PL90321B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych nierozpuszczalnych w wodzie barwników monoazowych wolnych od grup jonotwórczych o ogólnym wzorze 1, "w którymi R oznacza ewentualnie rozgaleziony rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla.Stwierdzono, ze mozna wytworzyc nowe barwniki jesli poddaje sie dwuazowaniu amine o ogólnym wzorze 2, w którym R ma wyzej podane znaczenie i otrzymany zwiazek dwuazoniowy sprzega sie z 3-cyjano-4-mety- lo-6-hydroksy-2-pirydonem o ogólnym wzorze 3.Ze wzgledu na fakt, ze barwniki wedlug wynalazku sa stosowane w postaci zawiesin korzystnie poddaje sie dwuazowaniu mieszanine dwóch lub wiecej amin, o ogólnym wzorze 2, a nastepnie sprzega sie je z 3-cyjano-4- metylo-6-hydroksy-2-pirydonem o ogólnym wzorze 3.Jest oczywiste, ze wzgledu na budowe zwiazku o wzorze 1 jak i produktów o wzorze 3, zarówno barwniki wytworzone sposobem wedlug wynalazku, jak i stosowane zwiazki o wzorze 3, moga wystepowac w postaci róznych form tautomerycznych przedstawionych na schematycznym rysunku, gdzie schemat przedstawia tautomery zwiazku o wzorze 1 oznaczone wzorami 1a, 1b i 1c, w których R ma wyzej podane znaczenie, a schemat 2 przedstawia tautomery zwiazku o wzorze 3 oznaczone wzorami 3a, 3b i 3c.Skladnik bierny sprzegania o wzorze 3 mozna wytworzyc wedlug metody Bobbith'a i Scola, J.org.chem. , 560, przez poddanie kondensacji estru etylowego kwasu acetylooctowego, z cyjanoacetoamidem, we wrzacym metanolu w obecnosci wodorotlenku potasu.Wytworzone sposobem wedlug wynalazku barwniki sa szczególnie dogodne do barwienia i drukowania wyrobów z syntetycznych materialów, jak na przyklad poliolefin, zwiazków poliwinylowych, poliakrylonitrylo- wych, 2,5-octanu celulozy, a zwlaszcza poliestrów na przyklad tereftalanu polietylenoglikolu, przy czym za pomoca znanych metod barwienia lub drukowania umozliwiaja uzyskanie intensywnych wybarwien w odcieniu zóltym, o bardzo dobrych wlasnosciach odpornosciowych, zwlaszcza o doskonalej odpornosci na swiatlo i sublimacje, jak i bardzo dobrej odpornosci na magazynowanie, przy znikomym zabrudzeniu welny oraz wysokiej stabilnosci wobec pH.Barwienie wyrobów z wyzej wymienionych tworzyw za pomoca barwników wedlug wynalazku prowadzi2 90321 sie korzystnie z wodnych zawiesin, w obecnosci nosników, w temperaturze 80—110°C lub bez nosników w temperaturze 10—140°C, jak i metoda tak zwanego utrwalania termicznego w temperaturze 180—230°C.Wyzej wymienione hydrofobowe tworzywa mozna równiez barwic barwnikiem wedlug wynalazku z roztworu w organicznych rozpuszczalnikach, jak tez i w masie.Szczególnie cenne sa szczególnie te barwniki o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza rodnik alkilowy o 1 —2 atomach wegla, a zwlaszcza barwniki o wzorze 4 i wzorze 5.Barwienie mozna przeprowadzic, na przyklad nastepujacymi sposobami. 1,0 czesc barwnika o wzorze 4 otrzymanego w postaci subtelnego proszku miesza sie z 2000 czesciami wody, po czym mieszanine zadaje sie kwasem octowym az do uzyskania odczynu o wartosci pH 5—6, a nastepnie dodaje sie 4 czesci siarczanu amonu i 2 czesci ogólnie znanego srodka dyspergujacego wytworzonego na bazie produktu kondensacji formaldehydu z kwasem naftalenosulfonowym. Do otrzymanej w powyzszy sposób kapieli wprowadza sie 100 czesci tkaniny poliestrowej z tereftalanu glikolu polietylenowego i barwi w ciagu 1,5 godziny w temperaturze 120—130°C. Po zakonczeniu barwienia i wyplukaniu oraz 15 minutowej obróbce w temperatu¬ rze 60—70°C srodkiem redukujacym stanowiacym 0,2% alkaliczny roztwór dwutionianu sodu, ponownym plukaniu i suszeniu, otrzymuje sie intensywnie zólte wybarwienie o doskonalych wlasnosciach odpornoscio- w^crT/zwlaszcza na swiatlo i termiczne utrwalenie.Barwnik ten wytworzony wedlug nizej podanego sposobu w przykladzie I charakteryzuje sie przy barwieniu doskonala zdolnoscia wbudowywania i wykazuje bardzo dobra stabilnosc wobec pH przy czym przy barwieniu tkanin z wlókien mieszanych tj. poliestrowych i welnianych tylko w znikomym stopniu brudzi welne.Mozna równiez postepowac w ten sposób, ze 30 czesci barwnika o wzorze 5 w,postaci subtelnie rozdrobnionej rozciera sie z farba drukarska zlozona z 45,0 czesci maczki z pestek owocu drzewa chleba swietojanskiego, 6,0 czesci soli sodowej kwasu 