Przedmiotem niniejszego wynalazku jest rozdzie¬ lacz hydrauliczny suwakowy wielopozycyjny, wy¬ posazony w mechanizm napedowy suwaków, zlozo¬ ny z dwóch na przemian dzialajacych po obydwu stronach suwaka dzwigni naciskowych sterowanych za pomoca jednego lub wiecej sprzezonych walków, wyposazonych w nastawne pierscienie kulakowe.Do sterowania hydraulicznego maszyn maja za¬ stosowanie rozdzielacze hydrauliczne. Jednym z ty¬ pów takich rozdzielaczy umozliwiajacych synchro¬ nizowane sterowanie zespolów napedzanych silow¬ nikami stanowia rozdzielacze hydrauliczne, suwa¬ kowe wielopozycyjne.Zasadniczym zespolem takiego rozdzielacza jest suwak przesuwany ruchem postepowo-zwrotnym w cylindrze i otwierajacy lub zamykajacy odpowied¬ nie kanaly przeplywowe. Do napedu znanych do¬ tychczas rozdzielaczy suwakowych wielopozycyj¬ nyeh maja najczesciej zastosowanie zespoly elek¬ tryczne zlozone z elektromagnesów wlaczanych za pomoca impulsów napedowych wysylanych przez odpowiedni rozdzielacz elektryczny lub przelacznik krancowy i nadajacych suwakom ruch postepowo- zwrotny.Zasadnicza wada tego rodzaju rozdzielaczy jest mala pewnosc dzialania zwiazana ze sprzezeniem ukladu elektrycznego z ukladem hydraulicznym, ograniczona czestotliwosc zalaczania nie przekra¬ czajaca 3—5 tysiecy zalaczen na godzine oraz sto¬ lo 15 20 25 30 sunkowo wysoki koszt zwiazany z zastosowaniem skomplikowanych urzadzen elektrycznych.Znane sa równiez rozdzielacze wielopozycyjne z mechanizmem napedowym ^zlozonym z silnika elek¬ trycznego napedzajacego za posrednictwem prze¬ kladni krzywke przesuwajaca suwak, przy czym ruch powrotny suwaka odbywa sie pod dzialaniem scisnietej uprzednio sprezyny. Wada tego rodzaju rozdzielaczy jest ich niepewnosc dzialania, bowiem w przypadku zaciecia sie suwaka, na przyklad w wyniku zanieczyszczenia oleju, sila sprezyn jest zbyt mala aby pokonac zwiekszone opory ruchu.Ponadto sila wywierana na suwak w jego ruchu pokonywajacym opór sprezyny musi byc wielokrot¬ nie wieksza niz sila przesuwu samego suwaka. Zna¬ ne sa równiez rozdzielacze, których suwaki sa prze¬ suwane za pomoca niewielkich silowników hydrau¬ licznych lub pneumatycznych sterowanych z kolei za pomoca rozdzielaczy elektrycznych i majacych wskutek tego wszystkie wady zwiazane z zastoso¬ waniem ukladów elektrycznych.Zadaniem niniejszego wynalazku jest usuniecie wspomnianych wyzej wad i skonstruowanie roz¬ dzielacza hydraulicznego suwakowego wielopozy- cyjnego charakteryzujacego sie duza pewnoscia dzia¬ lania a równoczesnie stosunkowo prosta i zwarta budowa oraz latwoscia ustawienia d zmiany cyklu roboczego sterowanego przez rozdzielacz. Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku w ten sposób, ze mechanizm napedowy-rozdzielacza wyposazono w 62 23862 238 30 uklad dwóch na przemian dzialajacych po obydwu stronach suwaka dzwigni naciskowych sterowanych za pomoca jednego lub wiecej sprzezonych wzajem- • nie walków, zaopatrzonych w osadzone na nich za- ciskowo nastawne pierscienie kulakowe. 5 Do napedu walka lub walków sprzezonych naj¬ korzystniej jest przy tym zastosowac uklad hydrau¬ liczny lub hydrauliczno-mechaniczny, na przyklad silnik hydrauliczny z regulatorem predkosci prze¬ plywu cieczy umozliwiajacym bezstopniowa zmia- 10 ne predkosci obrotowej walka lub walków. Dzieki temu w rozdzielaczu hydraulicznym wedlug wy¬ nalazku wyeliminowano calkowicie elektryczne uklady sterujace i napedowe, usuwajac tym samym zwiazane z nim wady i zwiekszajac pewnosc dzia- 15 lania urzadzenia.Ponadto zastosowanie ukladów dwóch na prze¬ mian dzialajacych dzwigni, z których jedna prze¬ suwa suwak w jedna, a druga w druga strone usuwa wady dotychczasowych rozdzielaczy suwa- M kowych wyposazonych w sprezyny powrotne.Suwakowy rozdzielacz wielopozycyjny wedlug« wynalazku charakteryzuje sie nie tylko prosta kon¬ strukcja, ale ponadto umozliwia bardzo latwe na¬ stawienie dowolnego programu sterowanego przez suwak procesu roboczego. Nastawienie to sprowa¬ dza sie bowiem do odpowiedniego ustawienia pier¬ scieni kulakowych na walku lub sprzezonych wal¬ kach, umozliwiajacych zupelnie dowolne nastawie¬ nie zarówno poczatku jak i konca cyklu roboczego.