Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 26.10.1974 72530 KI. Sb,41/00 MKP E21c 41/00 Twórcywynalazku: Wiktor Trebacz, Ryszard Morawiec, Wladyslaw Kapuscik, Jan Neugebauer, Stanislaw Kadulski, Adam Jedrusik, Antoni Walus, Kazimierz Jarczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Kopalnia Wegla Kamiennego „Sobieski" Bory (Polska) Sposób eksploatowania pokladów z zawalem w warunkach zagrozenia wodnego Przedmiotem wynalazku jest sposób wyeksploatowania pokladów w warunkach zagrozenia wodnego.Znane sposoby eksploatacji w trudnych warunkach górniczo-geologicznych, a zwlaszcza o duzym nawod¬ nieniu skal stropowych, posiadaja szereg wad i niedogodnosci.Najczesciej stosowanym sposobem eksploatacji pokladów w warunkach zaburzen geologicznych o duzej ilosci uskoków i duzym nawilgoceniu skal stropowych jest sposób eksploatacji scianowej z podsadzka hydraulicz¬ na lub pneumatyczna.Koniecznosc stosowania podsadzki podyktowana jest utrzymaniem równowagi w górotworze i niedopusz¬ czenie do naglego wdarcia sie do wyrobisk górniczych zmagazynowanych w skalach otaczajacych poklad mas wodnych. Sposób stosowania podsadzki hydraulicznej wzglednie pneumatycznej jest bardzo pracochlonny i w istotny sposób podnosi koszty eksploatacji. Ponadto stosowanie podsadzki hydraulicznej ogranicza wydajnosc pracy jak jówniez przez wprowadzenie dodatkowej ilosci wody zwieksza nawilgocenie wyrobisk górniczych.Natomiast znane sposoby eksploatacji bez stosowania podsadzki nie daja mozliwosci czystego wybrania zloza, jak równiez próby odwodnienia pokladów otworami wiertniczymi nie daja gwarancji dostatecznego osuszenia góro¬ tworu, a czas ich odwadniania jest bardzo dlugi i kosztowny.Celem wynalazku jest usuniecie wad tych sposobów zwlaszcza w przypadku, gdy górotwór posiada zabu¬ rzenia geologiczne i jest silnie nawodniony i opracowanie takiego sposobu za pomoca którego mozna niezawodnie osuszac górotwór likwidujac zagrozenie wodne w eksploatowanych wyrobiskach górniczych.Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto przez zastosowanie sposobu wyeksploatowania pokladów w warun¬ kach zagrozenia wodnego.Istote wynalazku pokazano na zalaczonym rysunku, gdzie fig. 1 przedstawia rozcinke pokladu systemem poprzecznym, która wykonuje sie tak, ze w najnizszym punkcie pokladu w danej partii zaklada sie obcinki scianowe o minimalnych dlugosciach, najlepiej okolo 60 m dla kilku scian, najlepiej dla trzech. Nastepne obcinki scianowe sajuz o dowolnych dlugpsciach.Eksploatacja pokladu o silnym nawodnieniu górotworu odbywac sie musi w poczatkowej fazie w tak przygotowanym pokladzie tylko zjedna sciana, na której z chwila rozpoczecia eksploatacji wywoluje sie zna-2 72530 nymi sposobami zawal skal stropowych. Popekany górotwór w przestrzeni wyeksploatowanej znajdujacy sie w najnizszym punkcie eksploatowanego pokladu stanowi naturalny drenaz calosci górotworu o silnym nawod¬ nienia Dalszy postep tej sciany i dalsze natychmiastowe wywolywanie zawalu przyspiesza osuszanie górotworu przez daznosc do zwiekszenia sie spekan skal stropowych nad przestrzenia wybrana do 5-krotnej miazszosci pokladu. Sciany o malych parametrach wybierane sa kolejno 1,2, 3 i po ich wybraniu z bezposrednim zawalem, który powoduje wypelnienie wyeksploatowanej przestrzeni skalami stropowymi, nastepuje prawie calkowite osuszenie górotworu przez szeroki drenaz spekan górotworu nad przestrzenia wybranych scian.Stosowanie systemu poprzecznego jest mniej korzystne od systemu podluznego przedstawionego na fig. 2, który posiada te zalete, ze odwadnia bezposrednio wieksza czesc górotworu niz system poprzeczny, dlatego nalezy dazyc do stosowania systemu podluznego lub przekatnego o ile kliwaz pokladu i stropu zezwala na wybór jednego z tych systemów.Wybranie systemem scianowym z bezposrednim zawalem stropu w warunkach zagrozenia wodnego przygo¬ towanego pokladu wedlug wynalazku pozwala na dalsza bezpieczna eksploatage tego pokladu znanymi juz sposobami powszechnie stosowanymi.Przez zastosowanie sposobu wyeksploatowania pokladów z zawalem w warunkach zagrozenia wodnego uzyskuje sie mozliwosc bezpiecznej eksploatacji partii pokladów o silnym nawodnieniu przez osuszenie góro¬ tworu naturalnym drenazem na skutek wywolywania