PL249128B1

PL249128B1 - Linia produkcyjna do odchowu i/lub hodowli owadów i/lub form larwalnych owadów z rzędów Coleoptera i/lub Diptera, sposób ogrzewania paszy podczas hodowli tych owadów oraz zastosowanie systemu o przepływie zamkniętym do ogrzewania paszy na linii hodowlanej do hodowli owadów prowadzonej na takiej linii produkcyjnej

Info

Publication number: PL249128B1
Application number: PL435063A
Authority: PL
Inventors: Damian JÓZEFIAK; Damian Józefiak; Piotr LUBIK; Piotr Lubik; Krzysztof Dudek
Original assignee: Hipromine Spółka Akcyjna
Priority date: 2020-08-24
Filing date: 2020-08-24
Publication date: 2026-03-02
Also published as: EP3989720B1; PL3989720T3; EP3989720C0; IL292702A; CA3201079C; EP3989720A1; CA3164820A1; PL435063A1; BR112022013108A2; HUE065200T2; CL2022001732A1; ES2966581T3; US12121004B2; US11627719B2; CA3164820C; HRP20231594T1; US20220330514A1; US20230200346A1; WO2021235958A1; EP3989720A4

Abstract

Linia produkcyjna do odchowu i/lub hodowli owadów i/lub form larwalnych owadów, która charakteryzuje się tym, że zawiera: a) co najmniej jedną linię hodowlaną (14) do hodowli owadów do wykładania na nią paszy, b) system o zamkniętym przepływie medium grzewczego (1) do ogrzewania paszy na linii hodowlanej (14), przy czym system o przepływie zamkniętym (1) zwiera przynajmniej jeden obieg zasilania w medium grzewcze (17) i przynajmniej jeden obieg powrotny medium grzewczego (18) połączone ze sobą, i obieg zasilania w medium grzewcze oraz obieg (17) powrotny medium grzewczego (18) są połączone płynowo z wymiennikiem ciepła (3) do ogrzewania medium grzewczego, i obieg zasilania w medium grzewcze (17) i obieg powrotny medium grzewczego (18) zwierają rozdzielacze medium grzewczego (13), i do rozdzielacza medium grzewczego (13) poprzez zawór odcinający (12) są przyłączone rury z materiału termoprzewodzącego (15) do rozprowadzania ciepła na linii hodowlanej (14), przy czym rury grzewcze z materiału termoprzewodzącego (15) systemu do ogrzewania paszy na linii hodowlanej (14) ułożone są równolegle względem pasa transmisyjnego (19) wspomnianej co najmniej jednej linii hodowlanej (14) do wykładania na nią paszy do hodowli owadów, przy czym rury grzewcze z materiału termoprzewodzącego (15) ułożone są wzdłuż linii hodowlanej (14) do odchowu owadów i są rozmieszczone w co najmniej dwóch rzędach równolegle względem siebie, przy czym obieg zasilania w medium grzewcze (17) i obieg powrotny medium grzewczego (18), są połączone zaworem trójdrożnym (2), przy czym odchów i/lub hodowla owadów i/lub form larwalnych owadów dotyczy owadów z rzędów Coleoptera i/lub Diptera. Ponadto zgłoszenie obejmuje także sposób hodowli owadów i zastosowanie systemu o przepływie zamkniętym do ogrzewania paszy na linii hodowli owadów.

Description

Opis wynalazku

DZIEDZINA TECHNIKI

Przedmiotem wynalazku jest linia produkcyjna do odchowu i/lub hodowli owadów i/lub form larwalnych owadów z rzędów Coleoptera i/lub Diptera oraz sposób ogrzewania paszy podczas hodowli tych owadów i zastosowanie systemu o przepływie zamkniętym do ogrzewania paszy na linii hodowlanej do hodowli owadów prowadzonej na takiej linii produkcyjnej.

System wykorzystuje ogrzewanie typu przepływowego w systemie zamkniętym oraz medium w postaci wody, glikolu lub innych. Wynalazek wykorzystujący system ogrzewania paszy w szczególności jest przystosowany do odchowu i/lub hodowli owadów i/lub form larwalnych owadów z rzędu Coleoptera i Diptera.

STAN TECHNIKI

W ostatnich latach wskazuje się na przemysłową hodowlę owadów, jako zrównoważoną dla środowiska alternatywę dla produkcji białka i tłuszczu na cele paszowe m.in. w żywieniu zwierząt gospodarskich oraz na cele spożywcze (Food and Agriculture Organization of the United Nations 2012 Assessing the potential of insects as food and feed in assuring food security. Summary report. Technical consultation meeting 23-25 stycznia, FAO, Rzym, Włochy).

Grupą owadów o szczególnym potencjale jako źródło białka na cele paszowe i spożywcze są larwy chrząszczy (Coleoptera) z rodziny czarnuchowatych (Tenebrionidae) oraz larwy błonkówek (Diptera ). Wśród gatunków hodowanych na skalę półprzemysłową i przemysłową należy wymienić gatunki takie jak: pleśniakowiec lśniący (Alphitobius diasperinus), mącznik młynarek (Tenebrio molitor), drewnojad (Zophobas morio), trojszyk ulec (Tribolium confusum), trojszyk gryzący (Tribolium castaneum), trojszyk ciemny (Tribolium madens) oraz inne gatunki czarnuchowatych oraz błonkówki z gatunków należących do rodzaju Hermetia (Hermetia illucens). Wszystkie wymienione wyżej gatunki na etapie wzrostu larwalnego żerują w substracie.

