PL96927B1 - Srodek powlokowy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek powlokowy w postaci wodnego roztworu lub wodnej dysper¬ sji.

Przy wytwarzaniu elektrycznej stali o ziarnach zorientowanych stosowanej do wyrobu magnetycz¬ nych rdzeni transformatorów lub silników, gdy wymagane sa mozliwie najlepsze wlasciwosci ma¬ gnetyczne, zwykle w koncowym etapie obróbki wy¬ twarza sie nieorganiczna powloke, np. powloke zwana „Core Plate 5". Taka. stal o ziarnach zo - rientowanych ma juz powloke tlenkowa, wytworzo¬ na z tlenku magnezu, stosowanego w czasie obróbki stali do ochrony przy wyzarzaniu i z polaczenia tego tlenku z zelazem i tlenkami krzemu pochodza¬ cymi ze stali. Nieorganiczna powloka „Core Pla¬ te 5" ma za zadanie polepszyc izolacje elektryczna i stworzyc na blasze powloke bardziej równomier¬ na, mocniej przylegajaca i scislejsza od powloki z naturalnych tlenków.

Znane srodki powlokowe stosowane do tego celu stanowia zawiesine kwasu fosforowego i tlenku gli¬ nowego lub fosforanu glinowego oraz obojetnych wypelniaczy, takich jak mika. Z zawiesiny tej wy¬ twarza sie cienka powloke i wypala ja w piecu w celu wysuszenia i spowodowania reakcji z pier¬ wotnymi tlenkami. Powloka ta powinna zachowac wlasciwosci izolacyjne po wyzarzaniu odprezajacym w temperaturze do 845°C, stosowanym po przeci¬ naniu, perforowaniu, wykrawaniu lub zwijaniu sta¬ lowych arkuszy. Niekiedy procesowi wyzarzania odprezajacego lub ogrzewania poddaje sie stele elektryczne nie zorientowane, totez wymagajace nieorganicznej powloki izolujacej, ale przewaznie nie zorientowane stale elektryczne nie wymagaja wyzarzania odprezajacego i zwykle pokrywa sie je lakierem organicznym, np. typu fenolo-formaldehy- dowego, takiego jak „Core Plate 3" lub typu asfal¬ towego, takiego jak „Core Plate 1", w celu zapew¬ nienia izolacji, smarowania i ochrony przed" koro¬ zja.

Wady róznych znanych powlok polegaja na tym, ze do ich wytwarzania stosuje sie organiczne roz¬ puszczalniki, które sa dosc trudne w uzyciu i stwa¬ rzaja problem zanieczyszczenia srodowiska, a po¬ wloki takie staja sie lepkie podczas wyzarzania, zas powloki nieorganiczne sa zwykle silnie kwasne, dzialaja korodujaco i sa nietrwale w magazynowa¬ niu. Poza tym znane powloki niedostatecznie przy¬ legaja i maja zla spoistosc, co powoduje ich od- pryskiwanie lub odtluszczanie sie oraz scieranie podczas wytlaczania, perforowania lub obcinania.

Dodatkowa wada znanych powlok jest to, ze zwy¬ kle trzeba je.specjalnie dobierac w zaleznosci od potrze-.

Aczkolwiek pewne czwartorzedowe krzemiany amoniowe stosowano juz jako spoiwa i do wytwa¬ rzania pewnych typów powlok, zwlaszcza zabezpie¬ czajacych przed rdzewieniem i chociaz pewne ko¬ polimery etylenu stosuje sie do powlekania niektó¬ rych podlozy, to jednak nie proponowano dotych- 96 9273 96 927 4 czas kombinowania obu tych tworzyw powloko¬ wych w sposób taki, jaki stasuje sie zgodnie z wy¬ nalazkiem, to jest w celu uzyskania powloki izolu¬ jacej elektrycznie, stanowiacej ochrone i smaruja¬ cej.

