Opublikowano: 5.XII.1971 63635 KI. 25 a, 15/01 MKP D 04 b, 25/14 Wspóltwórcy wynalazku: Siegfried Ploch, Walter Scholtis, Heinz Zschunke Wlasciciel patentu: Forschungsinstitut fur Textiltechnologie,Karl-Marx- Stadt (Niemiecka Republika Demokratyczna) Sposób wytwarzania dwuwarstwowego materialu wlókienniczego oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia dwuwarstwowego materialu wlókienniczego, skladajacego sie z podkladki i umieszczonej na niej warstwy runa oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znane jest wytwarzanie dwuwarstwowych wló¬ kienniczych materialów runowych na podkladce, zwlaszcza podkladce wykonanej z tkaniny, przez wytwarzanie petelek runa. Po jednej stronie ma¬ terial ma petelki tworzace runo a po drugiej stro¬ nie oczka tworzace lancuszki wiazace. Dla utwo¬ rzenia petelek runa potrzebne sa nici wiazace. Zo¬ staja one ulozone na plaszczkach i sa wiazane na spodniej stronie podkladki.Niedogodnoscia w tym sposobie jest stosowanie dodatkowych nici dla polaczenia warstw materia¬ lów oraz niemozliwosc stosowania przy wykan¬ czaniu materialu dwuwarstwowego runowego pro¬ cesów ciaglych, poniewaz materialy runowe mu¬ sza byc wytwarzane na specjalnych maszynach, których nie mozna ustawic w ciagla linie produk¬ cyjna.Znane jest naszywanie runa za pomoca nici na podkladke. Przy sposobie tym uzyskuje sie nieko¬ rzystne wlasnosci uzytkowe, poniewaz wlókna ru¬ na nie sa dostatecznie mocno przytwierdzone do podkladki. Ponadto wobec stosowania szycia nicmi konieczny jest dodatkowy uklad przeszywajacy.Inny znany sposób polega na mocowaniu runa do podkladki przez przeszycie na maszynach wie¬ lo 25 30 loiglowych, posiadajacych igly z haczykami. Igly te przebijaja od strony runa obydwa polaczone ze soba materialy, a przy ruchu powrotnym chwy¬ taja pewna liczbe wlókien tworzac petelki. Petel¬ ki te zostaja odlozone na zewnetrznej stronie ru¬ na w postaci stebnowania sciskajac niekorzystnie runo. Runo jest polaczone z podkladka tylko za pomoca tych wlókien, które zostaly przeciagniete na druga strone podkladki. Zwiazanie runa z pod¬ kladka nie jest przy tym zbyt trwale.Wedlug innego znanego sposobu na dziewiarkach okraglych jednoczesnie z wytwarzaniem dzianiny nastepuje jej wiazanie z peczkami wlókien. Maszy¬ na ta posiada na swym obwodzie 4—8 miniaturo¬ wych zgrzeblarek, które doprowadzaja wlókna w postaci runa pod igly dziewiarki. Wydajnosc takiej maszyny jest stosunkowo niewielka, a otrzymany wyrób posiada wlasnosci dzianiny wymagajacej stabilizacji w nastepnych procesach produkcyjnych.Na tych maszynach jest mozliwe tylko polaczenie peczków wlókien z dzianina, natomiast wszywa¬ nie peczków wlókien na przyklad w pasmach ma¬ terialu piankowego nie jest mozliwe przy stoso¬ waniu tego sposobu.Znany jest równiez sposób przyklejania sfaldo- wanego runa dó podkladki lub pomiedzy dwoma podkladkami. Wada tych sposobów jest stosowanie dodatkowo kleju, przy czym wyrób ma stosunko¬ wo duza sztywnosc, a samo przyklejanie pogarsza 63 63563 635 3 4 przepuszczalnosc dla powietrza i tym samym po¬ garsza