Obecnie stosowane technologie chowu larw chrząszczy z rodziny czarnuchowatych opierają się na systemach szufladowych (ang. rack systems), lub samonośnych wykorzystujących pojemniki o niewielkiej powierzchni z kilkucentymetrowej (1-5 cm) grubości warstwą substratu hodowlanego (opisane np. w międzynarodowym zgłoszeniu PCT WO2014171829A1). Standardowo stosuje się do hodowli pojemniki z tworzyw sztucznych, lub skrzynki transportowe umieszczane na paletach (opisane np. w zgłoszeniu PCT/FR2016/050849). Posiadają one najczęściej niewielką powierzchnię pojemników, na ogół nieprzekraczającą 0,5 m². Z tego względu stosowane rozwiązania utrudniają precyzyjną kontrolę mikroklimatu z powodu słabej wymiany gazowej i odprowadzania wilgoci i nadmiaru ciepła metabolicznego, itp. Warunki termiczne mogą zmieniać się diametralnie w ciągu krótkich okresów, np. z powodu temperatury podawanej paszy czy przenoszenia pojemników z owadami jak również z powodu metabolizmu samych owadów tj. tzw. specyficznych dynamicznych strat ciepła. Z punktu widzenia dobrostanu zwierząt, a zwłaszcza owadów, które są zwierzętami egzotermicznymi, niestabilne warunki środowiskowe wiążą się ze stresem i mogą powodować zmiany w poziomie pobierania paszy czy w tempie wzrostu. Szufladowy i pojemnikowy system odchowu wiąże się z koniecznością ogrzewania całego pomieszczenia, w którym przebywają owady. Ponieważ hodowane gatunki należą do organizmów ciepłolubnych, w stosowanych do tej pory rozwiązaniach konieczne staje się utrzymywanie wysokiej, sięgającej ponad 30°C, temperatury powietrza przez cały okres odchowu, co w przypadku pomieszczeń hodowlanych o dużej kubaturze generuje wysokie zużycie energii, której większa część jest tracona na ogrzanie jedynie powietrza i elementów znajdujących się w pomieszczeniu, a nie samych owadów.

Z polskiego opisu patentowego PL230275B1 znane są rozwiązania w postaci modułowego, wielokondygnacyjnego systemu linii technologicznych. Jednak wspomniane linie nie wykorzystują ogrzewania paszy.

Celem wynalazku jest przezwyciężenie wskazanych niedogodności wynikających ze stanu techniki. Cel ten został osiągnięty przez nieoczekiwane zaobserwowanie, że dostarczanie paszy dla owadów w postaci paszy podgrzanej przez opracowany system ogrzewania linii hodowlanej oparty na ogrzewaniu przepływowym w systemie zamkniętym będący częścią opracowanej linii produkcyjnej czy linii hodowlanej, umożliwia pośrednie ogrzewanie organizmów owadów i ich otoczenia, przez co zwiększa wskaźnik tuczu owadów, jednocześnie zmniejsza się zużycie paszy na kg przyrostu masy ciała zwierzęcia (FCR) oraz zapewnia ustabilizowanie innych parametrów takich jak temperatura otoczenia, w ilgotność stabilizując tym parametry bytowe i wyniki hodowli owadów.

Twórcy niniejszego rozwiązania stwierdzili, że korzystne jest zastosowanie ogrzewania przepływowego zamontowanego na liniach hodowlanych w celu ogrzewania podawanej paszy, która następnie stanowi źródło ciepła dla żerujących w niej larw owadów. System pozwala na precyzyjne sterowanie warunkami termicznymi w hodowli owadów, przy jednoczesnym zminimalizowaniu strat energii związanych z ogrzewaniem niepotrzebnych przestrzeni.

Linia produkcyjna do odchowu i/lub hodowli owadów i/lub form larwalnych owadów czy też linia hodowlana poprzez zintegrowanie z systemem ogrzewania paszy, podnosi wydajność odchowu, poprzez zapewnienie stabilnych warunków termicznych dla owadów i larw owadów. W korzystnym rozwiązaniu system przepływowego ogrzewania paszy umieszczony bezpośrednio w biomasie owadów i/lub larw owadów i paszy pozwala na utrzymywanie relatywnie niskiej temperatury wewnątrz pomieszczeń hodowlanych, ponieważ owady asymilują ciepło konieczne dla ich rozwoju, pobierając ogrzany pokarm. Tak, więc system przepływowego ogrzewania paszy wykładanej na linię powoduje pośrednio ogrzewanie samych zwierząt. Obecnie nie istnieją alternatywne rozwiązania dla zapewnienia ciepła samym larwom w produkcji owadów, które nie polegałyby na ogrzewaniu pomieszczeń hodowlanych i nie wiązały się ze znacznymi stratami energii.

Przedmiotem wynalazku jest linia produkcyjna do odchowu i/lub hodowli owadów i/lub form larwalnych owadów z rzędów Coleoptera i/lub Diptera, która charakteryzuje się tym, że zawiera:

a) co najmniej jedną linię hodowlaną do hodowli owadów do wykładania na nią paszy, przy czym linia hodowlana ma co najmniej jedną kondygnację, którą stanowi pas transmisyjny, system ogrzewania o zamkniętym przepływie medium grzewczego do ogrzewania paszy na linii hodowlanej, przy czym system ogrzewania o przepływie zamkniętym zawiera obieg zasilania w medium grzewcze i obieg powrotny medium grzewczego połączone ze sobą, które są płynowo połączone z wymiennikiem ciepła do ogrzewania medium grzewczego, i które zawierają rozdzielacze medium grzewczego, natomiast do rozdzielacza medium grzewczego, poprzez zawór odcinający, są przyłączone rury grzewcze z materiału termoprzewodzącego do rozprowadzania ciepła na linii hodowlanej, przy czym rury grzewcze ułożone są równolegle względem pasa transmisyjnego linii hodowlanej i są rozmieszczone w co najmniej dwóch rzędach równolegle względem siebie, przy czym obieg zasilania w medium grzewcze i obieg powrotny medium grzewczego, są połączone zaworem trójdrożnym. W korzystnej linii produkcyjnej medium grzewczym jest woda lub glikol.

W korzystnej linii produkcyjnej wymiennik ciepła zapewnia ogrzewanie medium grzewczego do temperatury z przedziału 15-50°C.

W korzystnej linii produkcyjnej materiał o właściwościach termoprzewodzących obejmuje miedź, stal, aluminium, tworzywa sztuczne, bardziej korzystnie tworzywa sztuczne.

W korzystnej linii produkcyjnej wymiennik ciepła oparty jest na źródle energii elektrycznej, gazowej lub na wykorzystaniu pomp lub na rekuperacji ciepła.

Korzystnie w linii produkcyjnej rury grzewcze są ułożone na pasie lub pod pasem transmisyjnym linii hodowlanej i tworzą rzędy rur grzewczych odsunięte od siebie o 20 cm. Dodatkowo, korzystnie w linii produkcyjnej obieg zasilania w medium grzewcze i obieg powrotny medium grzewczego zawierają system zaworów odcinających, zawory spustowe, odpowietrzniki, czujnik temperatury i czujnik ciśnienia, i są one połączone ze sobą płynowo. Korzystnie w linii produkcyjnej obieg powrotny medium grzewczego zawiera rotametr oraz obieg zasilający medium grzewczego zawiera filtr cząstek stałych.

Linia produkcyjna ma korzystnie połączenie płynowe, które stanowią rury wykonane ze stali.