Powloki ze srodka wedlug wynalazku moga byc wytwarzane tak, ze spelniaja wszystkie wymaga¬ nia stawiane powlokom na stali elektrycznej i ma¬ ja pewne zasadnicze zalety w porównaniu ze zna¬ nymi srodkami stosowanymi do tego celu. Sa one bowiem oparte na wodzie, totez nie stwarzaja pro¬ blemu zapalnosci i zanieczyszczenia srodowiska, jak to ma miejsce w przypadku lakierów zawiera¬ jacych rozpuszczalniki organiczne. Stosunek wza¬ jemny skladników organicznych i nieorganicznych srodków wedlug wynalazku mozna dobierac tak, ze otrzymuje sie powloki o smarownosci, wytrzy¬ malosci i zdolnosci przylegania takiej, jaka maja zywice organiczne, a równoczesnie po wypaleniu wiekszosci skladników organicznych podczas wyza¬ rzania pozostawiaja dostatecznie duza powloke krzemianowa o dobrych wlasciwosciach izolacyj¬ nych. Manipulowanie srodkami wedlug wynalazku jest dogodniejsze niz poslugiwanie sie znanymi nie¬ organicznymi materialami powlokowymi, stanowia¬ cymi silnie kwasne zawiesiny, korodujace i nie¬ trwale podczas skl^dowaniaT""^ Srodki wedlug wynalazku moga miec mala lep¬ kosc przy duzej zawartosci skladników stalych, to¬ tez mozna z nich wytwarzac powloki cienkie, sto¬ sujac znane sposoby, np. powlekanie za pomoca walców, skrobaków, dysz rozpylajaccyh lub przez zanurzanie. Poniewaz taki sam srodek wedlug wy¬ nalazku moze byc stosowany zamiast znanej po¬ wloki organicznej (Core Plate 3) lub nieorganicznej (Gore Plate 5) na wszystkich typach stali elektrycz¬ nej, przeto wytwarzanie powlok jest latwiejsze i wymaga prostych* urzadzen.

Srodek powlokowy wedlug wynalazku sklada sie z wodnego roztworu krzemianu organiczno-amonio- wego, np. takiego jak krzemian czteroetanoloamo- niowy lub metylotrójetanoloamoniowy, zmieszanego z organiczna zywica, korzystnie w postaci dysper¬ sji lub roztworu, takiego jak roztwór kopolimeru etylenu z kwasem akrylowym albo w postaci amo¬ niakalnych dyspersji lub dyspersja kopolimeru, ter- polimeru lub jonomeru etylenowego. Krzemiany or- ganiczno-amoniowe stosowane zgodnie z wynalaz¬ kiem róznia sie od zwyklych nieorganicznych krze¬ mianów alkalicznych tym, ze czwartorzedowy ka¬ tion amoniowy jest lotny i moze byc usuwany przez ogrzewanie w umiarkowanej temperaturze, przy czym pozostaje zasadniczo tylko krzemionka.

Czwartorzedowe krzemiany organiczno-amoniowe stosowane zgodnie z wynalazkiem sa znane z opi¬ sów patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr nr 2 689 245 3 239 521, 3 239 549 i 3 248 237. Maja one ogólny wzór WM2O.X(NnRp)20.YSi02.ZH20, w którym W oznacza liczbe 0 lub 1, X oznacza liczbe 0,33—1,5, Y oznacza liczbe 2—10, Z oznacza liczbe 1—20, M oznacza metal alkaliczny, R oznacza rod¬ nik organiczny, który z atomem azotu tworzy za¬ sade o wzorze NR, w którym poszczególne pod¬ stawniki R niezalezne od siebie oznaczaja rodniki alkilowe lub alkanolowe, lub tworza grupy hetero¬ cykliczne i zawieraja po 1—20 atomów wegla, n oznacza liczbe calkowita 1—10, a p oznacza co naj¬ mniej 4.

Typowymi przykladami takich krzemianów sa krzemiany metylotrójetanoloamoniowe lub cztero- etanoloamoniowe. Zwykle stanowia one wodne roz¬ twory o malej lepkosci, w których stosunek molo¬ wy Si02 do organicznego kationu wynosi 0,5—22,5, przy czym zawartosc krzemionki wynosi do 45% io wagowych. Wystepuja one równiez w postaci su¬ chych, proszków o stosunku molowym 7,5: 1 lub wyzszym i zawierajacych do 70% wagowych krze¬ mionki. W celu zastosowania w srodku wedlug wy¬ nalazku proszek taki nalezy rozpuscic w wodzie.

