PL248869B1 - Aminokwasowa pochodna kwasu betulinowego i sposób wytwarzania aminokwasowej pochodnej kwasu betulinowego - Google Patents

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest aminokwasowa pochodna kwasu betulinowego, według wynalazku, która charakteryzuje się tym, że ma postać o Wzorze 1, gdzie R stanowi łańcuch boczny na atomie węgla α, L-aminokwasu, a część kationową stanowi ester etylowy aminokwasu, zaś część anionową stanowi anion betulinianowy. Przedmiotem wynalazku jest też sposób wytwarzania aminokwasowej pochodnej kwasu betulinowego, według wynalazku, który charakteryzuje się tym, że ester etylowy aminokwasu poddaje się reakcji z kwasem 3β-hydroksy-20(29)-lupen-28-owym w ilości równomolowej, w środowisku rozpuszczalnika organicznego w temperaturze od 25°C do 35°C w czasie od 5 do 45 minut wytwarzając pochodną o Wzorze 1.

Description

Przedmiotem wynalazku jest aminokwasowa pochodna kwasu betulinowego, tj. kwasu ββ-hydroksy-20(29)-lupen-28-owego oraz sposób wytwarzania aminokwasowej pochodnej kwasu betulinowego. Otrzymane związki mogą znaleźć zastosowanie jako substancje aktywne w preparatach farmaceutycznych o działaniu przeciwnowotworowym, przeciwzapalnym, hepatoprotekcyjnym, przeciwwirusowym, przeciwbakteryjnym, przeciwalergicznym i antyoksydacyjnym.

Kwas betulinowy to związek organiczny należący do grupy triterpenoidów. W naturze występuje w roślinach, takich jak bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata), brzoza (Bedula spp.), wierzba czy klon. Związek ten ma wiele potencjalnych zastosowań i korzyści zdrowotnych. Kwas betulinowy hamuje wzrost komórek nowotworowych poprzez indukowanie apoptozy, inhibicji eukariotycznej topoizomerazy I i hamowanie angiogenezy. Ponadto hamuje działanie enzymów i cytokin prozapalnych. Badania wykazały, że kwas betulinowy może chronić wątrobę przed uszkodzeniami wywołanymi przez toksyny, takie jak alkohol czy substancje chemiczne. Ma również działanie hepatoprotekcyjne, wspomagające regenerację uszkodzonych komórek wątroby. Związek ten wykazuje aktywność przeciwwirusową wobec różnych wirusów, w tym wirusa HIV, wirusa zapalenia wątroby typu C (HCV) i wirusa opryszczki pospolitej (HSV). Dodatkowo może działać jako środek przeciwbakteryjny, hamując wzrost i rozmnażanie się niektórych bakterii, w tym tych odpornych na antybiotyki. Kwas betulinowy ma także silne właściwości antyoksydacyjne, pomaga w zwalczaniu stresu oksydacyjnego i chroni przed uszkodzeniem wywołanym przez wolne rodniki.

Mimo wielu zalet i potencjalnych zastosowań kwasu betulinowego, związek ten charakteryzuje się dużą hydrofobowością i ograniczoną rozpuszczalnością w wodzie, co prowadzi do jego słabej biodostępności. Dlatego też poszukuje się metod zwiększenia rozpuszczalności kwasu betulinowego. Zasadniczo derywatyzacje kwasu betulinowego są możliwe do przeprowadzenia w pozycjach C-3, C-20 lub C-28. Z publikacji D. Thibeault, C. Gauthier, J. Legault i innych w Bioorganic & Medicinal Chemistry, 2007;15:6144-57 znane jest wprowadzenie polarnych ugrupowań cukrowych w pozycjach C-3. Ponadto istnieją doniesienia dotyczące estrów BA-D-glicerylowych (w pozycjach C-3 i/lub C-28) (Thibeault D, Gauthier C, Legault J i inni, Bioorg Med Chem Lett 2012;22:4735-9 86). Znane są również pochodne jonowe, na przykład czwartorzędowe sole amoniowe kwasu betulinowego (Suresh C, Zhao H, Gumbs A I inni, Bioorg Med Chem Lett 2012;22:1734-8 87, Biedermann D, Eigenrova B, Hajduch M i inni, Synthesis 2010;2010:3839-48).

W literaturze znane są pochodne aminokwasowe kwasu betulinowego. Z publikacji autorstwa M. Drag-Zalesinsk, J. Kulbacka, J. Saczko, T. Wysocka, M. Zabel, P. Surowiak, M. Drag, Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters 19 (2009) 4814-4817, znane są mono- i diestry betuliny i kwasu betulinowego otrzymane w reakcji sprzęgania terpenu z L-Boc-aminokwasami, w obecności DCC (N, N'-dicykloheksylokarbodiimidu)/DMAP (4-dimetyloaminopirydyny) lub CDI (1,1'-karbonylodiimidazolu) w środowisku THF. Z artykułu autorstwa H.-J. Jeong, H.-B. Chai, S.-Y. Park, D.S.H.L. Kim, opublikowanego w Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters. 9 (1999) 1201-1204, znane są koniugaty estrów metylowych aminokwasów lub wolnych aminokwasów z kwasem betulinowym połączone wiązaniem amidowym. Ponadto w artykule autorstwa H. Zhao, S.S. Holmes, G.A. Baker, S. Challa, H.S. Bose, Z. Song, opublikowanego w Journal of Enzyme Inhibition and Medicinal Chemistry, 27 (2012) 715-721, opisano zastosowanie koniugatu estru metylowego glicyny z kwasem betulinowym do dalszej reakcji z wodorotlenkiem choliny [Chol]OH lub wodorotlenkiem benzalkoniowym [Bzk]OH w celu otrzymania odpowiednich soli kwasu betulinowego sprzężonych z aminokwasem - [Chol][BA-Gly] oraz [Bzk][BA-Gly]. Testy biologiczne hamowania hydrolizy peptydów katalizowanej proteazą HIV-1 wskazały na znacznie zwiększoną bioaktywność wynikającą z przekształcenia kwasu betulinowego w postać cieczy jonowej.

Problemem technicznym do rozwiązania jest zwiększenie rozpuszczalności i biodostępności kwasu betulinowego.

Aminokwasowa pochodna kwasu betulinowego, według wynalazku, charakteryzuje się tym, że ma postać o Wzorze, gdzie R stanowi łańcuch boczny na atomie węgla a, L-aminokwasu, a część kationową stanowi ester etylowy aminokwasu, zaś część anionową stanowi anion betulinianowy. Korzystnie aminokwas stanowi glicyna, L-alanina, L-cysteina, L-kwas asparaginowy, L-kwas glutaminowy, L- fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-lizyna, L-leucyna, L-metionina, L-asparagina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-walina, L-tryptofan, L-tyrozyna, L-hydroksyprolina, L-cystyna.

