Opis wzoru Przedmiotem wzoru u zytkowego jest dwustopniowy regulator gazu sredniego ci snienia, prze- znaczony zw laszcza dla celów laboratoryjnych. Zadaniem jego jest obni zanie ci snienia wyst epuj acego w uk ladach badawczych gazów toksycznych i oboj etnych. W regulatorach tego rodzaju ci snienie wlo- towe jest redukowane na 1-szym stopniu do ci snienia w komorze po sredniej i nast epnie na drugim stopniu do ci snienia wylotowego. Znane na przyk lad z opisu ochronnego wzoru u zytkowego PL 38643 oraz opisu zg loszeniowe- go wynalazku PL 332932 dwustopniowe regulatory ci snienia gazu maj a szczelny korpus, w którym znajduj a si e przynajmniej: przy lacze wlotowe, 1-szy stopie n redukcji zawieraj acy zawór jednogrzyb- kowy sterowany poprzez uk lad d zwigniowy membran a, 2-gi stopie n redukcji zawieraj acy zawór dwu- grzybkowy sterowany poprzez uk lad d zwigniowy membran a, oraz przy lacze wylotowe. Znane regula- tory s a wyposa zone zgodnie z wymogami bezpiecze nstwa w dodatkowe zabezpieczenia przed nad- miernym wzrostem lub spadkiem ci snienia. Na zabezpieczenie sk ladaj a si e: - zawór wydmuchowy, zmniejszaj acy ci snienie na wylocie, je zeli jego wielko sc przekroczy dopuszczaln a warto sc, - zawór bezpiecze nstwa odcinaj acy dop lyw gazu po przekroczeniu ustalonego ci snienia, oraz - zawór zamyka- jacy dop lyw gazu je zeli ci snienie spadnie poni zej ustalonej warto sci. Znany regulator jest wyposa zony w przepust 1-go stopnia redukcji, lacz acy wlot z komor a po- sredni a. Przepust jest zaopatrzony w gniazdo uruchamianego za pomoc a membrany grzybka zaworu 1-szego stopnia. Przestrze n znajduj aca si e pod membrana jest po laczona otworem z komor a po sred- ni a. Górna cz esc membrany jest dociskana do do lu spr ezyn a. Elementy zaworu s a tak rozmieszczo- ne, aby ci snienie gazu na wylocie dzia la lo w kierunku zamykania grzybka zaworu. Opisany 1-szy sto- pie n regulatora, redukuje ci snienie doprowadzonego gazu do ci snienia w komorze po sredniej. Na 2-gim stopniu regulatora ci snienie panuj ace w komorze po sredniej jest redukowane do war- to sci ci snienia na wylocie. W tym celu drugi stopie n regulatora jest wyposa zony w stopnia redukcji. Membrana jest polaczona z grzybkiem za pomoc a d zwigni, której prze lo zenie jest tak dobrane, aby zwi ekszy c sile oddzia lywania membrany na grzybek. Podczas zamykania si la zamykaj aca zawór przeciwdzia la sile ci snienia panuj acego w komorze po sredniej. Wielko sc ci snienia na wylocie regulato- ra jest regulowana za pomoc a spr ezyny dociskaj acej membran e. Nacisk spr ezyny ustawiony jest na warto sc sta la. Na doln a czes c membrany dzia la ci snienie panuj ace w wylocie. Znane regulatory nie maj a regulacji na 2-gim stopniu redukcji oraz cechuj a si e ma lym przep ly- wem przy ni zszych ci snieniach. Celem wzoru u zytkowego jest dwustopniowy regulator sredniego ci snienia gazu z p lynn a regu- lacj a przep lywu na 2-gim stopniu redukcji przy ma lych ci snieniach i du zej wydajno sci. Istot a wzoru jest regulator gazu sredniego ci snienia, zawieraj acy obudow e z kró ccami wloto- wym i wylotowym, w której umieszczony jest zawór redukcyjny 1-go stopnia redukcji i zawór redukcyj- ny 2-go stopnia redukcji. Regulator charakteryzuje si e tym, ze ma w obudowie membrany 2-go stopnia redukcji r eczny nastawnik nacisku spr ezyny na membran e. W odmianach wykonawczych wzoru u zytkowego regulator mo ze miec nastawnik w postaci po- kr et la osadzonego obrotowo, na gwincie, w przestrzeni spr ezynowej. Na pokr etle opiera si e co naj- mniej jedna spr ezyna, wywieraj aca przeciwleg lym ko ncem nacisk na membran e 2-go stopnia redukcji. Je zeli w przestrzeni spr ezynowej znajduj a si e dwie spr ezyny, osadzone