Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest stabilizator przyrzadu do precyzyjnego, wymuszonego cen- trowania anten GNSS, na znakach wysokosciowych z pozioma osia glówna, zwlaszcza w technice pre- cyzyjnej niwelacji satelitarnej. Stabilizator przyrzadu do precyzyjnego, wymuszonego centrowania anteny GNSS przeznaczony jest do prawidlowego przeprowadzenia pomiaru GNSS, technika precyzyjnej niwelacji satelitarnej, na naziemnych punktach wysokosciowych, na których znak glówny (reper) stabilizowany jest poziomo w zelbetowej konstrukcji fundamentalnego znaku wysokosciowego. Glównym zastosowaniem stabiliza- tora bedzie mozliwosc wykorzystania go razem z przyrzadem do precyzyjnego, wymuszonego centro- wania anten GNSS chronionego prawem ochronnym Ru64831, w trakcie pomiarów GNSS przepro- wadzanych na punktach istniejacej sieci precyzyjnej niwelacji geometrycznej, stabilizowanych ziemnymi fundamentalnymi znakami wysokosciowymi z pozioma orientacja osi znaku glównego (reperu), a tym samym usprawni procedure pomiarowa uzupelniajac technike precyzyjnej niwelacji geometrycznej tech- nika precyzyjnej niwelacji satelitarnej. Panstwowa osnowe wysokosciowa definiuje zbiór punktów geodezyjnych, stabilizowanych w gruncie specjalnymi znakami fundamentalnymi oraz znakami sciennymi, którym nadano rzedne w panstwowym ukladzie wysokosciowym. Pomiary przeprowadzane technika precyzyjnej niwelacji geo- metrycznej sa pracochlonne a procedura pomiarowa polega na przeprowadzaniu pomiarów technika precyzyjnej niwelacji geometrycznej w dwóch kierunkach w odpowiednich warunkach pogodowych. Ciagi niwelacyjne podzielone sa na krótsze odcinki pomiarowe do 2 km, ograniczajace dzienna niwela- cje wykonywana w jednym kierunku przez jeden zespól pomiarowy. Pomiar technika precyzyjnej niwe- lacji geometrycznej, dzielac linie niwelacyjne na odcinki do 80 m, przeprowadza sie z wykorzystaniem klasycznego instrumentarium: lat inwarowych – ustawianych na znakach punktów wysokosciowych oraz punktów posrednich, niwelatorów precyzyjnych – ustawianych w równych odleglosciach miedzy latami, sprzetu pomocniczego. Ogólna dlugosc ciagów sieci niwelacyjnej wynosi ok. 17 500 km. Rozwój technik pomiarów GNSS oraz procesów obliczeniowych, umozliwiajacych uzyskiwanie dokladnosci wyznaczenia pozycji ponizej 1 mm, stworzyl mozliwosc wykorzystania pomiarów GNSS w precyzyjnej niwelacji satelitarnej. Obecnie jest mozliwosc uzupelnienia pracochlonnych pomiarów kla- sycznych pomiarami satelitarnymi a w przyszlosci pomiary klasyczne moga byc stopniowo zastepowane technika precyzyjnej niwelacji satelitarnej w nawiazaniu do podstawowej sieci ASG-EUPOS. Pomiary klasyczne moga byc wówczas ograniczone do zageszczenia precyzyjnej niwelacji satelitarnej na tere- nach intensywnie zurbanizowanych. Pomiary GNSS, pomimo swoich zalet posiadaja równiez mankamenty, do których mozna zaliczyc miedzy innymi wyznaczenie wysokosci anteny GNSS nad znakiem punktu wysokosciowego. O ile na dokladnosc wyznaczenia wspólrzednych poziomych przede wszystkim wplywa blad centrowania anteny GNSS nad znakiem punktu z wykorzystaniem statywu i spodarki, to na dokladnosc wysokosci punktu najwiekszy wplyw ma pomiar wysokosci anteny GNSS wzgledem znaku punktu wysokosciowego. Proces ten przeprowadzany jest przez pomiarowego z zastosowaniem przymiaru drazkowego lub wstegowego. W tym przypadku moga pojawic sie nastepujace zródla bledów: niepokrycie zera przymiaru ze znakiem definiujacym punkt wysokosciowy, nieprawidlowe okreslenie fizycznego punktu pomiaru wysokosci an- teny GNSS, niemetrycznosc przymiaru (bledny podzial), pomylka pomiarowego w dokonywaniu samego odczytu, z tego wzgledu proces ten musi zostac wyeliminowany z techniki precyzyjnej niwelacji satelitar- nej, poprzez zastosowanie przyrzadu do precyzyjnego, wymuszonego centrowania anten GNSS. Wedlug wzoru uzytkowego stabilizator przyrzadu do precyzyjnego, wymuszonego centrowania anten GNSS, na znakach wysokosciowych z pozioma osia glówna, zwlaszcza w technice precyzyjnej niwelacji