PL248620B1 - Napędowe koło cierne, zwłaszcza do kolejki podwieszanej - Google Patents

Abstract

Zgłoszenie dotyczy napędowego koła ciernego (1), zwłaszcza dla kolejki podwieszanej, na którego korpusie (2) osadzony jest zewnętrzny pierścień cierny (3) wykonany z tworzywa sztucznego. Pomiędzy korpusem (2) a pierścieniem ciernym (3) umieszczony jest dodatkowy pierścień (4). Korpus (2) ma obwodowe odsadzenie (6) o ukośnie ukształtowanej powierzchni bocznej (7), oraz tarczę zabezpieczającą (8) zamocowaną do korpusu (2) po drugiej stronie jego obwodowego odsadzenia (6). Tarcza zabezpieczająca (8) ma także obwodowe odsadzenie (9) o ukośnie ukształtowanej powierzchni bocznej (10) tak, że odsadzenie (6) korpusu (2) i odsadzenie (9) tarczy zabezpieczającej (8) wraz z ścianką boczną korpusu (2) tworzą obwodowy rowek o skośnych powierzchniach bocznych zbieżnych ku wnętrzu korpusu (2). W tym obwodowym rowku umieszczony jest wspomniany pierścień cierny (3) ze skośnymi ściankami bocznymi (3', 3"), którego powierzchnia robocza wystaje ponad odwodowe odsadzenia (6, 9).

Description

Przedmiotem wynalazku jest napędowe koło cierne, zwłaszcza do kolejki podwieszanej, przydatne również w systemach napędowych innych maszyn i urządzeń, jak przykładowo wózki widłowe czy zgarniacze zbiorników oczyszczalni ścieków.

Napędowe koła cierne znajdują szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, w tym także w kolejkach podwieszanych używanych w górnictwie do transportu materiałów i pracowników. Takie kolejki podwieszane mają własny napęd, w którym wykorzystuje się napędowe koła cierne, które są dociskane parami do szyny jezdnej, a ich obrót przenosi moment obrotowy z silnika skutkując posuwistym ruchem kolejki wzdłuż szyny jezdnej.

Z opisu polskiego wynalazku P.406351 znany jest zespół konstrukcyjny napędowego koła ciernego kolejki podwieszanej, które ma pierścieniowy rdzeń w formie piasty z zewnętrzną bieżnią cierną. Od strony kołnierza wału napędowego silnika hydraulicznego zamocowana jest za pomocą kilku śrub tarcza pośrednia, na którą nałożone jest koło cierne, a od góry zamocowana jest tarcza zabezpieczająca. Piasta z bieżnią cierną mocowana jest za pomocą kołków zabezpieczających bądź alternatywnie za pomocą połączenia wpust-wypust.

Z kolei opis wzoru użytkowego PL 67 610 Y1 ujawnia napędowe koło cierne kolejek podwieszanych z piastą w formie zaopatrzonego w wewnętrzną kryzę walca, posiadającego jednostronny, obwodowy występ, oraz osadzoną na piaście przy pomocy mocowanego śrubami wpustu zewnętrzną wymienną opaskę metalowo-elastomerową w postaci metalowego pierścienia pokrytego od zewnątrz warstwą elastosprężystej żywicy poliuretanowej o wysokim współczynniku tarcia. Metalowy pierścień opaski ma z obu stron obwodowe podtoczenia, z których jedno opiera się na obwodowym występie piasty, a drugie dociskane jest trzema tulejami ustalającymi, mocowanymi śrubami do piasty.

Ponadto z innego opisu wzoru użytkowego PL 65 865 Y1 znane jest napędowe koło cierne kolejek podwieszanych, stosowanych na przykład do transportu poziomego w górnictwie. Koło cierne posiada piastę w formie walca zaopatrzonego w wewnętrzną kryzę, w której wykonane są przelotowe otwory montażowe na śruby mocujące oraz zamocowaną do piasty przy pomocy połączenia klinowego wymienną, zewnętrzną opaskę metalowo-elastomerową, stanowiącą metalowy pierścień pokryty od zewnątrz równomierną warstwą elastosprężystej żywicy poliuretanowej, o wysokim współczynniku tarcia i dużej odporności na ścieranie.

Jak wynika z przytoczonego stanu techniki, pierścienie cierne mocowane są na kołach napędowych wraz z metalowymi pierścieniami przy pomocy dodatkowych elementów zabezpieczających, takich jak szpilki, wpust-wypust czy połączenie klinowe.

Wynalazek ma na celu opracowanie nowej konstrukcji napędowego koła ciernego, która wyeliminuje konieczność stosowania dodatkowych elementów zabezpieczających przy osadzaniu wymiennego pierścienia ciernego na kole.

