Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia reaktywnych barwników azowych o ogólnym wzorze 1, w którym A oznacza reszte benzenowa lub naftalenowa, M oznacza H lub atom Cu, Co albo Cr, przylaczony do grupy OH wystepujacej w reszcie oznaczonej symbolem A w pozycji orto do grupy azowej, T1 oznacza H, CH8, C T* oznacza H, CN, OONH2, CH8 lub C08H, jeden z symboli n lub p oznacza wartosc liczbowa 1, a drugi z tych symboli oznacza 0 lub 1, przy czym jesli p oznacza 1, to Z oznacza grupe /CH2/2, /CH2/8, CH/CH8/-hCH2—, lub grupe fenylenowa, a jesli p=0, to Z oznacza H, rodnik alkilowy o 1—4 ato¬ mach wegla ewentualnie podstawiony grupa OH lub OCH8 albo rodnik fenylowy, a X oznacza gru¬ pe o ogólnym wzorze 2, w którym q oznacza war¬ tosc liczbowa 0 lub 1, Q oznacza grupe mono- lub .10 dwusulfofenylenowa, R1 oznacza H, CH„ C2Hf, C2H4OH, CH2SOaH, a R2 oznacza H, rodnik alkilo¬ wy o 1—4 atomach wegla ewentualnie podstawio¬ ny grupa OH, OCH8 lub SÓ8H lub pierscien feny¬ lowy ewentualnie podstawiony grupa S08H, COgH, CH8, OCH8, Cl lub rodnik naftalenowy podstawiony 1—3 grupami S08H, polegajacy na tym, ze barw¬ nik o ogólnym wzorze 3, w którym A, M, Tl, T2, n, p i Z maja wyzej podane znaczenie, a Y oznacza grupe o ogólnym wzorze 4, poddaje sie reakcji, w srodowisku wodnym, z amina o ogólnym wzorze 5, w których to wzorach symbole Q, R1, R1 maja wy¬ zej podane znaczenie, jeden z symboli qt lub q2 oznacza wartosc liczbowa 0, a drugi z tych sym¬ boli oznacza wartosc liczbowa 0 lub 1.Barwniki stosowane w sposobie wedlug, wyna¬ lazku jako zwiazki wyjsciowe moga byc otrzymane wedlug sposobu opisanego w opisie patentowym polskim nr 80 322 na ogól proces wedlug wynalazku prowadzi sie przez ogrzewanie mieszaniny amonia¬ ku lub aminy z barwnikiem w roztworze wodnym w temperaturze 30^60°C, utrzymujac wartosc pH 6—8, przez, dodawanie alkaliów w celu zobojetnia¬ nia wywiazujacego sie chlorowodoru. W nizej po¬ danych przykladach czesci oznaczaja czesci wago¬ we.Przyklad I. Roztwór soli sodowej 26,8 czesci kwasu l,4-dwuaminobenzeno-2,5-dwusulfonowego w 500 czesciach wody zmieszano z 50 czesciami 2N roztworu azotynu sodu i oziebiono do -temperatury 88 65988 659 od 0 do —3°C, po czym dodano 30 czesci stezone¬ go kwasu solnego i wytworzona sól dwuazoniowa mieszano w temperaturze 0°C w ciagu 30 minut.Nadmiar kwasu azotawego rozlozone przez doda¬ nie kwasu amidosulfonowego. Otrzymany chlorek dwuazoniowy mieszajac dodano do obojetnego roz¬ tworu 17,8 czesci l-etylo-3-cyjano-4-metyloj6-hy- droksypirydonu-2 w 600 czesciach wody, utrzy¬ mujac temperature mieszaniny 0—4°C i wartosc pH 7—7,6, az do zakonczenia procesu sprzegania.Otrzymany roztwór zmieszano z 18,5 czesciami sproszkowanego chlorku cyjanurowego i mieszano utrzymujac temperature 0—8°C i wartosc pH 5—6 az do calkowitego przereagowania grupy aminowej zwiazku azowegc. Otrzymany roztwór zawierajacy barwnik dwuchloro-s-triazynylowy mieszano z roz¬ tworem soli sodowej 17,5 czesci kwasu sulfanilo- wego w 200 czesciach wody i mieszano w tempe¬ raturze 3tf—40°C utrzymujac wartosc pH 5—6 az do calkowitego zastapienia 1 atomu chloru w cza¬ steczce barwnika