Kolejnym przedmiotem wynalazku jest sposób ogrzewania paszy podczas hodowli owadów z rzędów Coleoptera i/lub Diptera, który prowadzi się na linii produkcyjnej według wynalazku, przy czym sposób ten obejmuje etapy, w których:

a) paszę o temperaturze magazynowania wykłada się na linię hodowlaną przystosowaną do wykładania na nią paszy do hodowli owadów,

b) ogrzewa się paszę dla owadów wyłożoną na linię hodowlaną przez system ogrzewania przepływowy w systemie zamkniętym do ogrzewania paszy na linii hodowlanej do temperatury z zakresu 15°C-50°C.

W korzystnym sposobie ogrzewania paszy, paszę ogrzewa się do temperatury z zakresu 20°C-48°C.

W korzystnym sposobie ogrzewania paszy, hodowane owady umieszcza się w systemach szufladkowych lub samonośnych.

W korzystnym wykonaniu sposób ogrzewania paszy polega na tym, że poprzez wymiennik ciepła ogrzewa się medium grzewcze do temperatury z przedziału 15-50°C.

Kolejnym przedmiotem wynalazku jest zastosowanie systemu o przepływie zamkniętym do ogrzewania paszy na linii hodowlanej do hodowli owadów prowadzonej na linii produkcyjnej według wynalazku przy czym linia hodowlana ma co najmniej jedną kondygnację, którą stanowi pas transmisyjny; system o przepływie zamkniętym obejmuje obieg zasilania w medium grzewcze i obieg powrotny medium grzewczego połączone ze sobą, które są połączone płynowo z wymiennikiem ciepła do ogrzewania medium grzewczego, i które zawierają rozdzielacze medium grzewczego, przy czym do rozdzielacza medium grzewczego, poprzez zawór odcinający, są przyłączone rury grzewcze z materiału termoprzewodzącego do rozprowadzania ciepła na linii hodowlanej, przy czym rury grzewcze do ogrzewania paszy na linii hodowlanej ułożone są równolegle względem pasa transmisyjnego linii hodowlanej do wykładania na nią paszy do hodowli owadów, przy czym rury grzewcze ułożone są wzdłuż lin ii hodowlanej do odchowu owadów i są rozmieszczone w co najmniej dwóch rzędach równolegle względem siebie, przy czym obieg zasilania w medium grzewcze i obieg powrotny medium grzewczego, są połączone zaworem trójdrożnym, przy czym odchów i/lub hodowla owadów i/lub form larwalnych owadów dotyczy owadów z rzędów Coleoptera i/lub Diptera.

Korzystnie w zastosowaniu systemu medium grzewczym jest woda lub glikol.

Korzystnie w zastosowaniu systemu wymiennik ciepła ogrzewa medium grzewcze do temperatury z przedziału 15-50°C.

Korzystnie w zastosowaniu systemu materiał o właściwościach termoprzewodzących obejmuje miedź, stal, aluminium, tworzywa.

Korzystnie w zastosowaniu systemu wymiennik ciepła oparty jest na źródle energii elektrycznej, gazowej lub wykorzystaniu pomp lub na rekuperacji ciepła.

Korzystnie w zastosowaniu systemu rury grzewcze są ułożone na pasie lub pod pasem transmisyjnym linii hodowlanej i tworzą co najmniej dwa rzędy rur grzewczych odsunięte od siebie o 20 cm.

W korzystnym zastosowaniu systemu obieg zasilania w medium grzewcze i obieg powrotny medium grzewczego obejmują system zaworów odcinających, zawory spustowe, odpowietrzniki, czujnik temperatury i czujnik ciśnienia, które są połączone ze sobą płynowo.

Korzystnie obieg powrotny medium grzewczego w korzystnym w zastosowaniu systemu obejmuje rotametr.

Korzystnie w zastosowaniu systemu obieg zasilający medium grzewczego obejmuje filtr cząstek stałych.

Korzystnie w zastosowaniu systemu połączenie płynowe stanowią rury wykonane ze stali.

W porównaniu do znanych metod zapewnienia larwom owadów odpowiedniego poziomu ciepła przedmiotowy wynalazek cechuje się dużo wyższą efektywnością energetyczną. Największą zaletą jest fakt, że przestaje być koniecznym utrzymywanie wysokiej temperatury w pomieszczeniach hodowlanych. Temperatura otoczenia może mieścić się w przedziale od 8°C do 43°C. W związku z tym, że ogrzewana jest pasza wykładana na linie hodowlane zastosowane urządzenie grzewcze może być dużo mniejszej mocy i zużywać mniej energii niż stosowane w przypadku ogrzewania całego pomieszczenia.

Inną zaletą jest szybkość i efektywność ogrzewania. Pasza w systemie podgrzewana jest w ciągu do 12 godz. od temperatury 8°C (temperatura, jaką ma pasza magazynowana w zimnych okresach roku) do temperatury między 20°C a 48°C, z możliwością płynnej jej regulacji w celu regulacji metabolizmu owadów.

Dużą jego zaletą jest także możliwość dostosowywania systemu, jak i linii hodowlanej według wynalazku, do powierzchni hodowlanej, i tak może on zajmować od 5 do 100% całkowitej powierzchni odchowu. Nie ma ograniczeń, co do wielkości powierzchni produkcyjnej, może zajmować nawet powierzchnie powyżej 10000 m² charakteryzujące największe hale produkcyjne.

System przepływowego ogrzewania w systemie zamkniętym do ogrzewania paszy, który jest szczególnie użyteczny do pośredniego ogrzewania paszy, a przez to hodowanych larw owadów, obejmuje następujące elementy:

- System rur miedzianych, stalowych, aluminiowych, z tworzywa sztucznego lub z innego materiału o dobrych właściwościach termoprzewodzących w tym tworzywa sztuczne, rozprowadzających medium grzewcze i zapewniających ogrzewanie paszy.

- Wymiennik ciepła zapewniający ogrzewanie medium w rurach dzięki wykorzystaniu energii mającej źródło elektryczne, gazowe bądź oparte na pompach, czy rekuperacji ciepła oraz innych źródłach ciepła pozwalających na osiągnięcie temperatury w przedziale 15-50°C pozwalającej na kontrolę procesów metabolicznych owadów w tym specyficznych dynamicznych strat ciepła.