Wynalazek dotyczy napędowego koła ciernego, zwłaszcza dla kolejki podwieszanej, które to koło zawiera korpus z zewnętrznym pierścieniem ciernym wykonanym z tworzywa sztucznego, przy czym pomiędzy korpusem a pierścieniem ciernym umieszczony jest dodatkowy pierścień. Istota wynalazku polega na tym, że korpus koła ma obwodowe odsadzenie o ukośnie ukształtowanej powierzchni bocznej, oraz tarczę zabezpieczającą zamocowaną do korpusu po drugiej stronie jego obwodowego odsadzenia, przy czym tarcza zabezpieczająca ma także obwodowe odsadzenie o ukośnie ukształtowanej powierzchni bocznej. Odsadzenie korpusu i odsadzenie tarczy zabezpieczającej wraz z obwodową ścianką korpusu tworzą obwodowy rowek o skośnych powierzchniach bocznych zbieżnych ku wnętrzu korpusu koła, w którym to obwodowym rowku umieszczony jest wspomniany pierścień cierny ze skośnymi ściankami bocznymi, odpowiadającymi przebiegiem powierzchniom bocznym odsadzeń. Powierzchnia robocza pierścienia ciernego wystaje ponad obwodowe odsadzenia.

W korzystnym wykonaniu obwodowe odsadzenie korpusu stanowi jego integralną część. Analogicznie korzystnie obwodowe odsadzenie tarczy zabezpieczającej stanowi jej integralną część.

W dalszym korzystnym wykonaniu tarcza zabezpieczająca mocowana jest do korpusu koła za pomocą śrub.

W najbardziej pożądanym wykonaniu kąt nachylenia skośnych powierzchni bocznych odsadzeń korpusu i tarczy zabezpieczającej w odniesieniu do płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu koła jest kątem ostrym, najkorzystniej z przedziału od 5° do 30°.

Nowa konstrukcja napędowego koła ciernego zapewnia występowanie obwodowego rowka o skośnych ściankach bocznych, w którym umieszczony jest zewnętrzny pierścień cierny z tworzywa, w przekroju poprzecznym w kształcie klina. Podczas pracy koła występuje docisk, którego wektor skierowany jest do wnętrza koła zgodnie z zasadą działania klina, a tym samym siła dociska pierścień cierny wraz z metalowym pierścieniem do korpusu koła w wystarczającym stopniu, aby zapewnić pewne mocowanie pierścienia ciernego na korpusie koła podczas jego pracy. Wyeliminowano tym samym konieczność stosowania dodatkowych elementów zabezpieczających przy mocowaniu wymiennego pierścienia ciernego na kole. Łatwa i prosta jest również wymiana pierścienia, gdyż w tym celu wystarczy jedynie zdemontować tarczę zabezpieczającą. Najpewniejszą konstrukcję zapewnia wykonanie, w którym odsadzenia są integralną częścią korpusu koła i tarczy zabezpieczającej, to znaczy, że są one wykonane jako całość z tymi elementami.

Wynalazek został bliżej opisany w poniższym przykładzie wykonania i zilustrowany na załączonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia napędowe koło cierne w przekroju wzdłużnym, fig. 2 - koło cierne w widoku od strony tarczy zabezpieczającej, zaś fig. 3 - koło cierne w częściowym przekroju wzdłużnym z uwidocznionym kątem nachylenia powierzchni skośnych.

