PL246613B1

PL246613B1 - Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej i sposób wytwarzania kompozycji powłokowej

Info

Publication number: PL246613B1
Application number: PL441018A
Authority: PL
Inventors: Agnieszka Kowalczyk; Agata Kraśkiewicz; Mateusz Weisbrodt
Original assignee: Univ West Pomeranian Szczecin Tech
Priority date: 2022-04-26
Filing date: 2022-04-26
Publication date: 2025-02-17
Also published as: PL441018A1

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób wytwarzania substancji błonotwórczej, polegający na reakcji monomerów (met)akrylanowych i winylowych w obecności związku fosforoorganicznego, który charakteryzuje się tym, że fototelomeryzacji w masie poddaje się mieszaninę 30 - 50% wagowych monomeru metakrylanowego zawierającego od 1 do 12 atomów węgla w łańcuchu alkilowym, 20 - 40% wagowych monomeru akrylanowego zawierającego od 1 do 8 atomów węgla w łańcuchu alkilowym, 15 - 20% wagowych monomeru hydroksyakrylanowego zawierającego w łańcuchu alkilowym do 4 atomów węgla i grupę hydroksylową i 10 - 15% monomeru winylowego. Fototelomeryzację prowadzi się w obecności 0,7 - 1 części wagowych fotoinicjatora rodnikowego i 3 - 5 części wagowych związku fosforoorganicznego (telogen), oba na 100 części wagowych mieszaniny monomerów. Fototelomeryzację prowadzi się z wykorzystaniem naświetlania średniociśnieniową lampą rtęciową UV-A o długości fali 320 - 380 nm lub taśmami LED o długości fali 385 ± 5 nm w temperaturze 50 - 70°C, otrzymując roztwór prepolimeru, stanowiący substancję błonotwórczą. Przedmiotem zgłoszenia jest również sposób wytwarzania kompozycji powłokowej, polegający na utwardzaniu mieszaniny zawierającej monomery (met)akrylanowe i winylowe w obecności związku fosforoorganicznego. Sposób ten charakteryzuje się tym, że do substancji błonotwórczej otrzymanej według sposobu opisanego powyżej dodaje się 1 - 5 części wagowej fotoinicjatora rodnikowego na 100 części wagowych substancji błonotwórczej. Składniki miesza się, powleka na podłoże i uzyskuje się fotoutwardzalną kompozycję zdolną do utworzenia utwardzonej powłoki w wyniku naświetlania za pomocą średniociśnieniowej lampy rtęciowej emitującej promieniowanie UV-A, UV-B i UV-C o długości fali 230 - 380 nm.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania substancji błonotwórczej i sposób wytwarzania kompozycji powłokowej. W obu sposobach wykorzystuje się związek fosforoorganiczny. Kompozycja powłokowa może być stosowana do podłoży ceramicznych, metalowych, drewnianych i papierowych.