dwuchloro-s-triazynowego. Wy¬ tworzony ibarwnik wytracono przez dodanie chlorku sodu, nastepnie odsaczono i wysuszono.Barwnik zastosowany do wyrobów wlókienni¬ czych z bawelny i jedwabiu wiskozowego dawal czerwonawo-zólte odcienie o doskonalej odpornosci na pranie i swiatlo.W tablicy I opisano dalsze przyklady (barwników wytworzonych w podobny sposób przez mono-dwu- azowanie kwasu l,4-fenylenodwuamino-2,5-dwusuil- fonowego, sprzegniecie wytworzonego zwiazku dwu- azoniowego z pochodna pirydyny wymieniona w kolumnie II, poddanie reakcji otrzymanego produk¬ tu z 1 molem chlorku cyjanurowego i nastepnie z amina wymieniona w kolumnie 3. Wszystkie wy¬ tworzone barwniki wybarwiaja celuloze w odcie¬ niach czerwonawo-zóltych.Przy¬ klad Nr 1 :1 II III IV V 1 VI VII T a b i i c £ Pochodne pirydyny 2 l-etylo-3-aminokar- bonylo-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 j i} j » 1-P-hydroksyetylo- -3-cyjano-4-metylo- i I Amina 3 ' m-sulfoanilina 2-metylo-5-sulfo- anilina kwas |3-aminoety- losulfonowy 3,8-dwusulfonaf- tylo-1-amina 4,8-dwusulfonaf- tylo-1-amina m-sulfoanilina 40 45 50 55 1 1 VIII IX x XI XII XIII XIV 2 -6-hydroksypiry- don-2 l-etylo-3-cyjano-4- -metylo-6-hydro- ksypirydon-2 l-etylo-4-metylo-6- -hydroksypiry- don-2 kwas 2,6-dwuhy- droksyizonikoty- nowy kwas 2,6-dwuhy- droksynikotyno- wy 4-metylo-6-hy- droksypirydon-2 6-hydroksy-5-ami- nokarbonylopiry- don-2 6-hydroksy-5-ami- nokarbonylopiry- don-2 3 " "~~ m-sulfoanilina " ~~ » p-sulfoanilina ,7-dwusulfonaf- tylo-2-amina 6,8-dwusulfonaf- tylo-2-amina Przyklad XV. Roztwór 6,7 czesci kwasu l,3-fenylenodwuamino-4,6-dwusulfonowego rozpusz¬ czono w 50 czesciach woda, poddano kondensacji z 4,63 czesciami chlorku cyjanurowego w mieszaninie czesci acetonu, 50 czesci lodu i 50 czesci lodu, utrzymujac temperature 0—5°C oraz wartosc pH ,0, po czym otrzymana mieszanine zdwuazowano, a nastepnie sprzegnieto z 4,9 czesciami 3-aminokar- bonylo-l-etylo-6-hydroksy-4-metylopirydonu-i2 roz¬ puszczonego w 150 czesciach wody, o temperaturze 0-^5°C i wartosci pH 7,0. Mieszanine reakcyjna mieszano w temperaturze 0—5°iC w ciagu 2 godzin, utrzymujac wartosc pH 6—7 przez dodawanie 2N roztworu weglanu sodu. Do otrzymanego roztworu dodano 2,5 czesci aniliny i roztwór ogrzewano w temperaturze 35—40°C w ciagu 3 godzin utrzy¬ mujac wartosc pH 6—7 przez dodawanie 2N roz¬ tworu weglanu sodu. Wytworzony barwnik wy¬ dzielono przez rozpryskowe wysuszenie mieszaniny poreakcyjnej. Otrzymany barwnik wyibarwial ba¬ welne i jedwab wiskozowy, w obecnosci srodka wiazacego kwas, w zywym zielonkawo-zóltym od¬ cieniu o doskonalej odpornosci na pranie i swiatlo.W tablicy II opisano dalsze przyklady barwników mono-azowych otrzymanych w podobny sposób przez mono-kondensacje dwuaminy z chlorkiem cyjanurowym, nastepnie zdwuazowanie i sprzegnie¬ cie otrzymanego zwiazku z pochodna pirydyny i kondensacje otrzymanego zwiazku z 1 molem ami¬ ny.W przykladach LI—LVII korzystnie jest uzyc wiekszy nadmiar, np. 5 moli aminy wykluczajac dodawanie weglanu sodu.88 659 « Tablica II Przyklad Nr XVI XVII XVIII XIX XX XXI XXII XXIII XXIV XXV XXVI XXVII XXVIII XXIX XXX XXXI XXXII 1 XXXIII XXXIV