Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest zespól dolowego wózka z hamulcem do recznego trans- portu szynowego w wyrobiskach podziemnych. Czesto trasa kolejki podwieszanej wykorzystywana jest lokalnie do podnoszenia i przemieszcza- nia mas na niewielkie odleglosci. Temu celowi sluza róznego rodzaju wózki transportowe zabudowane na szynach kolejki podwieszanej. Wygodnym i niezbednym do transportu maszyn, urzadzen i materia- lów o masie do dwóch ton móglby sie okazac dolowy wózek transportowy o niewielkiej masie wlasnej, pozwalajacej na jego reczne przenoszenie w rózne miejsca bezposrednio przez obsluge. Istotnym tez jest mozliwosc latwego montazu na szynach kolejki podwieszanej o dopuszczalnym nachyleniu do ±4° oraz demontaz. Obecnie do transportu wykorzystuje sie, miedzy innymi, ciag laczonych ze soba szyn wykonywanych powszechnie z dwuteownika typu i 155 (PN-H-93441-10), podwieszonych na lancu- chach pod stropem podziemnego wyrobiska kopalnianego. Stanowia one trase jezdna przeznaczona do transportu materialów, maszyn, urzadzen i ludzi za pomoca kolejek podwieszanych. Czesto trasa kolejki podwieszanej wykorzystywana jest lokalnie do podnoszenia i przemieszczania mas na niewielkie odleglosci. Temu celowi sluza róznego rodzaju wózki transportowe zabudowane na szynach kolejki podwieszanej, bez lub z wciagnikami recznymi, hydraulicznymi czy elektrycznymi. Dedykowane sa one najczesciej do konkretnego miejsca stad sa malo mobilne, a wynika to z ich masy i sposobu montazu. Znany jest z opisu patentowego PL165389B1 wózek hamulcowy szynowej kolejki podwieszonej, przeznaczony do zabezpieczania zestawów nosnych kolejki przed samostaczaniem, zwlaszcza w gór- niczych wyrobiskach nachylonych. Wózek ma korpus utworzony przez dwie pionowe sciany mieszczace na jednym rozwidlonym koncu zestawy kól jezdnych. Sciany sa polaczone obustronnie poziomymi uchwytami i usztywnione sa za pomoca laczników oraz wspornika zaopatrzonego w srube regulacyjna z zabezpieczeniem. Pomiedzy scianami korpusu jest zamocowany mechanizm zaporowy zlozony z ha- mujaco-zaporowego krazka i zabieraka, umieszczonych na wspólnym sworzniu. Krazek ma postac krzywki o asymetrycznym owalu i punkcie obrotu. Podczas hamowania, po- wierzchnia robocza owalu krazka jest dociskana do powierzchni dolnej stopy szyny kolejki. Ze zgloszenia wynalazku PL364443A1 znany jest wózek jezdniowy kolejki podwieszonej z na- tychmiastowym hamowaniem, przeznaczony do przewozu pojemników na narzedzia, czesci zamien- nych oraz róznych materialów w kopalni. Wózek ma hamulec, który stanowi klapa blokujaca zaopa- trzona w ostre krawedzie opierajace sie o dolna krawedz szyny jezdnej. Klapa blokujaca jest polaczona ze szczeka prosta za pomoca osi i jest zaopatrzona w sprezyne dociskajaca klape blokujaca do szyny jezdnej. Szczeka prosta u dolu jest polaczona przegubowo ze szczeka wygieta, przy czym szczeki sa zaopatrzone w wyjecia zaciskajace ogniwo zamykajace, na którym zawieszony jest hak transportowy. Istota wzoru uzytkowego jest zespól dolowego wózka z hamulcem do recznego transportu szyno- wego w wyrobiskach podziemnych, poruszajacy sie po szynie i skladajacy sie z dwóch podzespolów, a mianowicie: wózka W sluzacego do przemieszczenia mas oraz hamulca H uruchamianego za pomoca dzwigni. Oba podzespoly polaczone sa ze soba przegubowo za pomoca dwóch sztywnych laczników L. Zespól dolowego wózka z hamulcem charakteryzuje sie tym, ze scianka nosna lewa wózka pola- czona jest lacznikiem ze scianka nosna lewa hamulca i odpowiednio scianka nosna prawa wózka pola- czona jest lacznikiem ze scianka nosna prawa hamulca. W górnej czesci scianki nosne hamulca wyprofi- lowane sa lukowo i przylegaja do górnych plaszczyzn dolnej pólki szyny. Wspomniane scianki polaczone sa lacznikiem srubowym, na którym pomiedzy pierscieniami dystansowymi na laczniku srubowym znaj- duje sie dzwignia z wkladka hamulcowa, skierowana w strone dolnej plaszczyzny dolnej pólki szyny. Zespól dolowego wózka z hamulcem ma budowe, która pozwala na latwy jego montaz na szy- nach kolejki podwieszanej o dopuszczalnym nachyleniu do ±4° oraz jego demontaz. Zespól dolowego wózka z hamulcem uwidoczniony jest na rysunku, na którym Fig. 1 przedstawia widok zespolu z boku i w osi szyny, a Fig. 2a, Fig. 2b i Fig. 2c ukazuja