Okazało się, że korzystne jest zastosowanie przepływowego systemu ogrzewania zamontowanego na liniach hodowlanych w celu ogrzewania podawanej paszy, która następnie stanowi źródło ciepła dla żerujących w niej larw owadów. System ogrzewania i linie go zawierające pozwalają na precyzyjne sterowanie warunkami termicznymi w hodowli owadów, przy jednoczesnym zminimalizowaniu strat energii polegających na ogrzewaniu niepotrzebnych przestrzeni. Możliwość podgrzania paszy z wykorzystaniem systemu i linii według wynalazku można wykorzystać także do regulacji jej wilgotności dzięki zwiększonemu odparowywaniu wody z paszy o wyższej temperaturze. Możliwość taka niesie za sobą ważne konsekwencje praktyczne, ponieważ pod koniec tuczu owadów ważne jest jak największe zmniejszenie wilgotności paszy, dzięki czemu proces przesiewania owadów od substratu może przebiegać bardziej efektywnie. Pasza znajdująca się na linii w trakcie tuczu owadów posiada wilgotność do 80% natomiast dzięki zastosowaniu systemu do ogrzewania paszy możliwe jest jej podsuszenie i zmniejszenie wilgotności na koniec tuczu do poziomu 20%. Pasza znajdująca się na liniach chowu ma grubość warstwy od 2 do 20 cm zależnie od rodzaju paszy i gatunku owada.

W porównaniu do wcześniej wykorzystywanych metod zapewnienia larwom owadów odpowiedniego poziomu ciepła rozwiązanie według wynalazku wykorzystujące przepływowy system ogrzewania zamontowany na liniach hodowlanych w celu ogrzewania podawanej paszy cechuje się dużo wyższą efektywnością. Największą zaletą jest brak konieczności utrzymywania wysokiej temperatury w pomieszczeniach hodowlanych. Temperatura otoczenia może mieścić się w przedziale od 8°C do 43°C. W związku z tym, że ogrzewana jest tylko pasza wykładana na linie hodowlane, zastosowane urządzenie grzewcze może być dużo mniejszej mocy i zużywać mniej energii niż stosowane w przypadku ogrzewania całego pomieszczenia. Samo ogrzanie paszy wykorzystujące przepływowy system ogrzewania zamontowany na liniach hodowlanych jest szybkie i efektywne. Pasza w systemie podgrzewana jest w ciągu do 12h od temperatury 8°C do temperatury między 20°C, a 48°C z możliwością płynnej regulacji temperatury w celu regulacji metabolizmu owadów. Badania przeprowadzone w trakcie testowania prototypowego systemu pokazały, że pasza w opisywanym systemie nagrzewa się 6 do 12 razy szybciej niż na wolnym powietrzu, co przekłada się na skuteczność i szybkość stosowania takiego systemu ogrzewania w zapewnieniu odpowiednich warunków termicznych owadom.

Przeprowadzone eksperymenty (Przykład 4) na gatunku Hermetia illucens pokazały, że owady hodowane przy wykorzystaniu opisywanej technologii charakteryzują się szybszym o 7% tuczem, rozumianym jako osiąganie o 7% większej masy ciała na koniec tuczu, a także zmniejszeniu aż o 14% współczynnika konwersji paszy (FCR).

W/w parametry wzrostu jak i FCR są ściśle skorelowane z potrzebami bytowymi owadów, które jak wykazano są o 20-300% niższe w przypadku zastosowania bezpośredniego ogrzewania paszy na liniach hodowlanych przez przepływowy system ogrzewania. Ponadto, zastosowanie ogrzanej paszy zmniejsza stres związany z karmieniem larw i zwiększa ich przeżywalność, którą przy zastosowaniu przepływowego systemu ogrzewania zaobserwowano na poziomie do 45% wyższym w porównaniu do standardowej metody chowu gdzie ogrzewane są całe pomieszczenia gospodarcze (Przykład 5). Dzięki płynnej regulacji temperatury podawanej paszy możliwe jest także regulowanie poziomu metabolizmu owadów i w razie konieczności skracanie bądź wydłużanie cyklu życiowego, podobnie jak współczynnika FCR zarówno w przypadku owadów Coleoptera i Diptera. Możliwość podgrzania paszy można wykorzystać także do regulacji jej wilgotności dzięki zwiększonemu odparowywaniu wody z paszy o wyższej temperaturze. Z powyższych względów kolejną funkcją systemu jest osuszanie metabolitów wtórnych po produkcji owadów, w tym odchodów, będących składową nawozu.

Ważną zaletą linii produkcyjnych czy hodowlanych z przepływowym systemem ogrzewania paszy jest fakt, że może być taki system ogrzewania paszy wykorzystany zarówno na wielopoziomowych l iniach produkcyjnych, będących przedmiotem patentu PL 230275B1, co zwiększa dostępną przestrzeń produkcyjną, jak również w przypadku stosowania systemu odchowu jednopoziomowego lub nawet „rack system. Dużą jego zaletą jest także możliwość dostosowywania przepływowego systemu ogrzewania paszy do powierzchni hodowlanej, i tak może on zajmować od 5 do 100% całkowitej powierzchni odchowu. Nie ma ograniczeń, co do wielkości powierzchni produkcyjnej (linii produkcyjnych czy hodowlanych z przepływowym systemem ogrzewania paszy), taki system ogrzewania może zajmować nawet powierzchnie powyżej 10000 m² charakteryzujące największe hale produkcyjne.

OPIS FIGUR RYSUNKU

Przedmiotowy wynalazek zobrazowano na figurach. Wspomniane figury służą jedynie zobrazowaniu przykładów wykonania wynalazku i w żaden sposób nie mogą służyć ograniczeniu jego zakresu.

Fig. 1 przedstawia schemat systemu ogrzewania przepływowego linii produkcyjnej do hodowli bezkręgowców z ogrzewaniem nad pasem transmisyjnym;

Fig. 2 przedstawia część systemu ogrzewania przepływowego zasilającą w medium ogrzane;

Fig. 3 przedstawia część systemu ogrzewania przepływowego zasilającą w medium wychłodzone;

Fig. 4 przedstawia schemat układu linii hodowlanych, dla przejrzystości pominięto na figurze przepływowe systemu ogrzewania paszy, których części z rur PEX znajdują się nad każdą z linii albo są umieszczone pod pasem transmisyjnym;

Fig. 5-7 przedstawiają schemat systemu ogrzewania przepływowego linii produkcyjnej do hodowli bezkręgowców z ogrzewaniem pod pasem transmisyjnym;

Fig. 8 przedstawia zależność temperatury od czasu ogrzewania paszy;

Fig. 9 Rury grzewcze ułożone w przynajmmniej dwóch rzędach nad pasem transmisyjnym, gdzie: 9a - połączony system ogrzewania, 9b - obieg zasilający w medium grzewcze, 9c - obieg odbierający wychłodzone medium grzewcze;

Fig. 10 Rury grzewcze ułożone w przynajmmniej dwóch rzędach pod pasem transmisyjnym, gdzie: 10a - połączony system ogrzewania, 10b - obieg zasilający w medium grzewcze, 10c - obieg odbierający wychłodzone medium grzewcze.