xxxv XXXVI XXXVII XXXVIII XXXIX XL XLI XLII XLIII XLIV XLV 1 XLVI XLVII XLVIII XLIX L LI II Kwas 1,3-dwuaminc- benzeno-4,6-dwusul- fenowy i a i — ., — }¦» ~~* » ^~ a » a ~~ a » "~~ a » a ~~¦ a » » » " " " » *"~ j ji » ""¦ j a ~~ " """~ »? "~~ — , — """" *; ~~~ " j " " » ? III l-etylo-3-cyjano-4- -metylo-6-hydroksypi- rydon-2 l-etylo-3-aminokarbo- nylo-4-metylo-6-hy- droksypirydon-2 a - j m~~ a a » — „ — ' ,f ^~ " ~~™ " " » » » " » l-etylo-4-metylo-6- 1 -hydroksypirydon-2 a a 1,4-dwufenylo-6-hy dro- ksypirydon-2 l-etylo-3-aminokarbo- nylo-4-metylo-6-hydro- ksypirydon-2 l-etylo-4-metylo-6- hydroksypirydon-2 j? ~~' l-etylo-3,4-dwumetylo- -6-hydroks7pirydon-2 4-metylo -6-hydroksy- pirydon-2 3-aminokarbonylo-l,4- -dwumetylo-6-hydroksy- pirydon-2 a a 3-amino- karbonylo-1- -n-propylo -6-hydroksy- pirydon-2 a a ~~~ l,4-dwumetylo-6-hy- droksypirydon-2 ii l-butylo-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 l-etylo-3-aminokarbo- nylo-4-metylo-6-dwu- IV Kwas sulfaniilowy Kwas p-aminobenzoe- sowy Kwas antranilowy Kwas m-aminobenzoeso- wy Kwas 4-sulfo-2-amino- benzoesowy Kwas 5-sulfo-2-amino- benzoesowy o-anizydyna Krezydyna 4-sulfo-2-aminoanizol -sul£o-2-aminoanizol 4-sulfo-2-chloroanilina -sulfo-2-chloroanilina 4-sulfo-N-metyloanilina m-sulfoaniliina amoniak etyloamina p-sulfoanilina " (3-hydroksyetyloamina 2-metylo-5-sulfoanilina m-sulfoanilina 4-sulfonaftylo-l-amina 2-sulfonaftylo-l-amina l-sulfonaftylo-2-amina -sulfonaftylo-2-amina 6-sulfonaftylo-2-amina 4-sulfonaftylo-2-amina 3-sulfonaftylo-l-amina 7-sulfonaftylo-2-amlina -sulfonaftylo-l-amina 7-sulfonaftylo-l-amina 3-sulfonaftylo-2-amina 6-sulfonaftylo-l-amina 8-sulfonaftylo-2-amina 2-metylo-5-sulfoanilina metyloamina Odcien zielonkawo- zólty "~~ »» i: *' »j "*"— »» ~~ " "~™ ^~ jl ~"¦ " » ~~ l ~~ 1 —"¦ ~"~ 99 ""*"' „ — ~~" if ~~' » ~~~ ~~ ,l ~~" " ~~' " "_" " """" Il M ~~ ^~ " ' "* l " :o 1 """ a " " """ a ^~* u —"" " » " ~~ ,l j » » " "88 659 c.d. tablicy II Przyklad Nr LII LIII LIV LV LVI LVII LVIII LIX LX LXI LXII LXIII LXIV LXV LXVI LXVII LXVIII LXIX LXX LXXI LXXII LXXIII LXXIV LXXV LXXVI LXXVII LXXVIII LXXIX II Kwas 1,3-dwuamino- benzeno-4,6-dwusul- fonowy " " " " 5 J }i Kwas 1,3-fenyleno- dwuamino-4-sulfo- nowy j j " 5 " " '¦ " Kwas 1,4-fenyleno- dwuamino-2-sulfo- nowy Kwas 2,6-dwuamino- -naftaleno-4,8-dwu- sulfonowy — " — ¦'' " ~"~ — „ — "~~ t » ¦ III hydroksypirydon-2 l-etylo-3-aminokarbo- nylo-4-metylo-6-hy- droksypirydon-2 — „ — — „ — — „ — a j » Kwas 2,6-dwuhydroksy- nikotynowy l-etylo-3-aminokarbo- nylo-4-metylo-6-hy- droksypirydon-2 » I-Y-metoksypropylo-3- -aminokarbonylo-4- -metylo-6-hydroksy- pirydon-2 l-Y-hydroksyetylo-3- -cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 l-etylo-3-cyjano-4-me- tylo-6-ihydroksypiry- don-2 l-etylo-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 Kwas 2,6-dwuhydro- ksyizonikotynowy Amid kwasu 2,6-dwu- hydroksynikotynowego » jj l,4-dwumetylo-3-cyjano- -6-hydroksypirydon-2 l-etylo-3-aminokarbo- nylo-4-metylo-6^hy- droksypirydon-2 a jj l-etylo-3-aminokarbo- nylo-4-metylo-6-hydro- ksypirydon-2 l-etylo-3-cyjano-4-me- tylo-6-hydroksypiry- don-2 1 -etylo-3-metylo-6- -hydroksypirydon-2 