PL249125B1

PL249125B1 - Sposób otrzymywania pochodnych 1,3,4-oksadiazolu

Info

Publication number: PL249125B1
Application number: PL442489A
Authority: PL
Inventors: Marcin Łuczyński; Agnieszka Kudelko
Original assignee: Politechnika Slaska Im Wincent
Priority date: 2022-10-10
Filing date: 2022-10-10
Publication date: 2026-03-02
Also published as: PL442489A1

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób otrzymywania pochodnych 1,3,4-oksadiazolu, który polega na tym, że przebiega w dwóch etapach, w pierwszym etapie do pochodnej 1,3,4-oksadiazolu dodaje się ester kwasu iminodioctowego w stosunku molowym 1:2,5 – 3,0, następnie do tak otrzymanej mieszaniny dodaje się rozpuszczalnika polarnego w ilości 12,5 l na 1 mol 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu oraz węglan sodu w stosunku molowym od 1:10 do 1:15, proces prowadzi się w temperaturze od 20°C do 100°C w czasie 1h do 12h, po czym następuje ekstrakcja z wykorzystaniem mieszaniny rozpuszczalników woda/octan etylu w stosunku objętościowym 1:2, w ilości 60 l na 1 mol 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu, suszy, zatęża i otrzymuje estrową pochodną 1,3,4-oksadiazolu, którą rozpuszcza się w alkoholu w ilości 100 l do 130 l na 1 mol estrowej pochodnej 1,3,4-oksadiazolu, proces prowadzi się przy użyciu wody w ilości 30 l do 50 l i wodorotlenku sodu w stosunku molowym od 1:10 do 1:15 w temperaturze od 20°C do 100°C w czasie 10 minut do 1h, następnie do mieszaniny dodaje się od 0,3 l do 0,4 l na 1 mol estrowej pochodnej 1,3,4-oksadiazolu kwasu solnego o stężeniu 35% do 38%, po czym zatęża, dodaje od 100 l do 150 l na 1 mol estrowej pochodnej 1,3,4-oksadiazolu alkoholu, sączy i ponownie zatęża.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania pochodnych 1,3,4-oksadiazolu, stosowanych jako ligandy organiczne, zdolne do kompleksowania jonów metali przejściowych i przeznaczone do produkcji chelatów mikroelementowych, wykorzystywanych jako nowoczesne nawozy w rolnictwie.

Układy zawierające w swojej strukturze fragment 1,3,4-oksadiazolowy wykazują szerokie spektrum aktywności biologicznej takiej jak działanie bakteriobójcze, grzybobójcze, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, chwastobójcze lub insektobójcze, dzięki czemu wykorzystywane są w medycynie i rolnictwie [M. Luczyński, A. Kudelko, Appl. Sci., 2022,12, 3756]. 1,3,4-Oksadiazole znalazły również zastosowanie w optoelektronice do produkcji organicznych diod elektroluminescencyjnych oraz scyntylatorów [L. Naik, I. A. M. Khazi, G. H. Malimath, Chem. Phys. Lett., 2020,749, 137453]. Związki tego typu wykorzystywane są również w inżynierii materiałowej jako polimery termoizolacyjne [M. D. Damaceanu, R. D. Rusu, M. Brama, Mem. Sci. Sect. Rom. Acad, 2011, 1]. Ciekawą i słabo przebadaną grupą 1,3,4-oksadiazoli są układy zawierające w pozycjach 2 i 5 łańcuchy alifatyczne zaopatrzone w funkcję karboksymetyloaminoalkilową. Z uwagi na obecność w ugrupowaniach tego typu heteroatomów z wolnymi parami elektronowymi oraz egzocyklicznych grup karboksylowych, związki tego typu mają szansę znaleźć zastosowanie w roli potencjalnych czynników kompleksujących jony metali [ F. Yunta, S. Garcia-Marco, J. J. Lucena, M. Gómez-Gallego, R. Alćazar, M. A. Sierra, Inorg. Chem., 2003, 42, 5412]. Połączenia takie zwane chelatami mikroelementowymi są obecnie przedmiotem zainteresowania ze strony rolnictwa, które poszukuje efektywnie działających nawozów sztucznych. Funkcjonalizacja budowy 1,3,4-oksadiazoli, polegająca na wprowadzeniu do ich struktury grup aminowych podstawionych jednostkami karboksymetylowymi, w połączeniu z aktywnością biologiczną samych oksadiazoli, może doprowadzić do pozyskania nowej grupy czynników chelatujących do zastosowań w rolnictwie.

