PL249206B1

PL249206B1 - 2’-Hydroksy-5’-chloro-3-O-β-D-(4’’-O-metyloglukopiranozylo)- chalkon i sposób wytwarzania 2’-hydroksy-5’-chloro-3-O-β-D-(4’’- O-metyloglukopiranozylo)-chalkonu

Info

Publication number: PL249206B1
Application number: PL443910A
Authority: PL
Inventors: Agnieszka Krawczyk-Łebek; Edyta Kostrzewa-Susłow; Monika Dymarska; Tomasz Janeczko
Original assignee: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
Priority date: 2023-02-28
Filing date: 2023-02-28
Publication date: 2026-03-09
Also published as: PL443910A1

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest 2'-hydroksy-5'-chloro-3-O-β-D-(4"-O-metyloglukopiranozylo)-chalkon o wzorze 2 oraz sposób wytwarzania 2'-hydroksy-5'-chloro-3-O-β-D-(4"-O-metyloglukopiranozylo)-chalkonu charakteryzujący się tym, że do podłoża odpowiedniego dla grzybów strzępkowych wprowadza się szczep Beauveria bassiana KCH J1.5, następnie po upływie co najmniej 72 godzin do hodowli wprowadza się substrat, którym jest 2'-hydroksy-5'chlorochalkon o wzorze 1, rozpuszczony w rozpuszczalniku organicznym mieszającym się z wodą, transformację prowadzi się w temperaturze od 20 do 30 stopni Celsjusza, przy ciągłym wstrząsaniu, co najmniej 96 godzin, po czym produkt ekstrahuje się rozpuszczalnikiem organicznym niemieszającym się z wodą i oczyszcza chromatograficznie, przy czym 2'-hydroksy-5'-chloro-3-O-β-D-(4"-O-metyloglukopiranozylo)-chalkon o wzorze 2 znajduje się we frakcji o pośredniej polarności, w drugim paśmie od linii startu.

Description

Przedmiotem wynalazku jest 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-βΌ-(4”-O -metyloglukopiranozylo)-chalkon o wzorze 2 przedstawionym na rysunku.

Przedmiotem wynalazku jest również sposób wytwarzania 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-/>-D-(4”-O -metyloglukopiranozylo)-chalkonu.

2’-Hydroksy-5'-chloro-3-O-βΌ-(4”-O -metyloglukopiranozylo)-chalkon może znaleźć zastosowanie jako związek przeciwnowotworowy, przeciwdrobnoustrojowy, przeciwpierwotniakowy, kardioprotekcyjny oraz hepatoprotekcyjny w preparatach farmaceutycznych i kosmetycznych oraz produktach spożywczych.

Neutrofile w trakcie procesu zapalnego produkują kwas chlorowy(l) w odpowiedzi immunologicznej na czynniki uznane za patogenne. Jego nadprodukcja może wywoływać oksydację/chlorowanie tkanek w miejscu zapalenia i je uszkadzać. Badania in vitro wykazały, że flawonoidy unieszkodliwiają kwas chlorowy(l) same ulegając mono- i dichlorowaniu. Niektóre powstające w ten sposób chlorowane flawonoidy zachowują, a nawet wzmacniają swój potencjał przeciwutleniający. Zsyntezowane chlorowane flawonoidy takie jak: 8-chloro-3',4’,5,7-tetrahydroksyflawon, 6,8-dichloro-3’,4’,5,7-tetrahydroksyflawon, 3-chloro-3',4’,5,7-tetrahydroksy-flawon, 3,8-dichloro-3',4’,5,7-tetrahydroksyflawon, a także chlorowane naturalne flawonoidy: luteolina, rutyna i kwercetyna (po chlorowaniu kwasem chlorowym(l)) są bardziej efektywne w regulacji żywotności neutrofili i uwalniania przez nie reaktywnych form tlenu, niż ich niechlorowane odpowiedniki (Krych-Madej, J.; Stawowska, K; Gebicka, L. Oxidation of flavonoids by hypochlorous acid: reaction kinetics and antioxidant studies. Free Radical Research, 2016, 50(8), 898-908; Freitas, M.; Ribeiro, D.; Tome, S.M.; Silva, A.M.S.; Fernandes, E. Synthesis of chlorinated flavonoids with anti-inflammatory and proapoptotic acitivities in human neutrophils. European Journal of Medicinal Chemistry, 2014, 86, 153-164).

