PL 72 600 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest iglica naciskajaca, do oznaczania wytrzymalosci skal, w szczególnosci do stosowania w penetrometrach otworowych. Znane sa rozwiazania ukazane na fig. 4, w których iglica, posiadajaca funkcje mocowania do urzadzenia (czesc „A”) najczesciej za pomoca gwintu oraz cylindryczna lub stozkowa koncówke robo- cza („B”) z powierzchnia czynna („C”) wywierajaca nacisk na badany material i wywolujaca w nim na- prezenia, wykonana jest jako element monolityczny z jednego rodzaju materialu, najczesciej stali na- rzedziowej o wymaganych wysokich wlasciwosciach mechanicznych. Wymagania duzej odpornosci na scieranie, wysokiej udarnosci i twardosci oraz wytrzymalosci na sciskanie sa tym wyzsze, im wieksza jest wytrzymalosc badanych skal i w wykonaniu dotychczasowym dotycza calego elementu. Iglice wy- konane w taki sposób z wykorzystaniem toczenia i frezowania z materialów tradycyjnych nie nadaja sie do badania skal o wysokiej wytrzymalosci z powodu niewystarczajacych wlasnosci mechanicznych. Za- stosowanie zas materialów takich jak spieki lub stale proszkowe ze wzgledu na zlozony ksztalt calego elementu, technologie wykonania oraz skale produkcji jest malo ekonomiczne. Znana jest z opisu patentowego PL168219 glowica penetrometru posiadajaca tlok z iglica naci- skajaca na powierzchnie badanej skaly oraz umieszczony prostopadle do niego tloczek z rdzeniem i cewka elektromagnetyczna do pomiaru wysuwu iglicy. Przestrzen podtlokowa tloka z iglica jest pola- czona z wypelniona czynnikiem hydraulicznym o malej scisliwosci przestrzenia podtloczkowa tloczka z rdzeniem, którego przestrzen nadtloczkowa jest polaczona z pompa ukladu hydraulicznego penetro- metru. W rozwiazaniu tym iglica i tlok stanowia jeden element. Znany jest z opisu patentowego PL75818 hydrauliczny penetrometr otworowy skladajacy sie z rurowego przewodu zaopatrzonego w glowice wkladana do otworu wykonanego w skale, w której jest osadzony przesuwnie tlok z iglica naciskajaca na powierzchnie badanej skaly i z rdzeniem cewki elektromagnetycznej, charakteryzujacy sie tym, ze tlok i rdzen sa umieszczone obok siebie równolegle, przy czym tlok ma podstawe, w której w wydluzonej jednostronnie czesci jest wykonane gniazdo dla zamocowania jednego konca rdzenia tak, aby przy ruchu tloka pod wplywem cisnienia czynnika hy- draulicznego doprowadzanego przewodem nastapilo równoczesne przesuniecie w tym samym kie- runku rdzenia do cewki. Znana jest z opisu patentowego PL174646 glowica penetrometru, w której w obudowie na tloku osadzony jest klin o dwóch równoleglych powierzchniach roboczych, przesuwajacy sie w otworze wy- konanym w iglicy pomiarowej. Znany jest z opisu patentowego PL216574 hydrauliczny penetrometr otworowy, który posiada wymienna, mocowana do tloka glowicy penetrometru za pomoca gwintu iglice naciskajaca o budowie monolitycznej, tj. w calosci wykonana z jednego rodzaju materialu. We wszystkich dotychczas znanych rozwiazaniach iglice sa albo elementami monolitycznymi, jednoczesciowymi albo sa zintegrowane z innymi elementami urzadzenia wywolujacego nacisk. Wyko- nane sa one z materialów tradycyjnych, przewaznie stali narzedziowych. Celem wzoru uzytkowego jest opracowanie iglicy o wyzszych niz wykonanych z tradycyjnych stali narzedziowych parametrach mechanicznych, umozliwiajacej badania skal o wysokiej wytrzymalosci. W rozwiazaniach, w których iglica nie stanowi samodzielnego, wymiennego elementu, a jej funk- cja wywolywania naprezen w badanym materiale polaczona jest z innymi funkcjami urzadzenia, uszko- dzenie powierzchni czynnej iglicy implikuje koniecznosc wymiany calego funkcjonalnego elementu a na- prawa wymaga demontazu urzadzenia w warunkach warsztatowych i nie jest mozliwa do wykonania w miejscu prowadzenia badan. W przypadku zas iglicy wykonanej w postaci wymiennego elementu o budowie monolitycznej, ze wzgledu na proces hartowania calego elementu, w wyniku którego uzyski- wana jest wlasciwa twardosc jego czesci roboczej, podczas badania wytrzymalosci skal, szczególnie z uzyciem penetrometrów otworowych, czesto dochodzi do zlamania czesci gwintowanej sluzacej do mocowania. Ze wzgledu na wysoka twardosc naprawa polegajaca na usunieciu pozostalej po zlamaniu czesci z urzadzenia jest niemozliwa lub kosztowna. Istota