Znane są związki stosowane w charakterze ligandów organicznych, zdolne do koordynowania jonów metali i wykorzystywane szeroko przy produkcji nawozów mikroelementowych. Wśród nich znajdują się: kwas etylenodiaminotetraoctowy (EDTA), kwas N-(hydroksyetylo)etylenodiaminotrioctowy (HEEDTA), kwas dietylenotriaminopentaoctowy (DTPA), kwas etylenodiamino-N,N-bis( o-hydroksyfenylooctowy) (EDDHA), kwas etylenodiamino-N,N'-bis(o-hydroksy-p-metylofenylo)octowy (EDDHMA), kwas etylenodiaminodi-(5-karboksy-2-hydroksyfenylo)octowy, (EDDCHA), kwas nitrylotrioctowy (NTA), kwas glukoheptanowy lub kwas cytrynowy [WO 2020/251812 A1, 2020; B. S. Sekhon, Resonance., 2003, 8, 46]. Większość wskazanych czynników chelatujących zawiera w swej strukturze grupy karboksymetyloaminowe odpowiedzialne za koordynowanie jonów metali. Znana jest typowa metodologia wprowadzania takich grup do wiodącej jednostki organicznej, polegająca na ogrzewaniu halogenków alkilowych lub aryloalkilowych z kwasem iminodioctowym w metanolowym roztworze wodorotlenku potasu [M. A. Santos, S. M. Marques, T. Tucinardi, P. Carelli, L. Panelli, A. Rossello, Bioorganic Med Chem., 2006, 14, 7539]. Tego typu reakcje substytucji wymagają jednak długiego czasu ogrzewania, cechują się umiarkowanymi wydajnościami, a w sytuacji gdy grupy bromoalkilowe związane są z elektrodeficytowym pierścieniem heterocyklicznym wręcz nie zachodzą.

Zagadnieniem technicznym wymagającym rozwiązania jest opracowanie nowego, innowacyjnego sposobu otrzymywania nowych pochodnych 1,3,4-oksadiazolu, mających zastosowanie jako czynniki chelatujące przy produkcji nawozów mikroelementowych.

Sposób otrzymywania pochodnych 1,3,4-oksadiazolu polega na tym, że przebiega w dwóch etapach, w pierwszym etapie do 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu dodaje się iminodioctan diizopropylu w stosunku molowym 1:2,5-3,0, następnie do tak otrzymanej mieszaniny, dodaje się rozpuszczalnik polarny oraz węglan sodu, w stosunku molowym 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazol:węglan sodu od 1:10 do 1:15, proces prowadzi się w temperaturze od 20°C do 100°C w czasie 1 h do 12 h, po czym mieszaninę ekstrahuje się z wykorzystaniem mieszaniny rozpuszczalników woda/octan etylu w stosunku objętościowym 1:2, suszy, zatęża i otrzymuje 2,5-bis[bis(2-izopropyloksy-2-oksoetylo)aminoalkilo]-1,3,4-oksadiazol, w drugim etapie otrzymany w pierwszym etapie związek rozpuszcza się w alkoholu, przeprowadza się hydrolizę w obecności wody i wodorotlenku sodu, w temperaturze od 20°C do 100°C w czasie od 10 minut do 1 h, po czym do mieszaniny dodaje się kwas solny do uzyskania odczynu obojętnego, mieszaninę zatęża się i dodaje alkohol, sączy i ponownie zatęża, otrzymując jako produkt końcowy 2,5-bis[bis(2-hydroksy-2-oksoetylo)aminoalkilo]-1,3,4-oksadiazol.