Sposób wytwarzania aminokwasowej pochodnej kwasu betulinowego, według wynalazku, charakteryzuje się tym, że ester etylowy aminokwasu poddaje się reakcji z kwasem 33-hydroksy-20(29)

PL 248869 Β1

-lupen-28-owym w ilości równomolowej, w środowisku rozpuszczalnika organicznego w temperaturze od 25°C do 35°C w czasie od 5 do 45 minut wytwarzając pochodną o Wzorze. Ester etylowy aminokwasu wykorzystywany w przedstawionym sposobie otrzymuje się w reakcji zobojętniania chlorowodorku estru etylowego aminokwasu wodnym roztworem zasady, korzystnie wodnym roztworem amoniaku w stosunku molowym 1:3, następnie prowadzi się ekstrakcję eterem dietylowym lub octanem etylu, a warstwę organiczną suszy nad bezwodnym siarczanem(VI) sodu, następnie oddestylowuje rozpuszczalnik. Chlorowodorek aminokwasu otrzymuje się w wyniku reakcji aminokwasu z etanolem w obecności czynnika chlorującego. Jako czynnik chlorujący stosuje się chlorek tionylu lub chlorek trimetylosilanu, przy czym korzystnie jest stosować nadmiar czynnika chlorującego. Korzystnie jako aminokwas stosuje się glicynę, L-alaninę, L-cysteinę, L-kwas asparaginowy, L-kwas glutaminowy, L-fenyloalanina, L-histydynę, L-izoleucynę, L-lizynę, L-leucynę, L-metioninę, L-asparaginę, L-prolinę, L-serynę, L-treoninę, L-walinę, L-tryptofan, L-tyrozynę, L-hydroksyprolinę, L-cystynę. Jako rozpuszczalnik organiczny stosuje się chloroform, chlorek metylenu lub octan etylu. Po zakończonej reakcji oddestylowuje się rozpuszczalnik pod obniżonym ciśnieniem, a następnie wytworzoną aminokwasową pochodną kwasu betulinowego suszy pod obniżonym ciśnieniem.

Zaletą rozwiązania według wynalazku jest to, że połączenie aktywności farmaceutycznej kwasu betulinowego z właściwościami aminokwasu oraz wprowadzenie estru etylowego do struktury aminokwasu, sprawia, że wytworzone związki mogą być wykorzystane jako składniki preparatów farmaceutycznych o zwiększonej rozpuszczalności i biodostępności. Zaletą rozwiązania według wynalazku jest otrzymanie nowych pochodnych kwasu betulinowego o zwiększonej rozpuszczalności w wodzie, a tym samym zwiększonej biodostępności i rozpuszczalności w płynach ustrojowych w wyniku prostej modyfikacji strukturalnej związku. Metoda ta w porównaniu do znanych z literatury metod otrzymywania pochodnych betuliny pozwala na otrzymanie pochodnych z wyraźnie wyższą rozpuszczalnością w wodzie. Roztwory można oznaczać przy użyciu metod takich jak wysokosprawna chromatografia cieczowa. W przypadku znanych z literatury pochodnych oznaczano jedynie zakres ich rozpuszczalności, a do określenia tego parametru zastosowano następującą metodykę. 1 mg związku rozpuszczono w 100 μΙ DMSO, następnie do roztworu dodawano wodę porcjami po 10 μΙ do wytrącenia osadu i uzyskania rozcieńczeń równych 5x, 10x, 20x, 50x, 100x, co jest czasochłonne i mało precyzyjne. Betulinian estru etylowego aminokwasu według niniejszego wynalazku może zawierać dowolny aminokwas. Ze względu na najwyższą biodostępność szczególnie korzystne jest zastosowanie aminokwasów białkowych takich jak L-alanina, L-cysteina, L-kwas asparaginowy, L-kwas glutaminowy, L-fenyloalanina, L-histydyna, L- izoleucyna, L-lizyna, L-leucyna, L-metionina, L-asparagina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-walina, L-tryptofan czy L-tyrozyna.

Przedmiot wynalazku został przedstawiony w dokładnych przykładach wykonania.

Zestawienie warunków prowadzenia rekcji i otrzymanych wydajności.

Przykład I [AlaOEtlfBAl

Do szklanego reaktora o pojemności 5 cm³ wyposażonego w chłodnicę zwrotną, mieszadło magnetyczne, termometr i wkraplacz wprowadza się 0,2467 g (2,11 mmola) kwasu betulinowego. Następnie wkrapla się 0,9807 g (2,11 mmol) estru etylowego L-alaniny i 3 cm³ chlorku metylenu. Reakcję prowadzono przez 10 min w temperaturze 25°C. Następnie oddestylowuje rozpuszczalnik na wyparce rotacyjnej w temperaturze 25°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 70°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 12 godziny. Betulinian estru etylowego L-alaniny otrzymuje się z wydajnością 97,9%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 92,0°C, [oc]d²⁰ = +8,478 (c = 0,578 g/100 cm³ DMSO).

PL 248869 Β1 ¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,68 (d, J = 2,5 Hz, 2H), 4,58 - 4,52 (m, 2H), 4,07 (qd, J = 7,1, 0,9 Hz, 2H), 3,39 (q, J = 7,0 Hz, 1H), 2,97 (dd, J = 9,5, 6,6 Hz, 2H), 2,50 (p, J = 1,8 Hz, 3H), 2,31 - 2,17 (m, 1H), 2,12 (d, J= 11,4 Hz, 1H), 1,79 (q, J= 5,2 Hz, 2H), 1,64 (s, 3H), 1,57 - 1,45 (m, 3H), 1,44 (s, 2H), 1,42 - 1,34 (m, 4H), 1,32 (s, 2H), 1,31 -1,20 (m, 4H), 1,18 (d, J= 7,7 Hz, 4H), 1,16 - 1,03 (m, 4H), 0,93 (s, 3H), 0,89 - 0,84 (m, 6H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO- de) δ 177,79, 176,55, 150,83, 110,05, 77,23, 60,40, 55,90, 55,36, 50,41,49,93, 49,02, 47,08, 42,46, 40,71, 38,96, 38,73, 38,02, 37,19, 36,86, 34,39, 32,25, 30,59, 29,69, 28,56, 27,63, 25,55, 20,98, 19,41, 18,44, 16,42, 16,27, 16,21, 14,85, 14,58. FT-IR: v (ATR): 2936, 2865, 1747, 1734, 1683, 1643, 1573, 1447, 1386, 1372, 1360, 1334, 1298, 1273, 1231,1212, 1186, 1130, 1106, 1083, 1043, 1031, 1009, 984, 972, 945, 921,879, 858, 831,795, 752, 687, 651,626, 608, 598, 573, 542, 526, 510, 589, 459, 448. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C35H59NO5 (573,859 g/mol): C (73,26), H (10,36), N (2,44), O (13,94); wyznaczona: C (73,27), H (10,36), N (2,45), O (13,94). Przykład II [ValOEtUBA1

W kolbie okrągłodennej o pojemności 5 cm³, zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną, termometr, mieszadło magnetyczne i wkraplacz, umieszcza się 0,7881 g (0,788 mmol) kwasu betulinowego oraz 2 cm³ chloroformu. Intensywnie mieszając dodaje się 0,2457 g (0,788 mmol) estru etylowego L-waliny. Kolbę zamyka się korkiem i reakcję prowadzi się przez 30 minut w temperaturze 35°C, mieszając. Następnie oddestylowuje chloroform na wyparce rotacyjnej w temperaturze 35°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w beżowego białego ciała stałego suszy się w temperaturze 50°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 8 godzin. Betulinian estru etylowego L-waliny otrzymuje się z wydajnością 98,6%. Temperatura początku rozkładu T_onset= 116,8°C, a skręcalność właściwa [α]ο²⁰ = +15,101 (c = 0,596% (m/v) w DMSO).