satelitarnej, charakteryzuje sie tym, ze sklada sie z tulei walcowej polaczonej spawem z dwoma elementami wykonanymi z katownika, ustawionymi zbieznie do tulei, a wymiary oraz zbieznosc elemen- tów wykonanych z katownika obejmuja tolerancje wymiarowa znaków wysokosciowych objetych pomia- rem GNSS. Rozwiazanie polegajace na mozliwosci pionowego ustawienia przyrzadu do precyzyjnego, wy- muszonego centrowania anten GNSS, z zastosowaniem stabilizatora, umozliwi prawidlowe przeprowa- dzenie procedury pomiarowej GNSS na stanowisku poprzez wyznaczenie bardzo dokladnej wysokosci anteny satelitarnej nad znakiem wysokosciowym oraz zapewni mozliwosc orientacji anteny w kierunku pólnocnym. Wysokosc pionowa anteny GNSS, jednoznacznie okreslana do punktu ARP anteny, bedzie3 równa dlugosci przyrzadu. Prawidlowa orientacja anteny GNSS w kierunku pólnocnym zapewni prawi- dlowe wykorzystanie, w procesie przetwarzania obserwacji satelitarnych, modeli centrów fazowych za- stosowanych anten GNSS, co jest niezbedne w technice precyzyjnej niwelacji satelitarnej. Konstrukcja oraz tolerancje wykonania stabilizatora zapewni luzne pasowanie tulei walcowej z przyrzadem do precyzyjnego wymuszonego centrowania anteny GNSS. Natomiast dobór wymiarów oraz zbieznosci elementów trójkatnych musza uwzgledniac nastepujace kryteria: typ znaków, tolerancje wymiarowa, odleglosc posadowienia znaku wzgledem pionowej plaszczyzny zelbetowego korpusu po- sadowionego w gruncie. Przez tolerancje wymiarowa znaków tego samego typu rozumiemy okreslenie w procesie inwentaryzacji najmniejszej oraz najwiekszej srednicy zewnetrznej, niezbednych do okresle- nia kata zbieznosci oraz dlugosci elementów trójkatnych. W przypadku wystepowania kilku typów zna- ków, o diametralnie róznych rozmiarach, glowice musza zostac przypisane konkretnej grupie znaków. Tym samym zapewniajac uniwersalnosc rozwiazania. Przedmiot wzoru uzytkowego zostanie przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok stabilizatora z przyrzadem z przodu, a fig. 2 to widok z boku stabilizatora. Stabilizator przyrzadu do precyzyjnego, wymuszonego centrowania anten GNSS, na znakach wysokosciowych z pozioma osia glówna, zwlaszcza w technice precyzyjnej niwelacji satelitarnej sklada sie z tulei walcowej 1 polaczonej spawem z dwoma elementami 2 i 3 wykonanymi z katownika, ustawio- nymi zbieznie do tulei 1. Wymiary oraz zbieznosc elementów 2, 3 sa tak okreslone, aby obejmowaly tolerancje wymiarowa znaków wysokosciowych 4 objetych pomiarem GNSS. Znak wysokosciowy 4 jest zastabilizowany poziomo w zelbetowym korpusie 5 znaku fundamentalnego posadowionego w gruncie. W srodek tulei walcowej 1 wprowadza sie przyrzad do precyzyjnego, wymuszonego centrowania anten GNSS 6 wedlug prawa ochronnego Ru64831. Stabilizator w wyniku luznego pasowana tulei 1 z przy- rzadem 6 zgodnie z prawem ochronnym Ru64831, zapewni prawidlowe jego ustawienie bezposrednio na punkcie wysokosciowym 4, oraz dokladne centrowanie anteny GNSS oraz jej orientacje w kierunku pólnocnym, co jest niezbedne do osiagniecia w technice precyzyjnej niwelacji satelitarnej. Stabilizator przyrzadu do precyzyjnego, wymuszonego centrowania anten GNSS, na znakach wysokosciowych z pozioma osia glówna, zwlaszcza w technice precyzyjnej niwelacji satelitarnej stanowi rozwiazanie, majace na celu integracje precyzyjnej niwelacji satelitarnej z precyzyjna niwelacja geome- tryczna. Zastosowanie stabilizatora umozliwi przeprowadzanie pomiarów GNSS, na ziemnych punktach wysokosciowych z pozioma orientacja osi znaku glównego, bez koniecznosci wyznaczania z niewystar- czajaca dokladnoscia wysokosci anteny GNSS przez pomiarowego. Wysokosc ta bedzie jednoznacznie okreslona dlugoscia przyrzadu 6 do precyzyjnego, wymuszonego centrowania anten GNSS. Nalezy nadmienic, ze mozliwosc zastosowania niniejszego rozwiazania moze przyczynic sie równiez do zmiany funkcjonalnosci z punktów osnowy wysokosciowej do punktów osnowy dwufunkcyjnej, poprzez wyzna- czenie ich wspólrzednych w panstwowym ukladzie wspólrzednych plaskich. PL