Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do prze¬ noszenia pólplynnej masy, zwlaszcza betonu do od¬ leglych, wysoko polozonych miejsc wznoszonej bu¬ dowli.Znane sa urzadzenia tego typu z opisów paten¬ towych Stanów Zjednoczonych nr nr: 3151732; 3171534; 3203538; 3590983 i 3598224, sluzace do prze¬ noszenia materialów pólplynnych, jak beton, zwir, piasek, itp.Opisane urzadzenia maja zastosowanie w przeno¬ szeniu betonu do szeregu róznych odleglych miejsc we wznoszonej konstrukcji.Urzadzenie przenoszace osadzone na belce, w opi¬ sie patentowym zgloszonym w Stanach Zjednoczo¬ nych nr 3598224, daje sie wysuwac, cofac, obracac i podnosic w celu dosiegniecia szeregu miejsc bu¬ dynku. To urzadzenie przenoszace nie daje sie jed¬ nak zastosowac wydajnie do przenoszenia duzych ilosci betonu do miejsc polozonych wysoko. Na przyklad, jesli belka jest nachylona pod zbyt du¬ zym katem, to pólplynna masa betonu nie przesu¬ wa sie ku górze tasmy z teoretycznie zlozona pred¬ koscia. Rzeczywista dlugosc przenosnika przy pel¬ nym wysunieciu nie posiada zasiegu obejmujacego wierzcholek budynku wielopietrowego lub jego punktów posrednich wysoko polozonych, albo tez wspólczesnie budowanych parkingów pietrowych.Znane jest stosowanie ruchomych plugów do wy¬ ladowywania betonu na bok z tasmy przenosnika w dowolnym jego miejscu. Typowe plugi znane uprzednio przedstawiono w opisach patentowych zgloszonych w Stanach Zjednoczonych nr 2099071; 3156170 i 3590983. Plugów tych na ogól nie uzywano do wyladowywania betonu z uniesionych przenosni¬ ków; byly one czesciej stosowane w poziomych ma¬ szynach do nawierzchni drogowych.Stwierdzono równiez, ze walki luzne przenosni¬ ków do betonu powinny byc samonastawne, to jest powinny przekrecac sie w kierunku kazdego od¬ chylenia tasmy w celu wytworzenia sily, która wy¬ wolywalaby powrót tasmy do prawidlowego polo¬ zenia w srodkowej czesci walków. Jest to koniecz¬ ne dla unikniecia strat energii napedowej dopro¬ wadzanej do tasmy. Typowy walek samonastawny jest przedstawiony w opisie patentowym zgloszo¬ nym w Stanach Zjednoczonych nr 3590983.Urzadzenie przenoszace zawieszone pod belka, sluzace do przenoszenia materialów do odleglych miejsc wyladowania, jest opisane w patencie Sta¬ nów Zjednoczonych nr 1331464. Urzadzenie to nie zawiera plugu do zsypywania bocznego i nie jest przewidziane do wysuwania na zewnatrz na duza odleglosc, tasma przenosnika zas nie daje sie obra¬ cac w bok wzgledem belki. Na przyklad przenos¬ nik przedstawiony w patencie Stanów Zjednoczo¬ nych nr 1331464 nie moze byc zbudowany jako pod¬ wieszony o duzej dlugosci, gdyz bylby wtedy pod¬ dany dzialaniu nadmiernych sil bocznych, które spowodowalyby jego zalamanie sie w plaszczyznie poziomej. 9(6153 MC15 4 Celem wynalazku jest konstrukcja urzadzenia slu¬ zaca do przenoszenia materialów pólplynnych, np. betonu, do miejsc wysoko polozonych, nie wyka¬ zujacego wad urzadzen znanych poprzednio.Celem wynalazku jest konstrukcja ruchomego urzadzenia do przenoszenia betonu na wieksze wy¬ sokosci, w którym beton mozna byloby wyladowy¬ wac w szeregu róznych punktach polozonych w plaszczyznie lezacej na tej wysokosci.Jeszcze innym celem wynalazku jest konstruk¬ cja wydluzonej ramy przenosnika zawieszonej na linach wolnej od sil dzialania przesuwnego lub zgi¬ nania w kierunku bocznym.Innym celem wynalazku jest wyposazenie prze¬ nosnika z plugiem do bocznego zsypywania