Chloroflawonina to naturalny chlorowany związek flawonoidowy izolowany z endofitycznych grzybów strzępkowych z gatunku Mucor irregularis wykazuje silną aktywność bakteriostatyczną in vitro przeciwko prątkom gruźlicy. Nie powoduje przy tym efektu cytotoksycznego w stężeniu do 100 μΜ na ludzkich liniach komórkowych: MRC-5 (linia komórek fibroblastów pochodząca z tkanki płuc męskiego zarodka ludzkiego) i THP-1 (linia komórek monocytarno-makrofagowych pochodzących od człowieka chorego na ostrą białaczkę monocytową) (Rehberg, N.; Akone, H.S.; loerger, T.R.; Erlenkamp, G.; Daletos, G.; Gohlke, H.; Proksch, P; Kalscheuer, R. Chloroflavonin targets acetohydroxyacid synthase catalytic subunit HvB 1 for synergistic killing of Mycobacterium tuberculosis. ACS Infectious Diseases. 2017, 4(2), 123-134).

Większość flawonoidów, poza katechinami, jest obecna w roślinach w połączeniu z cukrami, jako β-glikozydy. Glikozylacja skutkuje wzrostem rozpuszczalności w wodzie i stabilności cząsteczki flawonoidu oraz przyswajalności przyjmowanych z pokarmem związków flawonoidowych. Zasadniczo glukozydy są jedynymi glikozydami, które mogą być absorbowane w jelicie cienkim. Natomiast flawonoidy niezaabsorbowane w jelicie cienkim oraz zaabsorbowane flawonoidy wydzielone z żółcią ulegają degradacji wraz z rozerwaniem struktury pierścieniowej przez mikroorganizmy (Hollman, P. C. Absorption, bioavailability, and metabolism of flavonoids. Pharmaceutical Biology, 2004, 42, 74-83, Plaza, M.; Pozzo, T; Liu, J.; Gulshan Ara, K. Z.; Turner, C.; Nordberg Karlsson, E. Substituent effects on in vitro antioxidizing properties, stability, and solubility in flavonoids. Journal of Agricultural Food Chemistry, 2014, 62, 3321-3333).

Znany jest szczep Beauveria bassiana KCH J1.5 ujawniony w literaturze (Kozłowska E., Urbaniak M., Hoc N., Grzeszczuk J., Dymarska M., Stępień Ł., Pląskowska E., Kostrzewa-Susłow E., Janeczko T. Cascade biotransformation of dehydroepiandrosterone (DHEA) by Beauveria species. Scientific Reports, 2018, 8:13449).

W ostatnich latach, w leczeniu różnych chorób i ich zapobieganiu, coraz większe znaczenie zyskują związki pochodzenia naturalnego oraz ich odpowiedniki uznawane za naturalne, które uzyskano na drodze przekształceń mikrobiologicznych. Dlatego istotne jest opracowywanie nowych metod wytwarzania związków aktywnych biologicznie na drodze biotransformacji, użytecznych dla przemysłu farmaceutycznego, kosmetycznego i spożywczego.

W dostępnej literaturze brak jest informacji na temat otrzymywania 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-β-D-(4”-O-metyloglukopiranozylo)-chalkonu.

Istotą wynalazku jest 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-/>-D-(4”-O -metyloglukopiranozylo)-chalkon.

PL 249206 Β1

Istotą wynalazku jest również sposób, który polega na tym, że do podłoża odpowiedniego dla grzybów strzępkowych wprowadza się szczep Beauveria bassiana KCH J1.5. Po upływie co najmniej 72 godzin do hodowli wprowadza się substrat, którym jest 2’-hydroksy-5’-chlorochalkon, rozpuszczony w rozpuszczalniku organicznym mieszającym się z wodą. Transformację prowadzi się w temperaturze od 20 do 30 stopni Celsjusza, przy ciągłym wstrząsaniu, przez co najmniej 96 godzin. Następnie produkt ekstrahuje się rozpuszczalnikiem organicznym niemieszającym się z wodą oraz oczyszcza chromatograficznie. 2’-Hydroksy-5'-chloro-3-O-/?-D-(4”-O-metyloglukopiranozylo)-chalkon znajduje się we frakcji o pośredniej polarności, w drugim paśmie od linii startu.

Korzystnie jest, gdy stosunek masy dodawanego substratu do objętości hodowli wynosi 0,1 mg:1 cm³.

Korzystnie także jest, gdy proces prowadzi się w temperaturze 25 stopni Celsjusza.

Dodatkowo, korzystnie jest, gdy transformację prowadzi się przez 8 dni.

Korzystnie również jest, gdy oczyszczanie prowadzi się wykorzystując cienkowarstwową chromatografię preparatywną w układzie eluującym z chloroformem i metanolem w stosunku objętościowym 9:1.