Powłoki organiczne są stosowane powszechnie na podłoża ceramiczne (głównie szkło), metalowe, drewniane, papierów i z tworzyw sztucznych w celu ich ochrony przed korozją, czynnikami chemicznymi oraz jako wykończenia dekoracyjno-estetyczne wyrobów. W skład kompozycji powłokowych wchodzą zazwyczaj: substancja błonotwórcza (monomery, oligomer lub (ko)polimer), rozpuszczalnik lub utwardzacz (ew. (foto)inicjator) oraz substancje pomocnicze (pigmenty, napełniacze, odpieniacze, plastyfikatory). Utwardzanie kompozycji powłokowej może odbywać się poprzez schnięcie fizyczne (odparowanie rozpuszczalnika) lub na drodze reakcji chemicznej (reakcja z utwardzaczem, tlenem atmosferycznym lub polimeryzacja inicjowania rozpadem (foto)inicjatora). Szczególnie dogodnym sposobem jest zastosowanie fotoinicjatorów, dzięki czemu w szybki i ekologiczny sposób (bez użycia lotnych rozpuszczalników) poprzez naświetlanie kompozycji powłokowej promieniowaniem elektromagnetycznym dochodzi do polimeryzacji substancji błonotwórczej. Istnieje wiele patentów dotyczących kompozycji fotoutwardzalnych, szczególnie tych bazujących na (met)akrylanowych monomerach, oligomerach czy (ko)polimerach. Stosunkowo niewiele zaś jest rozwiązań ujawniających zastosowanie oligomerycznych substancji błonotwórczych zawierających terminalne grupy fosforanowe lub fosforynowe. Przykładowo w opisach wynalazków EP0376591 oraz US5191029 ujawniono kompozycje polimerowe składające się z polimerów zawierających wiszące lub terminale grupy fosforanowe otrzymywane na drodze polimeryzacji emulsyjnej lub suspensyjnej (rzadziej w rozpuszczalniku organicznym) z estrów (met)akrylanowych i winylowych (np. styrenu, chlorku winylu) oraz monomerów nienasyconych zawierających fosfor (tj. fosforany allilowe czy (met)akrylan fosfoetylu) oraz rozpuszczalny w wodzie związek sieciujący. Z opisu wynalazku US9493585 znany jest sposób otrzymywania kompozycji polimerowej składającej się z produktów polimeryzacji suspensyjnej monomerów nienasyconych zawierających fosfor. Z kolei z opisu wynalazku WO2020093010 znany jest sposób otrzymywania kompozycji powłokowej zawierającej poliole z grupami funkcyjnymi kwasu fosforowego (tj. nienasycone estry fosforanowe glikoli polieterowych czy (met)akrylan fosfoetylu lub (met)akrylan fosfopropylu), sieciowane termicznie w reakcji z aminoplastami. Z opisu chińskich wynalazków znane są sposoby otrzymywania fotoutwardzalnych kompozycji powłokowych zawierających żywice akrylanowe z fosforem i azotem (CN113603864), żywice poliuretano-akrylanowe zawierające fosfor, otrzymywane techniką polimeryzacji emulsyjnej (CN113122121) oraz żywice akrylanowe zawierające fosfor otrzymywane z udziałem pięciotlenku fosforu i hydroksyakrylanów w reakcjach estryfikacji i hydrolizy. Natomiast japoński opis wynalazku JP2011225853 ujawnia sposób otrzymywania żywic akrylanowych zawierających fosfor z epoksyakrylanów i pochodnych fenolu zawierających fosfor.

Problemem technicznym jest otrzymanie w sposób prosty i proekologiczny substancji błonotwórczych zawierających fosfor. Wyżej zaprezentowane rozwiązania bazują na zastosowaniu polimeryzacji emulsyjnej (lub suspensyjnej, rzadziej w rozpuszczalniku organicznym), które wiążą się z koniecznością zastosowania medium reakcyjnego (głównie wody), przez co spada wydajność polimeru z objętości reaktora. Oprócz układu inicjującego należy stosować dodatkowe komponenty. Żadne z rozwiązań nie uwzględnia polimeryzacji w masie (ani fototelomeryzacji). Ponadto źródłem fosforu w przedstawionych rozwiązaniach są nienasycone monomery zawierające fosfor, które uprzednio należy otrzymać.

Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej, według wynalazku, polegający na reakcji monomerów (met)akrylanowych i winylowych w obecności związku fosforoorganicznego, charakteryzuje się tym, że fototelomeryzacji w masie poddaje się mieszaninę 30-50% wagowych monomeru metakrylanowego zawierającego od 1 do 12 atomów węgla w łańcuchu alkilowym, 20-40% wagowych monomeru akrylanowego zawierającego od 1 do 8 atomów węgla w łańcuchu alkilowym, 15-20% wagowych monomeru hydroksyakrylanowego zawierającego w łańcuchu alkilowym do 4 atomów węgla i grupę hydroksylową i 10-15% monomeru winylowego. Fototelomeryzację prowadzi się w obecności 0,7-1 części wagowych fotoinicjatora rodnikowego i 3-5 części wagowych związku fosforoorganicznego (telogen), oba na 100 części wagowych mieszaniny monomerów. Przygotowaną mieszaninę składników umieszcza się w reaktorze szklanym, zaopatrzonym w mieszadło mechaniczne, termoparę oraz układ dozujący gaz inertny. Opcjonalnie można wkraplać część mieszaniny do uprzednio umieszczonej części mieszaniny w reaktorze. Fototelomeryzację prowadzi się z wykorzystaniem naświetlania średniociśnieniową lampą rtęciową UV-A o długości fali 320-380 nm lub taśmami LED o długości fali 385 ± 5 nm

PL 246613 Β1 w temperaturze 50-70°C, otrzymując roztwór prepolimeru, stanowiący substancję błonotwórczą posiadającą terminalne grupy fosforynowe (A) lub fosforanowe (B).