Napędowe koło cierne 1 przedstawione na fig. 1 i fig. 2 przeznaczone jest przykładowo do stosowania w napędach górniczych kolejek podwieszanych, do przemieszczania modułów kolejki po szynie S. Koło 1 zawiera korpus 2 z zewnętrznym pierścieniem ciernym 3 wykonanym z tworzywa sztucznego, w szczególności z elastomeru o wysokim współczynniku tarcia i dużej odporności na ścieranie, który to pierścień cierny stanowi bieżnię cierną przedmiotowego napędowego koła 1. Pierścień cierny 3 może zawierać w swym wnętrzu wzmocnienia, w zależności od potrzeb, przykładowo stalowe. Pomiędzy korpusem 2 a pierścieniem ciernym 3 umieszczony jest dodatkowy pierścień 4, który połączony jest z pierścieniem ciernym 3 warstwą klejącą 5. Dodatkowy pierścień 4 może być stalowy, jak w stanie techniki, ale także może być wykonany z odpowiedniego metalu lub innego tworzywa. Korpus 2 ma obwodowe odsadzenie 6 o ukośnie ukształtowanej powierzchni bocznej 7. Z drugiej strony korpusu 2 zamocowana jest tarcza zabezpieczająca 8, która ma także obwodowe odsadzenie 9 o ukośnie ukształtowanej powierzchni bocznej 10. Obwodowe odsadzenie 6 korpusu 2, oraz obwodowe odsadzenie 9 tarczy zabezpieczającej 8 stanowią ich integralną część. Ponadto odsadzenie 6 korpusu 2 i odsadzenie 9 tarczy zabezpieczającej 8 wraz z obwodową ścianką korpusu tworzą obwodowy rowek o skośnych powierzchniach bocznych zbieżnych ku wnętrzu korpusu 2. Kąt nachylenia α skośnych powierzchni bocznych 7, 10 odsadzeń 6, 9 korpusu 2 i tarczy zabezpieczającej 8 w odniesieniu do płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu koła 1 wynosi w tym przykładzie wykonania 10°, niemniej w zakresie wynalazku mieszczą się także rozwiania, w których kąt α jest kątem ostrym, najkorzystniej wybranym z przedziału od 5° do 30°. Wartość kąta α dobierana jest indywidualnie w zależności od zastosowanego elastomeru na pierścień cierny, rozmiarów koła, obciążeń jakie przenosi koło oraz indywidualnych warunków pracy.

Pierścień cierny 3 ma skośne ścianki boczne 3’, 3”, które w przekroju poprzecznym mają zarys klina, a ich przebieg odpowiada przebiegowi powierzchni bocznej 7 odsadzenia 6 i powierzchni bocznej 10 odsadzenia 9. Kąt nachylenia α powierzchni bocznych 7 i 10 jest korzystnie jednakowy, niemniej dopuszcza się także wykonania, w których nachylenie tych powierzchni będzie różne, co przekładać się będzie na różne nachylenia ścianek bocznych 3’, 3” pierścienia ciernego 3.

Powierzchnia robocza pierścienia ciernego 3, czyli bieżnia cierna, wystaje ponad odwodowe odsadzenia 6, 9.

Tarcza zabezpieczająca 8 mocowana jest do korpusu 2 koła 1 korzystnie za pomocą śrub 11, przy czym w zakres ochrony wynalazku wchodzą również inne środki łączące dla jej montażu.

Claims (5)

1. Napędowe koło cierne, zwłaszcza dla kolejki podwieszanej, zawierające korpus z zewnętrznym pierścieniem ciernym wykonanym z tworzywa sztucznego, a pomiędzy korpusem a pierścieniem ciernym umieszczony jest dodatkowy pierścień, znamienne tym, że korpus (2) koła (1) ma obwodowe odsadzenie (6) o ukośnie ukształtowanej powierzchni bocznej (7), oraz tarczę zabezpieczającą (8) zamocowaną do korpusu (2) po drugiej stronie jego obwodowego odsadzenia (6), przy czym tarcza zabezpieczająca (8) ma także obwodowe odsadzenie (9) o ukośnie ukształtowanej powierzchni bocznej (10) tak, że odsadzenie (6) korpusu (2) i odsadzenie (9) tarczy zabezpieczającej (8) wraz z ścianką obwodową korpusu (2) tworzą obwodowy

PL 248620 Β1 rowek o skośnych powierzchniach bocznych zbieżnych ku wnętrzu korpusu (2) koła (1), w którym to obwodowym rowku umieszczonyjest wspomniany pierścień cierny (3) ze skośnymi ściankami bocznymi (3’, 3”), odpowiadającymi przebiegiem powierzchni bocznej (7) i powierzchni bocznej (10), którego powierzchnia robocza wystaje ponad odwodowe odsądzenia (6, 9).

2. Napędowe koło cierne według zastrz. 1, znamienne tym, że obwodowe odsądzenie (6) korpusu (2) stanowi jego integralną część.

3. Napędowe koło cierne według zastrz. 1, znamienne tym, że obwodowe odsądzenie (9) tarczy zabezpieczającej (8) stanowi jej integralną część.

4. Napędowe koło cierne według zastrz. 1 albo 2 albo 3, znamienne tym, że tarcza zabezpieczająca (8) mocowana jest do korpusu (2) koła (1) za pomocą śrub (11).

5. Napędowe koło cierne według zastrz. 1, znamienne tym, że kąt nachylenia (a) skośnych powierzchni bocznych (7, 10) odsadzeń (6, 9) korpusu (2) i tarczy zabezpieczającej (8) w odniesieniu do płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu koła (1) jest kątem ostrym, najkorzystniej z przedziału od 5° do 30°.