Amid kwasu 2,6-dwu- hydroksynikotynowego l IV n-propyloamina izopropyloamina n^butyloamina p-metoksyetyloamina dwuetyloamina dwu-/j3-hydroksyetylo/- -amina 8-sulfonaftylo-l-amina Kwas sulfanilowy m-sulfoanilina 2,5-dwusulfoanilina 2-metylo-5-sulfoanilina j amoniak m-sulfoanilina 2-metylo-5-sulfoanilina 2,5-dwusulfoanilina Kwas p-aminoetylosul- fonowy 4,8-dwusulfonaftylo-1- -amina ,7-dwusulfonaftylo-2- -amina 3,5-dwusulfoaniMna 3,8-dwusulfonaftylo-2- -amina 6,8-dwusulfonaftylo-2- -amina 2-metylo-5-sulfoanilina 2,5-dwusulfoanilina m-sulfoanilina 2,5-dwusulfoanilina 4,8-dwusulfonaftylo-2- -amina , 5,7-dwusulfonaftylo-2- -amina Odcien zielonkawo- zólty — „ — " — „ — " ~™ " " » ,l — „ — j " " i " — „ — " — " — — " — Czerwonawo- zólty " — " — " Czerwonawo- zólty " " " 1 - 188 659 9 Przyklad LXXX. Do 150 czesci 2N kwasu solnego o temperaturze 0—4°C dodano roztwór 23,4 czesci kwasu 2-amino-6-nitrofenolo-4-sulfonowego w 450 czesciach wody zawierajacy 50 czesci 2N roztworu wodnego azotynu sodu. Otrzymany zólty roztwór soli dwuazoniowej dodano do obojetnego roztworu 17,8 czesci l-etylo-3-cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 w 500 czesciach wody i powoli podwyzszono wartosc pH mieszaniny do 7,5 przez dodanie 2N roztworu wodorotlenku sodu. Otrzy¬ many roztwór zóltego barwnika azowego poddano reakcji z 20 czesciami octanu chromu przez ogrze¬ wanie mieszaniny w temperaturze 95—100°C w ciagu 1 godziny, utrzymujac wartosc pH 5;5—6,0.Otrzymany czerwony roztwór kompleksu chromo¬ wego 2:1 odsaczono i przesacz zadano porcjami w ciagu 1 godziny 40 czesciami krystalicznego siarcz¬ ku sodu, utrzymujac temperature mieszaniny 90QC i wartosc pH 7—8. Mieszanine poreakcyjna odsa¬ czono, ochlodzono i zakwaszono 50 czesciami stezo¬ nego kwasu solnego w obecnosci czerwieni Kongo jako wskaznika, po czym kompkeks chromowy 2:1 wyodrebniono przez wysolenie, odsaczenie i prze¬ mycie mala iloscia acetonu. 16,1 czesci otrzymanego wyzej kompkeksu chro¬ mowego 2:1, poddano reakcji z 7,4 czesciami chlor¬ ku cyjanurowego utrzymujac temperature 0—5°C i wartosc pH 5—6, a nastepnie z 7 czesciami kwasu metanilowego, utrzymujac temperature reakcji —40°C i wartosc pH 5,0^6,5. Otrzymany barwnik uzyty do drukowania bawelny i jedwabiu octano¬ wego dawal odcienie ceglasto-czerwone o doskona¬ lej odpornosci na pranie i swiatlo. Odpowiedni kompleks kobaltowy 1:2 dawal wybarwienia o ma¬ towych odcieniach szkarlatnych.Przyklad LXXXI. Zamiast 23,5 czesci kwasu 2-amino-6-nitrotfenolo-4-sulfonowego stosowanego w przykladzie LXXX, uzyto 23,4 czesci kwasu 2-ami- no-4-nitrocfenolo-6-sulfonowego i otrzymano w ten sposób podobny barwnik jak w przykladzie LXXX.Przyklad LXXXII. Zamiast 7,0 czesci kwasu metanilowego stosowanego w przykladzie LXXX uzyto 8 czesci wody amoniakalnej (d=0,88) i pro¬ wadzono reakcje w temperaturze 30—40°C przy wartosci pH 8,5—9,0. Otrzymano podobny barwnik, jak w przykladzie LXXX.Przyklad LXXXIII. 