PL 70 376 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest lacznik wzmacniajacy polaczenie warstwy ocieplenia z przegroda zewnetrzna budynku, sciana lub pokryciem dachowym. Lacznik stosowany jest przy budowie nowych oraz termomodernizacji istniejacych budynków mieszkaniowych, przemyslowych oraz uzytecznosci publicznej. Zabezpieczenie budynków przed utrata lub pochlanianiem ciepla i halasem dokonywane jest naj- czesciej przez nalozenie na konstrukcje przegród zewnetrznych, scian i pokrycia dachowego, warstwy z materialu o niskim przewodnictwie ciepla, zwlaszcza plyt styropianowych, welny mineralnej fasadowej albo lamelowej, plyt poliuretanowych typu PIR, PUR. Powszechnie stosowana jest technologia ETICS (External Thermal Insulation Composite System), w Polsce wczesniej nazywana jako bezspoinowy sys- tem ocieplania BSO lub „lekka mokra”. Polega ona na przymocowaniu do przegrody za pomoca kleju i laczników mechanicznych plyt termoizolacji oraz zewnetrznym wzmocnieniu warstwy ocieplenia za- prawa klejowa zbrojona siatka z wlókien szklanych i koncowym nalozeniu wyprawy tynkarskiej. Wyste- pujace w ostatnim okresie anomalie pogodowe wyrózniaja sie wystepowaniem bardzo silnych wiatrów, co narzuca koniecznosc zwiekszenia skutecznosci zamocowania warstwy ocieplajacej i opracowania odpowiednio wzmocnionych wezlów mocujacych. Podcisnieniowe oddzialywania wiatru przy duzych plaszczyznach, scianach pelnych i strefach naroznych budynku wywoluja skutki odrywajace ocieplenie, zwlaszcza w budynkach o duzej wysokosci, a zagrozeniu sprzyjaja drgania wywolane bliskim usytuow- aniu dróg transportu kolowego. Zagrozenie odrywania ocieplenia wystepuje szczególnie w warunkach: stosowania welny mineralnej, która ma niska wytrzymalosc na rozrywanie, oraz na scianach o niskiej nosnosci warstwy powierzchniowej. W strefach lub w przypadkach zagrozonych koniecznym jest stoso- wanie wiekszej ilosci laczników mechanicznych, które stanowia jednak punktowe mostki termiczne oraz nie moga byc umiejscowione bezposrednio przy krawedzi przegrody. Oprócz wielu rozwiazan laczników rozporowo kotwionych w scianie nosnej, z talerzem dociskajacym ocieplenie, przykladowo przedstawio- nych w opisach patentowych PL 218 416, PL 217 578, PL 217 568, znane jest równiez rozwiazanie wezla mocujacego przedstawione w opisie wzoru uzytkowego nr Ru 66479, które polega na powierzch- niowym poszerzeniu strefy mocowania lacznikiem poprzez dwa pasy siatki z wlókna szklanego, przebite trzpieniem polaczonym z talerzem dociskowym. Pasy nalozone na siebie w ukladzie równoramiennego krzyza greckiego zatopione sa w kleju na warstwie ocieplenia. Laczniki mechaniczne zasadniczo sytuowane sa wewnatrz obrysu plyty, a tylko sporadycznie przy krawedzi styku plyt – i to tylko w miejscach oddalonych od naroza sciany, zaleznie od rodzaju materialów, z jakich wzniesiona jest sciana. Odrywanie ocieplenia rozpoczyna sie przewaznie w stre- fach scian pelnych, zwlaszcza szczytowych i od wypuklych narozy budynku, gdzie nie zawsze wystar- czajacym jest wzmocnienie polaczenia tylko po stronie zewnetrznej prostopadle stykajacych sie plyt, wykonane przez zatopienie w zaprawie klejowej cienkosciennej listwy naroznej z zamocowanymi do obu ramion katownika pasami siatki szklanej. Listwy narozne maja ramiona o grubosci 0,3 mm i stosowane sa w dlugosciach 2,5 i 3,0 m. Zadaniem lacznika wedlug niniejszego wzoru uzytkowego jest wzmocnienie polaczenia w strefie brzegowej, miedzy powierzchnia wewnetrzna plyty ocieplenia a konstrukcja przegrody budowlanej, polaczenia o charakterze krótkoodcinkowym. Lacznik wzmacniajacy wedlug wzoru zawiera siatke z wlókien materialu naturalnego lub sztucz- nego, zwlaszcza szklanego. Istota rozwiazania lacznika polega na tym, ze posiada on sztywna stopke katowa o profilu katownika lub teownika, których poziome ramiona maja grubosc od 0,5 do 5,0 mm, a pionowe ramie ma grubosc od 0,5 do 3,0 mm i wysokosc mniejsza od grubosci warstwy ocieplenia. Do pionowego ramienia zamocowana jest wiotka siatka o obrysie prostokata, majacego szerokosc równa dlugosci stopki katowej i wysokosc