w ze¬ spól poziomych walków luznych, samonastawny i sluzacy do wyrównywania przekrzywien tasmy.Jeszcze innym celem wynalazku jest wyposazenie zespolu poziomych walków luznych pluga wyla¬ dowczego, który to zespól unosi tasme przenosnika z rynny utworzonej przez zespól walków w celu usuniecia betonu.Dalszym celem wynalazku jest konstrukcja no¬ wego typu ukladu linowego i podtrzymujacego do podwieszenia wydluzonego przenosnika pod elemen¬ tem nosnym.Cele te zostaly osiagniete przez skonstruowanie urzadzenia wedlug wynalazku zawierajacego wy¬ dluzony element nosny wystajacy na zewnatrz i drugi element podtrzymujacy wystajacy na ogól ku górze jak równiez urzadzenie nosne, np. po¬ most, osadzone na jednej scianie tego drugiego ele¬ mentu podtrzymujacego i wystajacego ku górze, a dajace sie ustawiac na róznej wysokosci, oraz przenosnik z dluga tasma bezkoncowy o jednym koncu osadzonym na urzadzeniu nosnym, a posia¬ dajace zdolnosc poruszania drugiego konca prze¬ nosnika poziomo i pionowo. Dzwigar jest przy¬ twierdzony do przenosnika i ma na celu zapobie¬ ganie bocznemu zginaniu oraz zawiera szereg lin podtrzymujacych, polaczonych z pierwszym elemen¬ tem nosnym i przenosnikiem w celu utrzymywania go pod elementem nosnym wystajacym na zewnatrz.Wskazane jest, aby elementy nosne wystajace na zewnatrz i ku górze byly ze soba polaczone prze¬ gubowo i skladaly sie z pionowej wiezy i wysieg¬ nika zurawia wiezowego, obracalnego i przesuw¬ nego.W innym przykladzie wykonania przedmiotem wynalazku jest zespól samonastawnych walków lu¬ znych tasmy przenosnika, zawierajacy pare walków ustawionych tak, ze tworza rynne o przekroju w ksztalcie litery „V" umieszczonych miedzy bocz¬ nymi elementami ramy przenosnika, przy czym walki podtrzymujace sa osadzone w taki sposób, ze zespól walków w ksztalcie litery „V" moze obracac sie dokola swej osi symetrii o okreslony kat w celu samoczynnego naprowadzania tasmy przenosnika ku srodkowi rynny w przypadku odchylenia.W innym przykladzie wykonania wynalazku przedstawiono poziomo walki luzne do unoszenia i opuszczania tasmy przenosnika do betonu z ryn¬ ny podtrzymujacej do ruchomego pluga ustawione¬ go w poprzek tasmy pod ostrym katem w miejscu, gdzie tasma jest ulozona plasko w celu usuniecia betonu. Wlasciwe rozwiazanie polega na umozliwie¬ niu przestawiania poziomych walków luznych, a mianowicie ustawienia ich wzgledem tasmy pod katem ostrym zamiast prostopadle. Pozwala to na wyrównanie przez walki przesuniecia tasmy wy¬ wolanego przez plug lub inne czynniki.Przedmiot wynalazku jest przykladowo uwidocz¬ niony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przenosnik do betonu osadzony na wiezy, w ogól¬ nym widoku perspektywicznym; fig. 2 — przenos¬ nik wraz z pozioma belka nosna w widoku z góry; fig. 3 — przenosnik i belke nosna w szczególowym widoku od przodu i przekroju wedlug linii 3—3 na fig. 2; fig. 4 — szczególowy widok z góry ilustru¬ jacy polaczenie przenosnika zasilajacego, wiezy, po¬ mostu wiezy i przenosnika wyladowczego; fig. 5 — polaczenie przenosnika zasilajacego, wiezy, pomo¬ stu wiezy i przenosnika wyladowczego w widoku z boku; fig. 6 — polaczenie przenosnika zasilaja¬ cego, wiezy, pomostu wiezy i przenosnika wyladow¬ czego w szczególowym widoku z przodu; fig. 7 — uklad walków podtrzymujacych przenosnika w szczególowym widoku z góry, w powiekszeniu; fig. 8 — uklad walków podtrzymujacych przenos¬ nika