Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.1.1968 54652 KI. 38 b, 2/01 MKP B27k <2 UKD Wspóltwórcy wynalazku: mgr inz. Leonard Dziedzic mgr inz. Stanislaw Splawa-N Wlasciciel patentu: Instytut Technologii Drewna, Poznan (Polska) Sposób utwardzania zywicy mocznikowo-formaldehydowej i równoczesnego zabezpieczenia tworzywa lignocelulozowych, zwlaszcza plyt wiórowych, przed szkodliwym dzialaniem grzybów i owadów Przedmiotem wynalazku jest sposób utwardza¬ nia zywicy mocznikowo-formaldehydowej, stoso¬ wanej jako lepiszcza do produkcji tworzyw ligno¬ celulozowych, a zwlaszcza plyt wiórowych, i za¬ bezpieczania równoczesnie te tworzywa przed szkodliwym dzialaniem grzybów i owadów.Produkowane dotychczas plyty, zwlaszcza wió¬ rowe, klejone klejem mocznikowym nie sa od¬ porne na dzialanie grzybów powodujacych ich roz¬ klad. Ubytek masy próbek tych plyt, opanowanych przez grzyby rodzaju Coniophora cerebella i Len- zites trabea, po 3-ch miesiecznych okresie ich dzialania przekracza okolo 45l[)/o masy pierwotnej, w rezultacie czego plyty ulegaja zniszczeniu.Zabezpieczanie tworzyw lignocelulozowych, zwlaszcza plyt wiórowych, przed rozkladem przez grzyby znanymi dotychczas srodkami grzybo i owadobójczymi po ich wyprodukowaniu napoty¬ ka na powazne trudnosci. Plyt wiórowych i two¬ rzyw im podobnych, klejonych klejem moczniko¬ wym nie mozna skutecznie zabezpieczac srodkami grzybo i owadobójczymi rozpuszczonymi w wo¬ dzie, gdyz w przypadku nadmiernego nawilzenia moga one ulec zniszczeniu, samo zas zabezpiecze¬ nie nie bedzie dokladne. Równiez do ich zabez¬ pieczenia nie mozna stosowac znanych srodków olejowych lub innych srodków na bazie rozpusz¬ czalników organicznych ze wzgledu na przykra won, zmiane wewnetrznej barwy plyt i ograni-, czona ich uzytkownosc. 10 20 25 30 Na duze trudnosci napotyka równiez zabezpie¬ czenie znanymi dotychczas srodkami i sposobami na przyklad wiórów, uzywanych do produkcji plyt wiórowych, przed ich sklejeniem. Srodki te po wprowadzeniu do drewna lub dodane do zywicy w ilosciach niezbednych do skutecznego zabezpie¬ czania plyt przed dzialaniem grzybów i owadów, wplywaja ujemnie na proces sklejania sie wiórów w czasie produkcji plyt. Pod wplywem znanych dotychczas srodków grzybo i owadobójczych zy¬ wica mocznikowo-formaldehydowa uzywana do produkcji plyt wiórowych ulega przedwczesnej lub zbyt powolnej kondensacji w rezultacie czego w potoku produkcyjnym uzyskuje sie plyty o gor¬ szej jakosci technicznej.Sposób utwardzania zywicy mocznikowo-formal¬ dehydowej i równoczesnego zabezpieczania two¬ rzyw lignocelulozowych przed dzialaniem grzybów stosowany wedlug wynalazku wad tych nie ma, a tym samym umozliwia skuteczne zabezpieczanie tworzyw lignocelulozowych, zwlaszcza plyt wió¬ rowych, przed szkodliwym dzialaniem grzybów i owadów bez zaklócenia dotychczasowych proce¬ sów technologicznych.Wedlug wynalazku okazalo sie, ze doskonale wiazanie masy, przy jednoczesnym uodpornieniu uzyskanego produktu na dzialanie grzybów i owa¬ dów osiagnac mozna, jezeli w miejsce dotad zna¬ nych utwardzaczy zywic mocznikowo-formaldehy- 5465254652 dowych stosuje sie srsttefc w postaci mieszaniny o skladzie nastepujacym: kwasny fluorek amonowy lub sodowy do okolo 30 czesci wagowych kwas ortoborowy do okolo 45 czesci wagowych dwuchromian potasowy do okolo 25 czesci wago¬ wych Srodek ten dodaje sie do zywicy mocznikowo- -form aldehyd owej w ilosci okolo 3ID/o w stosunku do suchej masy zywicy, po czym w ten sposób przygotowany klej sluzy do klejenia wiórów lub innych czastek lignocelulozowych.Okazalo sie ponadto, ze stosowanie jako utwar¬ dzacza do zywicy mocznikowo-formaldehydowej wyzej podanego srodka nie tylko, ze nie wplywa ujemnie na techniczna jakosc produkowanych plyt, lecz — podwyzsza ich mechaniczna wytrzymalosc.Srodek wedlug wynalazku wykazuje zatem cechy dobrego katalizatora w procesie kondensacji zy¬ wicy, jak tez cechy dobrego srodka grzybo i owa¬ dobójczego.Przyklad: Na okolo 600 kg wiórów drewna iglastego o wilgotnosci 6—^/o natryskuje sie oko¬ lo 150 kg kleju mocznikowego o skladzie: zywica mocznikowo-formaldehydowa o stezeniu 52P/o wa¬ gowych — 122,6 czesci wagowych, utwardzacz we¬ dlug wynalazku o stezeniu 20,!)