Pierwszenstwo: Opublikowano: 18. II. 1966 50529 KI. 65 ai, 2 MKP B 63 b $SMQ Wspóltwórcy wynalazku: inz. Zdzislaw Kielczynski, Czeslaw Gajewski, inz. Jan Pajak Wlasciciel patentu: Przedsiebiorstwo Polowów Dalekomorskich „Dal- mor", Gdynia (Polska) Urzadzenie tralowe i Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie tralo¬ we z przesuwno-wychylnymi zbloczami do szyb¬ kiego i bezpiecznego wciagania i zrzucania lin tralowych ze zbloczy w czasie wydawania i wy¬ bierania tralu na statkach rybackich przystoso- 9 wanych do polowów z rufy.W wiekszos-ci dotychczasowe konstrukcje urza¬ dzen tralowych wymagaly recznego zakladania i sciagania lin tralowych ze zbloczy. Wymagalo to stosowania dodatkowych urzadzen (stoperów) io odciazajacych line tralowa, aby mozliwe bylo jej zluzowanie i reczne zdjecie lub zalozenie na zblo¬ cza. Operacje te byly bardzo niebezpieczne ora7 wymagaly znacznego wysilku i pochlanialy duzo czasu. • M Nieliczne nowoczesniejsze konstrukcje posiadaja urzadzenia tralowe z przesuwnymi zbloczami (sto¬ sowanymi tylko na malych jednostkach), jednak bez zsynchronizowanego przesuwania zbloczy z jednoczesnym ich wychylaniem. Szyny biezne, 20 po których przesuwaja sie zblocza, maja w tych rozwiazaniach pozicme tory o prostym przekroju, co nie umozliwia korzystnego i bezpiecznego prze¬ suwania sie zbloczy oraz ich wychylnosci.Urzadzenie z wychylno-przesuwnymi zbloczami 25 wedlug wynalazku moze byc zastosowane na stat¬ kach rybackich wszelkiej wielkosci, przy czym eliminuje ono wyzej wspomniane niedogodnosci, a to dzieki rozwiazaniu umozliwiajacemu zsyn¬ chronizowane przesuwanie zbloczy z jednoczesnym 30 ich wychylaniem oraz automatyczne zrzucanie i wyciaganie lin na zblocza. Szczególna zaleta wy¬ nalazku jest wyposazenie urzadzenia w rynnowe szyny biezne o przekroju poprzecznym w ksztal¬ cie odcinka kola.Ksztalt szyny bieznej umozliwia wychylnosó krazków prowadzacych liny, warunkowana na¬ ciagiem i biegiem lin tralowych. Ponadto bezpo¬ srednie prowadzenie lin tralowych od zbloczy do bebnów windy tralowej z wykluczeniem jakich¬ kolwiek krazków posredniczacych, jak to ma miejsce w starych urzadzeniach, stwarza lepsze warunki pracy samych lin. Liny mniej sie wyra¬ biaja oraz nie doznaja zmniejszenia wytrzymalos¬ ci na zrywanie w miejscach opasania na prowa¬ dzacych krazkach.Na rysunku fig*. 1 przedstawia urzadzenie tra¬ lowe wedlug wynalazku w widoku z przodu, fig. 2 — urzadzenie tralowe w przekrojlu wzdluz linii A—A na fig. 1, fig. 3 — schemat ukladu przesuwania zblocza przy wykorzystaniu windy ladunkowej a fig. 4 — schemat ukladu przesuwa¬ nia zblocza za pomoca niezaleznego urzadzenia napedowego.Glównym elementem nosnym urzadzenia jest konstrukcja bramowa 1, wyposazona wewnatrz w rynnowa szyne biezna 2 o przekroju w ksztal¬ cie odcinka kola, co ulatwia wychylanie sie zblo¬ cza w. kierunku dziób — rufa, stosownie do kie¬ runku naciagu liny tralowej 15. Po szynie biez- 5052950529 nej 2 tocza sie przesuwne dwa zblocza 14, 14' podwieszane na hakach 4, 4' i polaczone ze soba za pomoca ukladu linowych ciegiel 10, 10'.Szyna biezna 2 ma podluzna szczeline 2', po której przesuwaja sie haki 4, 4' przy czym szy¬ na biezna 2 ma w przekroju prostopadlym do jej dlugosci ksztalt kola. Haki 4, 4' sa osadzone na krazkach tocznych 3 przy uzyciu lozysk 6. Ksztalt haka 4, 4' i krazków 3 uniemozliwia przypadko¬ we wypadanie liny tralowej 15 ze zbloczy 14, 14'.