PL77740B1

PL77740B1 -

Info

Publication number: PL77740B1
Application number: PL1970144039A
Authority: PL
Priority date: 1969-10-24
Filing date: 1970-10-23
Publication date: 1975-04-30
Also published as: NL7014998A; US3717692A; FI55206C; ES383875A1; DE1953614B2; FI55206B; CH550204A; DE1953614A1; BE757829A; DK127816B; ZA706366B; FR2066507A5; GB1275364A; DE1953614C3

Description

Uprawniony z patentu: Hoechst Aktiengesellschaft, Frankfurt nad Me¬ nem (Republika Federalna Niemiec) Sposób wytwarzania alkalicznych soli kwasu 0,0-dwualkilodwutiofosforowego zawierajacych weglany metali alkalicznych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia alkalicznych soli kwasu 0,0-dwualkilodwutio- fosforowego z metalem alkalicznym o ogólnym wzorze (RO^PS/SMe), w którym Me oznacza atom metalu alkalicznego, takiego jak sód lub potas, a symbole R oznaczaja jednakowe lub rózne rod¬ niki alkilowe rozgalezione lub nierozgalezione 0 1—8 atomach wegla, zawierajacych weglany me¬ tali alkalicznych.Znany sposób wytwarzania soli kwasu dwualki- lodwutiofosforowego z metalem alkalicznym opi¬ sano w opisie patentowym St. Zjedn. Am. nr 1 868 192.Sposób ten polega na tym, ze do weglanu me¬ talu alkalicznego, zgromadzonego w znacznej ilosci, wprowadza sie porcjami kwas dwualkilodwutio- fosforowy. Ta droga uzyskuje sie produkt, zawie¬ rajacy znaczny nadmiar weglanów metali alkalicz¬ nych, a niska zawartosc aktywnie czynnego dwu- tiofosforanu metalu alkalicznego. Aby otrzymac produkt o wysokiej zawartosci tego ostatniego, konieczne jest dodawanie na zmiane dodatkowych ilosci kwasu dwualkilotiofosforowego i suszenie produktu reakcji. Dopiero po kilkakrotnym stop¬ niowym podwyzszaniu zawartosci soli kwasu dwualkilotiofosforowego uzyskuje sie produkt o wyzszej zawartosci aktywnego skladnika, przy czym niezbedne jest kazdorazowe suszenie pro¬ duktu przez kilka godzin. Oczywiscie tego rodzaju postepowanie jest bardzo klopotliwe, wymaga 10 15 20 25 znacznego czasu oraz rozbudowanej aparatury: jak zbiorniki posrednie miesizalniiki, siuszarnie, mlyny itp.W zwiazku z powyzszym sposobem wedlug cy¬ towanego opisu patentowego uzyskanie suchych, sproszkowanych i latworozpuszczalnych alkilodwu- tiofosforanów natrafialo na tak znaczne trudnosci, ze na ogól w praktyce wytwarzano te sole w po¬ staci ich wodnych roztworów.Stwierdzono, ze przez odwrócenie dotad znanego postepowania uzyskuje sie nieoczekiwany i zaska¬ kujacy efekt techniczny, polegajacy na uzyskaniu w bardzo prosty technicznie i szybki sposób, soli kwasu dwualkilodwutiofosforowego i metalu alka¬ licznego w postaci latworozpuszczalnych, nie zbry¬ lonych proszków krystalicznych o granulacji od¬ powiedniej dla celów handlowych, zawierajacych jedynie niewielka ilosc weglanu metalu alkalicz¬ nego i w zwiazku z tym o wysokiej zawartosci dwutiofosforanów.Zaproponowany sposób eliminuje wszystkie wy¬ stepuj a.ce dotad trudnosci techniczne, zwiazane z uzyskaniem wysokoprocentowego, stalego pro¬ duktu, których jak dotad fachowcy nie byli w sta¬ nie przezwyciezyc.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze do kwasu 0,0-dwualkilodwutiofosforowego wprowadza sie weglan metalu alkalicznego takiego jak sód lub potas, w takiej ilosci, ze wytworzona sól kwasu 0,0-dwualkilodwutiofosforowego z metalem alka- 77 7403 77740 4 licznym zawiera 10—30% wagowych weglanu me¬ talu alkalicznego.Korzystnie reakcje prowadzi sie tak, ze najpierw w celu wytworzenia wyjsciowego kwasu 0,0-dwu- alkilodwutiofosforowego poddaje sie pieciosiarczek fosforu reakcji z alkoholem o wzorze ROH, w któ¬ rym R ma znaczenie podane wyzej, z 5—15% wa¬ gowym nadmiarem tego alkoholu w stosunku do ilosci stechiometrycznej potrzebnej do wytworze¬ nia kwasu 0,0-dwualkilodwutiofosforowego, a na¬ stepnie otrzymany surowy kwas 0,0-dwualkilodwu- tiofosforowy ogrzewa sie pod zmniejszonym cisnie¬ niem, po czym w celu wytworzenia soli zadaje sie go, ewentualnie w tym samym reaktorze, wegla- nam^jmetalu alkalicznego. Obróbke prózniowa su- rctofcgp.^kwasu- nahjz^ prowadzic w temperaturze 2Qf—120°C, pod cisniejiiem 1—200 mm Hg, w cia- gx|' o,5—4 godzin, korzystnie w temperaturze 40— 8Q°G ^^ox^^cisrrieniepi 25—100 mm Hg Otrzyma¬ ni...