przewiewnosc wyrobu.Wreszcie znane jest przyszywanie do podklad¬ ki runa w postaci zeberek podluznych za pomoca elementów wszywajacych nic w runo. Równiez w tym przepadku sa potrzebne nici do szycia, a wlókna sa tylko dociskane nicmi do podkladki i nie sa przytwierdzone do calego tla podkladki.Wynalazek ma na celu wykonanie materialu wlókienniczego, w którym warstwa wlókien bylaby silnie zwiazana z podkladka bez przeszywania za pomoca nici i dociskania warstwy runa przez szew pikowy.Sposób wytwarzania dwuwarstwowego runowego materialu wlókienniczego wedlug wynalazku, w którym podkladke i warstwe runa laczy sie przez przeszycie wlóknami wyciagnietymi z runa i na wierzchniej stronie materialu wlókienniczego two¬ rzy sie za pomoca plaszczek petelki runa, a na spodniej stronie lancuszki wiazace w postaci slup¬ ków oczek. Jako podkladki stosuje sie tkanine dzianine, runo, material piankowy lub przedzine.Podkladka moga byc równiez luzne warstwy nici ulozonych podluznie i poprzecznie do kierunku przesuwu materialu i za pomoca petelek wyciagnie¬ tych z warstwy wlókien nici te sa laczone ze soba i z runem.Petelki wlókien przy wytwarzaniu materialu spo¬ sobem wedlug wynalazku sa wyciagane z warstwy runa za pomoca igiel suwakowych, jezyczkowych lub innych igiel maszyny wieloiglowej. Runo jest doprowadzane do haczyków igiel za pomoca szczotkowego walka, obracajacego sie w sposób ciagly i zsynchronizowanego z posuwisto-zwrotnym ruchem igiel, osadzonych na szynie lub za pomoca innej dzialajacej w podobny sposób szyny docisko¬ wej, która równiez moze byc wykonana jako grze¬ bien dociskowy.Igly przebijaja od strony podkladki warstwe ru¬ na, przy ruchu zwrotnym przeciagaja podchwycone wlókna przez podkladke tworza z tych wlókien petelki w haczykach igiel. Gdy igly przyjmuja skrajne tylne polozenie, a ich haczyki sa zamknie¬ te, to uprzednio utworzona i znajdujaca sie jesz¬ cze w igle petelka wlókna zostaje wprowadzona' w nowa petelke. W ten sposób czesc materialu wlók¬ nistego znajduje sie po stronie podkladki przeciw¬ leglej do warstwy runa w postaci oczek tworza¬ cych lancuszek i tworzy w ten sposób trwale po¬ laczenie warstwy wlókna z podkladka. Takie wia¬ zanie w postaci oczek jest znacznie pewniejsze niz to, jakie mozna bylo uzyskac za pomoca znanego przyszywania.Wlókna moga byc wyciagane z warstwy runa w postaci peczków, które zwiazane sa z podkladka wiazaniem oczkowym. Peczki wlókien tworza po¬ wierzchnie w rodzaju pluszu lub futra. Jezeli szyb kosc doprowadzania warstwy wlókna jest wieksza od szybkosci doprowadzania podkladki to warstwa runa moze byc zageszczona lub sfaldowana w kie¬ runku poprzecznym w postaci zeberek. Przez wprowadzenie pomiedzy igly piatynek, mozna uzy¬ skac material wlókienniczy, w którym runo ma postac zeberek podluznych.Warstwa runa moze skladac sie z dwóch lub kilku warstewek, przy czym wlókna w warstwie zwróconej do igly sa zasadniczo zorientowane po¬ dluznie, natomiast wlókna w warstewkach zew¬ netrznych sa zorientowane zasadniczo ukosnie wzgledem kierunku ruchu materialu. Wówczas w zasadzie