PRZYKŁADY

Przykład 1: Konstrukcja przepływowego systemu ogrzewania paszy dla linii hodowlanej do hodowli i odchowu owadów.

Przepływowy system ogrzewania (1) do ogrzewania paszy w hodowli owadów (Fig. 1) składa się z dwóch części zamkniętego systemu obiegu medium grzewczego. Pierwsza część systemu (Fig. 2) jest przyłączona na wyjściu przez zawór odcinający 12 do wymiennika ciepła 3 i stanowi linię zasilającą 17 układ w ogrzane medium grzewcze. Druga część systemu (Fig. 3) służy do odbioru wychłodzonego medium grzewczego 18 i przekazaniu go do wymiennika ciepła 3, w którym ponownie jest ono ogrzewane.

Każda z części systemu składa się z następujących elementów konstrukcyjnych:

a) System rur grzewczych 15 z tlenowo sieciowanego polietylenu (PEX) odprowadzających ciepło z medium na paszę na liniach hodowlanych 14 z systemem zaworów odcinających 12;

d) System filtrów 11, zaworów odcinających 12, odpowietrzników 10;

e) Zestaw czujników temperatury 7 i czujnika ciśnienia 8 medium grzewczego;

g) Wymiennik ciepła 3, jako źródło ciepła w postaci pieca gazowego;

h) System rur 16 ze stali węglowej dostarczający medium grzewcze z wymiennika ciepła 3 do rozdzielacza 13, zasilającego system rur PEX 15 w medium grzewcze,

i) zawory spustowe medium grzewczego 5.

Część zasilająca system w ogrzane medium dodatkowo zawiera zawór spustowy 5, który umożliwia spuszczenie medium np. przy serwisie linii lub konieczności wymiany medium, umieszczony za pierwszą pompą obiegową 6 oraz zawór trójdrożny 2 bezpośrednio przyłączony przed drugą pompą obiegową 6; umożliwia ona mieszanie medium z obu części systemu w celu np. regulacji ciśnienia lub temperatury. Natomiast część systemu, odbierająca wychłodzone medium grzewcze, zawiera zawór wyrównujący ciśnienie 4, znajdujący się przed zaworem odcinającym 12, łączącym na wyjście części drugiej systemu z wymiennikiem ciepła 3.

Medium grzewczym w systemie przepływowym do ogrzewania paszy w hodowli owadów była woda, ogrzewana piecem gazowym jako wymiennikiem ciepła 3. Temperatura wody opuszczającej piec wynosiła 39°C. Ogrzana woda odprowadzana była z pieca rurą stalową 16 umieszczoną w peszlu izolacyjnym minimalizującym straty ciepła. Intensywność przepływu wody wynosiła 0,16 m³/h. Woda po przejściu przez filtr siatkowy (filtr cząstek stałych) 11 przepompowywana była pompą obiegową 6 do rozdzielacza 13 instalacji grzewczej umieszczonej na liniach produkcyjnych linii hodowlanej 14 do hodowli i odchowu owadów.

W celu odprowadzenia ciepła na paszę, ogrzana woda wprowadzana jest z rozdzielacza 13 do instalacji grzewczej składającej się z rur PEX 15, które ułożone są w dwóch rzędach w odległości 20 cm od siebie, wzdłuż linii hodowlanej 14 przeznaczonej do odchowu owadów. Rury 15 zawieszone są bezpośrednio nad liniami hodowlanymi 14, na które następnie wykładana jest pasza dla hodowanych owadów. Wyłożona pasza ma temperaturę niższą niż medium grzewcze, wynoszącą około 20°C, w wyniku czego zaczyna odbierać jego ciepło, aż do osiągnięcia równowagi termicznej na poziomie 39°C. Ochłodzona do temperatury około 38°C woda powraca systemem rur 15 do urządzenia grzejnego (wymiennika ciepła 3) utrzymującego stałą temperaturę medium w systemie grzewczym.

W określonych punktach systemu grzewczego umieszczone są czujniki temperatury 7, a także ciśnienia 8 medium grzewczego, podające informacje o jego parametrach fizycznych. Zainstalowano także rotametr (9) na wejściu na linie hodowlane (14) w celu pomiaru natężenia przepływu medium). Kocioł gazowy wyposażony jest w automatyczną regulację temperatury pozwalająca na jej dowolne ustawienie w zakresie od 7 do 50°C.

Przykład 2 Linia produkcyjna zawierająca system ogrzewania linii hodowlanej nad pasem transmisyjnym

W przykładzie wykonania linii produkcyjnej (Fig. 4), linia hodowlana 14 została zintegrowana z systemem ogrzewania paszy (Fig. 1), podnoszącym wydajność odchowu, poprzez zapewnienie stabilnych warunków termicznych dla larw owadów.

Linia hodowlana 14 do odchowu i/lub hodowli nielotnych owadów i/lub form larwalnych owadów zawiera, co najmniej jedną kondygnację, którą stanowi autonomiczny pas transmisyjny z rozmieszczonymi obustronnie wzdłuż kierunku przemieszczania pasa transmisyjnego z wyprofilowanymi burtami bocznymi o krawędziach wygiętych jednokrotnie do wewnątrz.

Ogrzewanie medium grzewczego

Medium grzewczym w systemie jest woda. Woda ogrzewana jest w piecu gazowym 3. Temperatura wody opuszczającej piec wynosi 39°C. Jako medium grzewcze może być także stosowany glikol. Glikol jest dobrym medium ze względu na dobre przewodnictwo cieplne, wysoką temperaturę wrzenia i niską zamarzania.

Transport medium grzewczego

Ogrzana woda odprowadzana jest z pieca rurą 16 ze stali umieszczoną w peszlu izolacyjnym minimalizującym straty ciepła. Intensywność przepływu wody wynosi 0,16 m³/h.

