Opublikowano: 15.XI.1972 66557 KI. 49c,73/12 MKP B23d 73/12 UKD Twórca wynalazku: Konrad Szary Wlasciciel patentu: Zaklady Produkcji Urzadzen Mechanicznych im. Jan¬ ka Krasickiego Przedsiebiorstwo Panstwowe ELWO, Pszczyna (Polska) Sposób ostrzenia narzedzi, zwlaszcza pilników Przedmiotem wynalazku jest sposób ostrzenia na¬ rzedzi, zwlaszcza pilników o róznych ksztaltach zebów, srodkami chemicznymi.Dotychczas znany, chemiczny sposób ostrzenia narzedzi przebiega w trzech kolejno nastepujacych procesach, to jest oczyszczania oraz trawienia i pokrywania wytrawionych powierzchni powlokami rdzochronnymi. Narzedzia przeznaczone do ostrze¬ nia tym sposobem, oczyszcza sie z tluszczów i rdzy w kapieli alkalicznej o temperaturze 80°C, po czym, odtluszczone narzedzia szczotkuje sie w cieplej wo¬ dzie.Oczyszczone narzedzia trawi sie w 13% kwasie solnym przez okres 18 do 20 godzin i po wytra¬ wieniu ponownie szczotkuje w cieplej wodzie. Wy¬ trawione w kwasie solnym narzedzia dotrawia sie w 10 do 15% kwasie azotowym oraz po zakoncze¬ niu tego procesu, narzedzia po raz trzeci szczotku¬ je sie w cieplej wodzie i zanusza na krótki okres czasu do kapieli neutralizujacej w celu usuniecia resztek kwasów. Nastepnie narzedzia suszy sie w strumieniu cieplego powietrza i po wysuszeniu na¬ tluszcza rdzochronnym olejem.Zasadnicza wada tego sposobu jest dlugi okres przetrzymywania narzedzi w kapielach, zwlaszcza w kapielach trawiacych, które powoduja wysokie uwodornienie stali. Ponad to, wielokrotne zmiany kapieli oraz szczotkowania narzedzie w cieplej wodzie sa bardzo pracochlonne i uciazliwe.Celem wynalazku jest zmniejszenie wyzej przy- 2 toczonych wad i niedogodnosci, czyli zmniejszenie uwodornienia stali oraz ulatwienia pracy i skró¬ cenia czasu pracy przy ostrzeniu narzedzi.Do osiagniecia tego celu wytyczono zadanie opra- 5 cowania sposobu ostrzenia narzedzi srodkami che¬ micznymi, nie powodujacego wysokiego uwodor¬ nienia stali, którym ostrzenie bedzie wykonalne w mniejszej ilosci kapieli, przy malym zuzyciu cie¬ plej wody oraz w krótszym czasie. io Cel ten osiagnieto dzieki rozwiazaniu tego za¬ gadnienia, popartego wieloma doswiadczeniami, polegajacymi na trawieniu, uprzednio odtluszczo¬ nych w znanej kapieli odtluszczajacej oraz dobra¬ nych pod wzgledem stopnia zuzycia i wielkosci 15 zebów, przeznaczonych do ostrzenia narzedzie w 15% kwasie siarkowym o temperaturze 20 do 80°C z dodatkiem inhibitorów ze smoly weglowej lub produktów sulfonowania antracenu, przez okres czasu zalezny od wielkosci zuzycia zebów, który 20 waha sie w granicach od jednej do trzech godzin, po czym, narzedzia przemywa sie w strumieniu cieplej wody oraz ponownie trawi w 15% kwasie azotowym w temperaturze okolo 20°C, przez okres czasu od pól do jednej minuty. Po zakonczeniu as trawienia, narzedzia przemywa sie w strumieniu cieplej wody w celu usuniecia resztek kwasu i su¬ szy w strumieniu goracego powietrza.Podczas wytrawiania narzedzie w kwasie siar¬ kowym, rozpuszcza sie zelazo i na powierzchni na- 30 rzedzia z ziarn cementu powstaje szlam nieroz- 66 55766 557 puszczalny w kwasie siarkowym, który usuwa sie przez ponowne trawienie narzedzi w kwasie azo¬ towym. Goraca kapiel trawiaca przyspiesza pro¬ ces trawienia. Natomiast inhibitor zawarty w ka¬ pieli trawiacej utrudnia dyfuzje wodoru w glab materialu, z którego wykonane sa narzedzia.Na skutek zastosowania cieplej kapieli trawia¬ cej z kwasu siarkowego z dodatkiem inhibitorów, proces trawienia narzedzi jest krótki i nie powodu¬ je wysokiego uwodornienia stali. Mycie narzedzi strumieniem cieplej wody jest wygodne oraz moze byc wykonane szybko przy malym zuzyciu cieplej wody.Sposobem wedlug wynalazku moga ostrzone na¬ rzedzia wykonane ze stali o róznym skladzie che¬ micznym, przeznaczone do obróbki recznej i me¬ chanicznej. 15 PL PL PL