tylko wlókna zorientowane ukosnie zo¬ staja pochwycone przez haczyki igiel i wiaza wlókna zorientowane podluznie z luznymi war¬ stewkami wlókien.Material wlókienniczy utworzony sposobem wed¬ lug wynalazku moze byc poddany nastepujacym operacjom wykonczeniowym: drapaniu, postrzy- ganiu i spilsnianiu. Podkladka i runo moga byc wykonane calkowicie lub czesciowo z materialu wlóknistego kurczliwego. Tak wykonany material moze byc nastepnie poddany wykurczariiu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia maszyne wieloiglowa dziewiarska z doprowadzonym pasem tkaniny jako podkladka w przekroju podluznym, fig. 2 przed¬ stawia odmiane wykonania maszyny wieloiglowej dziewiarskiej z doprowadzanym pasem tkaniny ja¬ ko podkladki w przekroju podluznym, fig. 3 przed¬ stawia maszyne wieloiglowa dziewiarska z dopro¬ wadzaniem nici stanowiacych podkladke w ukla¬ dzie prostopadlym i równoleglym do kierunku prze¬ suwu podkladki, w przekroju podluznym, natomiast fig. 4 przedstawia material wlókienniczy, wytwa¬ rzany sposobem wedlug wynalazku, w którym ru¬ no jest zwiazane z podkladka za pomoca petelek utworzonych z wlókien wyciagnietych z runa, w przekroju poprzecznym, fig. 5 przedstawia mate¬ rial wlókienniczy, w którym peczki wlókien runa tworza na podkladce okrywe wlosowa w postaci pluszu, fig. 6 przedstawia material wlókienniczy, w którym runo na podkladce jest pofaldowane i jest polaczone z podkladka za pomoca petelek z wlókien wyciagnietych z runa w przekroju po¬ przecznym, fig. 7 przedstawia material wlókienni¬ czy, w którym runo sklada sie z dwóch warstw i jest polaczone z podkladka za pomoca petelek z wlókien wyciagnietych z runa w przekroju po¬ przecznym.Maszyna wieloiglowa dziewiarska wedlug wy¬ nalazku ma osadzone na szynie 5 igly suwakowe 1 z haczykami la. Igly suwakowe 1 sa osadzone równolegle do podstawy maszyny. Nad iglami su¬ wakowymi 1 usytuowane sa zamykajace druciki 2 zamocowane na szynie 12* sluzace do zamykania haczyków la. Pomiedzy dwiema kolejnymi iglami suwakowymi 1 sa usytuowane prostopadle do igiel oporowe plasiczki 3 osadzone w szynie 13 znajdu¬ jacej sie ponizej igiel suwakowych 1.Szczotkowy walec llTktórego os obrotu znajduje sie w przyblizeniu na wysokosci igiel suwakowych 1 jest zamocowany naprzeciw haczyków la igiel 1.Pomiedzy szczotkowym walcem 11, a oporowymi plaszczkami 3 sa zamocowane na szynie 14 lamel- ki 4. Nad szczotkowym walcem 11 jest zamocowa¬ ny naprezajacy walec 9, na którym jest nalozona transportujaca tasma 10, otrzymujaca naped od podawczego walca 8\ Podawczy walec 8' wspól¬ dziala z podawczym walcem 8. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 Maszyna przedstawiona na fig. 2 zamiast szczot¬ kowego walca 11 wedlug fig. 1 posiada listwe 17 ze szczotkami 18. Listwa 17 wykonuje ruch posu¬ wisto-zwrotny zgodnie z ruchem igiel suwako¬ wych 1. Wieloiglowa maszyna dziewiarska przed¬ stawiona na fig. 3 jest przystosowana do zastoso¬ wania podkladki w postaci skrzyzowanych nici.Maszyna ta ma konstrukcje podobna do maszy¬ ny z fig. 1 z tym, ze jest dodatkowo wyposazona w