3-nitrobenzenosulfonowego i 3,0 czesci kwasu cytrynowego, do uzyskania 1000 czesci farby.Otrzymana farbe drukarska barwi sie tkanine poliestrowa, za pomoca drukowania, suszenia i utrwalenia termicznego wciagu 45 sekund w temperaturze 215°C. Po plukaniu i wykonczeniu wedlug sposobu opisanego w drugiej czesci przykladu I otrzymuje sie zólty druk o bardzo dobrych wlasnosciach odpornosciowych, zwlaszcza o doskonalej odpornosci na swiatlo i termiczne utrwalenie.Barwnik ten stosowany wedlug pierwszego z wymienionych sposobów, wykazuje doskonala zdolnosc wbudowywania sie i bardzo dobra stabilnosc wobec zmian pH, przy czym przy barwieniu tkanin z wlókien mieszanych poliestrowych/welny tylko w znikomym stopniu brudzi welne.Barwnik ten wytworzony wedlug sposobu opisanego w przykladzie II, zastosowany w wyzej opisanej pascie drukarskiej jest odpowiedni równiez do drukowania tkanin z wlókna trójoctanowego, przy czym po procesie barwienia po 10 minutowym suszeniu pod cisnieniem 1,5 atm, oraz plukaniu i namydleniu oraz ponownym plukaniu i suszeniu, uzyskuje sie druk o kolorze zóltym doskonale odporny na dzialanie swiatla.Wynalazek ilustruja nizej podane przyklady, w których czesci, o ile nie podano inaczej, oznaczaja czesci wagowe.Przyklad I. 15,2 czesci 2-metylo-4-nitroaniliny w 300 czesciach wody, w obecnosci 36,0 czesci 30% kwasu solnego, w temperaturze 0—5°C, dwuazuje sie roztworem 7,7 czesci azotynu sodu w 50 czesciach wody, po czym saczy sie i klarowny roztwór soli dwuazoniowej wkrapla sie do zawiesiny 16,5 czesci 3-cyjano-4-mety- lo-6-hydroksy-2-pirydonu w 400 czesciach wody i 16,6 czesciach lugu sodowego o stezeniu 33°Be. Reakcje sprzegania prowadzi sie w temperaturze 0—5°C utrzymywanej za pomoca dodawania lodu w ilosci 500 czesci. Po zakonczeniu sprzegania odsacza sie wytworzony barwnik, myje go woda az do uzyskania odcieku o obojetnym odczynie, a nastepnie suszy. Barwnik o wzorze 4 otrzymuje sie w postaci zóltego proszku, rozpuszczajacego sie w stezonym kwasie siarkowym, a zabarwieniem pomaranczowym o odcieniu zóltym.Przyklad II. 16,6 czesci 2-etylo-4-nitroaniliny dwuazuje sie wedlug sposobu opisanego w przykladzie I, po czym sprzega sie z 16,5 czesciami 3-cyjano-4-metylo-6-hydroksy-2-pirydonu i barwnik wyodrebnia.Otrzymuje sie barwnik o wzorze 5 w postaci zóltego proszku rozpuszczajacego sie w stezonym kwasie siarkowym z zóltawo-pomaranczowym zabarwieniem.W podanej tablicy wymieniono dalsze, wytworzone sposobem wedlug wynalazku barwniki o ogólnym wzorze 1, w którym R ma znaczenie podane w II kolumnie tej tablicy. Barwniki te umozliwiaja uzyskanie wybarwien lub druków na materialach poliestrowych, w odcieniu zóltym o doskonalych wlasnosciach odpor¬ nosciowych.90321 3 Tablica Nr kolejny barwnika 1 2 3 4 6 7 8 9 R —CH3 —CHj —CH9 wzór 6 —CH3 —CHj —CHj —CHj wzór 7 wzór 8 wzór 9 —CH3 —CHj —CHg —CHg —-CH^ wzór 10 wzór 11 —CHj —CHj —CH2 —CHj —CHa —CH j PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nierozpuszczalnych w wodzie barwników monoazowych wolnych od grup jono- twórczych, o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza ewentualnie rozgaleziony rodnik alkilowy o 1—6 atomach wegla, znamienny tym, ze poddaje sie dwuazowaniu amine o ogólnym wzorze 2, w którym R ma wyzej podane znaczenie i otrzymany zwiazek dwuazoniowy sprzega sie z 3-cyjano-4-metylo-6-hydroksy-2-pirydonem o ogólnym wzorze 3.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze dwuazuje sie 2-metylo-4-nitroaniline/ a otrzymany zwiazek dwuazoniowy sprzega sie z 3-cyjano-4-metylo-6-hydroksy-2-pirydonem i otrzymuje barwnik o wzorze 4. .
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dwuazuje sie 2-etylo-4-nitroaniline, a otrzymany zwiazek dwuazoniowy sprzega sie z 3-cyjano-4-metylo-6-hydroksy-2-pirydonem i otrzymuje barwnik o wzorze 5. /" CH, 0,N-f)-N-NYV- CN I H Wzór { 1 \ / W Wzór Z CH, 3 HO I H Wzór 3 CN90 321 H0"\i*0 i H Wzór 4 , /^2H5 CH, o2N-^/-N=N-7rVl CN HO^y^O Izór 5 H -CH, -OH -CH CH, Wzór 6 ¦-CH, -CH2 CH3 W. zor -CH,-QH m CH, Wzór 8 -C-CH3 XCH3 Wzór 9 •CH, -CHZ-CH2-CH XCH3 Wzór ID y CH2-CH3 CH "^CH2 CH3 Wzór ii90 321 R CH3 R CH3 i zór i H cry^o /zor 5r la H P CH3 _D CH3 o.no^.y^^flNO- ^h^sj Wzór ib H Yzór ic Schemat i CH, CN fflAf^0 i H Wzór 3 OH. °\ 0H i H hPH5 CN i N Wzór 3a HO N liMzór 3c CN OH Wzór 3b Schemat 2 PL