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,44 (d, J = 2,5 Hz, 1H), 4,34 - 4,28 (m, 1H), 3,88 - 3,77 (m, 3H), 2,84 (d, J = 5,4 Hz, 1H), 2,71 (td, J = 10,6, 5,8 Hz, 2H), 2,26 (p, J = 1,9 Hz, 3H), 2,03 - 1,93 (m, 1H), 1,87 (d, J= 10,2 Hz, 1H), 1,62- 1,50 (m, 3H), 1,40 (s, 4H), 1,28 (q, J= 13,3, 11,5 Hz, 3H), 1,19 (s, 3H), 1,13 (t, J= 10,4 Hz, 5H), 1,07 (s, 1H), 1,07-0,80 (m, 9H), 0,68 (s, 3H), 0,66 -0,55 (m, 13H), 0,52 (s, 3H), 0,40 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,75, 175,70, 150,80, 110,08, 77,23, 60,25, 59,86, 55,89, 55,35, 50,39, 49,00, 47,08, 42,46, 40,71,38,96, 38,72, 38,03, 37,18, 36,83, 34,38, 32,36, 32,21,30,57, 29,67, 28,56, 27,62, 25,54, 20,92, 19,62, 19,40, 18,43, 17,87, 16,42, 16,27, 16,20, 14,84, 14,66. FT-IR: v (ATR): 3292, 3076, 2975, 2961, 2937, 2927, 2863, 1743, 1638, 1607, 1483, 1448, 1399, 1386, 1373, 1359, 1341, 1301, 1274, 1229, 1174, 1126, 1105, 1091, 1084, 1043, 1032, 1009, 984, 973, 945, 920, 912, 881, 861, 819, 793, 754, 636, 624, 578, 545, 513, 495, 484, 478, 472, 459, 452. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C37H63NO5 (601,913 g/mol): C (73,83), H (10,55), N (2,33), O (13,29); wyznaczona: C (73,82), H (10,54), N (2,34), O (13,31). Przykład III [ValOEt1[BA1

W naczyniu reakcyjnym o pojemności 10 cm³ zaopatrzonym w termometr, chłodnicę zwrotną, mieszadło i układ dozujący, umieszcza się 1,068 g (2,29 mmola) kwasu 33-hydroksy-20(29)-lupen-28-owego do którego dodano 5 cm³ chlorku metylenu, następnie wprowadza się do kolby 0,3330 g (2,29 mmola) estru etylowego L-waliny rozpuszczonego w 1 cm³ chlorku metylenu. Reakcję prowadzi się przez 45 minut w temperaturze 20°C. Następnie oddestylowuje rozpuszczalnik na wyparce rotacyjnej

PL 248869 Β1 w temperaturze 25°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 24 godziny. Betulinian estru etylowego L-waliny otrzymuje się z wydajnością 95,8%.

Przykład IV - [ValOEtUBA1

W naczyniu reakcyjnym o pojemności 5 cm³ zaopatrzonym w termometr, chłodnicę zwrotną, mieszadło i układ dozujący, umieszcza się 0,3955 g (0,85 mmola) kwasu betulinowego do którego dodano 1 cm³ octanu etylu. Następnie wprowadza się do kolby 0,1233 g (0,85 mmola) estru etylowego L-waliny rozpuszczonego w 1 cm³ octanu etylu. Reakcję prowadzi się przez 35 minut w temperaturze 35°C. Następnie oddestylowuje rozpuszczalnik na wyparce rotacyjnej w temperaturze 25°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 24 godziny. Betulinian estru etylowego L-waliny otrzymuje się z wydajnością 96,8%.

Przykład V [LeuOEtlfBAl

Do szklanego reaktora o pojemności 5 cm³ wyposażonego w chłodnicę zwrotną, mieszadło magnetyczne, termometr i wkraplacz, wprowadza się 0,9670 g (2,08 mmola) kwasu betulinowego. Następnie wkrapla się 0,3306 g (2,08 mmol) estru etylowego L-leucyny i 4 cm³ chlorku metylenu. Reakcję prowadzono przez 20 min w temperaturze 25°C. Następnie oddestylowuje rozpuszczalnik na wyparce rotacyjnej w temperaturze 25°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 70°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 12 godziny. Betulinian estru etylowego L-leucyny otrzymuje się z wydajnością 97,5%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 114,9°C, [oc]d²⁰ = + 9,654 (c = 0,549 g/100 cm³ DMSO).

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,44 (d, J = 2,5 Hz, 1H), 4,32-4,30 (m, 1H), 3,83 (qd, J= 7,1, 2,1 Hz, 2H), 3,03 (dd, J = 8,6, 5,9 Hz, 1H), 2,71 (td, J = 9,8, 6,0 Hz, 2H), 2,26 (p, J = 1,8 Hz, 3H), 2,04 -1,93 (m, 1H), 1,87 (d, J= 11,6 Hz, 1H), 1,64-1,42 (m, 3H), 1,40 (s, 3H), 1,38-1,18 (m, 6H), 1,180,91 (m, 15H), 0,91 - 0,80 (m, 2H), 0,79 - 0,57 (m, 17H), 0,52 (s, 3H), 0,41 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,77, 176,70, 150,82, 110,06, 77,23, 60,31, 55,89, 55,36, 52,83, 50,40, 49,01, 47,08, 44,23, 42,46, 40,71,38,96, 38,73, 38,02, 37,18, 36,85, 34,39, 32,24, 30,58, 29,68, 28,56, 27,63, 25,55, 24,62, 23,33, 22,31, 20,93, 19,41, 18,43, 16,42, 16,27, 16,21, 14,85, 14,60. FT-IR: v (ATR): 3425, 3348, 3248, 3077, 2958, 2938, 2867, 1736, 1669, 1642, 1564, 1506, 1482, 1386, 1447, 1412, 1386, 1374, 1365, 1360, 1325, 1303, 1292, 1271, 1240, 1223, 1213, 1178, 1132, 1106, 1084, 1064, 1045, 1029, 1011,983, 971,964, 942, 928, 918, 876, 847, 859, 812, 797, 791,760, 686, 645, 635, 623, 609, 586, 567, 553, 542, 504, 483, 459, 437. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C38H65NO5 (615,940 g/mol): C (74,10), H (10,64), N (2,27), O (12,99); wyznaczona: C (74,10), H (10,63), N (2,27), O (12,99).

Przykład VI rileOEtUBAl

W naczyniu reakcyjnym o pojemności 5 cm³ umieszcza się 1,130 g (2,43 mmola) kwasu 3β- hydroksy-20(29)-lupen-28-owego do którego dodano 0,3863 g (2,43 mmola) estru etylowego L-leucyny i w 4 cm³ chlorku metylenu. Reakcję prowadzi się przez 25 minut w temperaturze 20°C. Następnie rozpuszczalnik oddestylowuje się pod obniżonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 60°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 8 godzin. Betulinian

PL 248869 Β1 estru etylowego L-izoleucyny otrzymuje się z wydajnością 96,5%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 127,5°C, a skręcalność właściwa [α]ο²⁰ = +6,229 (c = 0,594% (m/v) w DMSO).

