to standardy odniesienia powszechnie stosowane w spektrometrii, pozwalające na potwierdzenie precyzji, czułości i specyfiki pomiaru.
Statystyka
Różnice w częstościach pomiędzy analizowanymi grupami oceniano przy pomocy Testu Zgodności Fishera.
Wyniki
Analiza otrzymanych wyników wykazała istotną zależność między ryzykiem raków u kobiet a stężeniem kadmu we krwi.
Kadm
Kobiety niepalące tytoniu ze stężeniem kadmu we krwi powyżej 0,59 pg/l wykazują istotne ponad 4 krotnie obniżone ryzyko rozwoju raka piersi w porównaniu do nie palących kobiet ze stężeniami kadmu poniżej 0,59 pg/l (OR=4,20; p=0,0319; 95%CI:1,01-17,80) (Tabela 2).
Tabela 2. Częstość występowania raków piersi w zależności od stężenia kadmu wśród niepalących kobiet
Grupa Zakres stężeń pg/l Chore Zdrowe
1 ^0,59 2 , , , , 199
II <0,59 36 845
PL 245087 Β1
Kobiety niepalące tytoniu ze stężeniem kadmu we krwi powyżej 0,59 pg/l nie wykazują istotnie obniżonego ryzyka rozwoju raka w porównaniu do niepalących kobiet ze stężeniem kadmu poniżej 0,59 pg/l (OR=1,73; p=0,4234; 95% CI:0,58-3,81) (Tabela 3).
Tabela 3. Częstość występowania raków w zależności od stężenia kadmu wśród niepalących kobiet
Grupa Zakres stężeń gg/l Chore Zdrowe
•I \ >0.59 Ϊ7 SIS
II <0,59 6 202
Literatura
Al-Nasser I.A.. Cadmium hepatotoxicity and alterations otthe mitochondrial function. Journal ot Toxicology and Clinical Toxicology 2000, 38(4):407-413
Amaral A.F., Porta M., Silverman D.T., Milne R.L., Kogevinas M., Rothman N., Cantor K.P., Jackson B.P., Pumarega J.A., Lopez T., Carrato A., Guarner L., Real F.X., Malats N.. Pancreatic cancer risk and levels ot tracę elements. GUT. 2012, 61(11): 1583-1588
Bertin G., Averbeck D., Cadmium: cellular effects, modifications ot biomolecules, modulation ot DNA repairand genotoxic consequences (a review). Biochime 2006, 88(11): 1549-1559
Casalino E., Calzaretti G, Sblano C., Ladriscina C.. Molecular inhibitory mechanisms ot antioxidants enzymes in rat liver and kidney by cadmium. Toxicology 2002, 179(1-2):37-50
Casalino E., Sblano C., Landriscina C.. Enzyme activity alteration by cadmium administration to rats: the possibility ot iron involvement in lipid peroxidation. Archives ot Biochemistry and Biophysics 1997, 346(2): 171-179
Darbre PD. Metalloestrogens: an emerging class ot inorganic xenoestrogens with potential to add to the oestrogenic burden ot the human breast. J Appl Toxicol. 2006, 26(3): 191-197
El-Deeb M.M.K., El-Sheredy H.G., Mohammed A.F.. The role ot serum tracę elements and oxidative stress in Egyptian breast cancer patients. Advances in Breast Cancer Research 2016, 5(1):37-47
Farzin L., Moassesi M.E., Sajad F., Faghih M.A.A.. Evaluation ot tracę elements in pancreatic cancer patients in Iran. Middle East Journal ot Cancer 2013, 4(2)
Fowler B.A.. Monitoring ot human populations for early markers of cadmium toxicity: A review. Toxicology and Applied Pharmacology 2009, 238(3): 294-300
Kellen E., Zeegers M.P., Hond E.D., Buntinx F.. Blood cadmium may be associated with bladder carcinogenesis: the Belgian case-control study on bladder cancer. Cancer Detection and Prevention 2007, 31(1):77-82
Nersesyan A., Kundi M., Waldherr M., Setayesh T., Misik M., Wultsch G., Filipie M., Barcelos G.F.M., KansmuellerS.. Results of micronucleus assaya with individuals who are occupationally and environmentally exposed to mercury, lead and cadmium. Mutation Research, Review in Mutation Research 2015
Pirinicii N., Geeit I., Gunes M., Kaba M., Tanik S., Yuksel M.B., Arslan H., Demir H.. Levels of serum tracę elements in renal celi carcinoma cases. Asian Pacific Journal of Cancer And Prevention 2013, 14(1):499-50
Qayyum M.A., Shah M.H.. Comparative study of tracę elements in blood, scalp hairand nails of prostatę cancer patients in relation to healthy donors. Biological Tracę Element Research 2014, 162(1-3): 46-57
Strona internetowa: http://monographs.iarc.fr/ENG/Classification/latest_classif.php. Data wejścia: 2016-09-11
Vincetti M., Venturelli M., Trerotoli P., Bonvicini F., Ferrari A., Bianchi G., Serio G., Bergomi M., Vivoli G.. Case control study of toenail cadmium and prostate cancer risk in Italy. The Science of the total environment 2007, 373(1):77-81
Waalkes MP, Diwan BA, Weghorst CM, Bare RM, Ward JM, Rice JM. Anticarcinogenic effects of cadmium in B6C3F1 mouse liver and lung. Toxicol Appl Pharmacol. 1991, 110(2):327-335
Waalkes MP, Rehm S, Sass B, Konishi N, Ward JM. Chronic carcinogenic and toxic effects of a ingle subcutenous dose of cadmium in the male Fischer rat. EnvironRes. 1991,55(1):40-50
Waalkes MP, Rehm S. Cadmium and prostate cancer. J Toxicol Environ Health. 1994, 43(3):251-269
Waisberg M., Joseph P., Hale B., Beyersmann D., Molecular and cellular mechanisms of cadmium carcinogenesis. Toxicology 2003, 192(2-3):95-117
Walkes MP, Rehm S, Perantoni AO, Coogan TP. Cadmium exposure in rats and tumours of the prostate. IARC Sci Publ. 1992, 118:391-400
Wolf C., Strenziok R., Kyriakopoulos A., Elevated metallothionein-bound cadmium concentration in urine from bladder carcinoma patients, investigated by size exclusion chromatographyinductively coupled plasma mass spectrometry. Analytica Chimica Acta 2009, 631(2):218-222
Wu H.D., Chou S.Y., Chen D.R, Kuo H.W.. Differentiation of serum levels of trace elements in normal and malignant breast patients. Biological Trace Elements Research 2006, 113(1):9-18.