Korzystnie w sposobie otrzymywania pochodnych 1,3,4-oksadiazolu według wynalazku jako 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazol stosuje się związki zawierające od 1 do 4 atomów węgla w bocznych łańcuchach alkilowych.

Korzystnie w sposobie otrzymywania pochodnych według wynalazku jako rozpuszczalnik polarny stosuje się acetonitryl.

Korzystnie w sposobie otrzymywania pochodnych według wynalazku jako alkohol stosuje się metanol lub etanol.

Przedmiot wynalazku objaśniono w poniższych przykładach wykonania.

Sposób otrzymywania pochodnych 1,3,4-oksadiazolu polega na wykorzystaniu w roli surowców pochodnych 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu, otrzymanych według znanych procedur syntetycznych z handlowo dostępnych chlorków kwasów karboksylowych, podstawionych terminalnie atomem bromu, a w szczególności: chlorku bromoacetylu (a), chlorku 3-bromopropionylu (b), chlorku 4-bromobutyrylu (c) lub chlorku 5-bromowalerylu (d), wodzianu hydrazyny oraz trichlorku fosforylu POCI3 [M. Wróblowska, A. Kudelko, N. Kuźnik, K. Łaba, and M. Łapkowski, J. Heterocycl. Chem., 2017, 54, 1550]. W opracowanej reakcji substytucji (etap 1), której poddaje się pochodne 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu stosuje się ponadto iminodioctan diizopropylu, otrzymany według opisanej w literaturze procedury syntetycznej z kwasu iminodioctowego, izopropanolu w obecności węglanu sodu i acetonitrylu [K. R, Johnson, V. C. Lombardi, A. de Bettencourt-Dias, Chem. - A Eur. J, 2020; 26,12060].

Sposób otrzymywania pochodnych 1,3,4-oksadiazolu przebiega w dwóch etapach:

W pierwszym etapie reakcja przebiega pomiędzy pochodnymi 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu, a iminodioctanem diizopropylu w stosunku molowym 1:2.5-3.0, w obecności węglanu sodu w stosunku molowym od 1:10 do 1:15, wiążącego wydzielający się bromowodór. Proces prowadzi się w rozpuszczalniku polarnym, korzystnie w acetonitrylu w ilości 12,5l na 1 mol 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu. Całość utrzymuje się w temperaturze od 20°C do 100°C, korzystnie w zakresie 50-70°C, w czasie 1-12 godzin. Produkt etapu pierwszego (Wzór 1) wydziela się z mieszaniny poreakcyjnej poprzez ekstrakcję mieszaniną rozpuszczalników woda/octan etylu, użytych względem siebie w stosunku objętościowym 1:2, w ilości 601 na 1 mol 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu. Po rozdzieleniu ekstrakt organiczny suszy się i zatęża uzyskując surowy produkt etapu pierwszego.