RR

O ⁿ O

R'R’ (A)(B)

Jako monomer metakrylanowy stosuje się estry kwasu metakrylowego zawierające do 12 atomów węgla w łańcuchu alkilowym, których homopolimery charakteryzuje temperatura zeszklenia nie niższą niż -10°C (najlepiej w zakresie 20-100°C). Korzystnie stosuje się metakrylan metylu, metakrylan etylu, metakrylan n-butylu, metakrylan izobutylu, metakrylan 2-etyloheksylu i/lub metakrylan laurylu.

Jako monomery akrylanowe zawierające do 4 atomów węgla w łańcuchu alkilowym stosuje się estry kwasu akrylowego, których homopolimery charakteryzuje temperatura zeszklenia niższą niż 0°C. Korzystnie stosuje się akrylan metylu, akrylan etylu, akrylan n-propylu, akrylan n-butylu, akrylan heksylu i/lub akrylan 2-etyloheksylu.

Korzystnie jako monomer hydroksyakrylanowy stosuje się akrylan 2-hydroksyetylu, akrylan 2-hydroksypropylu i/lub akrylan 4-hydroksybutylu.

Korzystnie jako monomer winylowy stosuje się styren, octan winylu i/lub winylotoluen.

Korzystnie jako związek fosforoorganiczny stosuje się organiczny ester kwasu fosfonowego, taki jak fosforyn dimetylu, fosforyn dietylu, fosforyn dibutylu lub fosforyn difenylu.

Korzystnie jako związek fosforoorganiczny stosuje się organiczny ester kwasu fosforowego to jest fosforan dibutylu.

W sposobie stosuje się dawkę promieniowania UV-A nie mniejszą niż 30 mW/cm² oraz stosuje się temperaturę od 50 do 70°C i czas naświetlania od 40 do 70 minut.

Korzystnie jako fotioinicjator rodnikowy rozpoczynający reakcję fototelomeryzacji, w wyniku wzbudzenia cząsteczek i ich fotolizy na odpowiednie rodniki stosuje się α-hydroksyfenon i/lub tlenek acylofosiny.

Sposób wytwarzania kompozycji powłokowej, według wynalazku, polegający na utwardzaniu mieszaniny zawierającej monomery (met)akrylanowe i winylowe w obecności związku fosforoorganicznego, charakteryzuje się tym, że do substancji błonotwórczej otrzymanej według sposobu opisanego powyżej dodaje się 1-5 części wagowej fotoinicjatora rodnikowego na 100 części wagowych substancji błonotwórczej. Składniki miesza się, powleka na podłoże i uzyskuje się fotoutwardzalną kompozycję zdolną do utworzenia utwardzonej powłoki w wyniku naświetlania za pomocą średniociśnieniowej lampy rtęciowej emitującej promieniowanie UV-A, UV-B i UV-C o długości fali 230-380 nm. Zgodnie ze sposobem otrzymany w wyniku fototelomeryzacji w masie produkt- roztwór oligoakrylanów w mieszaninie nieprzereagowanych monomerów (zwany też prepolimerem) stanowi substancję błonotwórczą, do której dodaje się fotoinicjator lub fotoinicjator i monomer sieciujący a następnie poddaje się fotopolimeryzacji rodnikowej przy zastosowaniu promieniowania elektromagnetycznego w wyniku czego powstaje utwardzona powłoka.

Korzystnie dodaje się do 10 części wagowych monomeru sieciującego. Opcjonalny dodatek monomeru sieciujący ma zwiększyć gęstość usieciowania powłoki, przez co prowadzi do zwiększenia twardości.

Fotoinicjatory rodnikowe dodaje się po raz drugi w celu fotopolimeryzacji nieprzereagowanych monomerów (met)akrylanowych na etapie naświetlania filmu powłokotwórczego w celu utworzenia utwardzonej powłoki. Korzystnie jako fotoinicjator rodnikowy stosuje się α-hydroksyfenon i/lub tlenek acylofosiny.

Korzystnie jako monomer sieciujący stosuje się wielofunkcyjny akrylan z dwoma, trzema lub więcej wiązaniami nienasyconymi (tzw. polifunkcyjne akrylany) taki jak akrylan 1,6-heksanodiolu, triakrylan pentaerytrytolu i/lub uretanoakrylan.

Zaletą rozwiązania jest to, że sposób otrzymania substancji błonotwórczej zawierającej fosfor jest szybki (do kilkudziesięciu minut), mało energochłonny (przy zastosowaniu konwencjonalnych lamp UV lub w formie punktowych taśm LED), bezopadowy (nie wymaga rozdziału oligomeru od nieprzereagowanych monomerów) i przyjazny dla środowiska (nie stosuje się lotnych rozpuszczalników organicznych). Natomiast otrzymana według wynalazku powłoka cechuje się dobrymi właściwościami użytkowymi (twardością i adhezją, szczególnie do podłoży ceramicznych, metalowych czy drewnianych).