igly oczkowe 29, które sa usytuowane nad igla¬ mi suwakowymi 1 i przebiegaja prostopadle do tych igiel. Do szyny 25 znajdujacej sie nad iglami suwakowymi 1 sa zamocowane lamelki 24 wcho¬ dzace miedzy poszczególne igly suwakowe 1. Pod walcem szczotkowym 11 i naprzeciw szyny 13 mo¬ cujacej plaszczki 3 znajduje sie listwa oporowa 26, o której powierzchnie opiera sie gotowy material runowy.Dzialanie maszyny pokazanej na fig. 1 jest naste¬ pujace. Tkanina stanowiaca podkladke 6 i runo 7 sa doprowadzane w sposób ciagly do igiel 1. Kuno ze zwoja pomiedzy podawczymi walcami 8, 8' jest podawane poprzez obiegowa transportujaca tasme 10, napedzana za pomoca walca 8' i opasuja walec 9 do igiel suwakowych 1. Doprowadzanie warstwy wlókien w postaci runa 7 do stanowiska dziania moze byc równiez dokonywane bezposrednio za po¬ moca zgrzeblarki pracujacej synchronicznie z ma¬ szyna dziewiarska.Nastepnie igly suwakowe 1 przebijaja podkladke 6 i w skrajnym przednim polozeniu chwytaja ha¬ czykami la peczki wlókien z runa 7. Wlókna w runie 7 sa w zasadzie ulozone podluznie lub ukos¬ nie wzgledem kierunku przesuwu materialu. Szczot¬ kowy walec 11 obracajac sie naklada wlókna na haczyki la igiel suwakowych 1 tak, iz igly suwa¬ kowe 1 podczas ruchu wstecznego wyciagaja pecz¬ ki wlókien runa 7 i przeciagaja przez podkladke 6. Peczki wlókien na haczykach la igiel 1 tworza petelki 16, a w tylnym skrajnym polozeniu igiel suwakowych 1, gdy ich haczyki la sa zamkniete przez druciki zamykajace 2, na te petelki zostaja odlozone uprzednio utworzone petle wlókien. W ten sposób powstaja zamkniete oczkowe lancuszki na podkladce dwuwarstwowego materialu wlókien¬ niczego po przeciwnej stronie w stosunku do ulo¬ zenia runa w tym materiale.Runo 7 jest ukladane na lamelki 4, osadzane na szynie 14, tworzac petelki wlókien na podkladce.Dzialanie maszyny przedstawionej na fig. 2 jest analogiczne jak maszyny przedstawionej na fig. 1.W maszynie tej runo 7 jest nakladane na igly su¬ wakowe 1, szczotke 18 wykonujaca ruchy posuwi¬ sto-zwrotne.W przypadku gdy podkladke stanowia nici o dwu prostopadlych ukladach, jak przedstawione na fig. 3 nitki 27 sa doprowadzane w sposób ciagly do stanowiska dziania za pomoca obiegowych lan¬ cuchów iglowych nie pokazanych na rysunku, na¬ tomiast nitki 28 w ukladzie równoleglym do kie- runku przesuwu igly sa doprowadzane przez igly oczkowe 29. Igly oczkowe 29 sa zamocowane na szynie 25.Runo 7 doprowadza sie do stanowiska dziania w sposób ciagly z nie pokazanego na fig. 3 zwoju 635 6 za pomoca walców podawczycfr 8, 8' i obiegowej transportujacej tasmy 10 napedzanej przez walec podawczy 8' i opasujacej walec 9. Gdy igly suwa¬ kowe 1 dojda do przedniego skrajnego polozenia, 5 to wlókna z runa 7 sa nakladane przez obracajacy sie walec szczotkowy 11 na haczyki la igiel suwa¬ kowych 1.Podczas ruchu wstecznego igly suwakowe 1 wy¬ ciagaja peczki wlókien z runa 7. Peczki wlókien 0 tworza w haczykach la igiel suwakowych 1 petelki 35, na które w tylnym skrajnym polozeniu igiel suwakowych 1, kiedy haczyki la sa zamkniete przez zamykajace