Korzystniej stosuje sie gotowe wodne roztwory, ta¬ kie jak Quram 220, w którym stosunek molowy Si02 do organicznego kationu wynosi 12,5 :1.

Stwierdzono, ze okolo 75% pierwotnego krzemia¬ nu organiczno-amoniowego o wyzej podanym wzorze ogólnym mozna zastapic oddzielnym roztworem krzemianu metalu alkalicznego, np. krzemianu so¬ dowego o stosunku molowym Si02: Na20 wyno¬ szacym okolo 1,60—3,75. Oznacza to, ze srodek we¬ dlug wynalazku moze zawierac rozpuszczalny krze- mian metalu alkalicznego w ilosci do okolo 3 razy wiekszej od zawartosci czwartorzedowego krzemia- mr amoniowego. * - Etylenowe kopolimery terpolimery i jonomery sa zywicami termoplastycznymi, majacymi wiele wla- sciwosci polietylenu, ale poniewaz zawieraja w lancuchach grupy karboksylowe i hydroksylowe, przeto maja bardzo, dobra przyczepnosc do po¬ wierzchni metalowych i w pewnych warunkach moga byc poddawane przemianom lub sieciowaniu.

Stosowane w opisie okreslenie „jonomer oznacza kopolimer etylenu i monomeru takiego jak kwas akrylowy, metakrylowy lub krotonowy, w postaci soli, który moze byc sieciowany za pomoca wiazan jonowych. Okreslenie „zobojetniony" lub czesciowo 40 zobojetniony polinier etylenu i monomeru zawie¬ rajacego kwas karboksylowy, obejmuje takze jono¬ mery. Korzystnie stosuje sie kopolimery etylenu z kwasem akrylowym o duzej zawartosci kwasu, Tip. 18—24%, które przez ogrzewanie z wodorotlen- 45 kiem amonu lub innymi alkaliami moga byc prze¬ prowadzane w roztwory ciekle, roztwory o konsy¬ stencji mydel lub dyspersje. Zobojetnianie lotnymi alkaliami, takimi jak wodny roztwór amoniaku lub aminy, jest korzystne przy wytwarzaniu powlok 50 sposobem wedlug wynalazku, poniewaz lotne alka¬ lia mozna usuwac przez ogrzewanie, pozostawiajac powloke z pierwotnej zywicy nierozpuszczalnej w wodzie. Dyspersje kopolimerów stosowane zgodnie z wynalazkiem, wytwarza sie umieszczajac zywicz- 55 ny kopolimer w zamknietym naczyniu wraz z wod¬ nym roztworem amoniaku, korzystnie uzytego w ilosci wiekszej niz wynikajaca z obliczen stechio- metrycznych i mieszajac w temperaturze 90—130°C az do otrzymania roztworu. eo Srodki wedlug wynalazku o szczególnie korzyst¬ nych wlasciwosciach wytwarza sie sporzadzajac roztwór lub dyspersje czwartorzedowego krzemia¬ nu amoniowego w uprzednio przygotowanym roz¬ tworze lub dyspersji kopolimeru etylenu z kwasem 65 karboksylowym zawierajacym okolo 60—90% wago-5 96 927 6 wyeh etylenu, przy czym polimer etylenowy jest w roztworze w lotnych alkaliach. W roztworach takich kopolimer etylenu z kwasem akrylowym moze byc w calosci lub czesciowo zastapiony inny- mf kopolimerami, terpolimerami lub jonomerami etylenu z innymi etylenowo nienasyconymi kwasa¬ mi karboksylowymi, takimi jak kwas metakrylowy lub krotonowy, albo z ich estrami lub z etylenowo nienasyconymi estrami, takimi jak octan winylu.

