PL92548B1

PL92548B1 -

Info

Publication number: PL92548B1
Application number: PL1974176600A
Authority: PL
Priority date: 1974-01-09
Filing date: 1974-12-18
Publication date: 1977-04-30
Also published as: DE2400902C2; DE2400902A1; IT1025954B; FR2257041A1; GB1497151A; BE821359A

Description

Przedmiotem wynalazku jest element urzadzenia, majacy wytoczenie dla osadzenia w nim zewnetrz¬ nego pierscienia lozyska tocznego, przy czym wspólczynnik rozszerzalnosci elementu urzadzenia jest wiekszy niz wspólczynnik rozszerzalnosci pierscienia zewnetrznego.

Materialy lozysk i elementów urzadzenia, w któ¬ rych te lozyska sa osadzone, jak na przyklad czes¬ ci obudowy i tym podobne, maja rózne wspólczyn¬ niki rozszerzalnosci. Poniewaz na ogól temperatury podczas pracy tych urzadzen nie sa stale i podle¬ gaja duzym wahaniom, wystepuja trudnosci od¬ nosnie osadzenia lozysk tocznych zwlaszcza wtedy, gdy material elementów urzadzenia ma wiekszy wspólczynnik rozszerzalnosci niz material pierscie¬ ni zewnetrznych. Tego rodzaju duze wahania tem¬ peratury wystepuja na przyklad w przypadku sprzegiel hydraulicznych (sprzegiel Fóttingera), które wystawione sa w czasie pracy na dzialania temperatur zawartych miedzy 20°C i 150°C. Po¬ niewaz ich obudowy wykonane sa z aluminium, a do wykonania zewnetrznych pierscieni lozysk tocznych uzywa sie stali, której wspólczynnik roz¬ szerzalnosci wynosi tylko polowe wspólczynnika rozszerzalnosci aluminium, wystepuja czesto, przy wyzszych temperaturach i zaleznie od doboru pa¬ sowania, luzne osadzenie pierscienia zewnetrznego.

Znane jest unikanie tych wad przez wylanie obudowy stalowa lub zeliwna tuleja, w celu osa¬ dzenia w niej pierscienia zewnetrznego. Wada te¬ go sposobu jest z kolei wysoki koszt, tak, ze to rozwiazanie stosowane bywa tylko w specjalnych przypadkach.

Znane jest równiez otaczanie pierscienia ze- wnetrznego falistym wiencem ze stali sprezynowej, w celu uzyskania tym sposobem sprezystego pola¬ czenia pierscienia zewnetrznego z obudowa. W praktyce okazalo sie jednak, ze wystepuja tu nie¬ dopuszczalne wieloboczne odksztalcenia zewnetrz- io nego pierscienia lozyska, które pociagaja za soba nieprawidlowosci ruchu obrotowego.

U podstaw wynalazku lezy wiec zadanie zapew¬ nienia mocnego osadzenia pierscienia zewnetrzne¬ go, niezaleznego od temperatur roboczych, w przy- padku elementów urzadzen, których wspólczynni¬ ki rozszerzalnosci sa wieksze niz wspólczynniki, roz¬ szerzalnosci zewnetrznych pierscieni lozysk tocz¬ nych. Tego rodzaju elementy urzadzen wykonane sa na przyklad z aluminium, poliamidów itp.

W mysl wynalazku, zadanie to zostalo rozwiaza¬ ne w ten sposób, ze w wytoczeniu osadzony jest element pierscieniowy, którego wspólczynnik roz¬ szerzalnosci jest wiekszy niz wspólczynniki rozsze¬ rzalnosci elementu urzadzenia i pierscienia ze- wnetrznego. Osiagnieto tym sposobem to, ze przy wzroscie temperatury element pierscieniowy roz¬ szerza sie silniej niz pierscien zewnetrzny i czesc urzadzenia, w której jest osadzony. W wyniku po¬ wyzszego, przy wyzszych temperaturach wywiera on silny nacisk zarówno na pierscien zewnetrzny, 92 54892 548 jak i na czesc urzadzenia; tak, ze pierscien ze¬ wnetrzny jest przytrzymywany w sposób nie po¬ zwalajacy na jego poruszenie i utworzenie sie osa¬ dzenia luznego nie jest juz mozliwe.

W celu unikniecia osiowego przesuwania sie ele- anentu pierscieniowego, wewnetrzna sciana wyto¬ czenia moze wedlug wynalazku miec obwodowe wybranie dla osadzenia w nim tego elementu.

W korzystnym wykonaniu, grubosc elementu pierscieniowego okreslona jest wzorem (D +d) (D — d)-a2< (a3 — or.i) T77>1 \ 3 piersciei w którym: D = srednica otworu, w przypadku, gdy element jowy przylega do wewnetrznej scia- enia, wzglednie = srednicy wybra¬ nia,"© ile| wytopzenie takowe posiada, d = zewnetrzna srednica pierscienia zewnetrz- .-.*W*i = wspólczynnik Rozszerzalnosci pierscienia ze- ? ^- ~~^ whetrznego, a2 = wspólczynnik rozszerzalnosci elementu pierscieniowego, a3 = wspólczynnik rozszerzalnosci czesci urza¬ dzenia, przy czym wielkosci powyzszych parametrów dobiera sie tak, by przy wzro¬ scie temperatury promieniowe naprezenie wstepne pierscienia zewnetrznego pozosta¬ walo stale, lub co najwyzej powiekszalo sie.