nie mniejsza od dwóch grubosci warstwy ocieplenia. Lacznik o powyzej wymienionych niezbednych cechach wzoru uzytkowego moze byc urzeczy- wistniony w kilku postaciach usprawniajacych jego funkcjonalnosc. W pierwszej postaci, w poziomym ramieniu stopki katowej lacznika wykonane sa otwory. W dru- giej, na krawedzi poziomego ramienia stopki katowej wykonane sa zeby. W trzeciej, zeby maja ostrza, które ukosowane sa z górnej powierzchni poziomego ramienia. W czwartej lacznik ma dwie siatki zamocowane po obu stronach do pionowego ramienia stopki katowej. W kolejnych, mogacych miec wczesniej wymienione postacie, siatka lub dwie siatki maja jedno przeciecie, wykonane od krawedzi górnego boku w srodku szerokosci i prostopadle do stopki katowej oraz na dlugosci do punktu odle- glego od poziomego ramienia stopki katowej na wymiar nie wiekszy od grubosci warstwy ocieplenia. PL 70 376 Y1 3 W nastepnych postaciach siatka ma dwa przeciecia – wykonane równiez od krawedzi górnego boku, prostopadle do stopki katowej oraz na dlugosci do punktu odleglego od poziomego ramienia stopki katowej na wymiar nie wiekszy od grubosci warstwy ocieplenia – ale rozstawienie przeciec oraz ich odleglosci od boków siatki sa sobie równe. Lacznik wedlug wzoru przytwierdza w wybranym miejscu brzeg plyty ocieplenia do powierzchni ocieplanej przegrody. Zamocowany jest spoinami klejowymi, obejmujac ramionami stopki katowej tylna krawedz boku plyty oraz przyklejona siatka zagieta na przedniej krawedzi na przednia powierzchnie plyty. Stopka katowa przytwierdzona jest poziomym ramieniem do powierzchni przegrody budowlanej spoina klejowa. Rozwiazanie umozliwia przymocowanie brzegów plyt na najbardziej narazonych na oderwania narozach wypuklych, co jest szczególnie istotne przy ocieplaniu welna mineralna majaca strukture slabsza na rozrywanie, oraz w warunkach duzych grubosci ocieplenia. Lacznik nie tworzy mostków termicznych oraz zapobiega termicznym krawedziowym odksztalceniom plyt pod wplywem temperatury, dodatkowo przenosi sily scinajace i ciezar materialów elewacji. Stopka katowa z otworami w ramieniu poziomym moze byc – oprócz spoin otworowych o charakterze polaczenia nitowego – przy- twierdzona do sciany równiez przez wstrzeliwane kolki lub zszywki, wkrecane laczniki rozporowe lub wkrety. Postac lacznika z dwoma siatkami zamocowanymi po obu stronach do pionowego ramienia, pozwala przy zagieciu obu siatek na jedna plyte ocieplenia znacznie zwiekszyc sile przytwierdzenia przy zachowaniu wiotkosci siatki, jak równiez – przy odgieciu w przeciwne strony – polaczenie z przegroda plyt ocieplenia sasiadujacych w plaszczyznie lub na narozu budynku. Przedmiot wzoru uzytkowego pokazany jest na rysunku, którego poszczególne figury przedstawiaja: Fig. 1 – widok z boku lacznika ze stopka katowa w postaci katownika, z jedna siatka i z wrysowa- nym ociepleniem oraz ocieplana przegroda, Fig. 2, 3 i 4 – widoki z boku postaci lacznika, kolejno: ze stopka katowa o profilu teownika i jedna siatka, katownika z dwoma siatkami oraz teownika z dwoma siatkami, Fig. 5 – widok perspektywiczny lacznika ze stopka o profilu katownika z otworami na poziomym ramieniu i jedna siatka, Fig. 6 – widok perspektywiczny postaci lacznika ze stopka o profilu teownika z otworami i zao- strzonymi zebami na poziomym ramieniu i jedna siatka, Fig. 7 – widok z przodu sciany lub dachu z góry, z plytami ocieplenia zamocowanymi przy pomocy róznych postaci laczników wzmacniajacych, w róznym usytuowaniu, a Fig. 8 – widok perspektywiczny zabudowy lacznika wzmacniajacego polaczenie plyt ocieplenia na narozu budynku, i ostatnia Fig. 9 – przekrój poprzeczny przez ocieplony naroznik budynku, przed oklejeniem ciagla siatka powierzchniowa, naniesieniem preparatu gruntujacego i warstwy tynku. Lacznik wzmacniajacy polaczenie plyty ocieplenia 5 z zewnetrzna przegroda 6 budynku posiada sztywna, wykonana z metalu lub tworzywa sztucznego stopke katowa 1, majaca profil katownika 1.1 lub teownika 1.2. Poziome ramiona 1.1b, 1.2b stopki katowej 1 maja grubosc w zakresie od 0,5 do 5,0 mm, a ich pionowe ramie 1.1a, 1,2a ma grubosc 