Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest zawias unoszacy przeznaczony do stosowania zwlaszcza w szafach rozdzielni elektrycznych. Zawiasy unoszace znane ze stanu techniki, poprzez swoja budowe, poza ruchem obrotowym wymuszaja równiez ruch wzdluz swojej osi obrotu. Podczas otwarcia skrzydla drzwiowego wyposazo- nego w zawias unoszacy zostaje ono podniesione na pewna wysokosc, natomiast zamkniecie nastepuje samoczynnie lub poprzez przylozenie stosunkowo niewielkiej sily. Miedzy innymi szeroko stosowane sa zawiasy które poprzez specjalnie wyprofilowana powierzch- nie wymuszaja samoczynny ruch w kierunku zbieznym z osia obrotu zawiasu. W ten sposób wygene- rowana energia potencjalna zostaje zamieniona na ruch obrotowy co ma wplyw na samoczynne (lub ulatwiajace) zamkniecie drzwi. Przykladem takiego zawiasu jest przedstawiony we wzorze uzytkowym PL64797Y1 zawias, sa- modomykajacy drzwi, drzwiczki lub inne uchylnie otwierane i zamykane elementy. Zawias ma w tulejce jednego ze skrzydel osadzony sworzen o dlugosci mniejszej od dlugosci tulejki i scietym koncu pod katem ostrym, natomiast w tulejce drugiego skrzydla zawiasu ma osadzony sworzen o dlugosci wiekszej od dlugosci tulejki, z jednym koncem scietym równiez pod katem ostrym. Sworznie zamocowane sa w tulejkach za posrednictwem srub. Dlugosc obu sworzni w stanie otwarcia zawiasu jest wieksza od lacznej dlugosci obu tulejek. W innym przykladzie wzoru uzytkowego PL070358Y1 ujawniono zawias grawitacyjny toczony, charakteryzuje sie tym, ze dolny element nosny zawiasu tworzy sworzen ze scietym jednym z konców, do którego jest przymocowany trwale trzpien stanowiacy os obrotu zawiasu, natomiast górny element zawiasu tworzy sworzen ze scietym koncem posiadajacy gniazdo ruchomo osadzone na trzpieniu dol- nego elementu zawiasu, przy czym w pozycji zamknietej zawiasu linia sciecia konca sworznia tworza- cego dolny element zawiasu oraz linia sciecia konca sworznia tworzacego górny element zawiasu sa ze soba styczne na calej dlugosci. Stosowane w stanie techniki zawiasy samodomykajace lub zawiasy grawitacyjne umozliwiaja zamkniecie skrzydla drzwiowego z wykorzystaniem grawitacji. Jednak aby utrzymac skrzydlo w okre- slonym kacie otwarcia lub tez w pozycji zamknietej i zapobiec przed jego niekontrolowanym otwar- ciem, konieczne jest zastosowanie dodatkowych elementów na oscieznicy i/lub skrzydle drzwiowym na przyklad w postaci dodatkowych podpórek utrzymujacych ciezar drzwi w pozycji otwartej lub tez zamków lub haków instalowanych w celu zabezpieczenia skrzydla drzwiowego przed niekontrolowa- nym otwarciem. Celem wzoru uzytkowego jest dostarczenie prostej i pewnej konstrukcji zawiasu unoszacego, który ograniczalby koniecznosc montazu na skrzydle drzwiowym badz oscieznicy dodatkowych ele- mentów utrzymujacych skrzydlo drzwiowe w pozycji zamknietej lub w okreslonym kacie otwarcia skrzydla. Istota wzoru uzytkowego jest zawias unoszacy skladajacy sie z elementu dolnego i elementu górnego zawierajacych gwintowane otwory montazowe, polaczonych bolcem stanowiacym os obrotu zawiasu oraz z tulei srodkowej zawierajacej gwintowane otwory montazowe i umieszczonej ruchomo na bolcu pomiedzy elementem górnym i elementem dolnym, przy czym dlugosc bolca jest wieksza niz dlugosc tulei srodkowej a element górny, element dolny i tuleja srodkowa ma ksztalt prostopadlo- scianu o scietych dwóch sasiadujacych, równoleglych do siebie krawedziach charakteryzujacy sie tym, ze element górny zawiera ponadto wypust dopasowany do poszerzenia otworu przelotowego w górnej czesci tulei srodkowej, przy czym otwór przelotowy poszerzony jest o wymiar wypustu ele- mentu górnego natomiast w dolnej czesci przelotowy otwór tulei srodkowej ma wymiar dostosowany do srednicy bolca. Sciecie równoleglych krawedzi elementu górnego i elementu dolnego i tulei srodkowej ma postac zaoblenia. Zawias unoszacy wedlug wzoru uzytkowego poprzez zastosowanie wypustu na górnym elemen- cie oraz poszerzenia otworu przelotowego tulei srodkowej umozliwia zablokowanie niekontrolowanego otwarcia skrzydla drzwiowego. W pozycji zamknietej skrzydla drzwiowego wypust jest wewnatrz tulei srodkowej co blokuje otwarcie. Dopiero po uniesieniu skrzydla drzwiowego o wysokosc wypustu moz- liwe jest jego otwarcie. Wypust na górnym elemencie umozliwia równiez utrzymanie kata otwarcia skrzydla drzwiowego poprzez oparcie wypustu na górnej