Wynalazek przedstawiony jest w przykładach wykonania, w których przedstawiono skład i warunki otrzymywania substancji błonotwórczej oraz właściwości powłok z kompozycji powłokowej. Otrzymane według przykładów roztwory prepolimerów zostały zbadane pod kątem lepkości (przy użyciu wiskozymetru Brookfield’a) oraz konwersji monomerów (metodą termograwimetryczną, polegającą na określeniu suchej masy próbki po ogrzewaniu przez 2h w temperaturze 110°C w wagosuszarce). Natomiast wytworzone na podłożu powłoki poddano badaniom adhezji metodą pull-off (wg. PN-EN ISO 4624:2004) oraz twardości metodą tłumienia wahadła Koeniga na podłożu szklanym (wg. PN-EN ISO 1522).

Przykład I

W znajdującym się w łaźni wodnej w temperaturze 50°C reaktorze szklanym zaopatrzonym w mieszadło mechaniczne, termometr oraz układ dozujący gaz inertny (azot) umieszcza się mieszaninę monomerów, tj. 30 g metakrylanu n-butylu (30% wag.), 40 g akrylanu metylu (40% wag.), 20 g akrylanu 2-hydroksyetylu (20% wag.) i 10 g octanu winylu (10% wag.) wraz z 3 g fosforynu difenylu (3 cz. wag./100 cz. wag. mieszaniny monomerów) oraz 1 g fotoinicjatora rodnikowego w postaci a-hydroksyalkilofenonu Omnirad 127 (1 cz. wag./100 cz. wag. mieszaniny monomerów). Przed procesem naświetlenia nad mieszaniną składników przepuszcza się gaz obojętny przez 10 min. Po tym czasie włącza się źródło promieniowania UV, tj. punktową lampę średniociśnieniową Honle VG UVAHAND 250 GS, i prowadzi proces naświetlania przez 55 min. przy natężeniu promieniowania 20 mW/cm². Tak otrzymany roztwór prepolimeru (substancja błonotwórcza) charakteryzuje się konwersją monomerów rzędu 54% wag. i lepkością 3 Pa-s. Do 100 g otrzymanej substancji błonotwórczej dodaje się następnie fotoinicjatora rodnikowego Omnirad 819 w ilości 5 cz. wag. na 100 cz. wag. substancji błonotwórczej. Uzyskaną w ten sposób kompozycję powłokową aplikuje się na podłoże szklane i utwardza za pomocą średniociśnieniowej lampy rtęciowej emitującej promieniowanie w zakresie 230-380 nm przy dawce promieniowania UV 4J/cm². Wyniki badań zestawiono w tabeli.

Przykład II

W znajdującym się w łaźni wodnej w temperaturze 70°C reaktorze szklanym zaopatrzonym w mieszadło mechaniczne, termometr oraz układ dozujący gaz inertny (azot) umieszcza się mieszaninę monomerów, tj. 50 g metakrylanu metylu (50% wag.), 20 g akrylanu butylu (20% wag.), 15 g akrylanu hydroksybutylu (15% wag.) i 15 g styrenu (15% wag.) wraz z 4 g fosforynu dimetylu (4 cz. wag./100 cz. wag. mieszaniny monomerów) oraz 0,7 g fotoinicjatora rodnikowego w postaci tlenku acylofosfiny Omnirad 819 (0,7 cz. wag./100 cz. wag. mieszaniny monomerów). Przed procesem naświetlenia nad mieszaniną składników przepuszcza się gaz obojętny przez 10 min. Po tym czasie włącza się źródło promieniowania UV, tj. punktową lampę średniociśnieniową Honle VG UVAHAND 250 GS, i prowadzi proces naświetlania przez 70 min. przy natężeniu promieniowania 10 mW/cm². Tak otrzymany roztwór prepolimeru (substancja błonotwórcza) charakteryzuje się konwersją monomerów rzędu 60% wag. i lepkością 1,2 Pa-s. Do 100 g otrzymanej substancji błonotwórczej dodaje się następnie fotoinicjatora rodnikowego Omnirad 184 w ilości 1 cz. wag. oraz 10 cz. wag. monomeru sieciującego (triakrylan pentaerytrytolu), oba na 100 cz. wag. substancji błonotwórczej. Uzyskaną w ten sposób kompozycję powłokową aplikuje się na podłoże stalowe i utwardza za pomocą średniociśnieniowej lampy rtęciowej emitującej promieniowanie w zakresie 230-380 nm przy dawce promieniowania UV 8J/cm². Wyniki badań zestawiono w tabeli.

