Pierwszenstwo: 23.01.1970 Republika Federalna Niemiec Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.12.1974 72993 KI. 9b,9/04 MKP A46b 9,04 Twórca wynalazku: Herbert Makowsky Uprawniony z patentu tymczasowego: Herbert Makowsky, Brema (Republika Federalna Niemiec) Szczotka do zebów Przedmiotem wynalazku jest szczotka do zebów z suwakiem sluzacym do obracania wzgledem uchwytu nosnika szczeciny, który przewaznie skla¬ da sie z dwóch wygietych czesci nosnych szczeciny wzajemnie odwracanych koncami, umieszczonych obrotowo na uchwycie.Szczotka do zebów z dzielonym nosnikiem szcze¬ ciny, w której czesci nosne szczeciny umieszczone sa obrotowo w polozeniu poprzecznym lub w polo¬ zeniu wzdluznym wzgledem uchwytu zostala juz opisana w niemieckich opisach patentowych nr 1185147 i nr 1252170.W szczotce do zebów wedlug pierwszego z wyzej wymienionych opisów patentowych do uruchomie¬ nia nosnika szczeciny przewidziany jest w pokaza¬ nym przykladzie wykonania suwak, którego widla- ste konce zwrócone do czesci nosnych szczeciny po¬ laczone sa z tymi czesciami czopami umieszczonymi w podluznych otworach w czesciach nosnych szcze¬ ciny. Przy przesuwaniu suwaka wzdluz uchwytu, obydwie czesci nosne szczeciny sa skrecane w jed¬ no lub w drugie polozenie, przy czym czopy slizga¬ ja sie w podluznych otworach.W szczotce do zebów wedlug DPS nr 1252170 do uruchomienia obydwu czesci nosnych szczeciny prze¬ widziano przesuwana przez suwak wzdluz uchwytu zebatke, która zazebia sie z wycinkami zebatymi, znajdujacymi sie na wzajemnie obracajacych sie powierzchniach czolowych czesci nosnych szczeciny.Celem wynalazku jest udoskonalenie szczotki do 10 15 30 zebów ze skrecanym wzgledem uchwytu nosnikiem szczeciny. Szczególnie chodzi o poprawienie ekono¬ micznych wyników wytwarzania szczotki w sposób mechaniczny.Szczotka do zebów wedlug wynalazku charakte¬ ryzuje sie tym, ze suwak polaczony jest z czesciami nosnymi szczeciny poprzez czlony ciagnaco-pchaja- ce. Przewaznie polaczenie pomiedzy czlonami ciag- naco-pchajacymi z jednej strony, a czesciami nos¬ nymi szczeciny z drugiej strony jest w ten sposób wykonane, ze czesci te uksztaltowane sa z tworzy¬ wa sztucznego za pomoca formowania wtryskowego jako jeden wzajemnie polaczony element. Poniewaz czlony ciagnaco-pchajace stanowia równiez jedna czesc wraz z suwakiem, szczotka do zebów wedlug wynalazku pomimo dalece zmechanizowanego dzia¬ lania czesci nosnych szczeciny jest tak uksztaltowa¬ na, ze sklada sie zaledwie z dwóch oddzielnych czes¬ ci formowanych wtryskowo, które moga byc w pro¬ sty sposób polaczone razem. Tak skonstruowana szczotka do zebów zapewnia optymalnie ekonomicz¬ na produkcje masowa.Dalsze cechy wynalazku dotycza uksztaltowania i usytuowania suwaka jak równiez polaczenia czes¬ ci nosnych szczeciny z uchwytem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w widoku ogólnym szczotke do zebów wedlug wynalazku z czesciami nosnymi szczeciny ustawionymi poprzecznie wzgledem uchwytu, 72 9933 72 993 4 fig. 2 — szczotke do zebów wedlug fig. 1 z czescia¬ mi nosnymi szczeciny ustawionymi wzdluz uchwy¬ tu, fig. 3 — szczotke do zebów wedlug fig. 1 i 2 — przekrój wzdluzny przez fig. 4 — w powiekszeniu w poprzecznym przekroju wzdluz linii IV—IV, na fig. 2, fig. 5 — w poprzecznym przekroju wzdluz li¬ nii V—V na fig. 3, fig. 6 — w widoku z tylu czesci szczotki do zebów, na