Claims (2)

1. Sposób określenia ryzyka raka piersi, znamienny tym, że obejmuje ilościową ocenę stężenia kadmu w próbce krwi pełnej pochodzącej od badanej kobiety należącej do populacji polskiej, niepalącej papierosów oraz niebędącej nosicielką mutacji w genie BRCA1/2 wybranej spośród:
5382insC, C61G lub 4153delA, przy czym stężenie kadmu we krwi powyżej 0,59 μg/l wskazuje na 4-krotnie zmniejszone ryzyko zachorowania na raka piersi.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stężenie kadmu w próbce oznacza się poprzez bezpośredni pomiar kadmu we krwi pełnej.
PL439314A 2018-05-17 2018-05-17 Sposób określenia ryzyka raka piersi u kobiet w zależności od stężenia kadmu we krwi PL245087B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL439314A PL245087B1 (pl) 2018-05-17 2018-05-17 Sposób określenia ryzyka raka piersi u kobiet w zależności od stężenia kadmu we krwi

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL439314A PL245087B1 (pl) 2018-05-17 2018-05-17 Sposób określenia ryzyka raka piersi u kobiet w zależności od stężenia kadmu we krwi

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL439314A1 PL439314A1 (pl) 2022-05-30
PL245087B1 true PL245087B1 (pl) 2024-05-13

Family

ID=81751204

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL439314A PL245087B1 (pl) 2018-05-17 2018-05-17 Sposób określenia ryzyka raka piersi u kobiet w zależności od stężenia kadmu we krwi

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL245087B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL439314A1 (pl) 2022-05-30

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Cornu et al. Urine TMPRSS2: ERG fusion transcript integrated with PCA3 score, genotyping, and biological features are correlated to the results of prostatic biopsies in men at risk of prostate cancer
Phillips Smoking-related DNA and protein adducts in human tissues
Mumcu et al. Metabolomics analysis of seminal plasma in patients with idiopathic Oligoasthenoteratozoospermia using high‐resolution NMR spectroscopy
Ali et al. Associations between cadmium exposure and circulating levels of sex hormones in postmenopausal women
JP6308393B2 (ja) プラズマローゲンの定量方法
PL247871B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raków u kobiet będących nosicielkami mutacji w genie BRCA1 w zależności od stężeń kadmu we krwi
Lindemann et al. Body mass index, diabetes and survival after diagnosis of endometrial cancer: A report from the HUNT-Survey
Yousefi et al. Serum and urine levels of sarcosine in benign prostatic hyperplasia and newly diagnosed prostate cancer patients
Anđelković et al. Cadmium and lead implication in testis cancer; is there a connection?
Wang et al. Nesfatin-1 is a potential diagnostic biomarker for gastric cancer
Hoque et al. Effect of finasteride on serum androstenedione and risk of prostate cancer within the prostate cancer prevention trial: differential effect on high-and low-grade disease
Ying et al. Comprehensive study of clinicopathological and immune cell infiltration and lactate dehydrogenase expression in patients with thymic epithelial tumours
Zhang et al. Impaired IL-27 signaling aggravates macrophage senescence and sensitizes premature ovarian insufficiency induction by high-fat diet
Ramisz et al. Senescence and adiponectin signaling—studies in canine testis
PL243310B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raków u kobiet nie będących nosicielkami mutacji w genie BRCA1 i BRCA2 w zależności od stosunku stężeń we krwi arsenu i selenu
Tatsumi et al. The interactions between iron and copper in genetic iron overload syndromes and primary copper toxicoses in Japan
PL245087B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raka piersi u kobiet w zależności od stężenia kadmu we krwi
Motevich et al. Application of x-ray fluorescence analysis to determine the elemental composition of tissues from different ovarian neoplasms
Taher et al. Assessment of some trace elements in obese and non-obese polycystic ovary syndrome (PCOS)
PL243863B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia kadmu we krwi
PL243866B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raków u kobiet w zależności od stężenia kadmu we krwi
PL244361B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raków u kobiet w zależności od stężenia arsenu we krwi
Hwang et al. Thyroglobulin as a negative marker for malignancy in canine and human breast tumors
PL243835B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia arsenu we krwi
PL243865B1 (pl) Sposób określenia ryzyka raków u mężczyzn w zależności od stężenia ołowiu we krwi