druciki 2, zostaja wprowadzone uprzednio utworzone petelki 35 wlókien za pomoca 5 odporowych plaszczek 3. Odporowe plaszczki 3 za¬ pewniaja przy tym wyjecie igiel suwakowych 1 w ich skrajnym polozeniu z warstwy wlókien runa 7 i warstwy nici 27, 28. Uchwyty 24 i szyna uchwy¬ towa 26 ulatwiaja przejscie igiel suwakowych 1 o podczas ich ruchu ku przodowi przez warstwe nici 27, 28 oraz warstwe wlókna runa 7.Na fig. 4, 5, 6 i 7 pokazano rózne odmiany ma¬ terialu wykonanego sposobem wedlug wynalazku.W odmianie wedlug fig. 4 zamknieta warstwa 5 wlókien runa 7a jest zwiazana z podkladka 6 za pomoca petelek 16a. W odmianie wedlug fig. 5 z runa sa wyciagane pojedyncze peczki wlókien 15.Sa one zwiazane z tkanina 6b za pomoca petelek 16b. Peczki wlókien 15 tworza powierzchnie w po- 0 staci pluszu lub futra.W odmianie wedlug fig. 6 warstwa wlókien ru¬ na 7b jest sfaldowana poprzecznie do kierunku przesuwu materialu i jest polaczona z pasmem tka¬ niny 6c za pomoca petelek 16c. Faldowanie uzy- 5 skuje sie w ten sposób, ze warstwa wlókien runa 7b jest doprowadzana z wieksza predkoscia niz pasmo tkaniny 6c.W odmianie wedlug fig. 7 warstwa wlókien ru¬ na zwiazana z tkanina 6b za pomoca petelek 16d 0 sklada sie z dwóch warstewek runa 7c i 7b. Wlók¬ na w runie 7c maja zasadniczo kierunek przebie¬ gu zgodny z ruchem materialu, a wlókna w runie 7d sa zorientowane zasadniczo ukosnie wzgledem kierunku przesuwu. 5 Zalety wynalazku sa nastepujace: Zwiazanie warstwy runa z podkladka jest doko¬ nywane bez zszywania za pomoca dodatkowych ni¬ ci przy maksymalnym zachowaniu objetosci war¬ stwy wlókna, przez co uzyskuje sie szczególnie ko¬ rzystne uformowanie powierzchni materialu tkani¬ ny drapanej.Do wykonywania sposobu nie sa potrzebne ma¬ szyny specjalne, gdyz urzadzenie doprowadzajace do maszyny runo i nastepnie podajace to runo na 5 haczyki igiel jest stosunkowo proste i moze byc latwo przystosowane do maszyn wieloiglowych. Do wytwarzania materialu wlókienniczego wedlug wynalazku jest zastosowana maszyna wieloiglowa, która pod wzgledem mocy produkcyjnej jest znacz- 0 nie wydajniejsza od znanych maszyn tkackich i dziewiarskich.Wynalazek umozliwia wytwarzanie róznorod¬ nych wyrobów miedzy innymi welurów, flauszu na okrycia, koców, imitacji futra, pluszu i dywa- 65 nów. Wyroby wedlug wynalazku charakteryzuja7 63 635 8 sie duza puszystoscia, gdyz material wlóknisty nie jest scisniety przez wiazanie przedzy, co zapew¬ nia dobra izolacje cieplna. Ilosc wlókien pochwyco¬ nych na stronie podkladki przeciwleglej wzgledem warstwy runa mozna regulowac. Odpowiednio do ilosci wlókien uczestniczacych w wytwarzaniu oczek mozna równiez na stronie oczek uzyskac po¬ wierzchnie w postaci pluszu lub koca.Regulowanie ilosci wlókien formowanych w ocz¬ ka z runa mozna uzyskac miedzy innymi przez zmiane wielkosci haczyka igly, przez regulowanie predkosci i wielkosci przesuwu igiel suwakowych elementów do nakladania warstwy wlókien na ha¬ czyku igiel, przez zmiane wysokosci plaszczek opo¬ rowych, przez zmiane grubosci runa i szybkosci jego doprowadzania. PL