W drugim etapie sposobu będącego przedmiotem wynalazku utworzoną wcześniej estrową pochodną 2,5-bis[bis(2-izopropyloksy-2-oksoetylo)aminoalkilo]-1,3,4-oksadiazolu rozpuszcza się w metanolu, korzystnie w ilości 100l-130l na 1 mol estrowej pochodnej 2,5-bis[bis(2-izopropyloksy-2-oksoetylo)aminoalkilo]-1,3,4-oksadiazolu, zadaje wodą, korzystnie w ilości 30l-50l i wodorotlenkiem sodu, korzystnie w stosunku molowym od 1:10 do 1:15. Całość utrzymuje się w temperaturze od 20°C do 100°C, korzystnie w zakresie 50°C do 70°C, w czasie 10 minut do 1 h. W tych warunkach następuje zasadowa hydroliza estrów, w której tworzą się odpowiednie sole. Neutralizacja mieszaniny reakcyjnej kwasem solnym o stężeniu 35%-38%, użytym w ilości od 0.3l do 0.4l na 1 mol estrowej pochodnej 2,5-bis[bis(2-izopropyloksy-2-oksoetylo)aminoalkilo]1,3,4-oksadiazolu, prowadzi do wytworzenia odpowiednich pochodnych 1,3,4-oksadiazolu, zawierających grupy karboksymetyloaminoalkilowe w pozycjach 2 i 5 (Wzór 2). Mieszaninę zatęża się na wyparce rotacyjnej, zadaje metanolem, korzystnie w ilości od 100l do 150l na 1 mol estrowej pochodnej 2,5-bis[bis(2-izopropyloksy-2-oksoetylo)aminoalkilo]-1,3,4-oksadiazolu, miesza i sączy. Roztwór metanolowy produktu zatęża się uzyskując surowy produkt docelowy. Oczyszczanie surowych produktów etapu pierwszego i drugiego przeprowadza się z wykorzystaniem rekrystalizacji z metanolu lub etanolu, lub przy wykorzystaniu chromatografii kolumnowej stosując żel krzemionkowy jako fazę stałą i octan etylu jako fazę ruchomą.

Zaletą rozwiązania według wynalazku jest możliwość wytworzenia symetrycznych pochodnych 2,5-dialkilo-1,3,4-oksadiazolu związanych z kwasem iminodioctowym, mogących mieć zastosowanie w produkcji nowych chelatów mikroelementowych dla rolnictwa. Wykorzystanie kluczowego iminodioctanu diizopropylu w reakcji substytucji pochodnych 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu w miejsce niereaktywnego w przemianach tego typu kwasu iminodioctowego umożliwia przebieg syntezy. Zaproponowany sposób daje możliwość pracy w łagodnych warunkach, w relatywnie krótkim czasie i z wydajnościami od 34% do 48%. Ponadto uboczny produkt reakcji jakim jest agresywny bromowodór wiązany jest in situ w postaci soli w środowisku reakcyjnym poprzez węglan sodu.

Przykład 1

Metoda syntezy tetraoctanu 2,2’,2”,2”’-(((1,3,4-oksadiazolo-2,5-diylo)bis(metyIeno))bis(azanotriylo))tetraizopropylu

Do naczynia reakcyjnego wprowadza się 1,44 g (5,6 mmol) 2,5-bis(bromometylo)-1,3,4-oksadiazolu, 3,04 g (0,014 mol) iminodioctanu diizopropylu, 5,94 g (0,056 mol) węglanu sodu i 100 ml (78,57 g, 1,916 mol) acetonitrylu. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze 50°C przez 10 godzin. Do tak otrzymanej mieszaniny dodaje się 40 ml octanu etylu i 20 ml wody, po czym ekstrahuje. Fazę organiczną suszy się za pomocą bezwodnego siarczanu(VI) magnezu i odparowuje do sucha. Wydajność otrzymanego tetraoctanu 2,2’,2’’,2’”-(((1,3,4-oksadiazolo-2,5-diylo)bis(metyleno)bis(azanotriylo))tetraizopropylu wynosi 84%. Produkt można oczyścić za pomocą chromatografii kolumnowej wykorzystując żel krzemionkowy jako fazę stacjonarną oraz octan etylu jako fazę ruchomą. Współczynnik retencji Rf w octanie etylu wynosi 0,84. Spektrometria masowa produktu HRMS (m/z, obliczone: 529.2874; wyznaczone: 529.2870) oraz wyniki innych analiz spektroskopowych potwierdzają tożsamość związku. ¹H NMR [ppm]: 1.24 (d, J=6,4Hz, CH3); 3.65 (s, CH2); 4.24 (s, CH2); 5.02 ‘(sept., J=6,4Hz, CH). ¹³C NMR [ppm]: 21.8 (CH3); 48.1 (C-CH2-N); 54.8 (N-CH2-C=O); 68.4 (CH); 164.4 (C-CH2-N); 170.1 (C=O).