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,68 (d, J = 2,5 Hz, 1H), 4,56-4,54 (m, 1H), 4,08 (qd, J= 7,1, 2,6 Hz, 2H), 3,38 (dd, J = 8,2, 4,9 Hz, 1H), 2,95 (td, J = 10,6, 5,8 Hz, 2H), 2,57 - 2,45 (m, 5H), 2,23 (t, J= 13,0 Hz, 1H), 2,12 (d, J= 10,7 Hz, 1H), 2,03 (s, 3H), 1,81 (dtd, J= 13,4, 7,7, 7,0, 4,2 Hz, 3H), 1,72 -1,49 (m, 8H), 1,49 - 1,29 (m, 12H), 1,20 (q, J = 8,2, 7,1 Hz, 6H), 1,12 - 0,95 (m, 3H), 0,93 (s, 4H), 0,87 (s, 6H), 0,83 (s, 1H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,75, 175,92, 150,80, 110,06, 99,99, 77,23, 60,51, 55,89, 55,36, 53,40, 50,40, 49,01, 47,08, 42,46, 40,71, 38,96, 38,73, 38,03, 37,18, 36,83, 34,37, 32,21,30,58, 30,12, 29,68, 28,56, 27,63, 25,55, 20,92, 19,41, 18,44, 16,42, 16,27, 16,20, 15,04, 14,85, 14,60. FT-IR: v (ATR): 3434, 3240, 3073, 2937, 2867, 2612, 1732, 1683, 1642, 1484, 1446, 1387, 1375, 1359, 1333, 1319, 1298, 1273, 1235, 1186, 1137, 1107, 1084, 1175, 1063, 1032, 1043, 1011, 984, 972, 945, 920, 881, 860, 792, 765, 749, 731, 701,686, 651,621, 608, 579, 556, 542, 525, 509, 482, 455, 438. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C38H65NO5 (615,940 g/mol): C (74,10), H (10,64), N (2,27), O (12,99); wyznaczona: C (74,11), H (10,64), N (2,27), O (13,00). Przykład VII [ThrOEtilfBAl

W kolbie okrągłodennej o pojemności 10 cm³, zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne, termometr, chłodnicę zwrotną i układ dozujący umieszcza się 1,1490 g (2,47 mmol) kwasu betulinowego oraz 2 cm³ chlorku metylenu. Intensywnie mieszając dodaje się 0,3631 g (2,47 mmola) estru etylowego L-treoniny. Kolbę zamyka się korkiem i reakcję prowadzi się przez 25 minut w temperaturze 30°C, mieszając. Następnie oddestylowuje chlorek metylenu na wyparce rotacyjnej w temperaturze 25°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 50°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 6 godzin. Betulinian estru etylowego L-treoniny otrzymuje się z wydajnością 98,3%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 109,0°C, a skręcalność właściwa [oc]d²⁰ = +7,512 (c = 0,639% (m/v) w DMSO).

PL 248869 Β1 ¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,68 (d, J = 2,5 Hz, 1H), 4,57 - 4,54 (m, 1H), 4,08 (q, J = 7,1 Hz, 2H), 3,83 (qd, J = 6,3, 4,0 Hz, 1H), 3,13 (d, J = 4,0 Hz, 1H), 2,95 (td, J = 10,2, 5,8 Hz, 2H), 2,23 (td, J = 12,4, 11,6, 3,3 Hz, 1H), 2,16-2,08 (m, 1H), 1,79 (q, J= 7,2, 6,0 Hz, 2H), 1,64 (s, 4H), 1,59- 1,47 (m, 3H), 1,39 (dd, J= 27,8, 10,3 Hz, 8H), 1,33- 1,27 (m, 4H), 1,19 (t, J= 7,1 Hz, 6H), 1,09 (d, J= 6,4 Hz, 5H), 0,93 (s, 4H), 0,89 - 0,81 (m, 7H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,79, 174,69, 150,80, 110,06, 77,23, 68,35, 60,45, 60,39, 55,89, 55,37, 50,41,49,01,47,08, 42,45, 40,71,38,96, 38,74, 38,03, 37,18, 36,85, 34,39, 32,23, 30,59, 29,68, 28,55, 27,63, 25,55, 20,93, 20,62, 19,41, 18,44, 16,42, 16,26, 16,20, 14,84, 14,60, FT-IR: v (ATR): 3427, 3363, 3079, 2938, 2867, 1722, 1683, 1642, 1586, 1447, 1386, 1375, 1359, 1328, 1302, 1273, 1212, 1186, 1140, 1107, 1074, 1042, 1028, 982, 973, 937, 911, 881, 793, 766, 749, 685, 668, 651,622, 608, 578, 558, 542, 526, 505, 453, 435. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla CseHeiNOe (603,885 g/mol): C (71,60), H (10,18), N (2,32), O (19,90); wyznaczona: C (71,61), H (10,18), N (2,33), O (19,91). Przykład VIII [SerOEtlfBAl

Do szklanego reaktora o pojemności 10 cm^{1 * 3} zaopatrzonego w termometr, chłodnicę zwrotną, mieszadło i wkraplacz, wprowadza się 1,0979 g (2,36 mmola) kwasu betulinowego i 2 cm³ chlorku metylenu. Następnie wkrapla się roztwór 0,3139 g (2,36 mmol) estru etylowego L-seryny w 2 cm³ chlorku metylenu. Reakcję prowadzono przez 35 min w temperaturze 25°C. Następnie oddestylowuje rozpuszczalnik na wyparce rotacyjnej w temperaturze 30°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 50°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 10 godzin. Betulinian estru etylowego L-seryny otrzymuje się z wydajnością 98,6%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 118,2°C, a skręcalność właściwa [α]ο²⁰ = +7,020 (c = 0,698% (m/v) w DMSO).

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,68 (d, J = 2,5 Hz, 1H), 4,56 - 4,54 (m, 1H), 4,10 - 4,04 (m, 2H), 3,56-3,50 (m, 2H), 3,35 (t, J= 4,8 Hz, 1H), 3,02-2,89 (m, 2H), 2,24 (td, J= 12,3, 3,5 Hz, 1H), 2,16-2,05 (m, 1H), 1,79 (q, J=7,4, 5,6 Hz, 2H), 1,64 (s, 3H), 1,59-1,43 (m, 5H), 1,43-1,27 (m, 9H),

1,27 - 1,20 (m, 3H), 1,20 - 1,03 (m, 5H), 0,93 (s, 3H), 0,88 - 0,81 (m, 6H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 3H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,86, 174,54, 150,82, 110,03, 77,23, 64,47, 60,43, 56,78, 55,91, 55,37, 50,42, 49,02, 47,08, 42,45, 40,71,38,95, 38,74, 38,02, 37,18, 36,88, 34,40, 32,27, 30,60, 29,69, 28,55,27,63,25,55,20,94, 19,41,18,44, 16,41,16,26, 16,20, 14,84, 14,60. FT-IR: v (ATR): 3366, 3248, 3080, 2937, 2867, 1738, 1684, 1642, 1558, 1446, 1386, 1375, 1360, 1332, 1298, 1273, 1228, 1210, 1194, 1136, 1106, 1083, 1071,1043, 1032, 983, 972, 944, 920, 881,862, 837, 793, 765, 748, 703, 686, 649, 621, 575, 558, 542, 526, 509, 478, 457, 445, 418. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C35H59NO6 (589,858 g/mol): C (71,27), H (10,08), N (2,37), O (16,27); wyznaczona: C (71,28), H (10,09), N (2,37), O (16,26). Przykład IX [CysOEtlfBAl

W kolbie okrągłodennej o pojemności 10 cm³, zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną, termometr, układ dozujący i mieszadło magnetyczne, umieszcza się 1,1430 g (2,45 mmol) kwasu 33-hydroksy-20(29)-lupen-28-owego oraz 0,3662 g (2,45 mmola) estru etylowego L-cysteiny i 5 cm³ chlorku metylenu. Kolbę zamyka się korkiem i reakcję prowadzi się przez 15 minut w temperaturze 30°C, mieszając. Następnie rozpuszczalnik oddestylowuje się pod obniżonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci żółtawego ciała stałego suszy się w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 16 godzin.

