Przedmiotem wynalazku jest termoplastyczna masa przeznaczona do trwalego znakowania na goraco jezdni.Znane termoplastyczne masy, które w stanie stopionym sa stosowane do znakowania jezdni, dróg, skrzyzowan typu zebry iinnych linii, skladaja sie glównie z trzech skladników: napelniacza, pigmentu i srodka wiazacego. Ilosc napelnia- cza wynosi od 50 do 95% wagowych, pigmentu do 15% wagowych, a srodka wiazacego od 5 do 30% wagowych.Jako srodek wiazacy stosuje sie przewaznie zywice poli¬ estrowe, epoksydowe, lateksy kauczukowe, polichlorek winylu lub zywice naturalne, jak na przyklad kalafonie plastyfikowana wyzszymi alkoholami.Wyzej wymienione zywice jako srodki wiazace napelniacz, podloze asfaltowe i/lub betonowe nie spelniaja wszystkich warunków wymaganych od mas do trwalego znakowania jezdni. Sa albo zbyt kruche w temperaturach od—5 do —10 °C lub zbyt miekkie i lepkie w temperaturach 35—40°C lub tez nietrwale podczas kilkunastomiesiecznej eksploa¬ tacji.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze stabilna odporna na wahania temperatury w zakresie od —10° do +40°C, przyczepna do asfaltu i betonu, trwala w warunkach eksplo¬ atacji normalnego ruchu miejskiego^ mase wedlug wynalazku otrzymuje sie dzieki zastosowaniu w jej srodku wiazacym jako zmiekczaczy kalafonii epoksydowanych olejów roslinn- nych i ewentualnie poliizobutylu, przy czym stosunek wagowy kalafonii do zmiekczaczy wynosi od 1:1 do 5:1.Kalafonia jest twarda, spoista i krucha, natomiast przez wprowadzenie do niej epoksydowanych olejów roslinnych otrzymuje sie konieczny stopien uplastyczniania i przyczep¬ nosci zarówno do asfaltu jak i betonu.Stosowana w masie wedlug wynalazku kalafonia moze byc kalafonia balsamiczna, ekstrakcyjna, talowa, uwodorniona, estryfikowana gliceryna, pentaerytrytem, modyfikowana bezwodnikiem maleinowym lub zywicami fenolowofornial- dehydowymi.Epoksydowane oleje roslinne spelniaja w masie podwój¬ na role: zmiekczaczy i stabilizatorów. Ponadto obnizaja lepkosc masy przez co poprawiaja jej rozlewnosc w stanie stopionym. Chemiczne wiazanie sie grup epoksydowych tych zmiekczaczy z grupami kwasowymi kalafonii zapobiega wypacaniu sie ich z masy w czasie ekspoloatacji. Zmiek- czacze te sa to epoksydowane oleje: sojowy, rzepakowy, na przyklad, Plastol 10, Plastol 11.Dodatkowo wprowadzony do masy poliizobutylen uelas¬ tycznia ja w niskich temperaturach oraz poprawia jej spo¬ istosc. Jednak ilosc poliizobutylenu nie powinna przekro¬ czyc 50% zawartosci epoksydowanych olejów roslinnych.Najlepsze wyniki osiaga sie przez stosowanie poliizobu¬ tylenu o ciezarze czasteczkowym od 100 do 100000.Ilosciowy udzial zmiekczaczy uzalezniony jest od ich rodzaju oraz gatunku uzytej kalafonii, przy czym optymalny stosunek wagowy kalafonii do zmiekczaczy wynosi od 1:1 do 5:1.Jako napelniacze stosuje sie kruszywa i piaski kwarcowe, piaski rzeczne, kopalne, weglan wapnia, talk, kruszywa kwarcowe lub dolomitowe o srednicy ziarna od 0.001 da 3 mm, kulki szklane pelne i/lub puste, kulki bazaltowe. 93 84293 842 / Jako pigmenty stosuje sie biel tytanowa, cynkowa, tlenek zelaza, zólcien chromowa, przy czym stosunek ilosci wagowych srodka wiazacego do napelniacza wynosi od 1:1 do 1:9.Wymienione skladniki masy do znakowania na goraco jezdni mozna mieszac w szerokim zakresie temperatur od 20-^200 °C, a najkorzystniej 160-i-200 °C. Pomiary twar¬ dosci masy w temperaturach —10°C, 20 ° i 40 °C prowadzo¬ no na Durometrze Shore* a A. Pomiary lepkosci masy w temperaturze 160—200 °C wykonano przy pomocy wiskozymetru Brookfield'a.Sposób znakowania jezdni polega na rozprowadzeniu masy w stanie stopionym w temperaturze 150—200 °C na wyznaczonej przestrzeni jezdni przy pomocy odpowiednich form szczelinowych. Grubosc i szerokosc znaku uzyskuje sie przez ustawienie otworu spustowego formy.Dobra jakosc powierzchni znaku uzyskuje sie przez posypanie napelnia- czem lub pojedynczym jej skladnikiem powierzchni pasa, natychmiast po jego rozlozeniu.Przyklad I. Po wymieszaniu w temperaturze 180°C nastepujacych skladników wzietych w czesciach wagowych: kalafonia 3A poliizobutylen o c.cz. 600 Plastol 10 (epoksydowany olej sojowy) biel tytanowa piasek o srednicy ziarna 0,01—3 mm kulki szklane ,2 1,7 3,4 ,0 70,0 4/7 Uzyskano mase o lepkosci w temperaturze 180 °C — 52 000 cP, twardosci w temperaturach: 20°C — 69, 40°C — 22,-10°C —86.Przyklad II. Po wymieszaniu w temperaturze 190 °C nastepujacych skladników wzietych w czesciach wagowych: kalafonia 5A 12,3 Plastol 11 (epoksydowany olej rzepakowy) - 4,5 poliizobutylen o c. cz. 10000 0,5 biel tytanowa maczka kwarcowa piasek o srednicy ziarna 0,01—1 mm 8,0 ,0 50,5 kruszywa kwarcowe o srednicy ziarna 0,3—2mm 9,7 Uzyskano mase o twardosci w temperaturach: — 92, +40°C — 25 i lepkosci w temperaturze 41000cP. 40 -10°C 190 °C Przyklad III. Po wymieszaniu w temperaturze 160°C nastepujacych skladników wzietych w czesciach wago¬ wych: kalafonia balsamiczna . 13 Plastol 10 (epoksydowany olej sojowy) 4,5 bieltytanowa 9,0 napelniacz (sklad jak w przy¬ kladzieII) 73,5 Uzyskano mase o lepkosci w temperaturze 160 °C — 39 000 cP i twardosci w temperaturach: 20°C — 75, 40 °C — 29, -10° -83. PL