szczególy hamulca z boku i w dwóch róznych przekrojach. Zespól dolowego wózka z hamulcem sklada sie z nastepujacych podzespolów: - wózka z zawiesiem, - hamulca uruchamianego za pomoca dzwigni, która dziala wykorzystujac sily bezwladnosci, gra- witacji i uniemozliwia samoczynne, bezwladne ruszenie wózka bez udzialu czlowieka, przy czym hamulec stanowi integralna, nieodlaczna czesc wózka. Dodatkowo zespól moze zawierac kosz zaladunkowy, podwieszany na zawiesi transportowej. Zwykle jest to kosz o wymiarach typowych 450 x 500 x 1500 mm lub innych – zgodnie z potrzebami Hamulec zbudowany jest na dwóch elementach nosnych – na sciance nosnej lewej 1 i podobnej sciance nosnej prawej 2. W górnej czesci scianki te sa wyprofilowane tak, ze przylegaja do górnych plasz- czyzn dolnej pólki szyny, nazywanej tez dolnym pasem toru jezdnego dwuteownika. Innymi slowy, górne zagiete czesci scianek nosnych zawieszone sa i slizgaja sie po dolnej pólce od strony srodnika szyny. Scianki te polaczone sa lacznikiem srubowym. Lacznik srubowy sklada sie ze sruby 3 i nakretki wraz z podkladka 5. Na srubie 3 znajduje sie tuleja dystansowa 6 i dwa pierscienie dystansowe 7. Miedzy pier- scieniami dystansowymi 7, na tulei 6, znajduje sie dzwignia 8 wraz z dociskiem hamulca 9. Dzwignia 8 przedluzona jest przez umieszczona w niej raczka dzwigni 10 w postaci np. rury z zawleczka. Na srubie 3, przy zewnetrznych plaszczyznach scianek znajduja sie laczniki L do polaczenia z wózkiem W. Konstrukcja hamulca i dzwigni 8 jest tak zaprojektowana, ze pod wlasnym ciezarem przylega on samoczynnie do dolnej pólki szyny, uniemozliwiajac ruszenie wózka z miejsca. Uniesienie przez czlo- wieka dzwigni 8 umozliwia wprawienie w ruch wózka i rozpoczecie transportu z potrzebna predkoscia. Sterujac predkoscia stosuje sie nacisk w dól na dzwignie 8 hamulca, co powoduje obrót dzwigni i zwiek- szone tarcie wkladki hamulcowej 9 o dolna plaszczyzne dolnej pólki szyny oraz zwiekszone tarcie lu- kowo zagietych górnych czesci scianek nosnych 1, 2 o dolny pas toru jezdnego. Czym wiekszy nacisk na raczke dzwigni 10 tym wieksze sily tarcia hamulca H, a w efekcie zatrzymanie wózka W i jego unie- ruchomienie. Podniesienie przez operatora dzwigni 8 umozliwia ponowne wprawienie wózka w ruch i kontynuacje transportu. Wózek jest elementem konstrukcji znanym i podobnie jak hamulec ma dwa elementy nosne tj. scianke nosna lewa i scianke nosna prawa, polaczone z jednej strony lacznikiem srubowym, a z drugiej ma uklad jezdny wyposazony w cztery lozyska kulkowe. Lacznik srubowy wózka 11 sklada sie ze sruby i standardowo z nakretki wraz z podkladkami. Dla optymalnego transportu mas lacznik srubowy wózka 11 wyposazony jest w tuleje lub tuleje dystansowe, na których umieszczone jest zawiesie 12, na przyklad hak lub szekla. Uklad jezdny sklada sie z czterech lozysk 13, po dwa na kazdej sciance, zabudowanych na czterech lacznikach srubowych (tj. standardowo: sruba, nakretka, dwie podkladki, pierscien). Montaz zespolu dolowego wózka z hamulcem rozpoczyna sie od zabudowy na szynie podwie- szanej hamulca H, a nastepnie wózka W i ich polaczeniu lacznikami L. W obu przypadkach nalezy wczesniej poluzowac laczniki srubowe hamulca jak i wózka tak, by mozliwe bylo zalozenie ich na pas toru jezdnego, czyli na bieznie szyny. Po zalozeniu nalezy dokrecic nakretki laczników srubowych tak, by uzyskac pelna sztywnosc kazdego podzespolu. Demontaz dolowego wózka z hamulcem przeprowa- dza sie w odwrotnej kolejnosci, czyli najpierw nalezy zdjac laczniki L, nastepnie poluzowac laczniki sru- bowe, po czym zdjac podzespoly z szyny. Zabudowany na szynach trasy kolejki podwieszanej dolowy wózek transportowy moze byc wyko- rzystywany jako mobilny punkt przemieszczania róznych elementów o masie do 2000 kg na niewielkie odleglosci, przy nachyleniu trasy do ±4°. Masa transportowana zawieszona na zawiesiu wózka trans- portowego, na przyklad za pomoca wciagarki, przepychana jest recznie do miejsca przeznaczenia po zwolnieniu hamulca. Wykaz oznaczen 1. scianka nosna lewa 2. scianka nosna prawa 3. sruba 4. nakretka . podkladka 6. tuleja dystansowa 7. pierscienie dystansowe 8. dzwignia z dociskiem hamulca 9. wkladka hamulcowa . raczka dzwigni 11. lacznik srubowy wózka 12. zawiesie 13. lozyska W wózek H hamulec L laczniki PL