bezposredniego zawalu stropu, przez co uzyskuje sie mozliwosc dalszej eksploatagi tego pokladu znanymi i ekonomicznymi sposobami, eliminujac calkowicie stoso¬ wanie podsadzki, a przez to obnizenie kosztów produkcji. PLPriority: Application announced: May 30, 1973 Patent description was published: October 26, 1974 72530 KI. Sat, 41/00 MKP E21c 41/00 Creators of the invention: Wiktor Trebacz, Ryszard Morawiec, Wladyslaw Kapuscik, Jan Neugebauer, Stanislaw Kadulski, Adam Jedrusik, Antoni Walus, Kazimierz Jarczyk Authorized by a temporary patent: "Sobieski" Bory Coal Mine (Poland) Method of exploitation of seams with collapse in conditions of water hazard The subject of the invention is a method of exploitation of seams in conditions of water hazard. Known methods of exploitation in difficult mining and geological conditions, and in particular with high irrigation of roof rocks, have a number of disadvantages and disadvantages. in the conditions of geological disturbances with a large number of faults and high moisture of roof rocks is the method of wall mining with hydraulic or pneumatic backfilling. The need to use a backfill is dictated by maintaining balance in the rock mass and preventing sudden penetration into the mine workings stored in the rocks. the deck of water masses. The method of using the hydraulic or pneumatic proppant is very labor-intensive and significantly increases operating costs. In addition, the use of a hydraulic backfill reduces work efficiency, as also by introducing additional water, it increases the moistening of mining excavations, while the known methods of exploitation without the use of a backfill do not allow for clean removal of the deposit, as well as attempts to drain the deck with boreholes do not guarantee sufficient drying of the rock top, and the time of their drainage is very long and expensive. The aim of the invention is to eliminate the disadvantages of these methods, especially in the case when the rock mass has geological disturbances and is highly irrigated, and to develop such a method by means of which it is possible to reliably drain the rock mass, eliminating water hazards in mining excavations. According to the invention, this aim was achieved by the application of the method of exploitation of decks in conditions of water hazard. The invention is shown in the attached drawing, where Fig. the lowest point of the deck in a given lot is wall clipping with minimum lengths, preferably around 60 m for several walls, preferably three. The next cut-offs are of any length. The exploitation of the deck with a strong hydration of the rock mass must initially take place in the deck prepared in such a way, only one wall on which, at the moment of the commencement of exploitation, the roof collapses occur in known methods. The cracked rock mass in the exploited space, located at the lowest point of the exploited deck, constitutes a natural drainage of the entire mass of the highly irrigated rock. deck. Walls with small parameters are selected consecutively 1,2, 3 and after selecting them with direct collapse, which causes the exploited space to be filled with roof scales, the rock mass is almost completely drained by wide drainage of the rock mass above the selected walls. The use of a transverse system is less favorable than the longitudinal system shown in Fig. 2, which has the advantage of draining a larger part of the rock mass directly than the transverse system, therefore a longitudinal or diagonal system should be sought, provided that the deck and roof clusters allow for the choice of one of these systems. According to the invention, the direct collapse of the roof under water hazard conditions of the prepared deck, according to the invention, allows for further safe exploitation of this deck with methods already known and commonly used. By using the method of exploitation of decks with collapse under water hazard conditions, the possibility of safe exploitation is obtained by draining the crest with natural drainage as a result of direct collapse of the roof, which makes it possible to further exploit this deck by known and economical methods, completely eliminating the use of backfilling, and thus reducing production costs. PL