PL93841B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania po- hodnych kwasu a-fenylopropionowego o ogólnym wzorze c w którym R oznacza rodnik alkilowy o 2-5 atomach wegla lak rodnik etylowy, butylowy, korzystnie izobutylowy, lub {rodnik cykloalkilowy o 3-7 atomach wegla.

Z polskiego opisu patentowego nr 68998 znane sa sposoby wytwarzania pochodnych kwasu a-fenylopropionowego polegajace na utlenianiu pochodnych aldehydu a-fenylo¬ propionowego o ogólnym wzorze 2, w którym R ma wyzej podane znaczenie, tlenkiem srebrowym lub nadmangania¬ nem potasowym.

Powazna wada sposobu utleniania pochodnych aldehydu a-fenylopropionowego za pomoca tlenku srebrowego sta¬ nowi to, ze wymaga on stosowania duzego nadmiaru dro¬ giego zwiazku srebra oraz jego regeneracji.

Utleniajac wedlug powyzszego opisu aldehyd p-izobutylo- -a-fenylopropionowy nadmanganianem potasowym otrzy¬ muje sie oprócz kwasu p-izobutylo-a-fenylopropionowego okolo 30% zwiazku ubocznego zawierajacego w pozycji para zamiast rodnika izobutylowego grupe karboksylowa.

Ze wzgledu na bardzo zblizony charakter chemiczny otrzy¬ manych produktów wyodrebnienie z tej mieszaniny czyste¬ go kwasu p-izobutylo-a-fenylopropionowego jest trudne i polaczone z duzymi stratami. Stosujac do oczyszczania metody chromatograficzne mozna otrzymac kwas p-izo- butylo-a-fenylopropionowy zaledwie z 30-35% wydajnoscia.

Podobnie utleniajac aldehyd p-alkilo-a-fenylopropiono- wy tlenkiem srebrowym otrzymuje sie produkt niejedno¬ rodny. Alkaliczne srodowisko w czasie utleniania aldehydu tlenkiem srebrowym sprzyja ubocznym reakcja kondensacji katalizowanych przez zasady a w szczególnosci kondensacji aldolowej, co równiez obniza czystoic produktu, a tym sa¬ mym jego wydajnosc. Znane sa równiez wlasnosci utlenia* jace podchlorynu sodowego jako czynnika utleniajacego aldehydy do kwasów, ale w przypadku aldehydów aroma¬ tycznych posiadajacych w pierscieniu fenylowym lancuchy weglowodorowe utlenianiu ulegaja równiez grupy alkilowe.

Obecnie stwierdzono, ze stosujac do utleniania aldehydów aromatycznych, a w szczególnosci do utlenienia aldehydów aromatycznych posiadajacych w pierscieniu fenylowym podstawnik alkilowy chloryn sodowy mozna selektywnie utlenic wylacznie grupe aldehydowa nie naruszajac rodnika alkilowego.

Sposób wedlug wynalazku daje znaczne korzysci, po¬ niewaz zastosowanie jako selektywnego utleniacza grupy aldehydowej nie naruszajacego rodników alkilowych taniego i latwo dostepnego chlorynu sodowego umozliwilo wytwa¬ rzanie czystych pochodnych kwasu a-fenylopropionowego.

Sposób wedlug wynalazku polega na utlenianiu pochod¬ nych aldehydu a-fenylopropionowego o ogólnym wzorze 2, w którym R ma wyzej podane znaczenie chlorynem sodowym w obecnosci kwasów jak kwasu amidosulfonowego, kwasu siarkowego lub mieszaniny tych kwasów. Reakcja utleniania przebiega w srodowisku wodnym lub w mieszaninie woda- rozpuszczalnik organiczny mieszajacy sie z woda jak np: alkohol metylowy, etylowy, dioksan, tert-butanol. Reakcje utleniania prowadzi sie w temperaturze 0°-100°C korzystnie w temperaturze 20 °C, w czasie 4-12 godzin. Otrzymane wedlug wynalazku kwasy a-fenylopropionowe krystalizuje sie najlepiej z heksanu lub odpowiedniej frakcji benzynowej.93 841 Przyklad I. Do mieszaniny 19 g aldehydu p-izobuty- lo-a-fenylopropionowego i 12,6 g kwasu amidosulfonowego w 200 ml wody dodano roztwór 12,1 g chlorynu sodu w 100 ml wody i mieszano 4 godziny w temperaturze po¬ kojowej. Po zalkalizowaniu roztwór ekstrahowano eterem dwuetylowym, a nastepnie warstwe wodna zakwaszono.

