Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych podstawionych pochodnyeh 5-nftrofwytowyeh pirazolopirymidynonów o wzorze ogólnym 1, w którym R, oznacza grup* alkilowa o 1-5 atomach wegla albo grupe alkoksykarbonylowa zawierajaca 1-5 atomów wegla w rodniku alkilowym, Rj oznacza atom wodoru, niepodstawiona lub podstawiona grupe alkilowa o 1-5 atomach wegla, w której jeden atom wodoru lub kfflea albo wszystkie atomy wodoru moga byc zastapiona atomami chloru lub bromu, albo grupe eykloalfeWowa, zawierajaca 5-7 atomów Wegla w pierscieniu karbocyklicznym, grupe aralkitowa o najwyzej 12 atomach wegla lub grupe alkenylowa o 2—4 atomach wegla.Grupy alkilowe R, i Rj lub grupy alkilowe stanowiace szkielet weglowy grup Rj f Rj oznaczaja na przyklad grupe metylowa, etylowa, r^propylowa, izopropylowa, n-butylowa, izobutylowa, IH-rzedbutylowa lub n-pentylowa. Jezeli R, oznacza grupe alkilowa, to zawiera korzystnie 1-3 atomy wegla. Jezeli R, oznacza grupe cykloalkilowa, to moze nia byc na przyklad grupa cykloheksylowa. Jezeli R3 oznacza rodnik aralkilowy. to moze nim byc grupabenzylowa. Zwiazki o wzorze ogólnym 1 wytwarza sie na drodze hydrolizy i cyklizacji nitrofurylopirazolu o wzorze ogólnym 2, w którym R, ma znaczenie podane przy omawianiu wzoru 1, z bezwodnikiem kwasowym o wzorze (R,CO)20 w obecnosci katalizatora nieodwodarniajaeego i otrzymany zwiazek posredni o wzorze ogólnym J, w którym R,, i R2 maja wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji z amoniakiem po lub bez uprzednie) izolacji, albo z substancja wytwarzajaca amoniak in situ w wymienionych warunkach reakcji. _ Pierwsze stadium reakcji mozna tak poprowadzic, aby wybrany zwiazek o wzorze 2 poddac ^redn-o reakcji z wybranym bezwodnikiem kwasowym w obecnosci katalizatora reakcji, pod warunkiem, ze podstawn.k.R, i R, sa tego rodzaju, aby mieszanina reakcyjna znajdowala sie w stanie plynnym. nhniptnp. 1 WLie potrzeby mozna jednak przeprowadzic reakcje skladników w postaci stalej, w obecnosci obojetne- go rozpuszczalnika w podanych warunkach reakcji. Jako katalizator stosuje sie korzystnie kwas^^Z Zadowalajacym jako katalizator okazal sie kwas p-toluenosulfonowy, aczkolwiek inne kwasy sulfonowe mozna takze stosowac.Zwiazki posrednie o wzorze 3 daja siewydzielic. 7Wi«kiem Drugie stadium sposobu wymaga reakcji zwiazku przejsciowego o wzorze 3 z amomak.em lub ze zw,azk em wydziel acym amoniak Amoniak najlepiej jest stosowac w roztworze alkoholowym lub w postac, aeklej. Jako zwiazek wydzielajacy amoniak w obecnosci wody stosuje sie szesciometylenoczteroamme.2 89 881 Dla reakcji tego stadium nie okresla sie zadnych ograniczen temperaturowych z wyjatkiem ograniczen narzuconych przez wlasciwosci reagentów, nalezy jednak reakcje prowadzic w mozliwie najnizszej temperaturze w jakiej jeszcze ona zachodzi. Z tego powodu nalezy stosowac rozpuszczalnik o mozliwie niskiej temperaturze wrzenia, tak aby reakcja mogla przebiegac ze skraplaniem pod chlodnica zwrotna, jednakze przy malym podwyzszeniu temperatury.Nitrofurylopirazole o wzorze ogólnym 2 wytwarza sie przez reakcje odpowiednich nitrofurylonitryloimin, których mezomeryczna postac przedstawia wzór ogólny 4, w którym F^ ma powyzej podane znaczenie zdwunitrylem kwasu malonowego, a otrzymany zwiazek o wzorze ogólnym 2 przeprowadza w sól z kwasem organicznym lub nieorganicznym.Nitrofurylonitryloimine o wzorze ogólnym 4 w postaci wymaganej do reakcji z nitrylem melonowym wytwarza sie przez potraktowanie zasada odpowiedniego nitrofurylo-cw;hlorowcohydrazonu o wzorze ogólnym , w którym X oznacza atom chlorowca, a Rj ma wyzej podane znaczenie. Reakcje