^JKRjikfl- reakgj£ kwasu z weglanem produkt koncowy poddaje sie dalszej obróbce prózniowej, polegajacej na tym, ze produkt reakcji ogrzewa sie w. temperaturze 20—100°C pod cisnieniem 1—100 mm Hg w ciagu 0,5—2 godzin. Zadawanie kwasu 0,0-dwualkilodwutiofosforowego weglanem metalu alkalicznego prowadzi sie z taka szybko¬ scia, na jaka pozwala podczas reakcji powstajaca z weglanu piana.Korzystnie stosuje sie taki nadmiar weglanu metalu alkalicznego, ze wytworzony produkt reakcyjny, zawierajaca sól tego kwasu z metalem alkalicznym oraz nadmiar weglanu metalu alka¬ licznego, zawiera 20—25% wagowych tego wegla¬ nu metalu alkalicznego.Sposób wedlug wynalazku umozliwia wytwarza¬ nie suchego, proszkowego, dobrze rozpuszczalnego produktu, zawierajacego do 90% wagowych dwu- alkilodwutiofosforanu metalu alkalicznego (reszte stanowi weglan metalu alkalicznego), przy czym w procesie tym zbedne sa rozpuszczalniki. Doda¬ nie podczas zobojetniania wiekszego nadmiaru we¬ glanu metalu alkalicznego niz 30% wagowych -w stosunku do ilosci gotowego produktu prowadzi nieoczekiwanie do wydluzenia czasu proszkowal- nosci produktu.Nizej podane przyklady objasniaja blizej rózne postaci wykonania sposobu wedlug wynalazku, nie ograniczajac jednak jego zakresu.Przyklad I. Do mieszalnika prózniowego wprowadza sie 50 kg pieciosiarczku fosforu i mie¬ szajac i ogrzewajac pod chlodnica zwrotna w tem¬ peraturze 65°C pod cisnieniem normalnym pod¬ daje sie w ciagu 0,5 godziny reakcji z 73 kg H-rzed.-butanolu. Wydzielajacy sie siarkowodór usuwa sie znanymi metodami. Otrzymany produkt tej reakcji ogrzewa sie jeszcze w ciagu 0,5 godziny w temperaturze 65°C pod cisnieniem normalnym.Nastepnie surowy kwas dwualkilodwutiofosforowy poddaje sie obróbce prózniowej w temperaturze 80°C pod cisnieniem 25 mm Hg w ciagu godziny, w wyniku czego usuwa sie destylacyjnie substan¬ cje lotne. Po ochlodzeniu tego produktu do tem¬ peratury 30°C, uwzgledniajac poczatkowe pienienie sie, wprowadza sie pod cisnieniem normalnym do srodowiska reakcji nieprzerwanie lecz z odpo¬ wiednia szybkoscia 50 kg bezwodnego, proszkowe¬ go weglanu sodowego. Otrzymany w postaci brei produkt reakcji zobojetniania ogrzewa sie w tem¬ peraturze 80°C pod cisnieniem 100—25 mm Hg 5 w mieszkalniku w ciagu 1,5 godziny. Wytworzony w wyniku tej obróbki prózniowej bialy, sypki pyl zawiera 78% wagowych 0,0-dwu-II-rzed.-butylo- dwutiofosforanu sodowego i praktycznie pozostale 22% wagowych weglanu sodowego. 10 Przyklad Iii Do mieszalnika prózniowego wprowadza sie 89 kg pieciosiarczku fosforu i mie¬ szajac i ogrzewajac pod chlodnica zwrotna w tem¬ peraturze 40°C pod cisnieniem normalnym pod¬ daje sie w ciagu 3 godzin reakcji z 81 kg etano- 15 lu. Wydzielajacy sie siarkowodór usuwa sie zna¬ nymi metodami. Otrzymany produkt reakcji ogrze- ' wa sie jeszcze w ciagu 0,5 godziny w temperatu¬ rze 40°C pod cisnieniem normalnym. Nastepnie su¬ rowy kwas dwualkilodwutiofosforowy poddaje sie 20 obróbce prózniowej w temperaturze 40°C pod cisnieniem 25 mm Hg w ciagu godziny, w wyniku czego usuwa sie destylacyjnie substancje lotne. Po ochlodzeniu tego produktu do temperatury 30°C, uwzgledniajac poczatkowe pienienie sie wprowa- 25 dza sie pod cisnieniem normalnym do srodowiska reakcji nieprzerwanie z odpowiednia szybkoscia 75 kg bezwodnego, proszkowego weglanu sadowego.Otrzymany w postaci brei produkt reakcji zo¬ bojetnienia ogrzewa sie w temperaturze 70°C pod 30 cisnieniem 100—25 mm Hg w mieszalniku w cia¬ gu 1,5 godziny. Wytworzony w wyniku tej obróbki prózniowej bialy, sypki pyl zawiera 82% wago¬ wych 0,0-dwuetylodwutiofosforanu sodowego i praktycznie pozostale 18% wagowych weglanu so- 35 dowego. Wydajnosc 195 kg.Przyklad III. Do mieszalnika prózniowego wprowadza sie 222 g pieciosiarczku fosforu i mie¬ szajac i ogrzewajac pod chlodnica zwrotna w tem¬ peraturze 65°C pod cisnieniem normalnym podda- 40 je sie w ciagu 0,5 godziny reakcji z 387 g pen- tanolu-1. Wydzielajacy sie siarkowodór usuwa sie znanymi metodami. Otrzymany produkt tej reakcji ogrzewa sie jeszcze w ciagu 0,5 godziny w tempe¬ raturze 65°C pod cisnieniem normalnym. Nastepnie 45 surowy kwas dwualkilodwutipfosforowy poddaje sie obróbce prózniowej w temperaturze 80°C pod cisnieniem 15 mm Hg w ciagu godziny, w wy¬ niku czego usuwa sie destylacyjnie substancje lot¬ ne. Po ochlodzeniu tego produktu do temperatury 50 30°C, uwzgledniajac poczatkowo pienienie sie, wprowadza sie pod cisnieniem normalnym do sro¬ dowiska reakcji nieprzerwanie z odpowiednia szyb¬ koscia 260 g bezwodnego, proszkowego weglanu po¬ tasowego. Otrzymany w postaci brei produkt 55 reakcji zobojetnia sie ogrzewa w temperatur?e 80°C pod cisnieniem 100—25 mm Hg w mieszalni¬ ku w ciagu 2,5 godziny. Wytworzony w wyniku tej obróbki prózniowej bialy, sypki pyl zawiera 82% wagowych 0,0-dwaiamyloidwutiofosforaniu potasowe- 60 go i pozostale 18% wagowych weglanu potasowe¬ go. Wydajnosc 700 g. PL PL