w szczególowym widoku z przodu, w powiek¬ szeniu; fig. 9 — przenosnik wyladowczy i plug bocznozsypny w szczególowym widoku z góry; fig. 10 — przenosnik wyladowczy i plug boczno- zsypny w szczególowym widoku z przodu; a fig. 11 — plug bocznozsypny w powiekszeniu, w szcze¬ gólowym widoku wedlug linii 11—11 fig. 9.Na fig. 1 przedstawiono konwencjonalny zuraw wiezowy 1 z kabina 2, na ogól pionowa wieza 3 i wystajacym na zewnatrz wysiegnikiem nosnym 4, podtrzymywanym przez liny nosne 5 za posredni¬ ctwem ramion 6 i regulowanych lin nosnych 7.Wysiegnik nosny 4 jest polaczony z wieza 3 za po¬ moca zwyklego polaczenia czopowego w znany sposób. Pionowe liny nosne 7 daja sie skracac i wydluzac dla regulacji kata nachylenia wysieg¬ nika nosnego 4. Przenosnik wyladowczy 40 jest pod¬ wieszony pod belka wysiegnika 4 za pomoca- uch¬ wytów 54 w ksztalcie litery „C", lin nosnych 57, belki nosnej 51 i liny nosnej 56. Liny nosne 56 i 57 lacza sie ze soba w punkcie 62 i z kolei sa pola¬ czone z pojedyncza lina nosna 61, przytwierdzona w sposób umozliwiajacy regulacje do konca wy¬ siegnika 4. Koniec wyladowczy 63 przenosnika wy¬ ladowczego 40 daje sie poruszac w góre i w dól za pomoca liny nosnej 61 i lin nosnych pionowych 7.Przenosnik wyladowczy 40 jest zasilany przez przenosnik zasilajacy 10 konwencjonalnej konstruk¬ cji. Ten ostatni ma rame 18, rozporki usztywniaja¬ ce 14 i liny nosne 15, których wspóldzialanie zapo¬ biega zgieciu lub wyboczeniu ramy 18. Przenosnik zawiera równiez tasme bezkonca 17 umieszczo¬ na w rynnie 16 o przekroju litery „U" oraz otwór wyladowczy 19. Podczas pracy beton z ciezarówki dowozacej 11 wyladowuje sie na koniec 12 przenos¬ nika 10, skad tasma 17 przenosi go na koniec wy¬ ladowczy 13. Beton przechodzi nastepnie przez otwór wyladowczy 19 i w dól przez zsyp 20, po czym zo¬ staje wyladowany na przenosnik wyladowczy 40.Przenosnik tasmowy 10 jest napedzany odpowied¬ nim silnikiem 21 i zamocowany przegubowo nad Si ss 45 50 55 6096 615 6 przenosnikiem 40 za posrednictwem odpowiednie¬ go polaczenia czopowego 22, umozliwiajacego obra¬ canie konca 13 przenosnika tasmowego 10 poziomo lub pionowo.Po wyladowaniu betonu na przenosnik 40 tasma 41 przenosi go do dwustronnego pluga 80, lub na przenosniku 40, do przedniej rury wylotowej 64.W kazdym przypadku beton zostaje za pomoca przenosnika 40 dostarczony do odpowiedniej for¬ my 35.Uklad podtrzymujacy przenosnik wyladowczy 40 jest przedstawiony bardziej szczególowo na fig. 2 i 3, gdzie pokazano sztywne polaczenie belki no¬ snej 51 z bocznymi ramami 42 tego przenosnika.Liny nosne 56 sa dolaczone do zewnetrznych brze¬ gów belki nosnej 51 za posrednictwem odpowied¬ niego sciagacza srubowego 55, który umozliwia uzy¬ skanie poziomu przenosnika 40 i belki nosnej 51.Belka 54 o ksztalcie litery „C" jest polaczona szty¬ wno z ramami bocznymi 42 przenosnika 40. Lina wewnetrzna 57 jest dolaczona do zewnetrznej gór¬ nej czesci belki 54, podtrzymujac dodatkowo prze¬ nosnik wyladowczy 40 i belke 51.Najkorzystniej, gdy przenosnik 40 ma rame giet¬ ka, np. wykonana z aluminium. Umozliwia to ugi¬ nanie sie jej i przejmowanie wszelkich obciazen, jakim jest poddawany przenosnik. Przenosnik 40 jest bardzo dlugi i moze siegnac do wielu punktów lezacych w plaszczyznie poziomej, odleglych od wy¬ ladowczego konca przenosnika zasilajacego 10.W typowych odmianach rynkowych wynalazku sto¬ suje sie czesto przenosniki wyladowcze