Przedmiotem wynalazku jest pluczka wiertnicza sporzadzona z niskojakosciowych ilów bentonitowych, przeznaczona do glebokich wiercen.Pluczki wiertnicze sporzadza sie obecnie z niskojakosciowych ilów bcntonitowych. Znana technologia produkcji pluczek wiertniczych polega na tym, ze il bentonitowy rozdrabnia sie do granulacji ponizej 50 mm, wprowadza aktywator w postaci na przyklad sody, celem poprawienia parametrów pluczki, a nastepnie suszy i proszkuje w mlynie kulowym, Pluczka wiertnicza sporzadzona z tak przygotowanego surowca ilastego posiada wprawdzie odpowiednia lepkosc statyczna i dynamiczna oraz wytrzymalosc strukturalna, lecz charakteryzuje sie równoczesnie tym, ze parametry te osiaga sie przy wysokim zageszczeniu surowca ilastego, co nie pozwala na stosowanie jej podczas wiercenia glebokich otworów.Pluczka wiertnicza wedlug wynalazku zawiera do 50% koncentratu montmorillonitowego o uziarnieniu ponizej 5 mikrometrów, najkorzystniej ponizej 2 mikrometrów. Pluczka wiertnicza zawiera koncentrat montmo- rillonitowy w postaci dyspersji wodnej o dowolnym stopniu uwodnienia, który to koncentrat wystepowal uprzednio w postaci produktu wysuszonego i sproszkowanego.Koncentrat odlewniczy produkowany z krajowego bentonitu wedlug patentu nr 63891 wzbogacony w montmorillonit, o uziarnieniu ponizej 35 mikrometrów, nadaje sie do samodzielnego zastosowania przy wytwa¬ rzaniu pluczek wiertniczych o parametrach: zawartosc fazystalej 12% wag. ciezarwlasciwy 1^07 g/cm3 filtracja 21,2 ml gruboscQsadu 1 rnm wytfzytl^te^Etffruksimrtna 0,0 j.sz. lepkotólejkiemtaelia 15/31 Nat^nrfM jak wykazaly badania, koncentrat montmorillonitowy do stosowania wedlug wynalazku, uzys¬ kany na clrpdze mokrego rozdzialu wirówkowego z tego samego surowca bentonitowego i wykazujacy uziarnienie2 97731 ponizej 5 mikrometrów oraz zawierajacy powyzej 90% montmorillonitu nie nadaje sie samodzielnie do wytwarza¬ nia pluczek wiertniczych. Przeszkode stanowi calkowita filtrowalnosc jego wodnych zawiesin pod cisnieniem przez przeslone filtracyjna bez pozostawiania osadu.W szeregu wykonanych doswiadczeniach stwierdzono natomiast, ze dodatek koncentratu montmorillonito- wego do zawiesiny obecnie stosowanego krajowego ilu pozwala na cztero, a nawet szesciokrotne obnizenie zawartosci fazy stalej w pluczce przy zachowaniu, wzglednie osiagnieciu korzystnych parametrów pluczki glebokootworowej jak: niski ciezar wlasciwy, niska filtracja, odpowiednia lepkosc statyczna i dynamiczna oraz stabilnosc parametrów pluczki w dlugim okresie czasu w wymaganych zakresach cisnienia i temperatury.Pluczka wiertnicza wedlug wynalazku daje mozliwosc wiercen glebokich otworów przy minimalnym zuzyciu proszku wiertniczego i przy korzystniejszych parametrach wiercenia. Niezaleznie od powyzszego, obnizo¬ ne sa koszty transportu proszkuIlowego przez stosowanie ilów nadkladkowych ze zlóz lokalnych, do których dodaje sie niewielka ilosc koncentratu montmorillonitowego.Pluczka wiertnicza wedlug wynalazku objasniona jest w zamieszczonych ponizej przykladach: Przyklad I. Pluczka wiertnicza ze sproszkowanego i aktywowanego soda ilu bentonitowego za zloza w Chmielniku ma nastepujace wlasnosci: zawartosc fazystalej 40% wag. ciezarwlasciwy 1,326 g/cm3 filtracja 18 ml gruboscosadu 4 mm wytrzymalosc strukturalna 30/40 j.sz. lepkosc lejkiemMarcha 23/51 Dopiero przy tak wysokiej zawartosci fazy stalej - 40%, uzyskuje sie niska wartosc filtracji. Pojawia sie jednak zbyt wysoka wytrzymalosc strukturalna, która wplywa niekorzystnie na szybkosc wiercenia. Z kolei zbyt wysoka zawartosc fazy stalej powoduje, ze pluczka nie nadaje sie do wiercenia glebokich otworów.Przyklad II. Surowiec o skladzie 60%; ilu ze zloza w Chmielniku oraz 40% koncentratu montmorillo¬ nitowego z bentonitu ze zloza w Milówkach jest przydatny do sporzadzania pluczki wiertniczej, przy czym zawartosc fazy stalej w tej pluczce moze byc obnizona do 6%, co odpowiada wymaganiom stawianym pluczkom do glebokich wiercen. Pozostale parametry pluczki uzyskano nastepujace: ciezarwlasciwy 1,03 g/cm3 filtracja 18 ml gruboscosadu 0,5 mm wytrzymalosc strukturalna 0/0 j.sz. lepkosc lejkiem Marscha 14/30 sok.Dzieki dalszej obróbce chemicznej wedlug powszechnie stosowanych zasad w wiertnictwie, przy zastosowa¬ niu dodatku 0,1% NaOH oraz 0,5% glikocelu TASS-30 uzyskano bardzo dobra wytrzymalosc strukturalna pluczki poprawiajac równoczesnie pozostale jej parametry, które odpowiednio wynosza: ciezarwlasciwy 1,03 g/cm3 filtracja 8,2 ml wytrzymalosc strukturalna 5/9 j.sz. lepkosc lejkiem Marscha 20/52 sek. PL PL