Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.IX.1966 i(P 116 653)' 04.X.1965 Szwecja 30.IIL1971 61856 KI. 53 1, 2 MKP A 23 g, 3/12 UKD Wlasciciel patentu: Svenska Sockerfabriks Aktiebolaget, Malmo (Szwe¬ cja) Element formujacy do maszyny do wytwarzania prostopadloscien- nych ksztaltek Wynalazek dotyczy elementu formujacego, za¬ wierajacego przelotowa wneke formujaca i prze¬ znaczona do wytwarzania prostopadlosciennych ksztaltek z wilgotnej masy krysztalów cukru, przy czym masa wprowadzana do wneki ksztaltujacej na jednym jej koncu jest zageszczana przez wstrza¬ sanie elementu formujacego, a jednoczesnie ele¬ ment formujacy jest przesuwany w sposób ciagly na podlozu zamykajacym drugi koniec wneki ksztaltujacej, zasadniczo równolegle do pary prze¬ ciwleglych scianek bocznych wneki formujacej, przy czym wstrzasanie przeprowadza sie poprzecz¬ nie do kierunku ruchu elementu formujacego.Przy wytwarzaniu cukru kostkowego w znanej maszynie stwierdzono, ze kostki cukru nie sa do¬ kladnie prostopadloscienne nawet gdy wneki for¬ mujace elementu formujacego sa obrobione do¬ kladnie, maja ksztalt prostopadloscienny, lecz sa wezsze na koncu przednim, patrzac w kierunku ruchu elementów formujacych, wskutek czego cu¬ kier kostkowy nie ma ladnego wygladu, a ponad to utrudnione jest ukladanie kostek cukru w opako¬ waniu przystosowanym do tych kostek. Przyczyna pogorszenia zamierzonego regularnego ksztaltu ko¬ stek cukru jest niezupelnie jasna, wiadomo jednak, ze wplywaja na to pogorszenie jednoczesnie liczne czynniki. Jednym z takich czynników jest nierów¬ nomierny rozklad dosc bezwladnej masy kryszta¬ lów cukru podczas doprowadzania do wneki for¬ mujacej na jednym koncu, innym czynnikiem jest wstrzasanie elementu formujacego, a jeszcze in¬ nym — ruch wzgledny miedzy elementem formu¬ jacym i podlozem. Wysokosc kostki cukru wyno¬ szaca zwykle 15—20 mm nie wywiera wplywu na 5 pogorszenie zamierzonego regularnego ksztaltu.Element formujacy wedlug wynalazku nie stwa¬ rza wymienionych niedogodnosci dzieki temu, ze wzajemna odleglosc .miedzy olbydwiema wymienio¬ nymi powierzchniami bocznymi na przeidnim kon- io cu wneki formujacej, patrzac w kierunku nuchu, jest nieco wieksza niz ma tylnym koncu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia element formujacy w wi¬ doku z góry, a fig. 2 — element formujacy w prze¬ kroju wzdluz linii II-II na fig. 1.Element formujacy jest wykonany z preta 10 jednakowej grubosci o przekroju prostokatnym z licznymi rozmieszczonymi w kierunku podluz- 20 nym elementu wnekami formujacymi 11, wykona¬ nymi jako otwory przelotowe miedzy dwiema prze¬ ciwleglymi podluznymi powierzchniami bocznymi preta, z których jedna powierzchnia podluzna wi¬ doczna na rysunku opiera sie na podlozu B wyko- 25 nanym w postaci tasmy stalowej, stanowiacej prze¬ nosnik obiegowy. Na obu koncach pret ma czo¬ py 12 cylindryczne, wystajace prostopadle z po¬ wierzchni czolowych preta. Czopy te lacza pret 10 z urzadzeniem napedowym i prowadniczym, za po- 30 moca którego pret jest posuwany w kierunku za- 15 6185661856 znaczonym strzalka 13 po podlozu, które zamyka przy tym jeden koniec przelotowych wnek formu¬ jacych, jak równiez jest polaczony z wstrzasarka, która sluzy do wstrzasania preta w jego kierunku podluznym. Przy powierzchni, która ma opierac sie na podlozu, pret przy kazdym czopie 12 ma plaska czesc 14 ukosnie ustawiona pod niewielkim katem w stosunku do pozostalej powierzchni i przezna¬ czona do unoszenia preta ponad podloze w czasie wstrzasania.Wneki formujace 11 maja w zasadzie ksztalt prostopadloscienny i taka sama wielkosc i ksztalt jak kostki cukru, ale wedlug wynalazku zastoso¬ wano niewielkie odchylenie od dokladnie prosto- padlosciennego ksztaltu, a mianowicie wneki for¬ mujace, z powodów podanych wyzej, sa nieco szer¬ sze na tym koncu, który jest koncem przednim w stosunku do ruchu preta w kierunku zaznaczo¬ nym strzalka 13. Odchylenie jest nieznaczne, i je¬ zeli np. szerokosc b wneki formujacej na tylnym koncu wynosi 10,05 mm to szerokosc b' na przed¬ nim koncu wneki formujacej wynosi 10,20 mm. Ta nieznaczna róznica jest jednak wystarczajaca, aby dzieki zastosowaniu opisanego elementu ksztaltu¬ jacego skompensowac takie odchylenie od doklad¬ nie prostopadlosciennego ksztaltu, jakie zachodzi w ksztaltkach wykonanych za pomoca wnek formu¬ jacych o dokladnie prostopadlosciennym ksztalcie.W zastosowaniu elementu formujacego wedlug wynalazku w praktyce element formujacy i podlo¬ ze byly posuwane synchronicznie z predkoscia 15—20 m/minute w kierunku strzalki 13. Przy wstrzasaniu elementu formujacego w jego kierun¬ ku podluznym z amplituda wynoszaca najmniej ± 1,5 mm i najwyzej ± 2,5 mm wneki elementu for- 10 15 35 mujacego byly napelniane masa krysztalów cukru podczas przesuwania elementu formujacego i pod¬ loza na drodze okolo i/i m P< czym masa krysta¬ liczna cuknl, znajdujaca sie we wnekach formuja¬ cych, byla zageszczana równiez na drodze okolo i/3 m za pomoca wstrzasania przy jednoczesnym posuwaniu elementu formujacego i podloza do przodu. Stosujac mase krystaliczna cukru o jedno¬ rodnej populacji krystalicznej otrzymano kostki cu¬ kru o gestosci 0,95—1,00 g/cm8, które pomimo po¬ danej róznicy miedzy wymiarami b', b mogly byc uznane jako dokladnie prostopadloscienne. Podob¬ ne doskonale wynika otrzymano stosujac mase krystaliczna cukru z wielu populacji krystalicz¬ nych, przy czym kostkom cukru mozna nadac gestosc powyzej i,00 g/cm8. PL PL PL