PL 248869 Β1

Betulinian estru etylowego L-cysteiny otrzymuje się z wydajnością 95,8%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 151,1°C, a skręcalność właściwa [α]ο²⁰ = +21,818 (c = 0,550% (m/v) w DMSO).

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,69 (d, J = 2,5 Hz, 1H), 4,59 - 4,53 (m, 1H), 4,10 (q, J = 7,1 Hz, 2H), 3,59 (t, J= 6,4 Hz, 1H), 2,98-2,90 (m, 3H), 2,22 (td, J= 12,4, 3,5 Hz, 1H), 2,15-2,07 (m, 1H), 1,84 - 1,74 (m, 2H), 1,64 (s, 3H), 1,56 (dd, J = 25,8, 11,9 Hz, 3H), 1,49 - 1,38 (m, 5H), 1,38 - 1,24 (m, 7H), 1,21 (t, J= 7,1 Hz, 4H), 1,17-1,03 (m, 2H), 0,93 (s, 3H), 0,87 (d, J= 1,6 Hz, 6H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,71, 174,18, 150,77, 110,09, 77,23, 60,83, 55,88, 55,36, 54,20, 50,40, 48,99, 47,07, 44,03, 42,46, 40,71,38,96, 38,73, 38,04, 37,18, 36,81,34,38, 32,18, 30,57, 29,67, 28,56, 27,62, 25,54, 20,92, 19,40, 18,43, 16,42, 16,27, 16,19, 14,85, 14,53. FT-IR: v (ATR): 3436, 3376, 3250, 3073, 2987, 2938, 2867, 2721, 2604, 1733, 1683, 1642, 1593, 1558, 1484, 1446, 1411, 1387, 1375, 1359, 1350, 1318, 1301, 1272, 1235, 1186, 1137, 1107, 1085, 1075, 1062, 1042, 1030, 983, 972, 944, 920, 881,860, 803, 792, 766, 749, 730, 702, 651,621,608, 576, 556, 542, 507, 482, 473, 453, 438, 429. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C35H59NO5S (605,919 g/mol): C (69,38), H (9,82), N (2,31), O (13,20), S (5,29); wyznaczona: C (69,40), H (9,80), N (2,32), O (13,21), S (5,28), Przykład X [MetOEtlfBAl

W kolbie okrągłodennej o pojemności 10 cm³, zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne umieszcza się 0,8425 g (1,81 mmol) kwasu betulinowego (kwasu 33-hydroksy-20(29)-lupen-28-owego) oraz 5 cm³ chlorku metylenu. Intensywnie mieszając d od aj e się 0,3207 g (1,81 mmola) estru etylowego L-metioniny rozpuszczonego w 3 cm³ chlorku metylenu. Kolbę zamyka się korkiem i reakcję prowadzi się przez 10 minut w temperaturze 25°C, intensywnie mieszając na mieszadle magnetycznym. Następnie oddestylowuje się chlorek metylenu na wyparce rotacyjnej w temperaturze 35°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 60°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 12 godzin. Betulinian estru etylowego L-metioniny otrzymuje się z wydajnością 99,0%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 125,7°C, a skręcalność właściwa [α]ο²⁰ = +7,420 (c = 0,593% (m/v) w DMSO).

PL 248869 Β1 ¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,68 (d, J = 2,5 Hz, 1H), 4,57-4,54 (m, 1H), 4,08 (qd, J= 7,1, 2,6 Hz, 2H), 3,38 (dd, J = 8,2, 4,9 Hz, 1H), 2,95 (td, J = 10,4, 5,8 Hz, 2H), 2,55 - 2,48 (m, 4H), 2,23 (t, J= 11,1 Hz, 1H), 2,12 (d, J= 10,8 Hz, 1H), 2,03 (s, 3H), 1,88 - 1,72 (m, 3H), 1,64 (s, 4H), 1,62-1,45 (m, 4H), 1,45-1,13 (m, 15H), 1,12-0,93 (m, 3H), 0,93 (s, 2H), 0,89-0,81 (m, 7H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,76, 175,92, 50,81, 110,07, 77,23, 60,51, 55,89, 55,36, 53,40, 50,40, 49,01,47,08, 42,46, 40,71,38,96, 38,73, 38,03, 37,19, 36,84, 34,37, 32,23, 30,58, 30,12, 29,68, 28,56, 27,63, 25,55, 20,93, 19,41, 18,44, 16,42, 16,27, 16,20, 15,04, 14,85, 14,60. FT-IR: v (ATR): 3437, 3246, 3079, 2937, 2867, 1732, 1683, 1642, 1484, 1446, 1387, 1375, 1359, 1333, 1319, 1300, 1272, 1259, 1234, 1185, 1136, 1107, 1084, 1074, 1062, 1043, 1031, 1010, 983, 972, 944, 920, 881,859, 792, 765, 749, 701,685, 669, 651,621,608, 581,556, 542, 526, 506, 482, 454, 433. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C37H63NO5S (633,973 g/mol): C (70,10%), H (10,02%), N (2,21%), O (12,62%), S (5,06%); wyznaczona: C (70,11%), H (10,02%), N (2,20%), O (12,62%), S (5,05%).

Przykład XI [LysOEtlfBAl

W zakręcanej fiolce o pojemności 16 cm^{1 * 3}, zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne umieszcza się 1,1466 g (2,46 mmola) kwasu betulinowego (kwasu 33-hydroksy-20(29)-lupen-28-owego) oraz 5 cm³ chlorku metylenu. Intensywnie mieszając, dodaje się 0,429 g (2,46 mmola) estru etylowego L-lizyny rozpuszczonego w 3 cm³ chlorku metylenu. Kolbę zamyka się korkiem i reakcję prowadzi się przez 15 minut w temperaturze 30°C, intensywnie mieszając na mieszadle magnetycznym. Następnie oddestylowuje się chlorek metylenu na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt suszy się w temperaturze 60°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 6 godzin. Betulinian estru etylowego L-lizyny otrzymuje się z wydajnością 95,0%. Ma on postać beżowego ciała stałego o skręcalności właściwej [α]ο²⁰ = +11,091 (c = 0,550% (m/v) w DMSO) i temperaturze początku rozkładu Tonset = 144,0°C.