Stosuje sie kopolimery etylenu z octanem winylu zawierajace 60—90% wagowych etylenu, dostepne w postaci koloidalnych dyspersji zawierajacych lacznie 42—50% substancji stalych, ale mozna tez stosowac dyspersje o innym stezeniu. Poniewaz te zywice zwykle nie rozpuszczaja sie w alkaliach, przeto dyspersje przewaznie wytwarza sie prowa¬ dzac polimeryzacje emulsyjna i nastepnie utrwala za pomoca srodków powierzchniowo czynnych. Ta¬ kie dyspersje zywic przyczyniaja sie do zwiek¬ szenia trwalosci srodków wedlug wynalazku i zmniejszaja ich koszt, ale przewaznie korzystnie jest stosowac znaczny udzial dyspersji kopolimeru etylenu z kwasem akrylowym, poniewaz moze on byc sieciowany i w powlokach wytworzonych z srodków wedlug wynalazku wykazuje lepsze wla¬ sciwosci w wysokiej temperaturze, jak równiez u- latwia zdyspergowanie malych ilosci dodatków, ta¬ kich jak wypelniacze lub oleje.

Srodki wedlug wynalazku moga zawierac utrwa¬ lajace aminy, takie jak etanoloamina lub morfo- lina, które zapobiegaja zelowaniu mieszanych dys¬ persji. W srodkach wedlug wynalazku mozna bar¬ dzo latwo wytwarzac zawiesine wypelniaczy, ta¬ kich jak gliny, talk lub mika, które dodaje sie w celu polepszenia wlasciwosci powloki lub zmniej¬ szenia jej kosztu. W celu uzyskania powlok zabar¬ wionych lub nieprzezroczystych mozna stosowac dodatek pigmentów, takich jak tlenek zelaza lub tlenek tytanu. W celu polepszenia zdolnosci zwil¬ zania lub dyspergowania albo zapobiegania powsta¬ waniu piany, mozna stosowac dodatek srodków po¬ wierzchniowo czynnych. W celu polepszenia sma- rownosci i odpornosci powlok na scieranie mozna w srodkach tych emulgowac substancje smarne, takie jak oleje, a w celu regulowania lepkosci dys¬ persji mozna dodawac zageszczacze. W celu spowo¬ dowania sieciowania polimerów etylenowych mozna stosowac dodatki innych zywic lub substancji two¬ rzacych zywice, takich jak dwuacetonoakryloamid lub szesciometoksymetylomelamina lub fenoloform- - aldehyd.

Stwierdzono, ze te dyspersje lub roztwory poli¬ merów etylenowych mozna mieszac z roztworami alkalicznymi krzemianów, otrzymujac ciekla mie¬ szanine, która mozna stosowac jako cienka war¬ stewke na róznych podlozach i nastepnie suszyc ja, otrzymujac trwale, gladkie powloki. Powloki te moga byc wytwarzane przy uzyciu stosunku SiOz, pochodzacego z czwartorzedowego krzemianu amo- niowego, do polimeru wynoszacym od okolo 20 :1 do 1 :20, ale korzystnie ten stosunek wagowy wy¬ nosi okolo 1:1 do 10 :1.

Zadowalajace wyniki uzyskuje sie suszac te po¬ wloki w piecu w ciagu kilku minut w tempera¬ turze 150°C lub kilku sekund w temperaturze oko¬ lo 400°C. Powloki wytworzone z srodka wedlug wynalazku maja bardzo dobre wlasciwosci izolowa¬ nia elektrycznego, zwlaszcza nalozone na grubosc okolo 1—5 mikronów powloki na blasze ze stali elektrycznej do wyrobu magnetycznych rdzeni. Or¬ ganiczna faza tych powlok zmniejsza ich scieral¬ nosc i nadaje im wytrzymalosc lub elastycznosc wieksza od osiaganej przy uzyciu znanych powlok nieorganicznych na stali elektrycznej. Gdy stal e- io lektryczna z powlokami z srodka wedlug wynalaz¬ ku wyzarza sie w temperaturze do okolo 843°C, wówczas wiekszosc skladników organicznych ulega spaleniu i pozostaje powloka skladajaca sie prak¬ tycznie biorac wylacznie z krzemionki, o barwie is nieco zaciemnionej przez pozostalosci wegliste. Wy¬ palona powloka zachowuje bardzo dobra zdolnosc elektrycznego ? izolowania i nie dziala naweglajaco lub szkodliwie na elektryczna stal.