Dzieki zastosowaniu takiej reguly wymiaro¬ wania, mozna w optymalny sposób dobrac rozmiary elementu pierscieniowego.

W korzystnym uksztaltowaniu przedmiotu wyna¬ lazku, element pierscieniowy wykonany jest z ma¬ terialu elastycznego, tak, ze dla osadzenia go w wy- - braniu mozna go sprezyscie odksztalcic i wsunac w wybranie. Taka postac wykonania jest przede * wszystkim korzystna dla elementów pierscienio¬ wych wykonanych na przyklad z kauczuku buta¬ dienowego o wspólczynniku rozszerzalnosci rów¬ nym 120 x 10"6, kauczuku silikonowego o wspól¬ czynniku rozszerzalnosci 185 x 10~6, lub kauczuku fluorowego o wspólczynniku rozszerzalnosci wyno¬ szacym 145x 10"6.

Szczególnie prosty szczelinowy element pierscie¬ niowy powstaje wtedy, gdy tasmowy material o ob¬ wodzie zamknietym zostaje podzielony na odcinki o odpowiedniej dlugosci i nastepnie wygiety, na ksztalt elementu pierscieniowego. Jako material tasmowy moga byc zastosowane równiez tasmy z tworzywa sztucznego, wzglednie tasmy gumowe o wymaganym wspólczynniku rozszerzalnosci, któ¬ rych odcinki, po ich ulozeniu w wybraniu, przyj¬ muja postac szczelinowego elementu pierscienio¬ wego.

Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania pokazanym na rysunku, który przedstawia przekrój poosiowy pokazanej w odcin¬ ku obudowy, z lozyskiem tocznym osadzonym we¬ dlug wynalazku, przy czym element pierscieriiówy ulozony jest w wybraniu.

Na figurze cyfra 1 oznaczona jest-pokazana w od- cinku obudowa, majaca wytoczenie dla osadzenia w nim pierscienia zewnetrznego 3 lozyska toczne¬ go 4. Pierscien wewnetrzny 5 tego lozyska tocznego osadzony jest w zrany jako taki sposób na prze¬ prowadzonym poprzez obudowe, czesciowo pokaza¬ lo nym wale 6. Cyfra 7 oznaczone sa elementy toczne lozyska tocznego. Wytoczenie ze swej strony posia¬ da poza tym obwodowe wybranie, do którego wpa¬ sowany jest element pierscieniowy 9 wykonany z kauczuku butadienowego.

Claims

Zastrzezenia patentowe

1. Element urzadzenia, majacy wytoczenie dla osadzenia w nim zewnetrznego pierscienia lozyska 20 tocznego, przy czym wspólczynnik rozszerzalnosci elementu urzadzenia jest wiekszy niz wspólczyn¬ nik rozszerzalnosci zewnetrznego pierscienia, zna¬ mienny tym, ze posiada osadzony w wymienionym wytoczeniu element pierscieniowy (9), którego 25 wspólczynnik rozszerzalnosci jest wiekszy niz wspólczynniki rozszerzalnosci elementu urzadzenia i pierscienia zewnetrznego.

2. Element urzadzenia wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze wewnetrzna sciana wytoczenia ma 30 na obwodzie wybranie dla osadzenia w nim ele¬ mentu pierscieniowego (9).

3. Element urzadzenia wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze grubosc scianki elementu pierscienio¬ wego (9) okreslona jest wzorem (D —d)-a2^ (D+d) (a3 — aj w którym: D = srednica otworu wzglednie wybrania, d = srednica zewnetrzna pierscienia zewnetrz- 40 nego, ax = wspólczynnik rozszerzalnosci pierscienia ze¬ wnetrznego, az = wspólczynnik rozszerzalnosci elementu pierscieniowego, 45 a3 = wspólczynnik rozszerzalnosci elementu urza¬ dzenia, przy czym wielkosci powyzsze dobrane sa tak, by przy wzroscie temperatury promieniowe napreze¬ nie wstepne pierscienia zewnetrznego (3) pozosta- 50 walo stale lub co najwyzej powiekszalo sie.

4. Element urzadzenia wedlug jednego z zastrz. 1, albo 2, albo 3, znamienny tym, ze element pierscie¬ niowy (9) jest wykonany z materialu elastycznego i ma obwód zamkniety. 55

5. Element urzadzenia wedlug jednego z zastrz. 1, albo 2, albo 3, znamienny tym, ze element pierscie¬ niowy (9) wykonany jest z odcinka tasmy w posta¬ ci paska.92 548