Uzyskana w ten sposób pulpa rozkladcza (zbiornik 2) przeplywa przez baterie szeregowo polaczonych reaktorów 3. Ukladem ru- 5 rociagów 9 do poszczególnych reaktorów 3 wpro¬ wadza sie mieszanine sporzadzona w zbiorniku 6, w sklad której wchodza przepluczyny z przemycia osadu {przewód 11) i kwas siarkowy lub rozpusz¬ czalny siarczan (przewód 10). 10 Praktyka wykazala, ze dla utrzymania wlasci¬ wego stopnia przesycenia roztworu i dobrego wzrostu grubokrystalicznego siarczanu wapniowe¬ go celowe jest wprowadzenie do pierwszych reak¬ torów baterii 3 wiekszej czesci roztworu stracaja- 15 cego, a najmniej do ostatnich reaktorów. Jezeli przykladowo bateria 3 sklada sie z kaskady 5-ciu reaktorów, to do pierwszego wprowadza sie 20— 30% masy wyplywajacej ze zbiornika 6, do dru¬ giego i trzeciego po 15—25% masy, a do czwarte- 20 go i piatego po 10—20%. W baterii reaktorów 3 zachodzi proces wytracania i krystalizacji siarcza¬ nu wapniowego. Temperature w reaktorach utrzy¬ muje sie w zakresie 30—80°C.Pulpa z ostatniego reaktora baterii podlega sta¬ bilizacji w reaktorze 4, po czym na filtrze 5 odfil- trowuje sie grubokrystaliczny osad siarczanu wap¬ niowego. Oddzielony na filtrze 5 osad plucze sie woda 12 i usuwa przewodem 13, a przepluczyny 11 zawraca do zbiornika 6. Odebrany w tej ope¬ racji roztwór kwasu azotowego i fosforowego (przewód 14) amonizuje sie znanym sposobem do pH nie wyzej jak 7, nastepnie zateza, granuluje i suszy. Do zneutralizowanej amoniakiem miesza¬ niny mozna wprowadzic sól potasowa lub inny 35 skladnik nawozowy. W drugim wariancie procesu (fig. 2), czesc pulpy wychodzacej z ostatniego re¬ aktora baterii 17 z dobrze wyksztalconymi krysz¬ talami siarczanu wapniowego zawraca sie przewo¬ dem 16 do mieszalnika 15, miesza z kwasem azo- 40 towym (przewód 7) i kieruje do reaktora rozklad- czego 1.Otrzymany sposobem wedlug wynalazku nawóz kompleksowy wykazuje sie dobra rozpuszczalnos¬ cia P205 w wodzie (powyzej 95%). Wielkosc krysz- 45 talów siarczanu wapniowego w procesie wielostop¬ niowego wytracania i krystalizacji dochodzi do 600—800 [i dlugosci i stosunku dlugosci do szero¬ kosci od 10 do 3. Przy tak duzych wymiarach krysztalów i niskiej lepkosci roztworu w porów¬ naniu z metodami znanymi osiaga sie znacznie wieksza wydajnosc filtracji, co czyni sposób wy¬ soko oplacalnym. 25 30 50 Przyklad I. 1150 kg fosforytu roztwarza sie w 2600 kg kwasu azotowego o stezeniu 50%. 55 Otrzymana mieszanina przeplywa kolejno przez piec kaskadowo polaczonych reaktorów, do któ¬ rych rozdzielonymi strumieniami wprowadza sie roztwór zlozony z 1400 kg siarczanu amonowego i 2330 kg przepluczyn z przemycia osadu na fil- 60 trze. Do pierwszego i drugiego reaktora kaskady wprowadza sie w sposób ciagly po 930 kg roztwo¬ ru stracajacego, do trzeciego reaktora 750 kg, a do czwartego i piatego po 560 kg. Temperatura w ba¬ terii reaktorów utrzymuje sie w granicach 35 do 65 45°C. Czas przejscia pulpy przez kaskade reakto- m66158 6 rów wynosi 90 minut. Pulpe z ostatniego reaktora zawierajaca stosunek jonów Ca do S04 = 1 pod¬ daje sie filtracji w wyniku której otrzymuje sie 2150 kg gipsu z zawartoscia 15% wilgoci oraz 3640 kg filtratu. Przy uzyciu 1010 kg wody do prze- 5 mycia osadu na filtrze otrzymuje sie przepluczyny w których nastepnie rozpuszcza sie siarczan amo¬ nowy i zawraca do wytracania i krystalizacji siar¬ czanu amonowego. Filtrat amonizuje sie do pH = = 6,5, zateza, granuluje i suszy. 2200 kg otrzyma- 10 nego produktu stanowi nawóz NP o zawartosci 25,3% N i 16,2% P2Os.Przyklad II. Pulpe obiegowa w ilosci 14 500 kg zawierajaca kwas azotowy, fosforowy i dobrze wyksztalcone krysztaly siarczanu wapnio- 15 wego miesza sie z 1110 kg kwasu azotowego o ste¬ zeniu 48% i rozklada w niej 1250 kg fosforytu. Do otrzymanej mieszaniny przeplywajacej przez ba¬ terie pieciu kaskadowo ustawionych reaktorów wprowadza sie rozdzielonymi strumieniami roz- 20 twór zlozony z 2195 kg przepluczyn z filtracji (18,2% H3PO4, 16,0% HNOs) i 1275 kg 92% kwasu siarkowego. Do poszczególnych reaktorów baterii wprowadza sie kolejno I — 900 kg, II — 800 kg, III — 700 kg, IV — 600 kg i V — 470 kg roztworu 25 stracajacego w jednostce czasu. Temperatura w reaktorach utrzymuje sie w przedziale 50 do 60*0.Czesc pulpy obiegowej odprowadza sie na filtr, reszte miesza z kwasem azotowym i nawraca do rozkladu fosforytu. Z filtracji otrzymuje sie 3500 kg 30 mieszaniny kwasów o skladzie 27,2% H3PO4, 23,9% HNO3 i 1,1% CaS04 oraz 1950 kg fosfogipsu z zawartoscia 18% wilgoci i ponizej 0,5% P2Os. Do przemycia osadu na filtrze zuzywa sie 1000 kg wo¬ dy. Przepluczyny po wymieszaniu z kwasem siar¬ kowym zawraca sie do wytracania i krystalizacji.Filtrat amonizuje sie do pH 6,5 dodaje 670 kg 60% chlorku potasowego, nastepnie granuluje i suszy. Produkt w ilosci 2050 kg zawiera 16,2% N, 19,4% P2Os, 19,4% K20 i 2% wilgoci. PL PL PL