których pokazano zamocowa¬ nie czesci nosnych szczeciny w uchwycie, fig. 7 — w widoku jak na fig. 6, na którym pokazano inna forme wykonania zamocowania w uchwycie czesci nosnych szczeciny, a fig. 8 — w przekroju wzdluz linii VIII—VIII na fig. 7.W przedstawionym przykladzie wykonania szczot¬ ki do zebów na uchwycie 12 umieszczone sa obroto¬ wo dwie, wzajemnie pasujace, wygiete czesci nosne szczeciny 10 i 11. Obydwie czesci nosne 10 i 11 obra¬ cane sa wokól lozyska wahliwego 13 lub 14 w polo¬ zenie poprzeczne wzgledem uchwytu (fig. 1) albo w polozenie wzdluz uchwytu (fig. 2). Obydwa rózne ustawiania czesci nosnych szczeciny 10 i 11 odpo¬ wiadaja optymalnym ustawieniom wymaganym przy pielegnacji zebów dla czyszczenia okreslonych partii zebów.Skret czesci nosnych szczeciny 10 i 11 powoduje suwak 15. Suwak 15 umieszczony jest w uchwycie 12, wzdluz którego moze sie przesuwac i moze byc uruchamiany na przyklad reka, w której trzymana jest szczotka do zebów.Przesuw suwaka przenoszony jest na czesci nosne szczeciny 10 i 11 poprzez elastyczne czlony ciagnaco- pchajace 16 i 17. Czlony ciagnaco-pchajace 16 i 17 polaczone sa z czesciami nosnymi szczeciny 10 i 11 w miejscu odleglym od suwaka 15, w poblizu wza¬ jemnie odwracanych, zaokraglonych powierzchni czolowych 18 i 19. Czlony ciagnaco-pchajace 16, 17 sa elastyczne przynajmniej w poblizu powierzchni czolowych 18 i 19. Material, z którego wykonane sa czlony ciagnaco-pchajace 16 i 17, zwlaszcza tworzy¬ wo sztuczne, jest tak dobrany, ze w jednym kierun¬ ku przesuwu, mianowicie przy przesuwie z pozycji pokazanej na fig. 1 w pozycje wedlug fig. 2, przy czym suwak 15 jest odsuwany od czesci nosnych szczeciny 10 i 11, w czlonach ciagnaco-pchajacych 18 i 19 powstaja sily rozciagajace przenoszone na czesci nosne szczeciny 10 i 11 powodujace obrót tych czesci. Przy odwrotnym kierunku ruchu, sily sci¬ skajace przenoszone sa poprzez czlony ciagnaco- pchajace 16 i 17 na czesci nosne szczeciny 10 i 11, które obracaja sie w przeciwnym kierunku.W przedstawionym przykladzie wykonania czlony ciagnaco-pchajace 16 i 17 sa uksztaltowane w ten sposób, ze polaczony z suwakiem 15 lacznik prze¬ suwny 20 rozdziela sie na dwie czesci nosne szcze¬ ciny 10 i 11.Szczególna cecha wynalazku jest to, ze suwak 15, lacznik przesuwny 20, czlony ciagnaco-pchajace 16 i 17 oraz obydwie czesci nosne szczeciny 10 i 11 sta¬ nowia jedna czesc polaczona nierozlacznie, wykona¬ na z tworzywa sztucznego, formowana przewaznie w czasie jednego wtrysku. Czesc ta laczona jest przez wcisniecie z uchwytem 12 w czasie prostej operacji montazowej. Takie wykonanie ulatwia nie tylko wytwarzanie pojedynczych czesci, ale równiez i ich montaz.Suwak 15 polaczony jest w jedna calosc z uchwy¬ tem 12 za pomoca prowadnic w ksztalcie jaskólcze¬ go ogona 21 i 22 (fig. 5). Wlasnosci materialu, z któ¬ rego wykonany jest suwak 15 umozliwiaja podczas jego montazu, poprzeczne wzgledem uchwytu 12, wcisniecie suwaka 15 na prowadnice w ksztalcie jaskólczego ogona 21 i 22. Montaz moze byc równiez wykonany przez nasuniecie na uchwyt 12.Suwak 15 posiada obracajacy sie wokól osi 23 opór nastawny 24. Opór ten sluzy do ustalenia czesci nosnych szczeciny w skrajnych polozeniach. W tym celu uchwyt 12 posiada dwa wzajemnie oddalone od siebie zderzaki 25 i 26, które w przedstawionym przykladzie wykonania zostaly utworzone przez kra¬ wedzie ograniczajace