wzoru uzytkowego jest iglica naciskajaca posiadajaca cylindryczna koncówke robocza oraz czesc gwintowana mocowana do urzadzenia wywolujacego nacisk, która sklada sie z dwóch czesci: oprawy z gniazdem osadczym oraz dopasowanej do srednicy gniazda iglicy wlasciwej osadzonej w gniezdzie oprawy bezluzowo i wspólosiowo, przy czym iglica wlasciwa z oprawa polaczona jest na stale lub pasowaniem ciasnym, charakteryzujaca sie tym, ze jest wykonana ze stali HSS. PL 72 600 Y1 3 Wykonanie iglicy wedlug wzoru umozliwia optymalizacje parametrów wytrzymalosciowych, ksztaltu oraz wymiarów jej czesci roboczej w celu dopasowania do zakresu twardosci skal, które maja byc z jej uzyciem badane. Wzór uzytkowy zostal uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia iglice naciskajaca w widoku ogólnym, fig. 2 – oprawe iglicy w przekroju z widocznym gniazdem osadczym, a fig. 3 – iglice wlasciwa w widoku ogólnym. Iglica sklada sie z dwóch czesci: oprawy 1 oraz iglicy wlasciwej 2. Oprawa 1 spelnia funkcje mocowania do urzadzenia (czesc „A”) oraz posiada gniazdo 3 do bezluzowego i wspólosiowego osa- dzenia w niej iglicy wlasciwej 2. Iglica wlasciwa 2 ma ksztalt cylindryczny jednostopniowy i jest dopaso- wana do srednicy gniazda 3. Iglica wlasciwa 2 wykonana jest technologia szlifowania uformowanych uprzednio walków ze stali HSS. Iglica wlasciwa 2 osadzona jest w gniezdzie 3 oprawy 1 bezluzowo. Iglica wlasciwa 2 osadzona jest w gniezdzie 3 oprawy 1 wspólosiowo. Iglica wlasciwa 2 i obudowa 1 nie sa polaczone na stale, a polaczone sa pasowaniem ciasnym. Dopuszczalne jest takze rozwiazanie, w którym iglica wlasciwa 2 z oprawa 1 polaczona jest na stale, poprzez lutowanie albo klejenie. Obie czesci – iglica wlasciwa 2 i oprawa 1 – wykonane sa z materialów o zróznicowanych wyma- ganiach wytrzymalosci mechanicznej, z zastosowaniem róznych technologii obróbki, przy czym o moz- liwosci stosowania do badania skal o okreslonej wytrzymalosci stanowia wlasciwosci mechaniczne iglicy wlasciwej 2. Pólfabrykaty do wykonania iglicy wlasciwej dostepne sa w postaci walków o róznych sred- nicach, a nadawanie ostatecznego ksztaltu i wymiarów poprzez szlifowanie jest technologiczne i eko- nomicznie uzasadnione nawet przy niewielkiej skali produkcji. PL EN 72 600 Y1 2 Description of the design The object of the utility model is a pressure needle for determining the strength of scales, especially for use in hole penetrometers. The solutions shown in Fig. 4 are known, in which the needle having the function of fastening to the device (part "A") usually by means of a thread and a cylindrical or conical working tip ("B") with an active surface ("C") exerting The pressure on the tested material and the stress it causes is made as a monolithic element from one type of material, most often tool steel with the required high mechanical properties. The requirements of high abrasion resistance, high toughness and hardness as well as compressive strength are the higher, the greater the strength of the tested scales and, in the previous version, they apply to the entire element. Needles made in this way by turning and milling from traditional materials are not suitable for testing high strength scales due to insufficient mechanical properties. The use of materials such as sinters or powdered steels is not very economical due to the complex shape of the entire element, manufacturing technologies and scale of production. It is known from the patent description PL168219 a penetrometer head having a piston with a needle pressing against the surface of the tested scale, and a piston with a core placed perpendicularly to it and an electromagnetic coil for measuring the needle extension. The piston piston space with the needle is connected with a low-tightness hydraulic fluid, the piston piston space with the core, the peroxide space of which is connected to the pump of the penetrometer hydraulic system. In this solution, the needle and piston are one piece. It is known from the patent description PL75818 a hydraulic borehole penetrometer consisting of a tubular conduit equipped with heads inserted into a hole made in the rock, in which a piston is slidably mounted with a needle pressing against the surface of the tested scale and with the core of an electromagnetic