Przykład III

W znajdującym się w łaźni wodnej w temperaturze 50°C reaktorze szklanym zaopatrzonym w mieszadło mechaniczne, termometr oraz układ dozujący gaz inertny (azot) umieszcza się mieszaninę monomerów, tj. 35 g metakrylanu 2-etyloheksylu (35% wag.), 35 g akrylanu metylu (35% wag.), 18 g akrylanu 2-hydroksypropylu (18% wag.) i 12 g winylotoluenu (12% wag.) wraz z 5 g fosforynu dibutylu (3 cz. wag./100 cz. wag. mieszaniny monomerów) oraz 0,8 g fotoinicjatora rodnikowego w postaci tlenku acylofosfint Omnirad TPOL (0,8 cz. wag./100 cz. wag. mieszaniny monomerów). Przed procesem na

PL 246613 Β1 świetlenia nad mieszaniną składników przepuszcza się gaz obojętny przez 10 min. Po tym czasie włącza się źródło promieniowania UV, tj. punktową lampę średniociśnieniową Honle VG UVAHAND 250 GS, i prowadzi proces naświetlania przez 55 min. przy natężeniu promieniowania 30 mW/cm². Tak otrzymany roztwór prepolimeru (substancja błonotwórcza) charakteryzuje się konwersją monomerów rzędu 58% wag. i lepkością 2,1 Pa-s. Do 100 g otrzymanej substancji błonotwórczej dodaje się następnie fotoinicjatora rodnikowego Omnirad TPO w ilości 2 cz. wag. oraz 5 cz. wag. monomeru sieciującego (diakrylan 1,6-heksanodiolu), oba na 100 cz. wag. substancji błonotwórczej. Uzyskaną w ten sposób kompozycję powłokową aplikuje się na podłoże drewniane i utwardza za pomocą średniociśnieniowej lampy rtęciowej emitującej promieniowanie w zakresie 230-380 nm przy dawce promieniowania UV 8J/cm². Wyniki badań zestawiono w tabeli.

Przykład IV

W znajdującym się w łaźni wodnej w temperaturze 60°C reaktorze szklanym zaopatrzonym w mieszadło mechaniczne, termometr oraz układ dozujący gaz inertny (azot) umieszcza się mieszaninę monomerów, tj. 32 g metakrylanu etylu (32% wag.), 25 g akrylanu n-propylu (25% wag.), 15 g akrylanu 2-hydroksyetylu (15% wag.) i 28 g styrenu (28% wag.) wraz z 3 g fosforanu dibutylu (3 cz. wag./100 cz. wag. mieszaniny monomerów) oraz 0,75 g fotoinicjatora rodnikowego w postaci tlenu acylofosfiny Omnirad 2100 (0,75 cz. wag./100 cz. wag. mieszaniny monomerów). Przed procesem naświetlenia nad mieszaniną składników przepuszcza się gaz obojętny przez 10 min. Po tym czasie włącza się źródło promieniowania UV, tj. punktową lampę średniociśnieniową Honle VG UVAHAND 250 GS, i prowadzi proces naświetlania przez 65 min. przy natężeniu promieniowania 20 mW/cm². Tak otrzymany roztwór prepolimeru (substancja błonotwórcza) charakteryzuje się konwersją monomerów rzędu 62% wag. i lepkością 4,2 Pa-s. Do 100 g otrzymanej substancji błonotwórczej dodaje się następnie fotoinicjatora rodnikowego Omnirad 127 w ilości 1 cz. wag. oraz monomeru sieciującego w postaci uretanoakrylanu Ebecryl 8810 w ilości 2 cz. wag. na 100 cz. wag. substancji błonotwórczej. Uzyskaną w ten sposób kompozycję powłokową aplikuje się na podłoże s i utwardza za pomocą średniociśnieniowej lampy rtęciowej emitującej promieniowanie w zakresie 230-380 nm przy dawce promieniowania UV 6J/cm². Wyniki badań zestawiono w tabeli.