powierzchni tulei srodkowej Podczas zamkniecia skrzydla drzwiowego wypust przesuwa sie po górnej powierzchni tulei srod- kowej do momentu jego wejscia w poszerzony otwór w górnej powierzchni tulei srodkowej. Zawias unoszacy wedlug wzoru uzytkowego moze byc wykonany ze stali automatowej metoda skrawania pokryty moze byc galwanicznie lub innymi metodami lakierniczymi w celu ochrony antykoro- zyjnej badz ze wzgledów estetycznych. Dodatkowo zarówno na elemencie górnym, elemencie dolnym jak i na tulei srodkowej wykonuje sie otwory gwintowane wymagane do poprawnego montazu zawiasu unoszacego odpowiednio na skrzydle drzwiowym i oscieznicy. Zawias unoszacy wedlug wzoru uzytkowego przedstawiony jest na rysunku, na którym odpowied- nie figury przedstawiaja: fig. 1 poszczególne czesci zawiasu unoszacego w widoku perspektywicznym; fig. 2 przekrój wzdluzny tulei srodkowej; fig. 3 zawias unoszacy zamontowany na oscieznicy i skrzydle drzwiowym; fig. 4 przykladowy zaoblony profil elementu górnego, elementu dolnego, tulei srodkowej; fig. 5 sciety profil elementu górnego, elementu dolnego, tulei srodkowej; Na rysunku fig. 1 widoczne sa poszczególne czesci zawiasu unoszacego wedlug wzoru uzytko- wego. Zawias unoszacy sklada sie z górnego elementu 1 oraz elementu dolnego 2, które polaczone sa bolcem 3. Zarówno górny element jak i dolny zawieraja gwintowane otwory montazowe konieczne do zamocowania tychze elementów na skrzydle drzwiowym D. Pomiedzy elementem górnym 1 i elemen- tem dolnym 2 na bolcu 3 umieszczona jest ruchomo tuleja srodkowa 4, która zawiera gwintowane otwory montazowe konieczne do zamontowania jej na oscieznicy O. Dlugosc bolca 3 jest wieksza niz dlugosc tulei srodkowej 4 co umozliwia przesuwanie sie zamon- towanego na elemencie górnym 1 i elemencie dolnym 2 skrzydla drzwiowego D, co widoczne jest na rysunku fig. 3. Element górny 1, element dolny 2 oraz tuleja srodkowa 4 maja ksztalt prostopadloscianu ze scie- tymi, sasiadujacymi ze soba dwiema krawedziami jak wskazano na rysunku fig. 5. Sciecie to umozliwia ruch obrotowy tulei srodkowej 3 a tym samym otwarcie skrzydla drzwiowego D. Jak pokazano na ry- sunku fig. 4 sciecie moze miec postac zaoblenia. Ksztalt sciecia nie jest istotny, ale wazne jest aby dwie krawedzie lezace na przeciwnej scianie do sciany, na której znajduja gwintowane otwory montazowe byly sciete/zaoblone gdyz w przeciwnym przypadku krawedzie te beda blokowac otwarcie skrzydla drzwiowego D. Na elemencie górnym 1 wyprofilowany jest podluzny wypust 11, który wymiarami dopasowany jest do poszerzenia 42 przelotowego otworu 41 znajdujacym sie na górnej czesci tulei srodkowej 4. Tuleja srodkowa 4 zawiera przelotowy otwór 41 przeznaczony na bolec 3, przy czym w górnej czesci przelotowy otwór 41 zawiera poszerzenie 42 dopasowane wymiarami do podluznego wypustu 11 ele- mentu górnego 1. Przekrój poprzeczny tulei srodkowej 4 z uwidocznionym otworem przelotowym 41 wraz z jego poszerzeniem 42 widoczne jest na rysunku fig. 2. Aby otworzyc skrzydlo drzwiowe D nalezy je podnies na wysokosc co najmniej równa wysokosci wypustu 11 elementu górnego 1. Wypust 11 podczas otwierania/zamykania skrzydla drzwiowego D opiera sie na górnej powierzchni tulei srodkowej 4 co umozliwia utrzymanie skrzydla drzwiowego D w pozycji uniesionej bez koniecznosci montowania dodatkowych elementów na oscieznicy O lub na skrzydle drzwiowym D a takze umozliwia utrzymanie skrzydla drzwiowego D w wybranym kacie otwar- cia. W zwiazku z tym, ze powierzchnia górna tulei srodkowej 4 jest równolegla do podloza nie nastepuje niekontrolowane zamkniecie skrzydla drzwiowego D. Zamkniecie skrzydla drzwiowego D nastepuje po- przez umieszczenie wypustu 11 elementu górnego 1 w poszerzeniu 42 przelotowego otworu 41 tulei srodkowej 4 i wtedy tez skrzydlo drzwiowe D obniza sie i blokuje przed samoistnym otwarciem. Poszczególne czesci zawiasu unoszacego wedlug wzoru uzytkowego moga byc wykonane pod wersje lewa skrzydla drzwiowego jak i wersje prawa. Zawias unoszacy wedlug wzoru uzytkowego stosowany jest zwlaszcza w szafach rozdzielni elektrycznych, lub tez innych szafach, szafkach glównie przemyslowych, w których nie jest konieczne zastosowanie dodatkowych zamków lub innych elementów zapobiegajacych niekontrolowanemu otwarciu. Otwarcie szafy zawierajacej zawias unoszacy wedlug wzoru uzytkowego nie wymaga zasto- sowania dodatkowych narzedzi, kluczy. PL