Claims

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania alkalicznych soli kwasu 65 0,0-dwualkilodwutiofosforowego, zawierajacych we-5 77740 6 glany metali alkalicznych, o ogólnym wzorze (RO^PS/SMe), w którym Me oznacza atom me¬ talu alkalicznego sodu lub potasu, a symbole R oznaczaja jednakowe lub rózne rodniki alkilowe rozgalezione lub nie rozgalezione o 1—8 atomach wegla przez reakcje kwasu 0,0-dwualkilodwutio- fosforowego z nadmiarem weglamu metalu alkalicz¬ nego Me, w którym Me ma znaczenie wyzej po¬ dane, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie doprowadzajac do kwasu 0,0-dwualkilodwutiofosfo- rowego weglan metalu alkalicznego w takiej ilosci, ze wytworzona sól kwasu 0,0-dwualkilodwutiofo- sforowego z metalem alkalicznym zawiera 10—30% tego weglanu metalu alkalicznego.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosowany jako substrat kwas 0,0-dwualkilodwu- tiofosforowy otrzymuje sie w reakcji pieciosiarcz- ku fosforu z alkoholem o wzorze KOH, w którym R ma znaczenie podane w zastrz. 1, uzytym w 5—15% wagowym nadmiarze w stosunku do ilosci stechiometrycznej, potrzebnej do wytworzenia kwasu 0,0-dwualkilodwutiofosforowego, po czym otrzymany surowy kwas 0,0-dwualkilodwutiofosfo- rowy ogrzewa sie pod zmniejszonym cisnieniem, a nastepnie poddaje sie go obróbce wedlug zastrz. 1, ewentualnie w tym samym reaktorze.

3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze 5 obróbke prózniowa surowego kwasu prowadzi sie w temperaturze 20—120°C pod cisnieniem 1—200 mm Hg w ciagu 0,5—4 godzin.

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze obróbke prózniowa surowego kwasu prowadzi sie 10 w temperaturze 40—80°C i pod cisnieniem 25— 100 mm Hg.

5. Sposób wedlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze weglan metalu alkalicznego wprowadza sie do kwasu 0,0-dwualkilodwutiofosforowego z taka 15 szybkoscia, na jaka pozwala podczas reakcji po¬ wstajaca z weglanu piana.

6. JSposób wedlug zastrz. 1—8, znamienny tym, ze kwas 0,0-dwualkilodwutiofosforowy zobojetnia sie takim nadmiarem weglanu metalu alkalicz- 20 nego, ze wytworzony produkt reakcji zawierajacy sól tego kwasu z metalem alkalicznym oraz nad¬ miar weglanu metalu alkalicznego, zawiera 20— 25% wagowych tego weglanu metalu alkalicznego. PL PL