wglebienie 27 w uchwycie 12.W polozeniach skrajnych, na skutek obrotu oporu nastawnego 24, jego krawedzie 28 i 29 stykaja sie odpowiednio ze zderzakami 25 lub 26. Na skutek tego kazdorazowo zablokowany jest w jednym kie¬ runku przesuw czesci nosnych szczeciny 10 i 11.Ustalenie w drugim kierunku przesuwu uzyskuje sie przez dobranie dlugosci czlonów ciagnaco-pcha¬ jacych 16 i 17, które nie pozwalaja na przesuw poza ustalone polozenie krancowe.Lacznik przesuwny 20, którego przekrój zmniej¬ sza sie w kierunku czesci nosnych szczeciny 10 i 11, jest po stronie zwróconej do uchwytu 12 wprowa¬ dzony w rowek, przewaznie w rowek o przekroju w ksztalcie jaskólczego ogona 30, dzieki czemu zwieksza sie sztywnosc, przede wszystkim przy prze¬ noszeniu sil sciskajacych. Odleglosc pomiedzy po¬ wierzchniami czolowymi 18 i 19 czesci nosnych szczeciny 10 i 11 jest mozliwie mala, azeby z jednej strony uzyskac ciagla szczecine 31 bez luk a z dru¬ giej strony, zeby zabezpieczyc pewne boczne lacze¬ nie czlonów ciagnaco-pchajacych 16 i 17.Opór nastawny 24 jest formowany wtryskowo ra¬ zem z suwakiem 15 w czasie jednej operacji wtry¬ skiwania i jednoczesnie laczony jest obrotowo z su¬ wakiem 15 poprzez os 23 wykonana równiez z two¬ rzywa sztucznego tak, ze faktycznie sa tylko dwa pólfabrykaty.Lozyska wahliwe 13 i 14 czesci nosnych szczeciny 10 i 11 sa uksztaltowane w sposób umozliwiajacy latwy, maszynowy montaz. W przykladzie wykona¬ nia pokazanym na fig. 6, na czesciach nosnych szczeciny 10 i 11, po przeciwnej stronie niz szcze¬ cina 31, znajduja sie czopy 32 i 33, które przechodza przez otwory 34 i 35 w uchwycie 12. Czopy 32 i 33 posiadaja podluzne glówki 36 i 37 spelniajace role zatrzasku. Otwory 34 i 35, przez które w czasie mon¬ tazu przekladane sa glówki 36 i 37, sa tak ustawione, ze podczas uzywania szczotki do zebów glówki 36 i 37 w zadnym polozeniu czesci nosnych szczeciny 10 i 11 nie pokrywaja sie z otworami 34 i 35.W przykladzie wykonania pokazanym na fig 7 i 8 przewidziano równiez czopy 38 i 39, które przecho¬ dza przez okragle otwory 40 i 41 w uchwycie 12 i które sa ustalane za pomoca okraglych glówek 42 i 43. Elastyczne glówki 42 i 43 sa przy montazu w wyniku ich odksztalcenia przecisniete przez otwo¬ ry 40 i 41. Ewentualnie mozna w uchwycie 12 wy¬ konac szczeline odciazajaca 44, która w czasie mon¬ tazu pozwala na rozszerzenie otworów 40 i 41. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 72 993 6 Glówki 42 i 43 w czasie montazu sa przewaznie za¬ tapiane w czesciach nosnych szczeciny 10 i 11.Szczotka do zebów moze byc z róznych wzgledów zmieniana w ramach mysli zawartej w wynalazku.Zwlaszcza mozliwe sa inne formy wykonania obro¬ towego polaczenia pomiedzy czesciami nosnymi szczeciny 10 i 11 z jednej strony, a uchwytem 12 z drugiej strony. Poza tym szczotka do zebów moze byc tak uksztaltowana, ze zostanie ona wykonana jako jedna calosc w trakcie jednej operacji wtry¬ skiwania. W tym wypadku suwak 15 zostaje prze¬ dluzony po przeciwnej stronie czesci nosnych szcze¬ ciny 10 i 11 i polaczony z odwróconym koncem uchwytu 12 za pomoca gietkiego lacznika, który jest tak uksztaltowany, ze pozwala na przesuwanie su¬ waka wzgledem uchwytu dzieki swojej gietkosci.Podczas wytwarzania szczotek do zebów te czesci sa wykonywane kolejno w kierunku wzdluznym i laczone wzajemnie w formie wtryskowej za po¬ moca lacznika. PL