9,3 czesci chlorku cy¬ janurowego poddano kondensacji z 13,4 czesciami kwasu 1,3 ^fenylenodwuamino-4$-dwusuifonowego, utrzymujac temperature 0—4°C i wartosc pH 4—5.Otrzymany zwiazek dwuchloro-s-triazynowy zdwu- azowano i sprzegnieto, z 9,8 czesciami l-etylo-3- -aminokarbonylo-4-metylo-6-hydroksypirydonu-2 w sposób jak opisano w przykladzie XV. Do miesza¬ niny poreakcyjnej dodano roztwór 9,4 czesci kwa- su l,3-tfenylenodwuamino-4-sulfonowego w 150 czesciach wody zobojetniony roztworem weglanu sodu i mieszano w temperaturze 30^4O°C, utrzy¬ mujac wartosc pH 5—7 az do wymiany 1 atomu chloru w grupy dwuchloro-s-triazynowej. Do otrzy- manego roztworu oziebionego do temperatury 0—4°C, energicznie mieszajac dodano roztwór 9,3 czesci chlorku cyjanurowego w 30 czesciach aceto¬ nu i mieszano dalej w tej samej temperaturze w ciagu 2 godzin, utrzymujac wartosc pH 5—7. Do mieszaniny poreakcyjnej dodano 18 czesci wody amoniakalnej (d=0,89) i mieszano w temperaturze —40°C, w ciagu 30 minut, po czym doprowadzo¬ no mieszanine do wartosci pH 6,5, za pomoca stezonego kwasu solnego, nastepnie barwnik wy- tracono chlorkiem dodanym do stezenia koncowe¬ go 15% wag/obj. Wytracony barwnik odsaczono, przemyto 10% solanka i wysuszono w temperatu¬ rze 40°C pod zmniejszonym cisnieniem. Analiza barwnika wykazala, ze zawieral on 1,95 moli chloru w 1 molu barwnika. Barwnik wybarwial celuloze w odcieniach zielonkawo-zóltych o dobrej odpor¬ nosci na pranie i swiatlo.Przyklady (Jalszych barwników dajacych wybar¬ wienia o podobnym odcieniu, jak wyzej podano, otrzymano przez kondensacje 1 mola dwuaminy wymienionej w kolumnie II tablicy III z 1 molem chlorku cyjanurowego, zdwuazowanie produktu re¬ akcji i sprzegniecie z 1 molem skladnika biernego wymienionego w kolumnie III, a nastepnie pod- 40 danie otrzymanego produktu kolejnym reakcjom z 1 molem dwuaminy wymienionej w 'kolumnie IV, 1 molem chlorku cyjanurowego i 1 molem aminy wymienionej w kolumnie V. Mozna równiez po¬ chodna 2-chloro-s-triazyny zwiazku aminoazowego 45 poddac bezposrednio reakcji z produktem konden¬ sacji dwuaminy, chlorku cyjanurowego i aminy, uzytych w proporcjach równomolowyeh.88 659 11 12 Tablica III I Przyklad nr LXXXIV LXXXV LXXXVI LXXXVII LXXXVIII LXXXIX XC XCI XCII XCIII XCIV xcv XCVI XCVII XCVIII XCIX c CI CII CIII CIV cv CVI cvii CVIII CIX ex II Kwas 1,3-fenyleno- dwuamino-4,6-dwu- .sulfonowy it ^~ lf J » "^ l» ~~ » it ii ii »l lf » " » it » l » ~~ " » ~~ » ~~ »l " »J ~~ . """" " ^~" """" ii " III 3-aminokarbonylo- -4-metylo-6-hy- droksypirydon-2 — »? —~ i ~~ l ~~ a a ~~~ ,l ~ ~~ a ^~ » ^~" ~~ » l-etylo-3-aminokar- bonylo-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 » ^ » » ~~" w ""¦ »J ~" ll "~~ » l ii ~". ™" »l ~~" J ~"" 3-aminokarbonylo- -4-metylon6-hy- droksypirydon-2 » Kwas 2,6-dwuhydro- ksyizonikotynowy l-etylo-3-cyjano-4- -metylo-6-hydroksy- pirydon-2 i IV Kwas 1,4-fenyleno- dwuamino-2-sulfo- nowy Kwas 1,4-fenyleno- dwuamino-2,5-jiwu- sulfonowy Kwas 1,3-fenyleno- dwuamino-4,6-dwu- sulfonowy Kwas 1,3-fenyleno- dwuamino-4-sulfo- TIO v\"* a ~~' *» » » ~~ a ~~" u _— "~~ a » ~~ » ~~ ^~ a "~ "~' *i » » — » » ""~ » » — „ — » '"_~ " " » V amoniak » etyloamina kwas metanilowy etanoloamina kwas sulfanilowy 4-sulfo-2-amino- toluen -sulfo-2-amino- toluen N-metyloanilina 3,5-dwusulfoani- lina 4,8-dwusulfo- naftylo-1-amina 