s a wspó losiowo i zewn etrzna jest d lu zsza, a wewn etrzna - krótsza. Przestrze n spr ezynowa po laczona jest z atmosfer a otworami odpowie- trzaj acymi wykonanymi w pokr etle. Przedmiot wzoru u zytkowego zosta l pokazany na rysunku na którym fig. 1 przedstawia regula- tor w widoku z boku i fig. 2 - kompletny zespó l pokrywy 2-go stopnia redukcji w pó lprzekroju. Regulator wed lug wzoru ma szczelny, zwarty korpus 1 zaopatrzony w wychodz acy na zewn atrz wlot 2 i wylot 3. Przy lacza te mog a by c usytuowane k atowo, jak pokazano na membranowa 6. Obu- dowa 4 od strony przestrzeni 5 jest gwintowana i zamkni eta od góry pokr et lem 7 zabezpieczonym przed wykr eceniem ogranicznikiem 8. Pokr et lo 7 ma: wewn etrzny, przelotowy otwór 9 na wodzik 10, odpowietrzaj ace otwory 11, 12 (otwór 12 dla odpowietrzenia przy pokr etle w stanie wkr econym), oraz siod la 13, 14 spr ezyn 15, 16. Przestrze n membranowa 6 zamkni eta jest od do lu membran a 17, przylegaj aca obrze zem do obudowy 4 i po laczonej szczelnie z korpusem 1 regulatora za pomoc a srub rozmieszczonych w otwo- rach 18. W osi membrany 17 osadzony jest szczelnie wodzik 10, wchodz acy suwliwie jednym ko ncem w otwór 9 pokr et la 7, oraz przeciwleg lym ko ncem, wyposa zonym w otwór 19, zaczepiony o d zwigni ePL 65 100 Y1 3 redukcji 2-go stopnia. Na wodziku 10 prowadzona jest spr ezyna wewn etrzna 15. Natomiast spr ezyna zewn etrzna 16 osadzona jest z jednej strony w gnie zdzie 14 i przeciwlegle w siodle 20. Regulator gazu wed lug wzoru jest reduktorem ci snienia z pe lnym wyposa zeniem automatyki zabezpieczaj acej, to jest: zaworem szybkozamykaj acym, przyciskiem inicjuj acym prac e reduktora po spadku ci snienia na wlocie, oraz zaworem zabezpieczaj acym przed spadkiem ci snienia wlotowego. Regulator wed lug wzoru dzia la podobne jak znane reduktory dwustopniowe z tym, ze nacisk na membran e 17 2-go stopnia redukcji jest wywo lywany si la nacisku spr ezyn 15, 16, która zmienia si e w zale zno sci od usytuowania pokr et la 7. Przy pokr etle 7 znajduj acym si e w stanie wykr econym z prze- strzeni 5, na membran e 17 dzia la tylko spr ezyna 16, b ed aca sprezyn a niskiej redukcji. Poprzez wkr e- cenie pokr et la 7 stopie n redukcji ulega zwi ekszeniu. W pewnym momencie spr ezyna 15 - nie poddana dotychczas naciskowi - osiada w gnie zdzie 13 i dalsze wkr ecanie pokr et la 7 zwi eksza stopie n redukcji dzia laniem si ly obu spr ezyn 15, 16. Zmiany ci snienia we wn etrzu obudowy 4, spowodowane ruchem membrany 17, wyrównywane s a otworami odpowietrzaj acymi 11, 12. W pozycji maksymalnej redukcji, kiedy pokr et lo 7 jest ca lkowicie wkr econe i jego ga lka 21 opiera si e o wkr etk e ogranicznika 8, po la- czenie przestrzeni 5, 6 z atmosfer a, dla niwelowania zmian ci snienia, odbywa si e otworami 11, 12. Regulator wed lug wzoru pozwala na osi agni ecie nast epuj acych warto sci przep lywów maksymalnych Q max w funkcji ci snienia wlotowego P e i wylotowego P a . P a P e 6 mbar 10 mbar 20 mbar 30 mbar 40 mbar 50 mbar 60 mbar 0,1 bar Q max = 3,7 Q max = 3,6 Q max = 3,2 Q max = 2,9 Q max = 2,5 Q max = 1,8 Q max = 1,0 0,2 bar Q max = 5,7 Q max = 5,6 Q max = 5,4 Q max = 5,0 Q max = 4,9 Q max = 4,7 Q max = 4,5 0,5 bar Q max = - Q max = 9,9 Q max = 9,9 Q max = 9,5 Q max = 9,4 Q max = 9,3 Q max = 9,1 1,0 bar Q max = - Q max = 11,6 Q max = 11,4 Q max = 11,2 Q max = 10,8 Q max = 10,5 Q max = 10,1 4,0 bar Q max = 2,0 Q max = 10,5 Q max = 10,3 Q max = 10,0 Q max = 9,8 Q max = 9,5 Q max = 8,8 5,5 bar Q max = 4,2 Q max = 10,2 Q max = 9,8 Q max = 9,5 Q max = 9,0 Q max = 8,5 Q max = 8,1 Przedstawiony wy zej wariant wykonawczy nie wyczerpuje wszystkich mo zliwo sci realizacji i sto- sowania rozwi azania wed lug wzoru. PL PL PL