o dlugosci do 75 m.Belka 51, wspólpracujac z rozporkami katowymi 52 i pionowymi 53, zapobiega bocznemu zginaniu przenosnika 40. Ponadto liny zewnetrzne 56, przy¬ twierdzone do zewnetrznego konca belki 51, wspól¬ dzialaja przy stabilizacji przenosnika i zapobiega¬ ja nadmiernemu zginaniu i obrotowi.Polaczenie wzajemne przenosników tasmowego 10 i wyladowczego 40 oraz wiezy 4 przedstawiono bar¬ dziej szczególowo na fig. 4, 5 i 6. W szczególnosci przenosnik wyladowczy 40 jest osadzony na pomo¬ scie 25 za posrednictwem konstrukcji 70. Pomost 25, zmontowany na scianie wiezy 3, ma zastrzaly pod¬ trzymujace 26, poziome ramiona nosne 27, sruby 28 i zaciski 29. W szczególnosci te ostatnie wraz ze srubami 28 zapewniaja nastawne polaczenie wiezy 3 z pomostem 25, umozliwiajace ustawianie pomostu na róznych wysokosciach wiezy 3.Konstrukcja 70 moze byc umieszczona w lewej obsadzie 30, srodkowej obsadzie 31 lub prawej ob¬ sadzie 32 pomostu. Czop 72 konstrukcji 70 wchodzi w prawa obsade 32, umozliwiajac obracanie tej konstrukcji na pomoscie 25. To mimosrodowe polo¬ zenie zapewnia swobode obrotu przenosnika wyla¬ dowczego bez kolizji z wieza 3. Przenosnik wyla¬ dowczy 40 jest polaczony z konstrukcja 70 za po¬ srednictwem czopów 59, przytwierdzonych sztywno do ramy przenosnika i ulozyskowanych obrotowo w otworach 71 konstrukcji 70. Umozliwia to do¬ wolne opuszczanie lub podnoszenie konca wyladow¬ czego 63 przenosnika 40. Przenosnik zasilajacy 10 jest polaczony za pomoca zlacza czopowego 22 z górna czescia konstrukcji 70, umozliwiajacego je¬ go obracanie w kierunku pionowym i poziomym.Dzieki obrotowemu polaczeniu przenosnika wy¬ ladowczego 40 z pomostem 25 w prawej obsadzie 32 oraz takiemu polaczeniu tylnego konca tego prze¬ nosnika za posrednictwem czopów 59 z bocznymi czesciami konstrukcji 70, oraz polaczeniu zlaczem czopowym 22 przenosnika zasilajacego 10 i prze¬ nosnika wyladowczego 40, przenosniki te daja sie poruszac niezaleznie od siebie. Przenosnik wyla¬ dowczy 40 jest zamocowany w prawej obsadzie 32.Moze on byc zamocowany równiez w obsadach: srodkowej 31 lub lewej obsadzie 30. Korzystniejsze jest zamocowanie mimosrodowe w obsadzie 30 lub obsadzie 32, gdyz umozliwia ono przejscie prze¬ nosnika zasilajacego 10 nad pomostem 25 z naj¬ mniejsza mozliwoscia kolizji z wieza.Konstrukcja podtrzymujaca tasme 41 przenosni¬ ka wyladowczego 40 jest pokazana szczególowo na fig. 6, 7 i 8. Jak widac z fig. 6, tasma 41 jest ulo¬ zona w rynnie o ksztalcie litery „V", utworzonej przez podtrzymujace ja luzne walki 44, rozmiesz¬ czone co 4,5—6 m na dlugosci przenosnika. Dolna czesc tasmy 41, przesuwajaca sie w kierunku kon¬ ca przenosnika, podtrzymuja walki poziome 43.Na fig. 7 i 8 pokazano szczególowo uklad walków luznych o ksztalcie litery „V". Para wygietych, po¬ laczonych ze soba pretów podtrzymujacych 47 z otworami 65 w kazdym koncu przechodzi przez odpowiednie otwory w bocznych czesciach 42 ramy przenosnika wyladowczego 40, w których jest usta¬ lona przez wlozenie do otworów 65 odpowiednich kolków. Prety 47 sa przytwierdzone na stale do podstawy 48, na której opiera sie obracalny ele¬ ment nosny 49 polaczony z pretem 45 wygietym w ksztalcie litery „V", na którym sa osadzone walki 44. Prety 46 o ksztalcie litery „L" sa podob¬ nie przytwierdzone na stale do elementu 49, a plyt¬ ka dystansowa 50 umieszczona miedzy pretami 47 ogranicza do okreslonej wielkosci wychylanie