3,8-dwusulfo- naftylo-1-amina 4,8-dwusulfo- naftylo-2-amina ,7-dwusulfo- naftylo-2-amina 4-suifonaftylo-l- -amina -sulfonaftylo-l- -amina 6-sulfonaftylo-l- -amina t 7-sulfonaftylo-l- -amina 8-sulfonaftylo-l- -amina -sulfonaftylo-2- -amina 6-sulfonamtylo-2- -amina 7-sulfonaftylo-2- i -amina 3,6,8-trójsulfo- naftylo-1-amina 4,6,8-trójsulfo- naftylo-1-amina 3-sulfo^N-metylo- anilina amoniak m-sulfoanilina88 659 1S 14 c.d. tablicy III 1 Przyklad nr CXI CXII CXIII CXIV CXV CXVI CXVII CXVIII CXIX cxx II Kwas 1,3-tfenyleno- dwuamino-4,6-dwu- sulfonowy ^~ a » it »» ~~ ; " "~~ " Kwas 1,3-fenyleno- 1 dwuamino-4-sulfo- nowy » III 1-etylo-3-cyjano- -4-metylo-6-hydro- ksypirydon-2 » j 4-metyk)-6-hy- drok*ypirydon-2 " » l-etylo-4-metylo- -6-hydroksypirydon-2 3-aminokarbonylo- -4-.metylo-6-hy- droksypirydon-2 ~~" " 1 l-etylo-2-aminokar- bonylo-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 IV Kwas 1,3-fenyleno- dwuamiino-4-sulifo- nowy ~~ i ~~ »» *~- » "~~ Kwas 1,4-fenyleno- dwuamino-2-sulfo- nowy Kwas 1,4-fenyleno- dwuamino^2,5-dwu- sulfonowy Kwas 1,3-fenyleno- dwuamino-4,6-dwu- sulfonowy Kwas 1,3-fenyleno- dwuamino-4-sullo- nowy Kwas 1,4-fenyleno- dwuamino-2,5-dwu- sulfonowy Kwas 1,3-fenyleno- dwuamino-4,6-dwu- sulfonowy V kwas 5-sulfo-2- -aminobenzoesowy kwas 4-sulfo-2- -aminofoenzoesowy anilina etanoloamina amoniak m-sulfoanilina amoniak » etanoloamina Przyklad CXXI. Do mieszaniny 11,7 czesci kwasu 6-nitro-2-aminofenolo-4-sulfonowego, 150 czesci wody i 15 czesci stezonego kwasu solnego, mieszajac dodano w temperaturze 0—5°C 2N roz¬ twór azotynu sodu i utrzymywano reakcje w tej temperaturze az do calkowitego wysycenia miesza¬ niny kwasem azotawym. Nadmiar kwasu azotawe¬ go usunieto przez dodanie 10% roztworu wodnego kwasu amidosulfonowego, po czym otrzymana za¬ wiesine dodano do roztworu otrzymanego przez dodanie 40% roztworu wodorotlenku sodu do za¬ wiesiny 12,i05 czesci l-/3'-aminofenylo/-3-cyjano-4- -metylo-6-hydroksypirydonu-2 w 1;50 czesciach wo¬ dy i mieszano az do calkowitego rozpuszczenia za¬ wiesiny. Do otrzymanego roztworu dodano 20 czes¬ ci krystalicznego octanu jodu i mieszano w tem¬ peraturze 5—10°C w ciagu 5 godzin, po czym wy¬ tracony osad odsaczono i przemyto 5% roztworem wodnym chlorku sodu.Mieszanine otrzymanego zwiazku monoazowego, 12 czesci octanu chromu i 150 czesci wody mie¬ szajac ogrzewano pod chlodnica zwrotna w ciagu 1 godziny w celu calkowitego zakonczenia wytwo¬ rzenia sie kompleksu chromowego 1:2. Otrzymany roztwór oziebiono do temperatury 10°C i zwiazek kompleksowy wytracono chlorkiem sodu, po czym odsaczono i przemyto 10% roztworem chlorku sodu oziebionego lodem, nastepnie wysuszono w tempe¬ raturze 40°C.Do zawiesiny otrzymanej przez dodanie roztwo- 65 40 45 50 55 60 ru 5,0 czesci chlorku cyjanurowego w 30 czesciach acetonu do mieszaniny 50 czesci lodu i 50 czesci wody, dodano roztwór 6,06 czesci kompleksu chro¬ mowego 1:2, otrzymanego wyzej, w 16-0 czesciach wody o temperaturze 5°C i wartosci pH 6,5 | mie¬ szano w temperaturze 0—5°C w ciagu 1 godziny utrzymujac wartosc pH 6—7, za pomoca roztwo¬ ru weglanu sodu. Otrzymany roztwór dodano do roztworu 4,34 czesci kwasu