Przykład 2

Metoda syntezy tetraoctanu 2,2’,2”,2’”-(1,3,4-oksadiazol-2,5-diylo)bis(etan-2,1-diylo))bis(azanetriyIo))tetraizopropylu‘

Do naczynia reakcyjnego wprowadza się 2,51 g (0,009 mol) 2,5-bis(bromoetylo)-1,3,4-oksadiazolu, 4,88 g (0,023 mol) iminodioctanu diizopropylu, 9,54 g (0,09 mol) węglanu sodu i 60 ml (47,14 g, 1,15 mol) acetonitrylu. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze 55°C przez 12 godzin. Do tak otrzymanej mieszaniny dodaje się 40 ml octanu etylu i 20 ml wody, po czym ekstrahuje. Fazę organiczną suszy się za pomocą bezwodnego siarczanu(VI) magnezu i odparowuje do sucha. Wydajność otrzymanego tetraoctanu 2,2’,2”,2”,-(((1,3,4-oksadiazol-2,5-diylo)bis(etan-2,1-diylo)bis(azanetriylo))tetraizopropylu wynosi 71%. Produkt można oczyścić za pomocą chromatografii kolumnowej wykorzystując żel krzemionkowy jako fazę stacjonarną oraz octan etylu jako fazę ruchomą. Współczynnik retencji R^f w octanie etylu wynosi 0,81.Spektrometria masowa produktu MS (m/z, obliczone: 557.3187; wyznaczone: 557.3185) oraz wyniki innych analiz spektroskopowych potwierdzają tożsamość związku. 1H NMR [ppm]: 1.25 (d, J=6,6Hz, CH3); 3.34 (t, J=6,6Hz, CH2); 3.43 (s, CH2); 3.90 (t, J=7,2Hz, CH2); 5.07 (m, J=6,6Hz, CH). ¹³C NMR [ppm]: 21.8 (CH3); 29.0 (C-CH3); 39.4 (CH2-CH2); 50.3 (N-CH2); 68.4 (CH); 164.1 (C-CH2); 171.2 (C=O).

Przykład 3

Metoda syntezy tetraoctanu 2,2’,2”,2’’’-(((1,3,4-oksadiazol-2,5-diylo)bis(propan-3,1 -diylo))bis(azanetriylo)) tetraizopropylu

Do naczynia reakcyjnego wprowadza się 1,22 g (0,004 mol) 2,5-bis(bromopropylo)-1,3,4-oksadiazolu, 2,17 g (0,01 mol) iminodioctanu diizopropylu, 4,24 g (0,04 mol) węglanu sodu i 50 ml acetonitrylu. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze 60°C przez 9 godzin. Do tak otrzymanej mieszaniny dodaje się 40 ml octanu etylu i 20 ml wody, po czym ekstrahuje. Fazę organiczną suszy się za pomocą bezwodnego siarczanu(VI) magnezu i odparowuje do sucha. Wydajność otrzymanego tetraoctanu 2,2’,2”,2’”-(((1,3,4-oksadiazol-2,5-diylo)bis(propan-3,1-diylo)bis(azanetriylo))tetraizopropylu wynosi 68%. Produkt można oczyścić za pomocą chromatografii kolumnowej wykorzystując żel krzemionkowy jako fazę stacjonarną oraz octan etylu jako fazę ruchomą. Współczynnik retencji Rfw octanie etylu wynosi 0,80.Spektrometria masowa produktu MS (m/z. obliczone: 585.3500; wyznaczone; 585.3491) oraz wyniki innych analiz spektroskopowych potwierdzają tożsamość związku. ¹H NMR [ppm]: 1.24 (d, J=6,0Hz, CH3); 1.94 (m, CH2); 2.84 (t, J=6,6Hz, CH2); 2.91 (m, CH2); 3.50 (s, CH2); 5.03 (m, CH). ¹³C NMR [ppm]: 21.9 (CH3); 22.8 (CH2); 24.7 (CH2); 53.1 (CH2-N); 55.2 (N-CH2); 68.0 (CH); 166.8 (C-CH2); 170.6 (C=O).

