Pierwszenstwo: Opublikowano: 09.Y.1967 (P 120 457) 15.X.1970 60535 KI. 38 h, 2/01 MKP B 27 k, 3/16 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Józef Kolodziej, Józef Ganszczylk, Aleksandra Kloska Wlasciciel patentu: Katowickie Zaklady Przemyslu Nieorganicznego „Montokwas", Katowice (Polska) Srodek ognioochronny i grzybobójczy do zabezpieczenia drewna i materialów drewnopochodnych Przedmiotem wynalazku jest srodek ognioochron¬ ny i grzybobójczy do zabezpieczenia drewna i ma¬ terialów drewnopochodnych oparty na bazie fos¬ foranu jednoamonowego, fluorków amonowych i soli chromowych.Znane dotychczas srodki solowe zabezpieczaja drewno i materialy drewnopochodne jednostronnie przed dzialaniem ognia lub grzybów. Po zabiegu impregnacji przeciwogniowej nie mozna impregno¬ wac materialu drewnianego srodkiem przeciwgrzy- bowym (równiez odwrotnie), poniewaz oslabia sie skutecznosc dzialania preparatu. Niektóre olejowe preparaty grzybobójcze w polaczeniu ze srodkiem przeciwogniowym powoduja zwiekszenie palnosci drewna i w zwiazku z tym wykluczaja tego rodzaju kombinacje.Celem wynalazku jest opracowanie srodka o dwu¬ stronnym dzialaniu ognioochronnym i grzybobój¬ czym, który jednoczesnie chroni drewno i materialy drewnopochodne przed ogniem i grzybami.Srodek wedlug wynalazku sklada sie z sub¬ stancji nieorganicznych z dodatkiem niewielkiej ilosci zwiazków organicznych. Fosforan jednoamo- nowy wykazuje wlasnosci uodporniajace na ogien, kwasny fluorek amonowy i fluorek sodowy posia¬ daja wlasnosci niszczace lub drazniace organizmy zywe i z tego wzgledu nadaja srodkowi wlasnosci ognioochronne oraz grzybobójcze. Dodatek urotro¬ piny obniza korodujace dzialanie preparatu na me- 30 tale. Nekalina powoduje zmydlanie, przez co sro¬ dek glebiej wnika do materialu impregnowanego.Wprowadzona do mieszaniny sól chromianowa two¬ rzy z celuloza i lignina trudnowymywalne polacze¬ nie kompleksowe.Cel zostal osiagniety przez odpowiedni dobór skladu jakosciowego i ilosciowego. Zgodnie z wy¬ nalazkiem do otrzymania srodka zastosowano: 60 do 70 czesci wagowych fosforanu jednoamonowego, 27 do 33 czesci wagowych kwasnego fluorku amo¬ nowego, lub 20 do 25 czesci wagowych fluorku amo¬ nowego, 1 do 4 czesci wagowych fluorku sodowego, 8 do 10 czesci wagowych dwuchromianu sodowego, 0,5 do 1,2 czesci wagowych urotropiny oraz 0,5 do 1,2 czesci wagowych nekaliny.Srodek wedlug wynalazku ma wlasnosci hamu¬ jace rozprzestrzeniania sie ognia i chroni drewno oraz materialy drewnopochodne przed niszczacym dzialaniem grzybów. Preparat ten jest tani i lat¬ wy w uzyciu.Przyklady przygotowania srodka wedlug wyna¬ lazku podano ponizej.Przyklad 1. fosforan jednoamonowy 65 cz. wag. kwasny fluorek amonowy 30 cz. wag. fluorek sodowy 3 cz. wag. urotropina 1 cz. wag. nekalina (sól sodowa kwasu butylonaftalenosulfonowego) 1 cz. wag. 605354r 60535 Przyklad 2. fosforan jednoamonowy 65 cz. wag. fluorek amonowy 23 cz. wag. fluorek sodowy 2 cz. wag. dwuchromian sodowy 8,5 cz. wag. urotropina 1 cz. wag. nekalina (sól sodowa kwasu butylonaftalenosulfonowego) 0,5 cz. wag.Otrzymanie srodka o dwustronnym dzialaniu po- 10 lega na dokladnym wymieszaniu 65 cz. wag. fosfo¬ ranu jednoamonowego, 30 cz. wag. kwasnego fluor¬ ku amonowego, 3 cz. wag. fluorku sodowego, 1 cz. wag. urotropiny, 1 cz. wag. nekaliny (Przyklad 1.) lub 65 cz. wag. fosforanu jednoamonowego, 23 cz. 15 wag. fluorku amonowego, 2 cz. wag. fluorku sodo¬ wego, 8,5 cz. wag. dwuchromianu sodowego, 1 cz. wag. urotropiny, 0,5 cz. wag. nekaliny (Przyklad 2.) i rozpuszczeniu ich w wodzie. Do impregnacji uzy¬ wa sie roztworu30%. 20 Celem lepszego rozpuszczenia skladników nalezy roztwór podgrzac do okolo 50°C i pozostawic go przez 12 godzin celem wyklarowania. Klarowna bezbarwna ciecz dekantuje sie do naczyn kamion¬ kowych lub uszczelnionych beczek drewnianych. 25 Taki roztwór jest trwaly i moze byc dowolnie dlu¬ go przechowywany. Impregnacje przeprowadza sie przez kilkakrotne smarowanie lub stryskiwanie ele¬ mentów drewnianych i drewnopochodnych w szes¬ ciogodzinnych odstepach czasu. Mozna tez impreg¬ nowac metoda kapielowa, moczac material w 30% roztworze preparatu przez 24 godziny.Opisany przyklad uzytecznego wykonania wyna¬ lazku nie ogranicza sie oczywiscie do podanego skla¬ du ilosciowego, który moze ulegac zmianom celem uzyskania zadanych wlasciwosci srodka. PL PL