Tabela

Numer przykładu	Adhezja [MPa]	Twardość [j u.]
I	5,8 ±0,8	112± 13
TT	8,8 ± 0,7	125 ± 10
III	7,9 ± 0,7	98 ±6
IV	12,3 ± 1,2	104 ±7

Claims

1. Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej polegający na reakcji monomerów (met)akrylanowych i winylowych w obecności związku fosforoorganicznego, znamienny tym, że fototelomeryzacji w masie poddaje się mieszaninę 30-50% wagowych monomeru metakrylanowego zawierającego od 1 do 12 atomów węgla w łańcuchu alkilowym, 20-40% wagowych monomeru akrylanowego zawierającego od 1 do 8 atomów węgla w łańcuchu alkilowym, 15-20% wagowych monomeru hydroksyakrylanowego zawierającego w łańcuchu alkilowym do 4 atomów węgla i grupę hydroksylową i 10-15% monomeru winylowego, przy czym fototelomeryzację prowadzi się w obecności 0,7-1 części wagowy fotoinicjatora rodnikowego i 3-5 części wagowych związku fosforoorganicznego, oba na 100 części wagowych mieszaniny monomerów, przy czym fototelomeryzację prowadzi się z wykorzystaniem naświetlania średniociśnieniową lampą rtęciową UV-A o długości fali 320-380 nm lub taśmami LED o długości fali 385 ± 5 nm w temperaturze 50-70°C, otrzymując roztwór prepolimeru, stanowiący substancję błonotwórczą.

2. Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej według zastrz. 1, znamienny tym, że jako monomer metakrylanowy stosuje się metakrylan metylu, metakrylan etylu, metakrylan n-butylu, metakrylan izobutylu, metakrylan 2-etyloheksylu i/lub metakrylan laurylu.

3. Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej według zastrz. 1, znamienny tym, że jako monomer akrylanowy stosuje się akrylan metylu, akrylan etylu, akrylan n-propylu, akrylan n-butylu, akrylan heksylu i/lub akrylan 2-etyloheksylu.

4. Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej według zastrz. 1, znamienny tym, że jako monomer hydroksyakrylanowy stosuje się akrylan 2-hydroksyetylu, akrylan 2-hydroksypropylu i/lub akrylan 4-hydroksybutylu.

5. Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej według zastrz. 1, znamienny tym, że jako monomer winylowy stosuje się styren, octan winylu i/lub winylotoluen.

6. Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej według zastrz. 1, znamienny tym, że jako związek fosforoorganiczny stosuje się organiczny ester kwasu fosfonowego, taki jak fosforyn dimetylu, fosforyn dietylu, fosforyn dibutylu lub fosforyn difenylu.

7. Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej według zastrz. 1, znamienny tym, że jako związek fosforoorganiczny stosuje się organiczny ester kwas fosforowego to jest fosforan dibutylu.

8. Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się dawkę promieniowania UV-A nie mniejszą niż 30 mW/cm² oraz stosuje się temperaturę od 50 do 70°C i czas naświetlania od 40 do 70 minut.

9. Sposób wytwarzania substancji błonotwórczej według zastrz. 1, znamienny tym, że jako fotioinicjator rodnikowy stosuje się α-hydroksyfenon i/lub tlenek acylofosiny.

10. Sposób wytwarzania kompozycji powłokowej polegający na utwardzaniu mieszaniny zawierającej monomery (met)akrylanowe i winylowe w obecności związku fosforoorganicznego, znamienny tym, że do substancji błonotwórczej otrzymanej według sposobu opisanego w zastrzeżeniach 1-9 dodaje się 1-5 części wagowej fotoinicjatora rodnikowego na 100 części wagowych substancji błonotwórczej, miesza się, powleka na podłoże i uzyskuje się fotoutwardzalną kompozycję zdolną do utworzenia utwardzonej powłoki w wyniku naświetlania za pomocą średniociśnieniowej lampy rtęciowej emitującej promieniowanie UV-A, UV-B i UV-C o długości fali 230-380 nm.

11. Sposób wytwarzania kompozycji powłokowej według zastrz. 10, znamienny tym, że dodaje się do 10 części wagowych monomeru sieciującego.

12. Sposób wytwarzania kompozycji powłokowej według zastrz. 10, znamienny tym, że jako fotioinicjator rodnikowy stosuje się α-hydroksyfenon i/lub tlenek acylofosiny.

13. Sposób wytwarzania kompozycji powłokowej według zastrz. 10, znamienny tym, że jako monomer sieciujący stosuje się wielofunkcyjny akrylan taki jak akrylan 1,6-heksanodiolu, triakrylan pentaerytrytolu i/lub uretanoakrylan.