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,65 (d, J = 2,7 Hz, 1H), 4,55-4,49 (m, 1H), 4,07 (qd, J= 7,1, 2,8 Hz, 5H), 3,28 - 3,20 (m, 1H), 3,04 (q, J = 6,8, 2H), 2,99 - 2,92 (m, 1H), 2,59 (t, J = 7,1 Hz, 2H), 2,43 -2,32 (m, 1H), 2,12 (d, J= 12,2 Hz, 1H), 1,80 (dd, J= 17,9, 9,3 Hz, 2H), 1,63 (s, 4H), 1,60- 1,47 (m, 4H), 1,47-1,31 (m, 14H), 1,31 (s, 4H), 1,28-1,12 (m, 11H), 1,06-0,93 (m, 3H), 0,91 (s, 3H), 0,890,84 (s, 2H), 0,76 (s, 3H), 0,64 (s, 5H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 178,89, 176,28, 151,52, 109,62, 77,24, 60,33, 56,24, 55,40, 54,37, 50,50, 49,26, 42,48, 38,96, 37,90, 37,20, 34,86, 30,97, 28,58, 22,98, 21,03, 19,51, 16,42, 16,39, 16,28, 14,85, 14,62. FT-IR: v (ATR): 3374, 3079, 2925, 2863, 1726,1640,

1553, 1447, 1384, 1372, 1331, 1285, 1258, 1181, 1105, 1084, 1042, 1029, 1010, 984, 972, 943, 919, 879, 860, 830, 797, 765, 737, 702, 686, 624, 600, 571, 559, 545, 510, 484, 464, 444, 418. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C38H66N2O5 (630,955 g/mol): C (72,34%), H (10,54%), N (4,44%), O (12,68%); wyznaczona: C (72,35%), H (10,53%), N (4,45%), O (12,68%). Przykład XII [LysOEtlłBAh

Do kolby reakcyjnej zaopatrzonej w mieszadło wprowadzono 3,47 mmola (1,6149 g) kwasu betulinowego, 1,73 mmol estru etylowego L-lizyny i 5 ml chlorku metylenu. Całość mieszano i ogrzewano w temperaturze 25°C przez 25 minut. Roztwór zatężono na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem. Następnie produkt suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano bis(betulinian) estru etylowego L-lizyny z wydajnością 94,6%, w postaci beżowego ciała stałego

PL 248869 Β1 o temperaturze początku rozkładu Tonset = 157,7°C i skręcalności właściwej [a]o²⁰ = +10,413 (c=0,557% (m/v) w DMSO).

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 5,76 (s, 1H), 4,66 (d, J= 2,6 Hz, 2H), 4,56-4,48 (m, 2H), 4,07 (qd, J = 7,1,2,4 Hz, 2H), 3,24 (dd, J = 7,5, 5,5 Hz, 1H), 3,06 - 2,89 (m, 4H), 2,63 (t, J = 7,3 Hz, 2H), 2,34 (s, 1H), 2,12 (d, J= 12,4 Hz, 2H), 1,82 - 1,73 (m, 3H), 1,63 (s, 6H), 1,61 - 1,50 (m, 5H), 1,50 1,37 (m, 13H), 1,31 (s, 6H), 1,30-1,07 (m, 16H), 1,07-0,99 (m, 2H), 0,89 (d, J= 18,4 Hz, 22H), 0,76 (s, 6H), 0,64 (s, 8H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 178,57, 176,23, 151,32, 109,73, 77,23, 60,34, 56,14, 55,39, 54,33, 50,47, 49,19, 47,19, 42,47, 40,72, 38,96, 38,75, 37,93, 37,20, 34,76, 34,46, 32,80, 30,82, 29,78, 28,57, 27,64, 25,65, 21,00, 19,48, 18,46, 16,42, 16,34, 16,27, 14,85, 14,62. FT-IR: v (ATR): 3361, 3072, 2937, 2864, 1732, 1684, 1640, 1529, 1447, 1385, 1372, 1328, 1297, 1275, 1255, 1234, 1185, 1140, 1107, 1083, 1064, 1043, 1032, 1010, 983, 972, 945, 920, 880, 861, 831, 794, 765, 747, 703, 686, 653, 624, 577, 543, 510, 472, 464, 457, 445. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C68H114N2O8 (1087,666 g/mol): C (75,09%), H (10,57%), N (2,58%), O (11,77%); wyznaczona: C (75,10%), H (10,56%), N (2,58%), O (11,77%). Przykład XIII [PheOEtlfBAl

Do szklanego reaktora o pojemności 10 cm³ wprowadza się 0,8975 g (1,93 mmola) kwasu betulinowego (kwasu 33-hydroksy-20(29)-lupen-28-owego) i 5 cm³ chlorku metylenu. Następnie wkrapla się 0,3724 g (1,93 mmol) estru etylowego L-fenyloalaniny. Reakcję prowadzono przez 5 min w temperaturze 35°C. Następnie oddestylowuje rozpuszczalnik na wyparce rotacyjnej w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 60°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 4 godziny. Betulinian estru etylowego L-fenyloalaniny otrzymuje się z wydajnością 99,1%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 133,9°C, a skręcalność właściwa [a]o²⁰ = +15,332 (c = 0,587% (m/v) w DMSO).

PL 248869 Β1 ¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 7,32 - 7,14 (m, 5H), 4,69 (d, J = 2,5 Hz, 1H), 4,56 (t, J = 2,0 Hz, 1H), 4,06 - 3,98 (m, 2H), 3,54 (t, J = 6,8 Hz, 1H), 2,95 (td, J = 10,6, 5,8 Hz, 2H), 2,81 (qd, J = 13,3, 6,8 Hz, 2H), 2,12 (d, J= 10,1 Hz, 1H), 1,79 (q, J= 5,6, 4,8 Hz, 2H), 1,64 (s, 3H), 1,59-1,42 (m, 5H), 1,40 -1,29 (m, 5H), 1,29-1,21 (m, 2H), 1,10 (t, J= 7,1 Hz, 5H), 0,93 (s, 3H), 0,87 (d, J= 1,7 Hz, 6H), 0,76 (s, 2H), 0,65 (s, 3H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,75, 175,38, 150,80, 138,37, 129,70, 128,54, 126,71, 110,09, 77,23, 60,34, 56,21, 55,89, 55,35, 50,39, 49,00, 47,08, 42,46, 41,33, 40,71, 38,96, 38,72, 38,03, 37,19, 36,83, 34,38, 32,21,30,57, 29,68, 28,56, 27,63, 25,54, 20,92, 19,41,18,43, 16,42, 16,28, 16,20, 14,85, 14,49. FT-IR: v (ATR): 3336, 3068, 3027, 2980, 2971, 2939, 2928, 2866, 1736, 1682, 1639, 1619, 1606, 1576, 1496, 1484, 1447, 1386, 1375, 1360, 1332, 1300, 1231, 1182, 1105, 1078, 1043, 1032, 1009, 983, 972, 955, 944, 915, 891, 876, 857, 792, 743, 698, 651, 623, 596, 541, 511,482, 454, 437. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C41H63NO5 (649,957 g/mol): C (75,77%), H (9,77%), N (2,16%), O (12,31%); wyznaczona: C (75,11%), H (10,55%), N (2,59%), O (11,78%). Przykład XIV [ProOEtlfBAl

W znajdującym się w łaźni olejowej reaktorze szklanym o pojemności 10 ml zaopatrzonym w mieszadło mechaniczne, chłodnicę zwrotną, termometr elektryczny oraz układ dozujący umieszcza się 1,1579 g (1,58 mmola) kwasu betulinowego (kwasu 33-hydroksy-20(29)-lupen-28-owego) i 8 cm^{1 * 3} rozpuszczalnika - chlorku metylenu. Całość ogrzewa się do temperatury 35°C, po czym w ciągu 10 min wkrapla się do niego mieszaninę 0,3301 g (1,58 mmol) estru etylowego L-proliny w 5 cm³ chlorku metylenu. Reakcję prowadzi się przez 35 minut. Następnie oddestylowuje rozpuszczalnik na wyparce rotacyjnej w temperaturze 30°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 40°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 10 godzin. Betulinian estru etylowego L-proliny otrzymuje się z wydajnością 98,7%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 121,6°C, a skręcalność właściwa [α]ο²⁰ = +2,235 (c = 0,537% (m/v) w DMSO).