anilino-3-sulfonowego w 100 czesciach wody o wartosci pH 6,5 i mie¬ szano w temperaturze 30°C w ciagu 1 godziny utrzymujac wartosc pH 6—7, za pomoca weglanu sodu.Otrzymany roztwór oziebiono do temperatury °C, barwnik wytracono chlorkiem sodu, odsa¬ czono i wysuszono w temperaturze 40°C pod zmniejszonym cisnieniem. Analiza barwnika wyka¬ zala, ze zawieral on 2,2 mole chloru zdolnego do hydrolizy w 1 molu barwnika. Barwnik wybarwial celuloze w czerwonych odcieniach odpornych na pranie i swiatlo.W tablicy IV podano dalsze przyklady barwni¬ ków otrzymanych w podobny sposób, przez dw-u- azowanie aminy wymienionej w kolumnie II, sprzegniecie z pochodna pirydonu wymieniona w kolumnie III wytworzenie kompleksu z metalem wymienionym w kolumnie IV i poddanie kolejnym reakcjom, z chlorkiem cyjanurowym i amina wy¬ mieniona w kolumnie V. Odcien wjHbarwienia po¬ dano w kolumnie VI.15 88 656 Tablica IV 16 1 Przyklad Nr CXXJI i ''#- \ ^ CXXIII CXXIV cxxv OCXVI CXXVH CXXVII1 CXXIX cxxx CXXXI CXXXII CXXX1II Amina Kwas 6-nitro-2-ami- nofenolo-4-sulfonowy » ^~' Kwas 6-chloro-2-ami- nofenolo-4-sulfonowy « Kwas 6-ndtro-2-arnino- fenolo-4-sulfonowy Kwas 2-aminofenolo- -4,6-dwnsulfonowy Kwas 4-nitro-2-amino- fenolo-6-sulfonowy Kwas 6-nitro-:2-ami- noifenolo-4-sulfonowy Kwas 2-aminofenolo- -4-sulfonowy Kwas l-amino-2-naf- tolo-4-sulfonowy Kwas 6-nitro-l-amino- -2-naftolo-4-sulfonowy Kwas 6-chloro-2-amino- fenolo-4-sulfonowy Pochodna pirydyny l-P-aminoetylo-3- -cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 a ~~ a a ~~ 1-P-aminoetylo-3- -aminokarbonylo-4- -metylo-6-hydroksy- pirydon-2 ii ^~" l-(3-amdnoetylo-4- -metylo-6-hydroksy- pirydon-2 l-0-aminopropylo-3- -cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 l-/3'-aminofenylo/-3- -cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 ii "" a 1-/4'-aminofenylo/-3- -cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 Metal Cr Co Cr Co Cu Cr Cu Cr Cr Cr Cr Cr Amina m-sulfoanilina » a N-metylo- anilina m-sulfoanilina »» ' » 2-metylo-5- -sulfoanildna m-sulfoanilina » Odcien niebieskawo - -czerwony oranzowy czerwonawo- oranzowy oranzowy czerwonawo- -zólty zóltawo- -czerwony * oranzowy niebieskawo- -czerwony czerwonawo- -oranzowy niebieskawo- -czerwony — » — 1 oranzowy Przyklad CXXXIV. 4,48 czesci kwasu 2-naf- tyloamino-1-sulfonowego rozpuszczono w 300 czes¬ ciach woda przez dodanie roztworu NaOH, po czym dodano 1,36 czesci azotynu sodu i po oziebieniu do temperatury 0—5°C, mieszajac, dodano 16 czesci rozcienczonego kwasu solnego (d=*l,18) i mieszano jeszcze w ciagu 1 godziny. Nadmiar kwasu azota¬ wego usunieto za pomoca malej ilosci kwasu ami- dosulfonowego i otrzymany roztwór dodano do roztworu 3,36 czesci l-aminoetylo-4-metylo-6-hy- droksypirydohu-2 w 20 czesciach wody, o tempe¬ raturze 10°C i mieszano w temperaturze 5—10°C w ciagu 1 godziny. Wytracony osad odsaczono i rozpuszczono w 200 czesciach wody przez dodanie roztworu NaOH (d=l,35).Do zawiesiny 5 czesci chlorku cyjanurowego w czesciach acetonu, 100 czesciach lodu, 100 czes¬ ciach wody i 1 czesci srodka dyspergujacego, mie¬ szajac dodano w ciagu 20 minut, roztwór otrzy¬ many wyzej i