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia rozdzielacz suwakowy wedlug wynalazku w przekroju osi su¬ waka, fig, 2 — naped walków sprzezonych, a fig. 3 — rozdzielacz wielopozycyjmy w przekroju wzdluz 35 osi jednego z walków sprzezonych.Hydrauliczny rozdzielacz suwakowy wedlug wy¬ nalazku sklada sie ze znanego cylindra 1 i zaopa¬ trzonego w zespól kanalów 2 polaczonych z prze¬ wodem doplywowym 3 oraz z przewodami odply¬ wowymi 4 i z osadzonego przesuwnie wewnatrz te¬ go cylindra 1 suwaka 5 zaopatrzonego w komory laczace 6.Suwak jest przesuwany w odpowiednich chwi¬ lach cyklu roboczego ruchem postepowo-zwrotnym *5 powodujac laczenie za pomoca komór 6 odpowied¬ nich kanalów 2. Do przesuwania suwaka sluzy mechanizm zlozony z dwóch dzwigni naciskowych 7 i 8 osadzonych obrotowo na osi 0 i 10 lub na jednym walku, dzialajacych na przemian na suwak 50 po obydwu jego stronach. Do sterowania tych dzwigni sluzy jeden lub wiecej wzajemnie sprze¬ zonych walków (na rysunkach 11 i 12) napedza¬ nych ruchem obrotowym po regulowanej najko¬ rzystniej bezstopniowo predkosci obrotowej i zao- 55 patrzonych w nastawne zaciskowo nan osadzone pierscienie 13 z kulakami 14. Kulaki 14 wspólpra¬ cuja najkorzystniej z krazkami 15 osadzonymi obro¬ towo na jednych koncach dzwigni 7 i 8, które sa ponadto zaopatrzone na drugich koncach w podob- 60 ne obrotowo osadzone krazki 16 wspólpracujace z czolowymi powierzchniami suwaka 5.Do napedu walka lub sprzezonych walków 11, 12 sluzy w przykladowym rozwiazaniu konstrukcyj¬ nym przedstawionym na fig. 2 mechanizm zlozony m 40 z silnika hydraulicznego 17 z regulatorem predkosci przeplywu cieczy 18 umozliwiajacym bezstopniowa zmiane predkosci obrotowej silnika, ze slimakiem 19 osadzonym na walku silnika 17, wspólpracujacej z nim slimacznicy 20 oraz przekladni zebatej 21, 22, której kolo 21 zaklinowane jest na walku 11, a kolo 22 na sprzezonym z nim walku 12.Wielopozycyjny rozdzielacz suwakowy przedsta¬ wiony w przykladowym rozwiazaniu konstrukcyj¬ nym .na fig. 3 sklada sie z zespolu szesciu cylin¬ drów la, Ib, lc, Id, le, lf, z przynaleznymi do nich nie uwidocznionymi na rysunku suwakami przesu¬ wanymi ruchem postepowo-zwrotnym za pomoca zespolu dzwigni 7a, 7b, oraz nie uwidocznionych na rysunku dzwigni 8a, 8b, 8c. Do sterowania tych flzwigni sluza osadzone na walkach 11 i 12 pier¬ scienie zaciskowe 13a, 13b, 13c z kulakami 14a, 14b.Dzialanie opisanego powyzej przykladowego roz¬ wiazania suwakowego hydraulicznego rozdzielacza wielopozycyjnego jest nastepujace.W celu ustawienia programu sterowanego cyklu roboczego nalezy odpowiednio do chwili poczatko¬ wej i koncowej cyklu poszczególnych elementów sterowanych za pomoca cylindrów la, Ib ... lf od¬ powiednio nastawic pierscienie 13 z kulakami 14 na walku lub walkach sprzezonych 11 i 12 tak, aby sterowane tymi kulakami dzwignie 7a, 7b ... 7f i 8a, 8b ... 8f powodowaly odpowiednio zsynchroni¬ zowany ruch postepowo-zwrotny suwaków 5.Nastawienie odpowiedniej dlugosci cyklu robo¬ czego uzyskuje sie przez wlasciwa regulacje prze'- plywu cieczy przez silnik hydrauliczny 17 za pomo¬ ca regulatora predkosci 18.Po uruchomieniu rozdzielacza dzwignie 7a, 7b ... 7f oraz 8a, 8b ... 8f sterowane kulakami 14a, 14b ... 14f powoduja odpowiednio zsynchronizowane prze¬ suwanie* suwaków 5, w cylindrach la,* Ib, ... lf a tym samym sterowanie elementami roboczymi od¬ powiednio do zadanego programu. Utrzymanie su¬ waka w przesterowanej pozycji uzyskane jest cis¬ nieniem powstalym w komorze przeplywowej.Dzieki wyeliminowaniu zespolów elektrycznych uzyskuje sie nie tylko duza pewnosc dzialania roz¬ dzielacza wedlug wynalazku ale równiez znaczne zwiekszenie liczby cyklów na jednostke czasu, któ¬ ra moze wynosic 60 tysiecy cyklów na godzine.Ponadto rozdzielacz wedlug wynalazku charakte¬ ryzuje sie prosta konstrukcja i zwarta budowa a tym samym niewielkimi wymiarami. Moze on zna¬ lezc zastosowanie zwlaszcza do sterowania dowol¬ nymi zespolami hydraulicznymi róznorodnych ma¬ szyn i urzadzen technicznych. PL