0,5 do 3,0 mm i wysokosc mniejsza od grubosci g warstwy ocieplenia 5. Do pionowego ramienia 1.1a, 1.2a zamocowana jest wiotka siatka 2 z wlókien naturalnych lub sztucznych. W zaleznosci od materialu wykonania stopki katowej 1 siatka 2 mocowana jest spoina klejowa lub zgrzewana. Siatka 2 ma obrys prostokata o szerokosci x równej dlugosci stopki katowej 1 i wysokosci h nie mniejszej od dwóch grubosci g warstwy ocieplenia 5. W poziomym ramieniu 1.1b, 1.2b stopki katowej 1.1, 1.2 moga byc wykonane otwory 3, w które wnikajacy klej wzmacnia polaczenie stopki katowej 1.1, 1.2 z konstrukcja przegrody 6, wzglednie przez otwory 3 moga byc wstrzelone lub wkrecane kolki lub sruby mocujace. W korzystnej postaci lacznik na krawedzi poziomego ramienia 1.1b, 1.2b stopki katowej 1.1, 1.2 ma zeby 4, które sa zaostrzone 4a z górnej powierzchni poziomego ramienia 1.1b, 1.2b. Ostrza 4a zebów 4 ulatwiaja wsuniecie poziomego ramienia katownika 1.1b lub teownika 1.2b w warstwe kleju miedzy plyta ocieplenia 5 a powierzchnia sciany 6. W kolejnej postaci lacznik ma dwie siatki 2a, 2b, zamocowane po obu stronach do pionowego ramienia 1.1a, 1.2a stopki katowej 1.1, 1.2, a które moga byc obie zaginane w jednym kierunku k1 w celu uzyskania wyzszej wytrzymalosci polaczenia, wzglednie odginane w przeciwne strony w kierunkach k1 i k2 i naklejane na sasiadujace plyty ocieplenia 5. W kolejnych postaciach siatka 2a lub siatki 2a i 2b lacznika maja wykonane od krawedzi górnego boku jedno albo dwa przeciecia na dlugosci l do punktu A odleglego od poziomego ramienia 1.1b, 1.2b stopki katowej 1.1, 1.2 o wymiar nie wiekszy od grubosci g warstwy ocieplenia 5. Jedno przeciecie P wykonane jest w srodku szerokosci x siatki 2a, 2b, natomiast przy dwóch przecieciach P sa one rozstawione na wymiar t przy zachowaniu równych odleglosci od boków siatki. PL 70 376 Y1 4 Lacznik wzmacnia polaczenie klejowe plyty ocieplenia 5 z powierzchnia przegrody 6 w wybra- nym miejscu, na krótkim odcinku dlugosci boku plyty ocieplenia 5, wzglednie przylegania bokami dwóch lub trzech plyt w punkcie styku „T” na plaszczyznie przegrody 6. Wzmocnienie polaczenia brze- gowego polega na przytwierdzeniu polaczeniem klejowym ramienia poziomego katownika 1.1a lub teownika 1.2a do sciany przegrody 6, pod dolna krawedzia boku plyty ocieplenia 5, które zwlaszcza przy narozach moze byc wzmocnione wstrzeliwanymi lub wkrecanymi lacznikami mechanicznymi – i nastepnym przyklejeniu zawinietego przez górna krawedz pasa siatki 2a, 2b na strefe przybrzegowa plyty ocieplenia 5. Przyklejenie stopki katowej 1 dokonuje sie przez wsuniecie z boku poziomego ramienia 1.1b lub 1.2b w plynna jeszcze spoine klejowa pod plyta ocieplenia 5. W zaleznosci od kon- kretnych warunków lacznik moze byc stosowany w róznych postaciach: z jedna 2a lub dwoma siat- kami 2a i 2b, które sa nieprzecinane wzglednie przecinane jednym lub dwoma przecieciami P, a nastepnie odginane na górna powierzchnie plyty lub sasiadujacych plyt 5 w jednym k1 lub dwóch kierunkach k1 i k2 – co przykladowo zobrazowane jest w róznych wariantach na Fig. 7 dla ocieplania plaszczyzn. Dla ocieplania plaszczyzn lacznik moze miec stopke katowa 1 w ksztalcie katownika 1.1 lub teownika 1.2, natomiast dla strefy naroza budynku tylko postac katownika 1.1, co wyjasniaja figury 8 i 9. Wzmocnienie lacznikami narozy wspomagane jest w uzyskaniu bardzo wysokiej wytrzy- malosci na odrywanie przez wykonywane jako kolejne w technologii ETICS czynnosci oklejenia naroza ciagla siatka i nalozenie tynku. Stosowanie laczników wzmacniajacych wedlug wzoru jest szczególnie zalecane przy ocieplaniu budynków plytami z welny mineralnej. Wykaz oznaczen na rysunku: 1. stopka katowa 1.1. katownik 1.1a. ramie pionowe katownika 1.1b. ramie poziome katownika 1.2. teownik 1.2a. ramie pionowe teownika 1.2b. ramiona poziome teownika 2. siatka 2a. siatka lewa 2b. siatka prawa 3. otwór 4. zeby 4a. ostrze 5. ocieplenie 6. przegroda x. dlugosc siatki h. wysokosc siatki P. przeciecie I. dlugosc przeciecia A. punkt koncowy przeciecia g. grubosc warstwy ocieplenia t. wymiar rozstawienia przeciec PL PL