•Kgztalt szyny bieznej 2 jak równiez podwieszenie zbloczy'14,'14' na hakach 4, 4' za pomoca kretli- ków 7, umozliwiaja kazdemu zbloczu zajecie do¬ wolnej pozycji przestrzennej, jakiej wymaga aktu¬ alne ulozenia lin tralowych 15.Urzadzenie tralowe sluzy do zamocowania dwóch lin tralowych 15 dolaczonych lina napedowa 11 do ladunkowej windy 21 (fig. 3) lub ukladu napedo¬ wego (fig. 4).Do manipulowania linami tralowymi 15, zamo¬ cowanymi w prowadzacych je krazkach 3 zbloczy, sluzy linka wychylajaca 8, zamocowana do zblo¬ cza 14' i do odrzutowego haka 9 przymocowanego na boku konstrukcji bramowej 1.Do przesuwania zbloczy 14, 14' sluza dwa lino¬ we ciegla 10, 10' dolaczone do obu haków 4, 4' zbloczy i prowadzone przez uklad prowadzacych krazków 20, 20', 20", 20'". Lewe ramie haka 4 jest polaczone z lewym ramieniem haka 4' za pomoca ciegla linowego 10', zawieszonego na krazku pro¬ wadzacym 20'. Prawe ramie haka 4 jest polaczone z prawym ramieniem haka 4' za pomoca ciegla linowego 10 zawieszonego na krazkach prowadza¬ cych 20, 20", 20'", cieglo zas linowe 10 jest pola¬ czone z urzadzeniem napedowym np. silnikiem elektrycznym 21 za pomoca liny 11 przymocowa¬ nej do niej w miejscu Z.Zblocze 14' jest polaczone z hakiem odrzuto¬ wym 9, przymocowanym do konstrukcji bramo¬ wej 1 za pomoca linki wychylajacej 8.Pomocnicza lina 17 zakonczona hakiem 19 za¬ czepiajacym line tralowa 15 jest przeciagnieta przez, krazek 18.W czasie tralowania zblocza znajduja sie w po¬ zycji D (fig. 1). W pozycji tej znajduja sie one równiez w czasie wybierania, az do momentu od¬ czepienia desek tralowych, nie uwidocznionych na rysunku. Z chwila odczepienia desek, zblocza 14, 14' zostaja wychylone do pozycji B. Wychyle¬ nie zblocza 14, 14' uzyskuje sie przez dzialanie linki wychylajacej 8, prowadzacej od zblocza 14, 14' do umocowanych na bokach konstrukcji bra¬ mowej l odrzutowych haków 9. Przez wychylenie zbloczy 14, 14' uzyskuje sie zeslizg lin tralowych 15 z krazków zbloczy 14, 14' i ich opadniecie na slip rufowy 16. Operacja wychylenia zbloczy 14, 14' odbywa sie bez zatrzymywania windy tralo¬ wej.-W czasie dalszego wybierania i wyciagania sieci na poklad i az do momentu powtórnego wy¬ rzucenia sieci za burte zblocza 14, 14' pozostaja w pozycji B.Wydawanie sieci za burte odbywa sie za pomo¬ ca specjalnego urzadzenia, skladajacego sie z cien¬ kiej linki 17 oraz krazka 18 (fig. 1). Z chwila wy- 15 20 dania sieci za burte liny tralowe 15, lezace na rufowym slipie 16, wciaga sie na zblocza 14, 14' przy wykorzystaniu haka 19 i krazka 18. Opera¬ cja ta odbywa sie nastepujaco: linka 17 jest za- 5 konczona hakiem 19, którym zahacza sie liny tra¬ lowe 15 lezace na slipie 16 i podnosi sie do wy¬ sokosci zbloczy 14, 14'. Nastepnie przez odczepie¬ nie odrzutowych haków 9 nastepuje zwolnienie wychylajacych linek naciagajacych 8 i zblocza 14, 10 14' opadaja do polozenia pionowego, oznaczonego na fig. 1 jako pozycja C. Liny tralowe 15 w cza¬ sie tej operacji zawieszaja sie samoczynnie na krazkach zbloczy 14, 14'. Obrót wTychylania zblo¬ czy 14, 14' odbywa sie dookola punktu X (fig. 1).Po zawieszeniu lin tralowych 15 na zbloczach 14, 14', zblocza zostaja przesuniete do pozycji D, gdzie nastepuje podwieszenie desek tralowych Oraz dalsze wydawanie. Po skonczeniu wydawa¬ nia, tralowanie odbywa sie za pomoca zbloczy 14, 14' w pozycji D.Zsynchronizowane przesuwanie zbloczy 14, 14' Odbywa sie dzieki ukladowi linowych ciegiel 10, 10', przechodzacych przez kierunkowe krazki 20, 20', 20", 20'" i tworzacych zamkniety obwód, utrzymujacy stala odleglosc zbloczy 14, 14'. Do napedu ciegiel 10, 10', mcze byc wykorzystana la¬ dunkowa winda 21 (fig. 3) oraz odpowiednia lina napedowa 11 (fig. 3) lub mcze byc umieszczony niezalezny silnik elektryczny 12 z przekladnia 22 i sruba pociagowa 13 z nakretka 23, napedzajaca bezposrednio uklad cieglowy. Ponadto moga byc zastosowane warianty innych napedów, takich jak niezalezna mala winda z bebnami polaczonymi 35 z ukladem lin cieglowych, silnik elektryczny z przekladnia i bebnem linowym, tloki hydraulicz¬ ne itp. PL PL