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,69 (d, J = 2,7 Hz, 1H), 4,59 - 4,53 (m, 1H), 4,07 (q, J = 7,1 Hz, 2H), 3,63 (dd, J= 8,6, 5,3 Hz, 1H), 3,01 -2,83 (m, 3H), 2,75 (ddd, J= 10,0, 7,0, 6,1 Hz, 1H), 2,15 2,08 (m, 1H), 2,02- 1,90 (m, 1H), 1,84- 1,79 (m, 1H), 1,79- 1,70 (m, 2H), 1,70- 1,38 (m, 14H), 1,38 -1,30 (m, 5H), 1,30- 1,23 (m, 2H), 1,19 (t, J = 7,1 Hz, 4H), 1,10-0,93 (m, 3H), 0,93 (s, 3H), 0,890,80 (m, 7H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,78, 175,22, 150,80,

110,07, 77,23, 60,52, 59,52, 55,89, 55,36, 50,40, 49,01,47,08, 46,87, 42,46, 40,71,38,96, 38,73, 38,03, 37,18, 36,84, 34,38, 32,22, 30,58, 30,09, 29,68, 28,56, 27,63, 25,67, 25,55, 20,92, 19,41,18,44, 16,42,

16,27, 16,19, 14,85, 14,57. FT-IR: v (ATR): 3190, 3079, 2985, 2940, 2925, 2863, 1742, 1639, 1590, 1481, 1451, 1386, 1371, 1327, 1306, 1258, 1210, 1184, 1130, 1104, 1083, 1059, 1043, 1032, 1010, 984, 971, 943, 918, 877, 859, 827, 796, 765, 748, 701, 653, 623, 610, 600, 569, 544, 511, 486, 469. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C37H61NO5 (599,897 g/mol): C (74,08%), H (10,25%), N (2,33%), O (13,33%); wyznaczona: C (74,10%), H (10,24%), N (2,33%), O (13,34%).

PL 248869 Β1

Przykład XV [TyrOEtlfBAl

Do szklanego reaktora umieszczonego w łaźni ogrzanej do temperatury 35°C, zaopatrzonego w mieszadło magnetyczne, wprowadzono 1,58 mmola (0,7347 g) kwasu 33-hydroksy-20(29)-lupen-28-owego, 1,58 mmol (0,3301 g) estru etylowego L-tyrozyny i 6 ml chlorku metylenu. Reakcję prowadzono 15 minut. Po tym czasie z roztworu usunięto chlorek metylenu na wyparce rotacyjnej pod zmniejszonym ciśnieniem. Produkt suszono pod próżnią w podwyższonej temperaturze (60°C/4 hPa). Otrzymano betulinian estru etylowego L-tyrozyny z wydajnością 94,6%. Miał on postać beżowego ciała stałego o temperaturze początku rozkładu Tonset = 202,3°C i skręcalności właściwej [α]ο²⁰ = +15,810 (c= 0,506% (m/v) w DMSO).

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 6,98 - 6,91 (m, 2H), 6,68 - 6,57 (m, 2H), 4,71 - 4,65 (m, 1H), 4,58 - 4,52 (m, 1H), 4,04 - 3,96 (m, 2H), 3,46 (t, J = 6,7 Hz, 1H), 2,97 (dd, J = 9,8, 6,1 Hz, 2H), 2,77 2,62 (m, 2H), 2,32-2,17 (m, 1H), 2,12 (d, J= 10,4 Hz, 1H), 1,83 - 1,74 (m, 2H), 1,64 (s, 3H), 1,56 1,46 (m, 2H), 1,39 (dd, J = 28,8, 9,0 Hz, 7H), 1,32 - 1,21 (m, 4H), 1,11 (t, J = 7,1 Hz, 5H), 1,04 - 0,84 (m, 10H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,76, 175,45, 156,29, 150,82, 130,57, 128,19, 115,36, 110,07, 77,23, 60,28, 56,37, 55,89, 55,36, 50,40, 49,01,47,08, 42,46, 40,71, 40,55, 38,96, 38,72, 38,03, 37,19, 36,84, 34,38, 32,22, 30,58, 29,68, 28,56, 27,63, 25,55, 20,92, 19,41, 18,44, 16,42, 16,28, 16,20, 14,85, 14,53. FT-IR: v (ATR): 3424, 3240, 3076, 2939, 2867, 2722, 1726, 1684, 1642, 1616, 1516, 1484, 1447, 1410, 1387, 1375, 1359, 1351, 1333, 1319, 1297, 1272, 1235, 1205, 1191, 1157, 1135, 1107, 1084, 1075, 1063, 1043, 1032, 1010, 983, 972, 945, 920, 881,861,828, 804, 793, 766, 747, 731, 703, 686, 651, 621, 608, 577, 556, 542, 523, 509, 483, 460, 433. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C41H63NO6 (665,956 g/mol): C (73,95%), H (9,54%), N (2,10%), O (14,41%); wyznaczona: C (73,96%), H (9,54%), N (2,09%), O (14,42%). Przykład XVI [TrpOEtliBAl

W kolbie okrągłodennej o pojemności 10 cm^{1 * 3}, zaopatrzonej w mieszadło magnetyczne umieszcza się 0,7876 g (1,69 mmol) kwasu 33-hydroksy-20(29)-lupen-28- owego (kwasu betulinowego) oraz 5 cm³ chlorku metylenu. Intensywnie mieszając, dodaje się 0,3928 g (1,69 mmola) estru etylowego L-tryptofanu rozpuszczonego w 3 cm³ chlorku metylenu. Kolbę zamyka się korkiem i reakcję prowadzi się przez 10 minut w temperaturze 25°C, intensywnie mieszając na mieszadle magnetycznym. Następnie oddestylowuje się chlorek metylenu na wyparce rotacyjnej w temperaturze 35°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 60°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 12 godzin. Betulinian estru etylowego L-tryptofanu otrzymuje się z wydajnością 99,2%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 231,3°C, a skręcalność właściwa [α]ο²⁰ = +15,436 (c = 0,596% (m/v) w DMSO).