/o wagowych — 10,0 czesci wagowych, oraz dodatek emulsji para¬ finowej o stezeniu 17°f(t wagowych — 17,4 czesci wagowych, po czym te mase poddaje sie operacji klejenia wedlug stosowanych dotychczas para- 5 metrów technologicznych.Tak wytworzone plyty wykazywaly, ze wytrzy¬ malosc na zginanie statycznie wzroslo o okolo 15°/o, wytrzymalosc na rozciaganie prostopadle do kie¬ runku prasowania plyt wzrosla o okolo 20%. Na- 10 siakliwosc tych plyt spadla o okolo 14°/o, a pecz¬ nienie obnizylo sie o okolo 10%. PL PLPriority: Published: 5/1/1968 54652 KI. 38 b, 2/01 MKP B27k <2 UKD Co-authors of the invention: MSc Eng Leonard Dziedzic MSc Eng Stanisław Spława-N Patent owner: Institute of Wood Technology, Poznań (Poland) Method of hardening urea-formaldehyde resin and simultaneous protection of lignocellulosic materials, especially particle boards, against the harmful effects of fungi and insects The subject of the invention is a method of hardening urea-formaldehyde resin used as a binder in the production of lignocellulosic materials, especially particle boards, and simultaneously protecting these materials against the harmful effects of fungi and insects. The boards produced so far, especially particle boards, glued with urea glue are not resistant to The action of fungi causing their decomposition. The mass loss of these boards, infested by fungi of the Coniophora cerebella and Lenzites trabea genera, after a three-month period of their action exceeds approximately 45 1/2 of the original mass, as a result of which the boards are destroyed. Protecting lignocellulosic materials, especially particleboards, against fungal decomposition with previously known fungicidal and insecticides after their production encounters serious difficulties. Particleboards and similar materials glued with urea glue cannot be effectively protected with fungicidal and insecticides dissolved in water, because in the case of excessive moisture, they may be destroyed, and the protection itself will not be thorough. Known oil-based agents or other organic solvent-based agents cannot be used for their protection due to the unpleasant odor, discoloration of the boards, and limited usability. Preserving, for example, chips used in particleboard production from gluing with previously known agents and methods is also very difficult. These agents, when introduced into the wood or added to the resin in the amounts necessary to effectively protect the boards against fungi and insects, negatively affect the gluing process of the chips during board production. Under the influence of previously known fungicidal and insecticidal agents, the urea-formaldehyde resin used in the production of particleboards condenses prematurely or too slowly, resulting in boards of inferior technical quality obtained in the production stream. The method of curing the urea-formaldehyde resin and simultaneously protecting lignocellulosic materials against the action of fungi used according to the invention does not have these disadvantages and thus enables effective protection of lignocellulosic materials, especially particleboards, against the harmful action of fungi and insects without disrupting the existing technological processes. According to the invention, it turned out that excellent binding of the mass, while simultaneously making the obtained product resistant to the action of fungi and insects, can be achieved if, instead of The previously known hardeners for urea-formaldehyde resins are used in the form of a mixture with the following composition: acidic ammonium or sodium fluoride to about 30 parts by weight, orthoboric acid to about 45 parts by weight, potassium dichromate to about 25 parts by weight. This agent is added to the urea-formaldehyde resin in an amount of about 3 1% relative to the dry mass of the resin, after which the glue prepared in this way is used to glue chips or other lignocellulosic particles. It has also been found that the use of the above-mentioned agent as a hardener for urea-formaldehyde resin not only does not negatively affect the technical quality of the produced boards, but increases their mechanical strength. The agent according to the invention therefore shows the properties of a good catalyst in the resin condensation process, as well as the properties of a good fungicidal and insecticide. Example: About 150 kg of urea glue with the following composition is sprayed onto approximately 600 kg of softwood chips with a moisture content of 6-1/2%: 122.6 parts by weight of urea-formaldehyde resin with a concentration of 52% by weight, 10.0 parts by weight of hardener according to the invention with a concentration of 20.0% by weight, and an additive of paraffin emulsion with a concentration of 17% by weight, 17.4 parts by weight, after which this mass is subjected to the gluing operation. according to the technological parameters used so far. The boards produced in this way showed that the static bending strength increased by approximately 15%, the tensile strength perpendicular to the pressing direction of the boards increased by approximately 20%. The water absorption of these boards decreased by approximately 14%, and the swelling decreased by approximately 10%.