Wytracony kwas p-izobutylo-a-fenylopropionowy suszono i krystalizowano z heksanu.

Otrzymano: 123 g produktu, tt. 75-77 °C Przyklad II. Do mieszaniny 38 g aldehydu p-izo- butylo-a-fenylopropionowego i 10 ml stezonego kwasu siarkowego w 500 ml wody dodano 25 g chlorynu sodu i mieszano 12 godzin w temperaturze pokojowej. Po zalka¬ lizowaniu roztwór ekstrahowano benzenem. Warstwe wodna zakwaszono. Wytracony kwas odsaczono i wysuszono. Po krystalizacji z ligroiny otrzymano: 25 g kwasu p-izobutylo-a- -fenylopropionowego, o tt. 74-75 °C.

Przyklad III. Do mieszaniny 19 g aldehydu p-izo- butylo-a-fenylopropionowego i 6 g kwasu amidosulfono¬ wego oraz 1 ml stezonego kwasu siarkowego w 300 ml wody dodano roztwór 12,1 g chlorynu sodu w 100 ml wody i mie¬ szano 4 godziny w temperaturze pokojowej. Po zalkalizo¬ waniu roztwór ekstrahowano toluenem, a nastepnie war¬ stwe wodna zakwaszono. Otrzymany kwas odsaczono, wy¬ suszono i krystalizowano z eteru naftowego.

Otrzymano 13,2 g kwasu p-izobutylo-a-fenylopropionowego o tt. 74-76 °C.

Przyklad IV. Do mieszaniny 19 g aldehydu p-izo- butylo-a-fenylopropionowego i 12,6 g kwasu amidosulfo¬ nowego w 200 ml wody i 100 ml dioksanu dodano roztwór 12,1 g chlorynu sodu w 100 ml wody. Mieszano 6 godzin w temperaturze pokojowej. Po zalkalizowaniu mieszaniny 29 ekstrahowano chlorkiem metylenu. Warstwe wodna za¬ kwaszono.

Wytracony kwas odsaczono i wysuszono. Po krystalizacji z heksanu otrzymano 12,4 g kwasu p-izobutylo-a-fenylo- propionowego o tt. 74-75 °C.

PrzykladV. Do mieszaniny 19 g aldehydu p-/cyklo- propylometylo/-a-fenylopropionowego i 12,6 g kwasu amidosulfonowego w 150 ml wody i 150 ml etanolu dodano roztwór 12,1 g chlorynu sodu w 100 ml wody. Mieszano 6 godzin w temperaturze pokojowej. Po zalkalizowaniu mieszanine ekstrahowano chloroformem. Warstwe wodna zakwaszono i ekstrahowano dwukrotnie eterem dwuetylo¬ wym. Ekstrakty eterowe polaczono i wysuszono bezwodnym siarczanem sodu. Rozpuszczalnik odparowano. Pozostalosc destylowano zbierajac frakcje 120-122 °C 0,05 mm Hg.

Otrzymano 10 g kwasu p/cyklopropylometylo/-a-fenylo- propionowego.

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania pochodnych kwasu a-fenylopropio- nowego o ogólnym wzorze 1 w którym R oznacza rodnik alkilowy o 2-5 atomach wegla lub rodnik cykloalkilowy o 3-7 atomach wegla, znamienny tym, ze aldehyd p-alkilo- -a-fcnylopropionowy o wzorze ogólnym 2, w którym R ma znaczenie podane wyzej utlenia sie selektywnie chlorynem sodowym do czystego kwasu p-alkilo-a-fenylopropionowego nie zawierajacego produktów ubocznych w obecnosci kwa¬ sów, zwlaszcza kwasu amidosulfonowego i kwasu siarko¬ wego lub mieszaniny tych kwasów w srodowisku wodnym lub w mieszaninie woda-rozpuszczalnik organiczny, naj¬ korzystniej woda-etanol lub woda-dioksan w temperaturze 0° + 100 CC zwlaszcza w temperaturze 20 °C. CH3 CHC00H Wzórf Wzór Prac/Poligraf. UP PRL naklad 120+18