te prowadzi sie ewentualnie w obecnosci akceptora chlorowcowodoru. Chlorowcem zawartym w chlorowcohydrazonie o wzorze ogólnym 5 jest korzystnie chlor lub brom.Zwiazki wedlug wynalazku o wzorze ogólnym 1 posiadaja cenne wlasciwosci bójcze dla mikroorganizmów, a zwlaszcza stanowia srodki przeciwbakteryjne, przeciwmykoplazmowe, przeciwczerwiowe (przeciw robakom), przeciw pierwotnikom, kokcydiostatyczne, trypanocydy I przeciwmalaryczne o duzym znaczeniu w lecznictwo i weterynarii.Zwiazki te okazaly sie specjalnie cenne w leczeniu zakazen jelit i dróg moczowych.Terapeutyczne kompozycje skladaja sie ze skladnika o dzialaniu bójczym dla mikroorganizmów- zwiaz¬ ku o wzorze 1 i farmakologicznie dopuszczalnego stalego nosnika lub cieklego rozcienczalnika.We wszystkich postaciach stosowania zwiazek o wzorze ogóJnym 1 moze znajdowac sie jako jedyna substancja czynna lub tez mozna go laczyc z innymi znanymi, farmakologicznie czynnymi substancjami, zwlaszcza o dzialaniu antybakteryjnym i/lub przeciwgrzybiczym, albo o innym dzialaniu bójczym dla mikroor¬ ganizmów dla rozszerzenia zakresu stosowania. Mozna go laczyc na przyklad z ^,7-dwuchloro-2-metylo :*8-ehi- nolinolem lub z innymi pochodnymi 8-chinolinolu, z sulfamerazyna albo z sulfafurazolem krb z innymi pioehod- nymi sulfanilamidu, z chloroamfenikolem lub tetracyklina, albo z innymi antybiotykami, z anllidern kwasu -trójbromosaNcylowego lub z innymi chlorowcowanymi salicyloanilidami, z chlorowcowanymi karbanilklemi, z chlorowcowanymi benzoksazolami lub benzoksazolonami, z polichlorohydroksydwufenylornetanami, zsiarcz* kami chlorowco-dwuhydroksydwufenylowymi, z eterem 4,4' 2', 4,4'-trójchloro-2-hydroksydwufenylowym albo z innymi eterami polichlorow^ohydroksydwuf^nylowymi lub z bakteriobójczymi czwartorzedowymi zwiazkami albo z niektórymi pochodnymi kwasu dwutiokarbaminowego, jak dwusiarczek czterometylotiuramu. Mozna stosowac takze nosniki, które same posiadaja korzytfns wlasciwos¬ ci farmakologiczne, na przyklad siarke jako podstawe proszku lub stearynian cynkowy jako skladnik potktawy masci.Przytoczone przyklady wyjasniaja wynalazek. Procenty odnosza sie do procentów wagowych o ile nie zaznaczono inaczej.Przyklad I. Mieszanine 20 g 5^mino^l-cyjano-1-metylo-3-(5-nitro-2-furylo)-pirazolu, 8 g kwasu p-to- luenosulfonowego i 600 ml bezwodnika octowego ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 8 godzin, po czym ochladza. Krystaliczna substancje stala oddziela sie, przemywa eterem i nastepnie suszy. Otrzymuje sie 1,6-dwu- metylcH3-(5-nitro-2-furyloMH-pirazolo-[3,4-d]-oksazynon-4 o temperaturze topnienia 244°C. Mieszanine 15 g 1,6«iwumetylo^M5-nitro-2-furylo)-1^ 50 rril etanolu i 50 ml stezonego wodnego roztworu amoniaku (ciezar wlasciwy 0,88) ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna wciagu 15 minut, po czym ochladza. Krystaliczna substancje stala oddziela sie, przemywa woda i suszy. Po przekrystalizowaniu z wodnego roztworu dwumetyloformamidu otrzymuje sie 1,6 on-4(5H) o temperaturze topnienia powyzej 300°C.Przyklad II. Do roztworu 15 g szesciometylenoczteroaminy w 50 ml wody dodaje sie 5 g 1,6-dwume- tylo-3-[5-nitro-2-furylo)-1H-pirazolo-[3,4KJ]--oksazynonu-4. Mieszanine miesza sie w ciagu 24 godzin w tempera¬ turze 30°C. Krystaliczna substancje stala oddziela sie, przemywa woda i suszy. Po przekrystalizowaniu z wodnego roztworu dwumetyloformamidu otrzymuje sie 1 ,6«Jwumetylo-3-(5-nitro-2-furyloM H-pirazolo-[3,4<1| -pirymaynon-4(5H)o temperaturze topnienia powyzej 300°C i o widmie w podczerwieni, które jest identyczne z widmem zwiazku otrzymanego w przykladzie I. PL PL PL PL PL PL PL PL