PL 248869 Β1

O

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 10,86 (s, 1H), 7,49 (dd, J= 7,8, 1,1 Hz, 1H), 7,33 (dt, J= 8,1, 0,9 Hz, 1H), 7,11 (d, J = 2,4 Hz, 1H), 7,05 (ddd, J = 8,1,7,0, 1,2 Hz, 1H), 6,96 (ddd, J = 8,0, 7,0, 1,1 Hz, 1H), 4,70 - 4,67 (m, 1H), 4,57 - 4,54 (m, 1H), 4,03 - 3,94 (m, 2H), 3,60 (t, J = 6,4 Hz, 1H), 3,06 - 2,88 (m, 4H), 2,27 - 2,18 (m, 1H), 2,16 - 2,08 (m, 1H), 1,80 (q, J = 7,6, 6,3 Hz, 2H), 1,64 (s, 4H), 1,60 - 1,42 (m, 6H), 1,42 - 1,21 (m, 10H), 1,09 (t, J = 7,1 Hz, 6H), 0,93 (s, 4H), 0,87 (d, J = 2,0 Hz, 8H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,76, 175,63, 150,80, 136,54, 127,87, 124,08, 121,29, 118,73, 118,69, 111,78, 110,37, 110,08, 77,23,60,32, 55,89, 55,62, 55,36, 50,40, 49,01,47,09, 42,46, 40,71,38,96, 38,73, 38,04, 37,19, 36,84, 34,39, 32,22, 31,23, 30,58, 29,68, 28,57, 27,63, 25,55, 20,93, 19,41, 18,44, 16,42, 16,28, 16,20, 14,85, 14,46. FT-IR: v (ATR): 3411,3250, 3073, 2938, 2867, 2619, 1729, 1683, 1642, 1585, 1446, 1387, 1358, 1319, 1298, 1272, 1234, 1190, 1157, 1136, 1106, 1074, 1043, 1031, 1009, 983, 972, 944, 920, 881, 860, 793, 740, 704, 685, 651, 621, 608, 577, 556, 542, 607, 482, 459, 426. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C43H66N2O5 (691,010 g/mol): C (74,74), H (9,63), N (4,05), O (11,58); wyznaczona: C (74,73), H (9,64), N (4,05), O (11,59). Przykład XVII [AsD(OEt)₂1[BA1

W znajdującym się w łaźni olejowej reaktorze szklanym o pojemności 10 ml zaopatrzonym w mieszadło mechaniczne, chłodnicę zwrotną, termometr elektryczny oraz układ dozujący umieszcza się 0,7687 g (1,65 mmola) kwasu 33-hydroksy-20(29)-lupen-28-owego i 3 cm^{1 * 3} rozpuszczalnika - chlorku metylenu. Całość ogrzewa się do temperatury 25°C, po czym w ciągu 15 min wkrapla się do niego roztwór 0,3123 g (1,65 mmol) estru etylowego L-kwasu asparaginowego w 5 cm³ chlorku metylenu. Reakcję prowadzi się przez 30 min. Następnie oddestylowuje rozpuszczalnik na wyparce rotacyjnej w temperaturze 50°C pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymany produkt, w postaci beżowego ciała stałego suszy się w temperaturze 60°C pod zmniejszonym ciśnieniem przez 24 godziny. Betulinian estru etylowego kwasu L-asparaginowego otrzymuje się z wydajnością 96,6%. Temperatura początku rozkładu Tonset = 119,8°C, a skręcalność właściwa [a]o²⁰ = +4,057 (c = 0,493% (m/v) w DMSO).

¹H NMR (400 MHz, DMSO-cfe) δ 4,69 (d, J = 2,5 Hz, 1H), 4,57 - 4,55 (m, 1H), 4,10 - 4,02 (m,

4H), 3,62 (t, J= 6,4 Hz, 1H), 2,96 (dt, J = 11,6, 6,0 Hz, 2H), 2,65-2,52 (m, 2H), 2,27-2,19 (m, 1H), 2,11 (d, J= 10,0 Hz, 1H), 1,79 (q, J= 6,9, 5,3 Hz, 2H), 1,64 (s, 4H), 1,59 (d, J= 12,0 Hz, 2H), 1,551,41 (m, 6H), 1,36 (d, J= 10,3 Hz, 4H), 1,32 (s, 4H), 1,29-1,21 (m, 2H), 1,17 (td, J = 7,1,3,7 Hz, 7H),

PL 248869 Β1

1,15- 0,99 (m, 3H), 0,93 (s, 4H), 0,89-0,84 (m, 7H), 0,76 (s, 3H), 0,65 (s, 4H). ¹³C NMR (100 MHz, DMSO-cfe) δ 177,74, 174,66, 171,15, 150,80, 110,08, 77,23, 60,71,60,44, 55,89, 55,35, 51,56, 50,39, 49,00, 47,08, 42,46, 40,71,38,96, 38,72, 38,03, 37,19, 36,82, 34,38, 32,20, 30,57, 29,67, 28,56, 27,63, 25,55, 20,91, 19,41, 18,43, 16,42, 16,27, 16,20, 14,85, 14,51. FT-IR: v (ATR): 3335, 3255, 3079, 2965, 2926, 2864, 1740, 1701, 1683, 1641, 1483, 1446, 1431, 1386, 1372, 1360, 1330, 1302, 1259, 1227, 1185, 1156, 1102, 1083, 1032, 1010, 984, 972, 944, 920, 883, 864, 792, 766, 749, 650, 625, 603, 574, 562, 546, 511,482, 454, 433. Analiza elementarna: teoretyczna zawartość (%) dla C38H63NO7 (645,922 g/mol): C (70,66), H (9,83), N (2,17), O (17,34); wyznaczona: C (70,65), H (9,82), N (2,17), O (17,35).

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Aminokwasowa pochodna kwasu betulinowego, znamienna tym, że ma postać o Wzorze, gdzie R stanowi łańcuch boczny na atomie węgla a, L-aminokwasu, a część kationową stanowi ester etylowy aminokwasu, zaś część anionową stanowi anion betulinianowy.
2. 2. Aminokwasowa pochodna kwasu betulinowego według zastrz, 1, znamienna tym, że aminokwas stanowi glicyna, L-alanina, L-cysteina, L-kwas asparaginowy, L-kwas glutaminowy, L- fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-lizyna, L-leucyna, L-metionina, L-asparagina, L- prolina, L-seryna, L-treonina, L-walina, L-tryptofan, L-tyrozyna, L-hydroksyprolina, L-cystyna.
3. 3. Sposób otrzymywania aminokwasowej pochodnej kwasu betulinowego, znamienny tym, że ester etylowy aminokwasu poddaje się reakcji z kwasem 33-hydroksy-20(29)-lupen-28-owym w ilości równomolowej, w środowisku rozpuszczalnika organicznego w temperaturze od 25°C do 35°C w czasie od 5 do 45 minut wytwarzając pochodną o Wzorze.
4. 4. Sposób otrzymywania aminokwasowej pochodnej kwasu betulinowego według zastrz. 3, znamienny tym, że jako aminokwas stosuje się glicynę, L-alaninę, L-cysteinę, L-kwas asparaginowy, L-kwas glutaminowy, L-fenyloalanina, L-histydynę, L-izoleucynę, L-lizynę, L-leucynę, L- metioninę, L-asparaginę, L-prolinę, L-serynę, L-treoninę, L-walinę, L-tryptofan, L-tyrozynę, L-hydroksyprolinę, L-cystynę.
5. 5. Sposób otrzymywania aminokwasowej pochodnej kwasu betulinowego według zastrz. 3, znamienny tym, że jako rozpuszczalnik organiczny stosuje się chloroform, chlorek metylenu, octan etylu.
6. 6. Sposób otrzymywania aminokwasowej pochodnej kwasu betulinowego według zastrz. 3, znamienny tym, że po zakończonej reakcji oddestylowuje się rozpuszczalnik pod obniżonym ciśnieniem, a następnie wytworzoną aminokwasową pochodną kwasu betulinowego suszy pod obniżonym ciśnieniem.