Przykład 4

Metoda syntezy tetraoctanu 2,2’,2”,2’”-(((1,3,4-oksadiazolo-2,5-diylo)bis(butano-4,1 -diyl))bis(azanetriylo)tetraizopropylu

Do naczynia reakcyjnego wprowadza się 1,57 g (0,005 mol) 2,5-bis(bromobutylo)-1,3,4-oksadiazolu, 2,71 g (0,0125 mol) iminodioctanu diizopropylu, 5,3 g (0,05 mol) węglanu sodu i 60 ml acetonitrylu. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze 70°C przez 12 godzin. Do tak otrzymanej mieszaniny dodaje się 40 ml octanu etylu i 20 ml wody, po czym ekstrahuje. Fazę organiczną suszy się za pomocą bezwodnego siarczanu(VI) magnezu i odparowuje do sucha. Wydajność otrzymanego tetraoctanu 2,2’,2”,2”’-(((1,3,4-oksadiazolo-2,5-diylo)bis(butano-4,1-diylo)bis(azanetriylo))tetraizopropylu wynosi 73%. Produkt można oczyścić za pomocą chromatografii kolumnowej wykorzystując żel krzemionkowy jako fazę stacjonarną oraz octan etylu jako fazę ruchomą. Współczynnik retencji Rfw octanie etylu wynosi 0,82.Spektrometria masowa produktu MS (m/z, obliczone: 613.3812; wyznaczone: 613.3810) oraz wyniki innych analiz spektroskopowych potwierdzają tożsamość związku. ¹H NMR [ppm]: 1.26 (d,

J=6,0Hz, CH3); 1.58 (m, CH2); 2.75 (t, J = 7,6Hz, CH2); 2.83 (t, J=7,6Hz, CH2); 3.43 (s, CH2); 5.07 (m, CH). ¹³C NMR [ppm]: 21.8 (CH3); 24.0 (CH2); 25.1 (CH2); 27.2 (CH2); 50.4 (CH2-N); 55.3 (N-CH2); 68.4 (CH); 166.6 (C-CH2); 171.2 (C=O).

Przykład 5

Metoda syntezy kwasu 2,2’,2”,2”’-(((1,3,4-oksadiazolo-2,5-diylo)bis(metyleno))bis(azanetriylo))tetraoctowego

Do naczynia reakcyjnego wprowadza się 0,1 g (0,19 mmol) tetraoctanu 2,2’,2”,2’”-(((1,3.4-oksadiazolo-2,5-diylo)bis(metyleno))bis(azanotriylo))tetraizopropylu, 0,1 g (2,5 mmol) wodorotlenku sodu, 24 ml (19,0 g, 0,594 mol) metanolu i 6 ml (6 g, 0,333 mol) wody. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze 60°C przez godzinę, schładza do temperatury pokojowej i dodaje stężonego kwasu solnego do uzyskania odczynu obojętnego. Rozpuszczalniki odparowuje się na wyparce obrotowej, a uzyskany osad rozpuszcza się w metanolu (20 ml), sączy pod ciśnieniem atmosferycznym i odparowuje. Wydajność otrzymanego kwasu 2,2’,2”,2’”-(((1,3,4-oksadiazolo-2,5-diylo)bis(metyleno))bis(azanetriylo))-tetraoctowego wynosi 34%. Spektrometria masowa produktu MS (m/z, obliczone: 384.0893; wyznaczone: 383.0846) oraz wyniki innych analiz spektroskopowych potwierdzają tożsamość związku. ¹H NMR [ppm]: 3.38 (s, N-CH2-C=O); 4.04 (s, C-CH2-N). ¹³C NMR [ppm]: 47.4 (C-CH2-N); 57.5 (N-CH2C=O); 164.5 (C-CH2-N); 173.9 (C=O).