Srodki wedlug wynalazku mozna tez stosowac do wytwarzania powlok na innych podlozach i in¬ nych metalach, gdy pozadana jest ich ochrona przed dzialaniem ciepla w stopniu wiekszym niz mozna to uzyskac przy stosowaniu wiekszosci zna¬ nych powlok zywicznych oraz duza wytrzymalosc powlok, dobra przyczepnosc i smarnosc oraz scie¬ ralnosc mniejsza niz powlok czysto nieorganicznych,* jak równiez odpornosc na czynniki chemiczne; zu¬ zywanie sie i ochrona przed korozja. Z srodków wedlug wynalazku mozna tez wytwarzac powloki lub impregnowac tymi srodkami papier, drewno i inne tworzywa porowate, czyniac je odpornymi na dzialanie wilgoci, olejów i ciepla lub zwiekszajac ich wytrzymalosc. Ze -wzgledu na bardzo dobra zdolnosc izolowania elektrycznego, odpornosc im. dzialanie ciepla, wysoka przyczepnosc i wytrzyma¬ losc, z srodków wedlug wynalazku mozna wytwa¬ rzac dobre powloki na drutach.

W tablicy I zestawiono przykladowo sklad srod¬ ków* wedlug wynalazku omówionych w przykladach 40 i^-iv. Sklad ten podano w czesciach wagowych.

Przyklady I i II. Kopolimer etylenu z kwa - sem akrylowym (20% kwasu akrylowego) w posta¬ ci roztworu zawierajacego 22% stalej zywicy w wo¬ dorotlenku amonowym miesza sie z roztworami 45 krzemianu organiczno-amoniowego w róznych sto¬ sunkach, podanych w tablicy. Przed zmieszaniem, w celu zapobiegania zelowaniu do dyspersji kopo¬ limeru etylenu z kwasem akrylowym dodaje sie monoetanoloaminy (przyklad I). Dodatek morfoliny 50 (przyklaa II) wprawdzie zapobiega zelowaniu, ale zwieksza lepkosc srodka i przy wiekszym stosunku skladnika organicznego do krzemianu zelowanie na¬ stepuje szybciej niz przy dodaniu monoetanoloami¬ ny. 55 Stabilnosc mieszaniny zalezy takze od stosunku skladnika zywicznego do skladnika krzemianowego, a mianowicie przy wiekszej zawartosci krzemianu (przyklad II) srodek jest trwaly w ciagu kilku miesiecy, podczas gdy srodek o stosunkowo wiek- 60 szej zawartosci zywicy (przyklad I) gestnieje juz po kilku tygodniach i trzeba go przed uzyciem roz¬ cienczac. Srodek zawierajacy stosunkowo wiecej kopolimeru etylenu z kwasem akrylowym zeluje szybciej, a srodki zawierajace kopolimery o wyz- 65 szym wskazniku topnienia sa trwalsze niz srodki$6 927 Tablica l Skladniki Zywica 22% roztwór amoniakalny ko¬ polimeru etylenu z kwasem akrylowym 1 Dyspersja kopolimeru etylenu z octanem winylu Dyspersja jonomeru etyleno¬ wego Krzemian Roztwór krzemianu metylo- , trójetanoloamoniowego Krzemian sodowy, w którym stosunek procentowy NazO : Si02=l : 3,22 Rózne dodatki Monoetanoloamina Morfolina Wypelniacz kaolinowy Srodek smarny — olej mine¬ ralny lub tluszcz Substancje powierzchniowo czynne Zawartosc skladników srodka w przykladach | I 100 - 2-4 - - - — II 100 - - 2-4 - - — III | IV 100 - 0 — - - — - - 100 300 - 0-2 - - — s- — 1 V 100 - 52 272 j - 8 — — — — VI 100 - 60 200 67 ,6 - 110 14 0,78 zawierajace te kopolimery o niskim wskazniku top¬ nienia.

