Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do okreslania kruchosci, elastycznosci i konsystencji artykulów spozywczych zwlaszcza do badania ciasta, pieczywa, miesa, warzyw i innych przetworów owocowo-warzywnych.Znane penetrometry nie okreslaja pelnej struktury badanej próbki, nie wykonuja rejestracji przebiegu badania, a tylko wskazuja stan wynikowy w danym momencie pomiarowym.Urzadzenie wedlug wynalazku jest pozbawione wad znanych urzadzen. Urzadzenie do okreslania kruchosci, elastycznosci i konsystencji artykulów spozywczych posiada amortyzator do tlumienia powrotu ukladu dyna¬ mometrycznego oraz elementy do ustawienia czulosci za pomoca lacznika na dzwigniach. Urzadzenie posiada rejestrator, który za pomoca pisaka rejestruje na tasmie przebieg pomiaru.Przedmiot wynalazku jest przykladowo uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie schematycznie, fig. 2 — przyrzad wielonozowy do badania krucholci artykulów miekkich, fig. 3 — przyrzad do badania materialów gabczastych, fig. 4 — przyrzad do badania mas.Urzadzenie sklada sie z korpusu 1, do którego zamocowany jest silnik elektryczny 2, napedzajacy za pomoca kól zebatych 3, 4, 5 i 6 srube 7 osadzona obrotowo ^ tulei 8, na której suwliwie zamocowany jest zespól napedowy 9. Sruba 7 napedza zespól napedowy 9 za pomoca nakretki segmentowej 10 zakleszczonej tulejka 11 i sprezyna 12. IX) regulacji czasu wylaczania sluzy wkret 13 umieszczony w górnej czesci tulejki 11.Zespól napedowy 9 sluzy do umocowania i napedzania widelek 14 lub grzebienia 15, grzybka 16 czy tez tloka 17. Widelki wspólpracuja z umocowanym do zespolu dynamometrycznego nozem 18. Do zespolu dynamome¬ trycznego moga byc umocowane inne analogiczne czesci skladowe wymienionych przyrzadów, na przyklad zespól nozy 19, plytka 20 lub cylinder 21.Zespól dynamometryczny sklada sie z dynamometru 22 umocowanego za pomoca pretów 23 do korpusu 1. Cieglo dynamometru 22 polaczone jest z dzwignia 24, która za pomoca lacznika 25 polaczona jest z dzwignia 26. Dzwignia 26 stanowi równiez ramie pisaka 27 wspólpracujacego z rejestratorem 28, a ponadto wyposazona jest w ciegno'29, które sluzy do podwieszania czesci skladowych przyrzadów do dokonywania prób. Do dzwigni 26 przymocowany jest tlok amortyzatora 37 umocowanego do korpusu 1.2 . 97 665 Przyrzad wielonozny sklada sie z zespolu nozy 19 polaczonych wahliwie za pomoca sworznia 30. Zespól nozny 19 skladajacy sie z nozy krótkich 31 odpowiadajacych ksztaltem czesci roboczej noza 18 wspólpracuje z grzebieniem 15. Przedstawiony na fig. 3 przyrzad do badania materialów gabczastych sklada sie z umocowanej do ciegna 29, za pomoca sworznia 32 plytki 20 i wspólpracujacego z nia grzybka 16 umocowanego za pomoca lacznika 33 do zespolu napedowego 9. Przedstawiony na fig. 4 przyrzad do badania mas sklada sie z cylindra 21 umocowanego do ciegna 29 za pomoca lacznika 34 i sworznia 32. Cylinder 21 posiada w dolnej czesci otwór kalibrowany 35. W cylindrze 21 znajduje sie tlok 17 przymocowany do zespolu napedowego 9 za pomoca lacznika 36.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku polega na odpowiednim nastawieniu lacznika 25, w zaleznosci od przewidywanej twardosci analizowanej próbki oraz od typu wymiennego przyrzadu ustawia sie wartosc przeklad¬ ni, np. 2:1; 1:1; lub 1:2. Nastepnie naklada sie analizowana próbke miedzy nóz 18 a widelki 14, po czym wlacza sie silnik.Silnik 2 za posrednictwem przekladni redukcyjnej skladajacej sie z kól zebatych 3, 4, 5 i 6 napedza srube 7, na której zacisnieta jest nakretka segmentowa 10 powodujaca ruch posuwisty zespolu napedowego 9 i umoco¬ wanych do niego widelek 14. Ruch posuwisty widelek 14 powoduje scinanie próbki, np. nozem 18, co powoduje wychylenie ukladu dynamometrycznego wspólmiernie do wystepujacych obciazen. Wychylenie to jest mozliwe do odczytania bezposrednio na dynamometrze 22, a jego charakterystyka zanotowana jest za pomoca pisaka 17 na tasmie rejestratora 28. Gwaltownosc powrotu ukladu dynamometrycznego po zerwaniu próbki do pozycji wyjsciowej tlumiona jest za pomoca amortyzatora 37, co zabezpiecza przed uszkodzeniem ukladu i wykresu.Wylaczenie ruchu zespolu napedowego odbywa sie samoczynnie w momencie kiedy wkret 13 oprze sie o srube 7, co powoduje pokonanie oporu sprezyny 12 i uniesienie tulejki 11. Czynnosc ta powoduje odblokowanie nakretki segmentowej 10 i rozlaczenie jej od sruby 7. PL PL