Odprowadzanie ciepła na paszę

Ogrzana woda wprowadzana jest do rozdzielacza 13 instalacji grzewczej, z którego są wprowadzane do systemu rur PEX, 15 które ułożone są w dwóch rzędach w odległości 20 cm od siebie wzdłuż linii hodowlanych 14 przeznaczonych do odchowu owadów. Odległość pomiędzy rurami 15 została dobrana w taki sposób, aby leżały one pośrodku linii hodowlanej 14 przy zapewnieniu podobnego kontaktu z całą paszą. Natomiast ich ułożenie w dwóch rzędach wynika z faktu, że przez każdą linię hodowlaną 14 przebiega rura 15 zarówno w jedną jak i w drugą stronę, tj. tworzą one pętlę zamkniętą. Wejścia wody do instalacji każdej linii hodowlanej 14 zabezpieczone są zaworami odcinającymi 12. Rury zawieszone są bezpośrednio nad liniami hodowlanymi 14, na które następnie wykładana jest pasza dla hodowanych owadów, a dokładniej nad pasem transmisyjnym 19. Wyłożona pasza ma temperaturę niższą niż medium grzewcze i wynoszącą 20°C, w wyniku czego zaczyna odbierać jego ciepło, aż do osiągnięcia równowagi termicznej na poziomie 39°C. Ochłodzona do temperatury 38°C woda powraca systemem rur 15 i dalej 16 do urządzenia grzejnego (wymiennika ciepła 3).

Kontrola parametrów fizycznych

Układ zasilania w medium grzewcze oraz odbioru medium grzewczego z linii hodowlanej 14 zawierają za rozdzielaczem 13 czujniki temperatury 7, np. czujnik PT-100, medium grzewczego podające informacje o jego parametrach fizycznych. Kocioł gazowy (wymiennik ciepła 3) wyposażony jest w automatyczną regulację temperatury pozwalającą na jej dowolne ustawienie w zakresie od 7 do 50°C.

W opisanym rozwiązaniu system przepływowego ogrzewania paszy umieszczony jest bezpośrednio w biomasie larw owadów i paszy i pozwala na utrzymywanie relatywnie niskiej temperatury wewnątrz pomieszczeń hodowlanych, ponieważ owady asymilują konieczne dla ich rozwoju ciepło pobierając ogrzany pokarm. Tak, więc system przepływowego ogrzewania wykładanej na linię paszy powoduje pośrednio ogrzewanie samych zwierząt.

Przykład 3 Linia produkcyjna zawierająca system ogrzewania linii hodowlanej pod taśmą

W tym przykładzie wykonania linii produkcyjnej (Fig. 6), linia hodowlana 14 została zintegrowana z przepływowym systemem ogrzewania paszy 1 (Fig. 1), podnoszącym wydajność odchowu, poprzez zapewnienie stabilnych warunków termicznych dla larw owadów. Przepływowy s ystem ogrzewania paszy w tym przykładzie wykonania w swej konstrukcji, tj. rodzaju elementów go tworzących oraz w sposobie ich połączenia, niczym się nie różni od systemu opisanego w przykładzie 1. Istotną różnicą jest to, że rury 15 zostały umieszczone pod pasem transmisyjnym 19 linii hodowlanej 14. Rury 15 z materiału przewodzącego umieszczone są pod linią hodowlaną 14 przekazując ciepło na linię 14, a linia 14 ogrzewa biomasę owadów i paszy.

Linia produkcyjna zawiera, co najmniej jedną kondygnację linii hodowlanej 14 do odchowu i/lub hodowli nielotnych owadów i/lub form larwalnych owadów, którą stanowi autonomiczny pas transmisyjny (20) z rozmieszczonymi obustronnie wzdłuż kierunku przemieszczania pasa transmisyjnego z wyprofilowanymi burtami bocznymi (21) o krawędziach wygiętych jednokrotnie do wewnątrz.

Ogrzewanie medium grzewczego

Transport medium grzewczego

Ogrzana woda odprowadzana jest z pieca 3 rurą 16 ze stali umieszczoną w peszlu izolacyjnym minimalizującym straty ciepła. Intensywność przepływu wody wynosi 0,16 m³/h.

Odprowadzanie ciepła do paszy

Ogrzana woda wprowadzana jest do rozdzielacza 13 instalacji grzewczej, z którego są wprowadzane do systemu rur PEX 15, które ułożone są w dwóch rzędach w odległości 20 cm od siebie wzdłuż linii hodowlanych 14 przeznaczonych do odchowu owadów. Odległość pomiędzy rurami 15 została dobrana w taki sposób, aby leżały one pośrodku linii hodowlanej 14 przy zapewnieniu podobnego kontaktu z całością paszy. Natomiast ich ułożenie w dwóch rzędach wynika z faktu, że przez każdą linię hodowlaną 14 przebiega rura 15 zarówno w jedną jak i w drugą stronę, tj. tworzą one pętlę zamkniętą. Wejścia wody do instalacji każdej linii hodowlanej 14 zabezpieczone są zaworami odcinającymi 12. Rury 15 przyczepione są za pomocą obejm do rur bezpośrednio pod pasem transmisyjnym 19 linii hodowlanej 14, na który następnie wykładana jest pasza dla hodowanych owadów dzięki czemu przenoszą ciepło z medium grzewczego bezpośrednio na linię 14. Wyłożona pasza ma temperaturę niższą niż medium grzewcze i wynoszącą 20°C, w wyniku czego zaczyna odbierać jego ciepło za pośrednictwem pasa transmisyjnego 19 ogrzanej linii 14, aż do osiągnięcia równowagi termicznej na poziomie 39°C. Ochłodzona do temperatury 38°C woda powraca systemem rur 15 i dalej 16 do urządzenia grzejnego (wymiennika ciepła 3).

Kontrola parametrów fizycznych

Układy zasilania w medium grzewcze oraz odbioru medium grzewczego z linii hodowlanej 14 zawierają za rozdzielaczem 13 czujniki temperatury 7, np. czujnik PT-100, medium grzewczego podające informacje o jego parametrach fizycznych. Kocioł gazowy (wymiennik ciepła 3) wyposażony jest w automatyczną regulację temperatury pozwalającą na jej dowolne ustawienie w zakresie od 7 do 50°C.

W opisanym rozwiązaniu system przepływowego ogrzewania paszy umieszczony jest bezpośrednio pod pasem transmisyjnym 19 linii 14, na której wyłożona jest biomasa larw owadów i paszy, i pozwala na utrzymywanie relatywnie niskiej temperatury wewnątrz pomieszczeń hodowlanych, ponieważ owady asymilują konieczne dla ich rozwoju ciepło pobierając ogrzany pokarm. Tak, więc system przepływowego ogrzewania 1 wykładanej na linię 14 paszy powoduje pośrednio ogrzewanie samych zwierząt.