wal¬ ków 44 w prawo lub w lewo i zapobiega zetknie¬ ciu sie ich z pretami 47.Mozliwosc obracania sie zestawu walków 44 na elemencie 49 pozwala na wyrównywanie przez wal¬ ki odchylen bocznych tasmy 41 lub jej sklonnosci do wypadniecia z rynny utworzonej przez walki 44.Gdy podczas pracy tasma 41 przesunie sie w jedna strone z powodu odchylenia, to brzeg jej oprze sie o koncowa wygieta czesc pretów 46. Wywola to obrót elementu 49 i wysuniecie walków 44 do przo¬ du z przyjeciem przez nie naturalnego pochylenia w kierunku tasmy, które wytworzy sile powodu¬ jaca przesuniecie tasmy ku srodkowi zespolu wal¬ ków. Otrzymujemy w ten sposób samoczynne usta¬ wianie sie tasmy, dzieki któremu masa betonu znaj¬ duje sie we wlasciwym srodkowym polozeniu wzgledem rynny utworzonej przez tasme i w za¬ sadzie nie wystepuje strata mocy napedowej dostar¬ czanej przez silnik 58.Inna cecha tej samonastawnosci przedstawionej na fig. 7 i 8 jest mozliwosc wyjmowania tasmy prze¬ nosnika z rynny w ksztalcie litery. „V" utworzonej przez walki 44 i ponownego jej wkladania bez wiekszego utrudnienia tych czynnosci przez obec¬ nosc pretów 46. Prety 46 nie przeszkadzaja podno- 29 40 45 N 96I 96(15 7 8 szeniu tasmy 41 z rynny podczas przesuwania sie pluga 80 wzdluz przenosniika 40. Plug 80 jest iden¬ tyczny z przedstawionym w opisie patencie Stanów Zjednoczonych nr 3590983. Plug 80 przedstawiono szczególowo na fig. 9, 10 i 11. Posiada on lemiesz 81 ustawiony pod ostrym katem w poprzek tasmy 41 i wyladowuje beton w bok z przenosnika na stro¬ ne przeciwlegla belce nosnej 51 do bocznego leja zsypowego 92. Plug 80 porusza sie tam i iz powrotem wzdluz przenosnika wyladowczego 40 pod wplywem dzialania silnika 84, napedzajacego go za posrednic¬ twem przekladni lancuchowych 85, 86 i kól, styka¬ jacych' sie z rama boczna 42 przez kanaly boczne 60, w sposób przedstawiony szczególowo w opisie patentu Stanów Zjednoczonych nr 3590983. Kra¬ wedz natarcia lemiesza 81 pluga jest dociskana.do powierzchni tasmy 41 pod dzialaniem sprezyny umieszczonej na ramieniu 82. Sprezyna ta zapewnia usuwanie z powierzchni tasmy calej ilosci betonu, który nie gromadzi sie na niej, co powodowaloby jego niepozadane spietrzenie na przenosniku.Plug 80 unosi tasme 41 z rynny w ksztalcie lite¬ ry „V", utworzonej przez walki 44, wskutek dzia¬ lania poziomego walka prowadzacego 91, który roz¬ plaszcza tasme i umozliwia usuniecie z niej beto¬ nu przez lemiesz 81. Tasma przechodzi wówczas po poziomym walku tylnym 87 i powraca do rynny utworzonej przez walki 44. To usuniecie ulatwiaja prety 46, zapewniajace ich samonastawnosc w celu utrzymywania tasmy w srodku ukladu walków luz¬ nych w ksztalcie litery „V".Wynalazek umozliwia ustawianie walków prowa¬ dzacych 91 i walków tylnych 81 pod katem ostrym wzgledem tasmy 41. Jest to cecha odrózniajaca w stosunku do zespolu walków przedstawionych w pa¬ tencie Stanów Zjednoczonych nr 3590983, gdzie walki te sa na stale zamocowane prostopadle do tasmy. Walki 87 i 91 mozna ustawiac pod katem ostrym wzgledem tasmy 41 przez umieszczanie otworów 88 ramy 90 naprzeciw odpowiedniego otworu w precie podtrzymujacym walek. Kolki 89 wkladane przez otwory 88 i prety 93 utrzymuja wal¬ ki 87 i 91 w polozeniu ukosnymi wzgledem tasmy 41. Ustawienie tych walków pod katem ostrym prze¬ ciwdziala ewentualnemu przesunieciu wywolanemu przez skrobanie lemiesza 81 pluga, ustawionego ukosnie wzgledem tasmy. PL