oziebiony do temperatury 0-^5°C i 40 55 reakcje prowadzono przy wartosci pH 9—10 przy dodawaniu kwasu solnego. Roztwór mieszano w ciagu 30 minut przy wartosci pH 8—9, po czym odsaczono, do przesaczu dodano roztwór 6 czesci kwasu anilino-2,5-dwusulfonowego w 50 czesciach wody i odpowiedniej ilosci roztworu NaOH do utrzymania wartosci pH 6—7 i mieszano w tempe¬ raturze 3/5—40°C w ciagu 3 godzin, utrzymujac wartosc pH 6—7.Barwnik wytracono chlorkiem sodu odsaczono i wysuszono. Otrzymany barwnik wybarwial celuloze w odcieniach zielonkawo-zóltych.'W tablicy V podano dalsze przyklady barwników otrzymanych w podobny sposób, przez zdwuazowa- nie aminy wymienionej w kolumnie II, sprzegnie¬ cie z pirydonem wymienionym w kolumnie III, kondensacje z chlorkiem cyjanurowym, nastepnie reakcje z amina wymieniona w kolumnie IV. Od¬ cienie wybiarwien podano w kolumnie V.IT Tablica V id I Przyklad Nr CXXXV CXXXVI CXXXVII CXXXVIII CXXXIX CXL CXLI CXLII CXLIII CXLIV CXLV CXLVI CXLVII CXLVIII II Amina Kwas anilino-2,5- -dwusulfonowy Kwas 2-naftyloamino- -3,6,8-trójsulfonowy 2,4-dwuchloro-6^/4'- -amino-2',5'-dwu- sulfoandlino/-s- -triazyna 2,4-dwuchloro-6-/3'- -amino-4',6'-dwusul- foanilino/-s-triazyna 2,4-dwuohloro-6-/5'- amino-2'-sulfoanilfino/- -s-triazyna o-sulfoanilina 2-naftyloamino- -3,6,8-trójsulfonowy Kwas 4-metoksy- anilino-2-sulfonowy m-sulfoanilina 2,4-dwuchloro-6-/4'- -amino-2',5'-dwusul- foanilino/-s-triazyna i "" » 2,4-dwuchloro-8-/4'- -amino-2',5'-dwusul- foanilino/-s-triazyna » III Hrydon 1-/(3-aminoetylo/-3- -cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 ~~ »i ^~ ^~ " ^~ 1-P-aminoetylo-3- -aminokarbonylo-4- -metylo-6-hydroksy- pirydon-2 » _— l» ^~ l-/4'-aminofenylo/-3- -cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 l-/3'-aminofenylo/-4- -metylo-6-hydroksy- pirydon-2 l-,/3'-aminofenylo/-3- -cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 1-Y-aminopropylo-3- -cyjano-4-metylo-6- -hydroksypirydon-2 l-P-aminopropylo-3- -aminokarbonylo-6- -hydroksypirydon-2 l-P-aminopropylo-4- -metylo-6-hydroksy- pirydon-2 1-Y-aminopropylo-3- -amdinokarbonylo-4- -metylo-6-hydroksy- pirydon-2 l-Y-aminopropylo-4- -metylo-fl-hydroksy- pirydon-2 IV Amina Kwas anilino-2,5- -dwiisulfonowy o-sulfoanilina Nn/suLfometylo/- -anilina p-sulfoanilina 2-metylo-i5-sulfo- anilina kwas anildno-3,5- -dwusulfonowy amoniak 6-sulfo-2-naftylo- amina Kwas anilino-2,5- -dwusulfonowy Kwas anilino-2,5- -dwusulfonowy i ~~ m-sulfoanilina m-sulfoanilina ~~~ i» ™~ V Odcien zielonkawo-zólty czerwonawo-zólty » ~~ zielonkawo-zólty "" " ~~ ^~ " ^™" zólty czerwonawo-zólty zielonkawo-zólty czerwonawo-zólty ~~ " ~~ \ " 1 czerwonawo-zólty ~~~ » ^— » 1 Nowe reaktywne barwniki azowe wedlug wyna¬ lazku sa szczególnie wartosciowe do barwienia ce¬ lulozowych materialów wlókienniczych z kapieli farbiarskiej, kapieli napawajacej lub metoda dru¬ kowania, w polaczeniu z obróbka srodkiem alka¬ licznym. Barwniki charakteryzuje sie doskonalym powinonawctwem do wlókna, przy czym wybarwie- nia sa wybitnie odporne na swiatlo i na obróbke mokra stosowana ogólnie dla celulozowych ma¬ terialów wlókienniczych.Fol£kie| l2Bcz»povH- jj l ¦ • vi PL