Z srodków opisanych w przykladach . I i II wy¬ konano metoda walcowa powloki na zorientowanej i nie zorientowanej stali elektrycznej i ogrzewano je w temperaturze 300°C w ciagu 1—5 minut, o- trzymujac suche powloki o grubosci okolo 1—2,5 mikrona. Powloki otrzymane z srodka opisanego w przykladzie I sa gladsze i bardziej zwarte niz po¬ wloki z srodka opisanego w przykladzie II. Gdy powloki na stali zorientowanej poddaje sie wyza¬ rzaniu odpuszczajacemu w temperaturze okolo 800—850°C w atmosferze redukujacej, to pfzy uzy¬ ciu srodka opisanego w przykladzie I otrzymuje sie powloki polyskujace, o barwie czarnej i bardzo sil¬ nie przyczepne, natomiast powloki z srodka opisa¬ nego W przykladzie II sa bardziej matowe, szare i nieco mniej przyczepne. Oba te typy powlok nie maja szkodliwego wplywu na wlasciwosci magne¬ tyczne okreslane metoda Epsteina (ASTM A 343), a ich zdolnosc izolowania, nawet przy tak malej grubosci, mierzona metoda Franklina (ASTM A 344) przed i po wyzarzaniu, jest dobra.

Przyklady III i IV. Dyspersje kopolimerów etylen-octan winylu lub jonomerów miesza sie z czwartorzedowym krzemianem amoniowym, otrzy¬ mujac mieszaniny bardzo trwale w szerokich gra¬ nicach stosunku obu skladników, totez nie ma po¬ trzeby dodawania monoetanoloaminy lub innej ami¬ ny jako substancji staliblizujacej, co jest konieczne przy stosowaniu kopolimerów etylenu z kwasem akrylowym. Powloki wykonane z tych srodków w sposób analogiczny do opisanego w przykladach I i II maja wlasciwosci takie, jak podano w przy¬ kladach I i II.

Przyklad V. Dyspersje kopolimeru etylenu 2 kwasem "akrylowym oraz dyspersje jonomeru ety¬ lenowego miesza sie z czwartorzedowym krzemia- nem organiczno-amoniowym w stosunku podanym w tablicy I, otrzymujac srodek o wlasciwosciach ko¬ rzystniejszych od wlasciwosci srodków opisanych w przykladach I—IV, gdyz jest on trwalszy i daje powloki gladsze, bardziej jednolite, o lepszej przy- czepnosci i odporniejsze na scieranie niz powloki z ,srodków opisanych w poprzednich przykladach.

Z srodka tego, zawierajacego 38—40% substancji stalych, wytwarza sie metoda walcowania powloki na stali elektrycznej i wypraza je w temperaturze 40 okolo 300°C w ciagu 1—3 minut lub w tempera¬ turze okolo 4009C w ciagu 30 sekund. Powloki te sa gladkie, i dobrze przyczepne, a po wyzarzeniu stali w temperaturze okolo 845°C pozostaja gladkie, sa ciemno zabarwione i bardzo dobrze przylegaja, 45 a ich zdolnosc izolowania elektrycznego ustalana metoda Franklina (ASTM A 344.68) w temperatu¬ rze 150°C pod cisnieniem 21 atmosfer wynosi 0,00—0,10 A.

Przyklad VI. W próbie tej zamiast czesci 50. krzemianu organiczno-amoniowego stosuje sie krze¬ mian sodowy, a w celu obnizenia kosztu srodka do¬ daje sie kaolin jako wypelniacz. Stwierdzono,- ze korzystnie jest emulgowac w tym-srodku niewielka ilosc oleju smarnego lub tluszczu, gdyz zwieksza to 55 odpornosc powlok na scieranie, gdy powierzchnie majace te powloki pociera sie jedna o druga. Po¬ wloki wytworzone z tego srodka i wyprazane w warunkach podanych w przykladzie V maja wla¬ sciwosci podobne do powlok z srodka opisanego w 60 przykladzie V, lecz sa nieco mniej polyskujace.