Przykład 4: Zastosowanie systemu ogrzewania do ogrzewania paszy

Badania przeprowadzone w trakcie testowania systemu pokazały, że pasza w opisywanym systemie nagrzewa się trzy razy szybciej niż na wolnym powietrzu, co przekłada się na skuteczność i szybkość stosowania tego systemu w zapewnieniu odpowiednich warunków termicznych owadom.

PL 249128 Β1

Tabela 1

Ogrzewanie paszy z zainstalowanym systemem oraz bez niego (Fig. 5)

Dni	Godz.	Temperatura
Z systemem ogrzewania	Bez systemu ogrzewania
0	06:00	15	15
18:00	23	16
1	06:00	28	18
18:00	30	22
2	06:00	32	25
18:00	35	27
3	06:00	36	28
18:00	37	30
4	06:00	38	32
18:00	35	35
5	06:00	30	36
18:00	29	37
6	06:00	28	37
18:00	28	34
7	06:00		32
18:00		30
8	06:00		29
18:00		29
9	06:00		28
18:00		28

Tabela 2

Podsumowanie wyników ogrzewania paszy

	Ogrzewanie paszy	Brak ogrzewania paszy
Rodzaj paszy	mix. Owocowowarzywny	mix. Owocowowarzywny
Grubość warstwy	5-7 cm	5-7 cm
Czas trwania nagrzewania	6 dni	9 dni

Przykład 5: Pomiary porównawcze masy ciała hodowanych owadów i współczynnika konwersji paszy

Przeprowadzono pomiary porównawcze z wykorzystaniem sposobu hodowli według wynalazku oraz znanych metod hodowli bez ogrzewania paszy.

Owady hodowane przy wykorzystaniu opisywanego sposobu według wynalazku charakteryzują się szybszym o 25% tuczem, osiąganiem o 7,5% większej masy ciała na koniec tuczu, a także zmniejszeniem aż o 12% współczynnika konwersji paszy (FCR).

PL 249128 Β1

Tabela 3

Wyniki eksperymentu z odchowem owadów na liniach z ogrzewaniem paszy oraz bez niego.

	Ogrzewanie paszy	Brak ogrzewania paszy
Rodzaj paszy	mix. Owocowowarzywny	mix. Owocowowarzywny
Gatunek owada	H. illucens	H. illucens
BWG kg/m2	6,42	5,97
FCR	6,8	7,77
Przeżywalność	93%	52%
Czas odchowu	6	8

Przykład 6: Pomiar przeżywalności owadów

Owady hodowane sposobem według wynalazku charakteryzowały się zmniejszonym stresem związanym z karmieniem larw, co zwiększa ich przeżywalność, którą przy zastosowaniu przepływowego systemu ogrzewania 1 zaobserwowano na poziomie do 45% wyższym w porównaniu do standardowej metody chowu, gdzie ogrzewane są całe pomieszczenia gospodarcze (Tabela 3).

Przykład 7 Suszenie nawozu

W tym przykładzie wykonania (Tabela 4 oraz Tabela 5) przedstawiono wykorzystanie systemu według wynalazku do osuszania metabolitów wtórnych po produkcji owadów w tym odchodów, będących składową nawozu.

Tabela 4

Wyniki eksperymentu pokazującego suszenie odchodów (nawozu)

Dni odchowu	Wilgotność paszy
	System ogrzewania	brak ogrzewania
	%5.M.	% S.M.
1	25	25
2	30	27
3	40	30
4	60	35
5	70	40
6	80	50
7		60
8		70
9		80
10

Tab. 5

Podsumowanie wyników suszenia nawozu

	Ogrzewanie paszy	Brak ogrzewania paszy
Wilgotność start	25% S.M.	25% S.M.
Wilgotność końcowa	80% S.M.	80% S.M.
Rodzaj paszy	mix. Owocowo-warzywny	mix. Owocowo-warzywny
Grubość warstwy	5-7 cm	5-7 cm
Czas ogrzewania	6 dni	9 dni

Odnośniki:

- system ogrzewania paszy na linii hodowlanej

- zawór trójdrożny

- wymiennik ciepła

- zawór równoważący

- zawór spustowy

- pompa obiegowa

- czujnik temperatury

- czujnik ciśnienia.

- rotametr

- odpowietrznik

- filtr cząstek stałych

- zawory odcinające

- rozdzielacz

- linia hodowlana

- rury PEX

- rury stalowe

- obieg ciepłowniczy zasilający medium grzewczego (medium ogrzane)

- obieg ciepłowniczy powrotny medium grzewczego (medium zimne)

- pas transmisyjny

- burty boczne

- wały napędowe pasa transmisyjnego.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Linia produkcyjna do odchowu i/lub hodowli owadów i/lub form larwalnych owadów z rzędów Coleoptera i/lub Diptera, znamienna tym, że zawiera:

a) co najmniej jedną linię hodowlaną (14) do hodowli owadów do wykładania na nią paszy, przy czym linia hodowlana (14) ma co najmniej jedną kondygnację, którą stanowi pas transmisyjny (19),