coil, characterized by the fact that the piston and the core are are placed parallel to each other, whereby the piston has a base in which a socket is made in the one-sided elongated part for mounting one end of the core so that when the piston moves under the pressure of the hydraulic fluid supplied through the conduit, a simultaneous shift in the same direction occurs core to the coil. It is known from the patent description PL174646 a penetrometer head, in which a wedge with two parallel working surfaces is mounted in the housing on the piston, sliding in a hole made in the measuring needle. It is known from the patent description PL216574 a hydraulic borehole penetrometer, which has an interchangeable, monolithic pressure needle attached to the piston by means of a thread, i.e. entirely made of one type of material. In all the solutions known to date, the needles are either monolithic, simultaneous or integrated with other elements of the pressure-generating device. They are made of traditional materials, mostly tool steel. The purpose of the utility model is to develop a needle with higher mechanical parameters than those made of traditional tool steel, enabling the testing of high-strength scales. In solutions where the needle is not an independent, replaceable element, and its function of causing stress in the tested material is combined with other functions of the device, damage to the active surface of the needle implies the necessity to replace the entire functional element and repair requires disassembly of the device in workshop conditions and it is not possible to be performed at the test site. In the case of a needle made in the form of a replaceable monolithic element, due to the hardening process of the entire element, which results in obtaining the proper hardness of its working part, during the testing of the strength of the scales, especially with the use of hole penetrometers, parts often break thread for fastening. Due to the high hardness, repair to remove the rest of the fracture from the device is either impossible or expensive. The essence of the utility model is the pressing needle having a cylindrical working tip and a threaded part attached to the pressure-generating device, which consists of two parts: a holder with a seat and a proper needle fitted to the diameter of the seat, which is seated in the seat of the mount without a backlash and coaxial, and the right needle is appropriate the housing is permanently connected or an interference fit, characterized by the fact that it is made of HSS steel. PL 72 600 Y1 3 The design of the needle according to the pattern enables optimization of the strength parameters, shape and dimensions of its working part in order to match the hardness range of the scales to be tested with its use. The utility pattern is shown in the drawing, in which Fig. 1 shows the pressing needle in a general view, Fig. 2 - a needle holder in cross-section with a visible seat, and Fig. 3 - the actual needles in an overview. The needle consists of two parts: the holder 1 and the proper needle 2. The holder 1 fulfills the function of attachment to the device (part "A") and has a seat 3 for the clearance-free and coaxial mounting of the proper needle in it 2. The proper needle 2 has a cylindrical shape single stage and is adapted to the diameter of the seat 3. Proper needle 2 is made of the technology of grinding previously formed HSS steel rolls. The proper needle 2 is seated in the seat 3 of the housing 1 without any play. The proper needle 2 is seated in the seat 3 of the housing 1 coaxially. Proper needle 2 and housing 1 are not permanently connected, but are connected by an interference fit. It is also permissible for the needle 2 to be connected to the holder 1 permanently by soldering or gluing. Both parts - the proper needle 2 and the housing 1 - are made of materials with different requirements for mechanical strength, with the use of different processing technologies, whereby the mechanical properties of the proper needle are used to test scales with a specific strength. Proper spiers are available in the form of rolls of various diameters, and giving the final shape and dimensions by grinding is technological and economically justified even at a small scale of production. PL