Postępując zgodnie z wynalazkiem, w wyniku działania układu enzymatycznego zawartego w komórkach szczepu Beauveria bassiana KCH J1.5, następuje przyłączenie 4-metoksy-/?-D-glukozy przy C-3. Uzyskany w ten sposób produkt wydziela się z wodnej kultury mikroorganizmu, znanym sposobem, przez ekstrakcję rozpuszczalnikiem organicznym niemieszającym się z wodą (octan etylu).

Zasadniczą zaletą wynalazku jest otrzymanie 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-/?-D-(4”-O-metyloglukopiranozylo)-chalkon w temperaturze pokojowej i przy pH naturalnym dla szczepu oraz wykorzystując mikroorganizm niebędący patogenem ludzkim.

Wykorzystanie biotransformacji, zamiast syntezy chemicznej, umożliwia, w sposób przyjazny dla środowiska, uzyskanie związków o większej biodostępności i aktywności biologicznej, niż użyte substraty. Wynalazek jest bliżej objaśniony na przykładzie wykonania.

Przykład. Do kolby stożkowej o pojemności 2000 cm³, w której znajduje się 500 cm³ sterylnej pożywki zawierającej 10 g aminobaku i 30 g sacharozy, wprowadza się szczep Beauveria bassiana KCH J1.5. Po 72 godzinach jego wzrostu dodaje się 50 mg 2’-hydroksy-5’-chlorochalkon o wzorze 1, rozpuszczonego w 1 cm³ dimetylosulfotlenku. Transformację prowadzi się w 25 stopniach Celsjusza przy ciągłym wstrząsaniu przez 8 dni. Następnie mieszaninę poreakcyjną ekstrahuje się dwukrotnie octanem etylu, osusza bezwodnym siarczanem magnezu i odparowuje rozpuszczalnik. Otrzymany ekstrakt oczyszcza się chromatograficznie z zastosowaniem jako eluentu mieszaniny chloroformu i metanolu w stosunku objętościowym 9:1. Produkt znajduje się we frakcji o pośredniej polarności, w drugim paśmie od linii startu.

Na tej drodze otrzymuje się 35,3 mg 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-/?-D-(4”-O-metyloglukopiranozylo)-chalkonu (wydajność 40,5%). Stopień konwersji substratu według HPLC >99%.

Uzyskany produkt charakteryzuje się następującymi danymi spektralnymi.

Opis sygnałów pochodzących z widma ¹H NMR (601 MHz, Aceton-de)

Sygnały pochodzące od protonów szkieletu flawonoidowego	Sygnały pochodzące od protonów jednostki cukrowej
δ [ppm]	J[Hz]	H	δ [ppm]	J[Hz]	H
8,07 (d)	15,4	a	5,04 (d)	7,8	Γ’
7,93 (d)	15,5	β	3,50 (m)		2”
7,63 (m)		2	3,61 (m)		3”
7,18 (ddd)	8,2; 2,4; 0,9	4	3,21 (dd)	9,7; 8,9	4”
7,40 (t)	7,9	5	3,56 (d)	0,9	5”

PL 249206 Β1 ciąg dalszy

7,55 (d)	7,7	6	3,90 (m) 3,90 (m)		6”
7,03 (d)	8,9	3’	3,57 (s)		4”-OCH3
7,59 (ddd)	8,9; 3,9; 2,0	4’	4,71 (d)	3,8	2-OH
8,35 (d)	2,6	6’	4,49 (d)	3,7	3-OH
12,82 (s)		2’-OH	3,72 (m)		6”- OH

Symulacje komputerowe przy użyciu platformy SwissADME, służącej do oceny farmakokinetyki i przydatności małych cząsteczek jako leków, wykazały większą rozpuszczalność w wodzie 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-/?-D-(4”-O-metyloglukopiranozylo)-chalkonu w stosunku do substratu biotransformacji 2’-hydroksy-5’-chlorochalkonu. Ponadto związek ten może być aktywnie transportowany w organizmie przez glikoproteinę P w przeciwieństwie do swojego aglikonu i w wysokim stopniu absorbowany w układzie pokarmowym człowieka.

Symulacje przeprowadzone z użyciem programu Way2Drug PASS online służącego do przewidywania m.in. biologicznej aktywności, efektów farmakologicznych i mechanizmu działania związków chemicznych na podstawie ich struktury wykazały, że 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-/?-D-(4”-O-metyloglukopiranozylo)-chalkon z 94% prawdopodobieństwem ma aktywność przeciwnowotworową jako inhibitor monooksygenazy monofenolowej (tyrozynazy), której zwiększona aktywność związana jest z rozwojem czerniaka złośliwego (James E. Talmadge, Kenneth H. Cowan. Gene Therapy in Oncology, Abeloffs Clinical Oncology (Fifth Edition), 2014).