Przykład 6

Metoda syntezy kwasu 2,2’,2”,2’”-(((1,3,4-oksadiazolo-2,5-diylo)bis(propan-3,1-diylo))bis(azanetriylo))tetraoctowego

Do naczynia reakcyjnego wprowadza się 0,1 g (0,17 mmol) tetraoctanu 2,2’,2”,2’”(((1,3,4 -oksadiazol-2,5-diylo)bis(propan-3,1-diylo)bis(azanetriylo))tetraizopropylu, 0,1 g (2,5 mmol) wodorotlenku sodu, 24 ml (19,0 g, 0,594 mol) metanolu i 6 ml (6 g, 0,333 mol) wody. Mieszaninę reakcyjną utrzymuje się w temperaturze 65°C przez godzinę, schładza do temperatury pokojowej i dodaje stężonego kwasu solnego do uzyskania odczynu obojętnego. Rozpuszczalniki odparowuje się na wyparce obrotowej, a uzyskany osad rozpuszcza się w metanolu (25 ml), sączy pod ciśnieniem atmosferycznym i odparowuje. Wydajność otrzymanego kwasu 2,2’,22’’,2’”-(((1,3,4-oksadiazoIo-2,5-diylo)bis(propan-3,1-diylo))bis(azanetriylo))tetraoctowego wynosi 48%. Spektrometria masowa produktu MS (m/z, obliczone: 417.1621; wyznaczone: 417,1638) oraz wyniki innych analiz spektroskopowych potwierdzają tożsamość związku. ¹H NMR [ppm]: 1.79 (tt, J=7,2Hz, CH2); 2.71 (t, J=6,8Hz, CH2); 2.83 (t, J = 7,2Hz, CH2); 3.66 (s. CH2). ¹³C NMR [ppm]: 22.0 (CH2); 24.1 (C-CH2); 47.5 (CH2-N); 54.7 (N-CH2); 166.3 (C-CH2); 172.4 (C=O).

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób otrzymywania pochodnych 1,3,4-oksadiazolu znamienny tym, że przebiega w dwóch etapach, w pierwszym etapie do 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazolu dodaje się iminodioctan diizopropylu w stosunku molowym 1:2,5-3,0, następnie do tak otrzymanej mieszaniny dodaje się rozpuszczalnik polarny oraz węglan sodu, w stosunku molowym 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazol:węglan sodu od 1:10 do 1:15, proces prowadzi się w temperaturze od 20°C do 100°C w czasie 1 h do 12 h, po czym mieszaninę ekstrahuje się z wykorzystaniem mieszaniny rozpuszczalników woda/octan etylu w stosunku objętościowym 1:2, suszy, zatęża i otrzymuje 2,5-bis[bis(2-izopropyloksy-2-oksoetylo)aminoalkilo]-1,3,4-oksadiazol, w drugim etapie otrzymany w pierwszym etapie związek rozpuszcza się w alkoholu, przeprowadza się hydrolizę w obecności wody i wodorotlenku sodu, w temperaturze od 20°C do 100°C w czasie od 10 minut do 1 h, po czym do mieszaniny dodaje się kwas solny do uzyskania odczynu obojętnego, mieszaninę zatęża się i dodaje alkohol, sączy i ponownie zatęża, otrzymując jako produkt końcowy 2,5-bis[bis(2-hydroksy-2-oksoetylo)aminoalkilo]-1,3,4-oksadiazol.
2. Sposób otrzymywania pochodnych według zastrz. 1 znamienny tym, że jako 2,5-bis(bromoalkilo)-1,3,4-oksadiazol stosuje się związki zawierające od 1 do 4 atomów węgla w bocznych łańcuchach alkilowych.
3. Sposób otrzymywania pochodnych według zastrz. 1 znamienny tym, że jako rozpuszczalnik polarny stosuje się acetonitryl.
4. Sposób otrzymywania pochodnych według zastrz. 1 znamienny tym, że jako alkohol stosuje się metanol lub etanol.