Claims (14)

Zastrzezenia patentowe

1. Srodek powlokowy, znamienny tym, ze sta- 65 nowi wodny roztwór lub dyspersje czwartorze-9 96 927 10 dowego krzemianu amoniowego o ogólnym wzorze WM2O.X(NnRp)20.YSi02.ZH20, w którym W ozna¬ cza liczbe 0—1, X oznacza liczbe 0,33—1,5, Y ozna¬ cza liczbe 2—10, Z oznacza liczbe l-=-20, M ozna¬ cza metal alkaliczny, R oznacza rodnik orga¬ niczny, który z atomem azotu tworzy zasa¬ de o wzorze NR, w którym poszczególne pod¬ stawniki R niezaleznie od siebie oznaczaja rod¬ niki alkilowe lub alkanolowe albo tworza gru¬ py heterocykliczne i zawieraja po 1—20 atomów wegla, n oznacza liczbe calkowita 1—10, a p ozna¬ cza co najmniej 4, z polimerem etylenowym takim jak kopolimer etylenu z* etylenowo nienasyconym kwasem karboksylowym lub estrem, terpolimery lub jonomer i stosunek wagowy Si02 zawartego w czwartorzedowym krzemianie amoniowym do poli¬ meru etylenowego wynosi od 20 : 1 do 1 : 20, przy czym srodek moze ewentualnie zawierac równiez znane dodatki.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera czwartorzedowy krzemian amomowy w po¬ staci wodnego roztworu i polimer etylenowy w po¬ staci wodnego roztworu, dyspersji lub lateksu.

3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera polimer etylenowy bedacy jonomerem za¬ wierajacym amon, metal alkaliczny lub lotne al¬ kalia.

4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czesc zawartego w nim polimeru etylenowego po¬ chodzacego od etylenu stanewi okolo 60—90% wa¬ gowych.

5. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera krzemian o ogólnym wzorze podanym w zastrz. 1, w którym (NnRp) oznacza grupe o wzo¬ rze CH3N(CH2CH2OH)3.

6. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera krzemian o ogólnym wzorze podanym w zastrz. 1, w którym grupa (NnRp) oznacza grupe N(CH2CH2OH)4.

7. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera krzemian o ogólnym wzorze podanym w za¬ strzezeniu 1, w którym stosunek wagowy zawar¬ tego w nim Si02 do polimeru etylenowego wynosi 5 od okolo 1:1 do okolo 10 : 1.

8. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako polimer etylenowy zawiera kopolimer etylenu i octanu winylu w postaci wodnej dyspersji lub lateksu.

9. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny, tym, ze jako polimer etylenowy zawiera kopolimer etylenu z kwasem akrylowym w postaci wodnego roztworu lub zawiesiny.

10. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera polimer etylenowy bedacy mieszanina ko¬ polimeru etylenu, z kwasem akrylowym w postaci wodnego roztworu soli amonowej i jonomeru etyle¬ nu z kwasem metakrylowym w postaci wodnej dyspersji.

11. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera rozpuszczalny krzemian metalu alkalicz¬ nego w ilosci okolo 3 razy wiekszej od ilosci za¬ wartego czwartorzedowego krzemianu amoniowego.

12. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera substancje przeciwdzialajaca zelowaniu, zwlaszcza amine dzialajaca utrwalajaco.

13. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako polimer etylenowy zawiera mieszanine kopoli¬ meru *etylenuxz kwasem akrylowym w postaci wod¬ nego roztworu soli amonowej i kopolimeru etyle¬ nu z octanem winylu w postaci wodnej- dyspersji.

14. Srodek wedlug zastife. 1, znamienny tym, ze jako polimer etylenowy zawiera mieszanine kopoli¬ meru etylenu z kwasem akrylowym w postaci wod¬ nego roztworu soli amoniowej i terpolimeru etylenu, octanu winylu i kwasu metakrylowego w postaci wodnej dyspersji. 15 20 25 30