Opublikowano: 5.1.1967 52702 KI. 53 g, 3/01 MKP A 23 k j/ot i TJKD Twórca wynalazku: inz. Wojciech Janus Wlasciciel patentu: Ministerstwo Przemyslu Spozywczego i Skupu, War¬ szawa {Polska) Sposób wytwarzania dodatku do pasz dla przezuwaczy Przedmiotem patentu glównego nr 47048 jest sposób wytwarzania dodatku do pasz dla zwierzat przezuwajacych polegajacy na tym, ze roztwór melasy poddaje sie fermentacji za pomoca bak¬ terii kwasu mlekowego i przed zageszczeniem przefermentowanego roztworu zawierajacego wol¬ ny kwas mlekowy lub po jego zageszczeniu przez odparowywanie pod zmniejszonym cisnieniem, zo¬ bojetnia sie ten roztwór amoniakiem lub woda amoniakalna. Uzyskuje sie w ten sposób preparat, który zawiera mleczan amonowy lacznie ze sklad¬ nikami melasy. Preparatem tym wzbogaca sie nastepnie 'w przyswajalny azot ubogie w bialko pasze, przeznaczone dla zwierzat przezuwajacych.Wedlug patentu glównego proces fermentacji zawartego w melasie cukru na kwas mlekowy prowadzi sie bez stopniowego zobojetniania pow¬ stajacego kwasu mlekowego, lecz zobojetnia sie go dopiero po zakonczeniu fermentacji. Sposób ten ma te wade, ze przy fermentowaniu gestej brzeczki, na przyklad zawierajacej okolo 15°/o cu¬ kru, w roztworze uzyskuje sie dosc szybko takie stezenie kwasu mlekowego, które jest szkodliwe dla rozwoju bakterii i powoduje przedwczesne przerwanie procesu fermentacji. W zwiazku z tym sposób ten nadaje sie tylko do fermentowania roz¬ tworów rozcienczonych, co z uwagi na koniecznosc pózniejszego zageszczania roztworu do konsysten¬ cji gestego syropu jest niekorzystne.Stwierdzono, ze te wade sposobu wedlug paten- 2 tu glównego mozna usunac, jezeli wodny roztwór melasy, równiez o wysokim stezeniu cukru, pod¬ daje sie znanemu procesowi fermentacji na kwas mlekowy w obecnosci weglanu wapniowego, sto- 5 sujac nadmiar weglanu wapniowego i po zakon¬ czonej fermentacji na roztwór zawierajacy mle¬ czan wapniowy dziala sie kwasnym weglanem amonowym lub obojetnym weglanem amonowym.W wyniku reakcji wytraca sie weglan wapniowy, io a w roztworze pozostaje mleczan amonowy. Roz¬ twór ten oddziela sie od weglanu wapniowego przez dekantowanie lub ewentualnie przez filtro¬ wanie i przerabia dalej w znany sposób, na przy¬ klad zageszczajac go w wyparce prózniowej. 15 Osad weglanu wapniowego, w odróznieniu od osadu siarczanu wapniowego, powstajacego przy stosowaniu znanej reakcji wymiany mleczanu wapniowego z siarczanem amonowym, daje sie dobrze oddzielac przez dekantowanie. Niezaleznie 20 od tego, ze zamiast procesu filtrowania mozna tu stosowac dekantowanie, bedace zabiegiem prost¬ szym, unika sie w ten sposób powstawania uciaz¬ liwego osadu, jaki wystepuje przy stosowaniu zna¬ nej metody siarczanowej. Osad weglanu wapnio- 25 wego po dekantacji mozna bowiem pozostawiac w kadzi fermentacyjnej i wykorzystywac go w nastepnym cyklu fermentacyjnym. Drobne ilos¬ ci weglanu wapniowego pozostajace w produkcji nie tylko nie sa szkodliwe, lecz przeciwnie nawet 30 sa pozadanym skladnikiem paszowym. 52702r 52702 3 Reakcje wymiany pomiedzy mleczanem wapnio¬ wym i weglanem amonowym mozna wedlug wy¬ nalazku prowadzic równiez w ten sposób, ze za¬ miast stosowac weglan amonowy krystaliczny lub w roztworze wodnym,, na roztwór mleczanu wap¬ niowego dziala sie amoniakiem i dwutlenkiem wegla, korzystnie w przeciwpradzie, w kolunmie saturacyjnej. Mozna przy tym wykorzystywac dwutlenek wegla powstajacy podczas fermentacji z weglanu wapniowego i kwasu mlekowego. Moz¬ na tez wywiazujacy sie podczas fermentacji dwu¬ tlenku wegla wykorzystywac do wytwarzania we¬ glanu amonowego, poddajac go reakcji z gazowym amoniakiem lub z wodnym roztworem amoniaku.Zastosowanie tych zabiegów umozliwia stosowanie w procesie wedlug wynalazku, oprócz melasy, je¬ dynie amoniaku gazowego lub wody amoniakalnej jako surowca z zewnatrz, przy uzupelnianiu ewen¬ tualnych ubytków dwutlenku wegla. W przypadku prowadzenia omawianej produkcji na terenie cu¬ krowni, zródlem dwutlenku wegla moze byc gaz z pieca wapiennego.Sposób wedlug wynalazku ma szereg zalet, a mianowicie odznacza sie duza prostota, latwoscia i pewnoscia przebiegu procesów technologicznych i mikrobiologicznych. Zbedna jest tu uciazliwa i kosztowna kontrola i regulacja wartosci pH fermentujacej masy, gdyz wartosc ta, regulowana samoczynnie dzieki obecnosci nadmiaru weglanu wapniowego, utrzymuje sie w granicach 6—7, to¬ tez bakterie kwasu mlekowego, latwo przystoso¬ wuja sie do warunków procesu fermentacyjnego.Bardzo istotna zaleta tego sposobu jest to, ze umozliwia on zmniejszenie strat i unikniecie scie- 4 ków i uciazliwych odpadów produkcyjnych, zwlasz¬ cza gipsu oraz pozwala na wyeliminowanie zuzy¬ cia swiezego weglanu wapniowego. Zgodnie z wy¬ nalazkiem do amonowania mozna stosowac nie 5 tylko krystaliczny weglan amonowy, lecz takze znacznie tanszy amoniak gazowy i dwutlenek wegla. PL PL