b) system ogrzewania (1) o zamkniętym przepływie medium grzewczego do ogrzewania paszy na linii hodowlanej (14), przy czym system ogrzewania (1) o przepływie zamkniętym zawiera obieg zasilania w medium grzewcze (17) i obieg powrotny medium grzewczego (18) połączone ze sobą, które są płynowo połączone z wymiennikiem ciepła (3) do ogrzewania medium grzewczego, i które zawierają rozdzielacze medium grzewczego (13), natomiast do rozdzielacza medium grzewczego (13), poprzez zawór odcinający (12), są przyłączone rury grzewcze (15) z materiału termoprzewodzącego do rozprowadzania ciepła na linii hodowlanej (14), przy czym rury grzewcze (15) ułożone są równolegle względem pasa transmisyjnego (19) linii hodowlanej (14) i są rozmieszczone w co najmniej dwóch rzędach równolegle względem siebie, przy czym obieg zasilania w medium grzewcze (17) i obieg powrotny medium grzewczego (18), są połączone zaworem trójdrożnym (2).
2. Linia produkcyjna według zastrz. 1, znamienna tym, że medium grzewczym jest woda lub glikol.
3. Linia produkcyjna według zastrz. 1-2, znamienna tym, że wymiennik ciepła (3) zapewnia ogrzewanie medium grzewczego do temperatury z przedziału 15-50°C.
4. Linia produkcyjna według zastrz. 1-3, znamienna tym, że materiał o właściwościach termoprzewodzących obejmuje miedź, stal, aluminium, tworzywa sztuczne, korzystnie tworzywa sztuczne.
5. Linia produkcyjna według dowolnego z zastrz. 1-4, znamienna tym, że wymiennik ciepła (3) oparty jest na źródle energii elektrycznej, gazowej lub na wykorzystaniu pomp lub rekuperacji ciepła.
6. Linia produkcyjna według dowolnego z zastrz. 1-5, znamienna tym, że rury grzewcze (15) są ułożone na pasie lub pod pasem transmisyjnym (19) linii hodowlanej (14) i tworzą rzędy rur grzewczych (15) odsunięte od siebie o 20 cm.
7. Linia produkcyjna według dowolnego z zastrz. 1-6, znamienna tym, że obieg zasilania w medium grzewcze (17) i obieg powrotny medium grzewczego (18) zawierają system zaworów odcinających (12), zawory spustowe (5), odpowietrzniki (10), czujnik temperatury (7) i czujnik ciśnienia (8), i są one połączone ze sobą płynowo.
8. Linia produkcyjna według dowolnego z zastrz. 1-7, znamienna tym, że obieg powrotny medium grzewczego (18) zawiera rotametr (9).
9. Linia produkcyjna według dowolnego z zastrz. 1-8, znamienna tym, że obieg zasilający medium grzewczego (17) zawiera filtr cząstek stałych (11).
10. Linia produkcyjna według dowolnego z zastrz. 1-9, znamienna tym, że połączenie płynowe stanowią rury (16) wykonane ze stali.
11. Sposób ogrzewania paszy podczas hodowli owadów z rzędów Coleoptera i/lub Diptera, znamienny tym, że sposób prowadzi się na linii produkcyjnej, określonej w dowolnym z zastrz. 1-10, i tym, że sposób obejmuje etapy w których:

a) paszę o temperaturze magazynowania wykłada się na linię hodowlaną (14) przystosowaną do wykładania na nią paszy do hodowli owadów,

b) ogrzewa się paszę dla owadów wyłożoną na linię hodowlaną (14) przez system ogrzewania przepływowy w systemie zamkniętym do ogrzewania paszy na linii hodowlanej (14) do temperatury z zakresu 15°C-50°C.
12. Sposób ogrzewania paszy według zastrz. 11, znamienny tym, że paszę ogrzewa się do temperatury z zakresu 20°C-48°C.
13. Sposób ogrzewania paszy według zastrz. 11-12, znamienny tym, że hodowane owady umieszcza się w systemach szufladkowych lub samonośnych.
14. Sposób ogrzewania paszy według zastrz. 11-13, znamienny tym, że poprzez wymiennik ciepła (3) ogrzewa się medium grzewcze do temperatury z przedziału 15-50°C.
15. Zastosowanie systemu o przepływie zamkniętym do ogrzewania paszy na linii hodowlanej do hodowli owadów prowadzonej na linii produkcyjnej jak określonej w zastrz. 1-10, znamienne tym, że linia hodowlana (14) ma co najmniej jedną kondygnację, którą stanowi pas transmisyjny (19); system o przepływie zamkniętym obejmuje obieg zasilania w medium grzewcze (17) i obieg powrotny medium grzewczego (18) połączone ze sobą, które są połączone płynowo z wymiennikiem ciepła (3) do ogrzewania medium grzewczego, i które zawierają rozdzielacze medium grzewczego (13), przy czym do rozdzielacza medium grzewczego (13), poprzez zawór odcinający (12), są przyłączone rury grzewcze (15) z materiału termoprzewodzącego do rozprowadzania ciepła na linii hodowlanej (14), przy czym rury grzewcze (15) do ogrzewania paszy na linii hodowlanej (14) ułożone są równolegle względem pasa transmisyjnego (19) linii hodowlanej (14) do wykładania na nią paszy do hodowli owadów, przy czym rury grzewcze (15) ułożone są wzdłuż linii hodowlanej do odchowu owadów i są rozmieszczone w co najmniej dwóch rzędach równolegle względem siebie, przy czym obieg zasilania w medium grzewcze (17) i obieg powrotny medium grzewczego (18), są połączone zaworem trójdrożnym (2), przy czym odchów i/lub hodowla owadów i/lub form larwalnych owadów dotyczy owadów z rzędów Coleoptera i/lub Diptera.
16. Zastosowanie systemu według zastrz. 15, znamienne tym, że medium grzewczym jest woda lub glikol.
17. Zastosowanie systemu według zastrz. 15-16, znamienne tym, że wymiennik ciepła (3) ogrzewa medium grzewcze do temperatury z przedziału 15-50°C
18. Zastosowanie systemu według zastrz. 15-17, znamienne tym, że materiał o właściwościach termoprzewodzących obejmuje miedź, stal, aluminium, tworzywa sztuczne.
19. Zastosowanie systemu według dowolnego z zastrz. 15-18, znamienne tym, że wymiennik ciepła (3) oparty jest na źródle energii elektrycznej, gazowej lub wykorzystaniu pomp lub rekuperacji ciepła.
20. Zastosowanie systemu według dowolnego z zastrz. 15-19, znamienne tym, że rury grzewcze (15) są ułożone na pasie lub pod pasem transmisyjnym (19) linii hodowlanej (14) i tworzą co najmniej dwa rzędy rur grzewczych (15) odsunięte od siebie o 20 cm.
21. Zastosowanie systemu według dowolnego z zastrz. 15-20, znamienne tym, że obieg zasilania w medium grzewcze (17) i obieg powrotny medium grzewczego (18) obejmują system

PL 249128 Β1 zaworów odcinających (12), zawory spustowe (5), odpowietrzniki (10), czujnik temperatury (7) i czujnik ciśnienia (8), które są połączone ze sobą płynowo.
22. Zastosowanie systemu według dowolnego z zastrz. 15-21, znamienne tym, że obieg powrotny medium grzewczego (18) obejmuje rotametr (9).
23. Zastosowanie systemu według dowolnego z zastrz. 15-22, znamienne tym, że obieg zasilający medium grzewczego (17) obejmuje filtr cząstek stałych (11).
24. Zastosowanie systemu według dowolnego z zastrz. 15-23, znamienne tym, że połączenie płynowe stanowią rury (16) wykonane ze stali.