Symulacje wykazały również 94% prawdopodobieństwo aktywności przeciwpierwotniakowej przeciwko Leishmania - rodzajowi pasożytniczych pierwotniaków należący do rodziny świdrowców, które wywołują leiszmaniozy. Leiszmanioza to globalne określenie skórnych i trzewnych antropotycznych i odzwierzęcych chorób wywoływanych przez te pierwotniaki, które dotykają co roku co najmniej 2 miliony ludzi, z czego ponad 350 milionów jest zagrożonych w 98 krajach na całym świecie. Terapia leiszmaniozy waha się od miejscowego leczenia zmian skórnych do ogólnoustrojowej, często toksycznej terapii rozsianej choroby skórnej, śluzówkowo-skórnej oraz śmiertelnej choroby trzewnej, dlatego poszukiwane są nowe sposoby jej profilaktyki i leczenia przez zastosowanie środków przeciwpierwotniakowych (McGwire B.S. i Satoskar A.R. Leishmaniasis: clinical syndromes and treatment. QJM An International Journal of Medicine, 2014, 107, 7-14).

Otrzymany związek z 92% prawdopodobieństwem będzie wykazywał działanie przeciwdrobnoustrojowe, na przykład jako inhibitor glicerofosfotransferazy CDP-glicerolu odpowiedzialnej za polimeryzację łańcuchów kwasów tejchojowych. Enzym ten odgrywa kluczową rolę w nadawaniu kształtu komórce bakteryjnej, integracji jej otoczki, tworzeniu biofilmu bakteryjnego, a w konsekwencji patogenezie bakterii gram-dodatnich (Brown S., Meredith T, Swoboda J., Walker S. Staphylococcus aureus and Bacillus subtilis W23 make polyribitol wali teichoic acids using different enzymatic pathways. Chemistry&biology 2010, 77(10), 1101-1110).

Symulacje wskazują również, że związek ten z 86% prawdopodobieństwem może działać jako inhibitor kinaz receptorów sprzężonych z białkiem G. Receptory sprzężone z białkiem G (GPCR) to czujniki komórkowe pośredniczące w wielu procesach fizjologicznych. W sercu koordynują regulację jego funkcji poprzez modulację krytycznych procesów, takich jak kurczliwość i przepływ krwi. Kinazy GPCR regulują ich funkcje poprzez fosforylację. Zwiększona ekspresja i aktywność kinaz GRK2 i GRK5 przyczynia się do utraty rezerwy skurczowej w zestresowanym i niewydolnym sercu, dlatego jednym nowych podejść terapeutycznych w leczeniu niewydolności serca jest inhibicja tych nadaktywnych kinaz (Pfleger J., Gresham K., Koch W.J. G protein-coupled receptor kinases as therapeutic targets in the heart. Naturę Reviews Cardiology 2019, 16(10), 612-622).

Nowootrzymany związek ma też potencjał do zastosowania jako czynnik hepatoprotekcyjny i wazoprotekcyjny (z 83% prawdopodobieństwem).

Claims

1. 2’-Hydroksy-5'-chloro-3-O-β-Ό-(4-O-metyloglukopiranozylo)-chalkon o wzorze 2.

2. Sposób wytwarzania 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-β-ϋ-(4”-O-metyloglukopiranozylo)-chalkonu znamienny tym, że do podłoża odpowiedniego dla grzybów strzępkowych wprowadza się szczep Beauveria bassiana KCH J1.5, następnie po upływie co najmniej 72 godzin do hodowli wprowadza się substrat, którym jest 2’-hydroksy-5’-chlorochalkon o wzorze 1, rozpuszczony w rozpuszczalniku organicznym mieszającym się z wodą, transformację prowadzi się w temperaturze od 20 do 30 stopni Celsjusza, przy ciągłym wstrząsaniu, co najmniej 96 godzin, po czym produkt ekstrahuje się rozpuszczalnikiem organicznym niemieszającym się z wodą i oczyszcza chromatograficznie, przy czym 2’-hydroksy-5'-chloro-3-O-β-ϋ-(4”-O -metyloglukopiranozylo)-chalkon o wzorze 2 znajduje się we frakcji o pośredniej polarności, w drugim paśmie od linii startu.

3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że stosunek masy dodawanego substratu do objętości hodowli wynosi 0,1 mg:1 cm³.

4. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że proces prowadzi się w temperaturze 25 stopni Celsjusza.

5. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że transformację prowadzi się przez 8 dni.

6. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że oczyszczanie prowadzi się wykorzystując cienkowarstwową chromatografię preparatywną w układzie eluującym chloroform:metanol w stosunku objętościowym 9:1.